Khi bị tiêu chảy, nhiều người thường vội uống thuốc để cầm đi ngoài nhưng lại không chắc nên uống trước hay sau khi ăn. Thực tế, thời điểm dùng thuốc tiêu chảy phụ thuộc vào loại thuốc, nguyên nhân gây tiêu chảy và tình trạng sức khỏe của từng người.
Có loại thuốc có thể dùng trước hoặc sau ăn, có loại nên dùng sau mỗi lần đi ngoài phân lỏng, cũng có sản phẩm cần uống cách xa thuốc khác để không ảnh hưởng đến hiệu quả. Vì vậy, người bệnh không nên tự uống theo thói quen mà cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng hoặc hỏi dược sĩ, bác sĩ khi chưa chắc chắn.
Uống thuốc tiêu chảy trước hay sau khi ăn?
Không có một thời điểm cố định áp dụng cho tất cả các loại thuốc tiêu chảy. Một số thuốc chống tiêu chảy có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn, trong khi một số sản phẩm hỗ trợ tiêu hoá lại thường được khuyên dùng gần bữa ăn hoặc sau ăn tuỳ thành phần.
Với tiêu chảy cấp thông thường, điều quan trọng đầu tiên không phải là uống thuốc cầm tiêu chảy càng sớm càng tốt, mà là bù nước và điện giải đầy đủ. Khi đi ngoài nhiều lần, cơ thể mất nước, muối khoáng và dễ mệt lả, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người đang có bệnh nền.
Nếu tiêu chảy nhẹ, không sốt, không đau bụng dữ dội và không có máu trong phân, người bệnh có thể theo dõi tại nhà, ăn uống nhẹ và dùng thuốc không kê đơn theo hướng dẫn. Tuy nhiên, nếu tiêu chảy kèm sốt, phân có máu, mất nước, đau bụng nhiều hoặc kéo dài, không nên tự dùng thuốc cầm tiêu chảy mà cần đi khám.
Một số loại thuốc tiêu chảy thường dùng và thời điểm uống
Tùy từng loại thuốc hoặc sản phẩm hỗ trợ, cách dùng có thể khác nhau. Dưới đây là những nhóm thường gặp:
- Dung dịch bù nước điện giải: thường được dùng rải rác trong ngày, uống từng ngụm nhỏ sau mỗi lần đi ngoài hoặc khi có dấu hiệu mất nước. Đây là bước quan trọng trong chăm sóc tiêu chảy, đặc biệt khi đi ngoài nhiều lần.
- Thuốc cầm tiêu chảy chứa loperamide: có thể dùng theo hướng dẫn trên nhãn thuốc, thường được dùng sau lần đi ngoài phân lỏng. Một số dạng loperamide có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn, nhưng không nên dùng nếu tiêu chảy kèm sốt cao, phân có máu hoặc nghi ngờ nhiễm khuẩn nặng.
- Thuốc hấp phụ hoặc bao phủ niêm mạc đường ruột: một số loại cần uống cách xa thuốc khác vì có thể ảnh hưởng đến hấp thu. Người bệnh nên đọc kỹ hướng dẫn hoặc hỏi dược sĩ để được chỉ rõ thời điểm dùng.
- Men vi sinh: thường được dùng để hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột, nhất là khi tiêu chảy liên quan đến rối loạn hệ vi sinh hoặc sau dùng kháng sinh. Nếu đang dùng kháng sinh, men vi sinh thường được khuyên dùng cách kháng sinh vài giờ.
- Men tiêu hoá: không phải thuốc cầm tiêu chảy. Nhóm này chủ yếu hỗ trợ phân giải thức ăn trong một số trường hợp khó tiêu, đầy bụng, ăn uống kém tiêu. Vì vậy, không nên tự dùng men tiêu hoá để thay thế thuốc điều trị tiêu chảy.
Nhìn chung, thay vì chỉ hỏi uống thuốc tiêu chảy trước hay sau khi ăn, người bệnh nên xác định mình đang dùng loại nào. Nếu không rõ thành phần hoặc không chắc cách dùng, nên mang sản phẩm đến nhà thuốc để được dược sĩ tư vấn.
Khi nào không nên tự uống thuốc tiêu chảy?
Không nên tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy nếu tiêu chảy kèm sốt cao, phân có máu hoặc chất nhầy, đau bụng dữ dội, nôn ói nhiều, khát nhiều, tiểu ít, chóng mặt, mệt lả hoặc có dấu hiệu mất nước.
Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh gan thận, bệnh tim mạch hoặc đang dùng nhiều thuốc điều trị cũng cần thận trọng. Những nhóm này nên được dược sĩ hoặc bác sĩ tư vấn trước khi dùng thuốc, vì dùng sai loại có thể làm chậm phát hiện nguyên nhân thật sự hoặc khiến tình trạng nặng hơn.
Ngoài ra, nếu tiêu chảy kéo dài trên vài ngày, tái đi tái lại nhiều lần hoặc xuất hiện sau khi đi du lịch, ăn thực phẩm nghi ngờ nhiễm khuẩn, dùng kháng sinh kéo dài, người bệnh cũng nên đi khám để được đánh giá đúng nguyên nhân.
Bị tiêu chảy nên ăn uống thế nào để nhanh hồi phục?
Trong giai đoạn tiêu chảy, người bệnh nên ưu tiên bù nước, ăn món mềm, nhạt và dễ tiêu. Có thể chọn cháo trắng, cơm mềm, bánh mì nướng, chuối chín, khoai tây luộc, súp loãng hoặc thịt nạc nấu mềm. Nên ăn từng lượng nhỏ, chia thành nhiều bữa để giảm áp lực cho đường ruột.
Người bệnh nên tránh rượu bia, nước ngọt có gas, cà phê, đồ chiên rán, món cay nóng, thực phẩm nhiều dầu mỡ và các món quá ngọt. Nếu nhận thấy sữa hoặc chế phẩm từ sữa làm tiêu chảy nặng hơn, nên tạm hạn chế trong thời gian đường ruột đang nhạy cảm.
Trong một số trường hợp đầy bụng, ăn uống khó tiêu sau rối loạn tiêu hoá, người dùng có thể tìm hiểu thêm về men tiêu hóa để được tư vấn sản phẩm phù hợp. Ngoài ra, bạn có thể tham khảo thêm các dòng men tiêu hóa hàn quốc nếu đang quan tâm đến sản phẩm hỗ trợ tiêu hoá.
Kết luận
Uống thuốc tiêu chảy trước hay sau khi ăn còn tùy vào loại thuốc đang sử dụng. Một số thuốc có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn, một số loại nên dùng sau mỗi lần đi ngoài, trong khi sản phẩm hỗ trợ tiêu hoá lại có cách dùng riêng. Khi bị tiêu chảy, ưu tiên quan trọng nhất vẫn là bù nước, ăn uống nhẹ và theo dõi dấu hiệu bất thường. Nếu tiêu chảy kéo dài, có sốt, phân có máu, đau bụng nhiều hoặc mất nước, nên đi khám thay vì tự uống thuốc tại nhà.
