Các mẹ đã trải qua quá trình sinh nở thì có thể nhận biết về quá trình chuyển dạ sinh con, tuy nhiên mỗi người lại có những cảm nhận khác nhau ở từng giai đoạn. Vậy nên dù đã nghe nhiều người kể cũng như tìm hiểu thông tin ở các nơi thì mẹ bầu mang thai lần đầu vẫn không khỏi lo lắng. Quá trình chuyển dạ trải qua các giai đoạn khác nhau với những biểu hiện cụ thể, các mẹ nhà mình cần tìm hiểu để chuẩn bị cho hành trình sinh con của mình nha.
Chuyển dạ có 3 giai đoạn, vậy giai đoạn chuyển dạ thứ 1, thứ 2 và thứ 3 là gì? 3 giai đoạn của giai đoạn chuyển dạ đầu tiên là gì? Một số dấu hiệu cho thấy chuyển dạ đã bắt đầu là gì? Hãy thư giãn đi mẹ, đây là tất cả những gì mẹ cần biết về các giai đoạn chuyển dạ và thời điểm đến bệnh viện.
Mang thai không phải là một cuộc dạo chơi trong công viên, tất cả các mẹ bầu đều biết điều đó, bởi đây là một hành trình dài với nhiều nỗi lo lắng cùng với những vấn đề khó biết trước được. Tuy nhiên, nếu có một giai đoạn mang thai mà những người mới làm cha mẹ lo sợ thì đó có lẽ là giai đoạn cao điểm của cả chín tháng – chuyển dạ và sinh nở. Vì vậy, làm thế nào để bạn biết nếu bạn đã chuyển dạ? Trong bài viết này, chúng ta cùng tìm hiểu về 3 giai đoạn chuyển dạ và những gì các bà mẹ có thể làm để chuẩn bị.
Mặc dù điều này có thể thực sự đáng lo lắng đối với bất kỳ bậc cha mẹ mới (hoặc thậm chí là kỳ cựu) nào, nhưng họ có thể cảm thấy thoải mái hơn nếu chuẩn bị một chút và thông tin về những gì sẽ xảy ra trong “ngày trọng đại”.
Các giai đoạn chuyển dạ
Có ba giai đoạn chuyển dạ riêng biệt, trong đó giai đoạn cuối cùng không phải là sinh con mà là nhau thai và màng ối của bạn.
Nếu bạn hiện đang mang thai, bạn nên biết chính xác những gì sẽ xảy ra trong từng giai đoạn. Kiến thức này giúp bạn kiểm soát trải nghiệm chuyển dạ và sinh nở của mình cũng như làm việc với cơ thể mình thay vì chống lại quá trình sinh nở.
Dưới đây là ba giai đoạn chuyển dạ và những gì bạn có thể mong đợi ở mỗi giai đoạn.
Giai đoạn chuyển dạ đầu tiên - Giai đoạn dài nhất
Giai đoạn này bắt đầu khi cổ tử cung của bạn bắt đầu mềm và mở ra và bao gồm ba giai đoạn phụ: giai đoạn tiềm ẩn, giai đoạn chuyển dạ tích cực và giai đoạn chuyển tiếp.
Quá trình chuyển dạ có 3 giai đoạn - Ảnh: Istockphoto
Giai đoạn tiềm ẩn hoặc chuyển dạ sớm
Giai đoạn tiềm ẩn là khi cổ tử cung của bạn bắt đầu mỏng đi, mềm mại và giãn ra từ 3 đến 6 cm. Khi nói đến giai đoạn chuyển dạ đầu tiên, còn được gọi là chuyển dạ sớm, đây là thông tin sốt dẻo dành cho hầu hết các bà mẹ lần đầu làm mẹ: quá trình này thường kéo dài khoảng 6 đến 12 giờ. Điều thú vị là bạn có thể đi chơi ở nhà hoặc bất cứ nơi nào bạn cảm thấy thoải mái trong thời gian này.
Bây giờ, trong quá trình chuyển dạ sớm, bạn có thể nhận thấy một số cơn co thắt nhẹ diễn ra sau mỗi 5 đến 15 phút và chúng thường tồn tại trong khoảng 60 đến 90 giây. Không có vấn đề gì, chỉ cần cơ thể bạn chuẩn bị sẵn sàng mọi thứ!
Tùy thuộc vào ngưỡng đau của bạn, bạn có thể cảm thấy hơi khó chịu vào thời điểm này hoặc không cảm thấy khó chịu chút nào và thậm chí bạn có thể tiếp tục các hoạt động hàng ngày của mình.
Dưới đây là một số dấu hiệu của giai đoạn tiềm ẩn này mà bạn có thể gặp phải:
• Xảy ra tình trạng vỡ ối, ra chất nhầy
• Đi nặng lỏng
• Đau bụng như rụng dâu
• Đau lưng dưới
• Cảm giác nôn ói
Đến cuối giai đoạn này, bạn sẽ bắt đầu cảm thấy mệt mỏi, bồn chồn hơn và cảm giác khó chịu có thể tăng lên. Bạn sẽ cảm thấy đau theo từng đợt - bắt đầu dần dần, sau đó đạt đến đỉnh điểm rồi mờ dần.
Bạn sẽ cần cho bác sĩ biết những gì bạn đang trải qua, bao gồm cả khoảng thời gian giữa mỗi đợt khó chịu. Bác sĩ sẽ cho bạn biết bạn nên đến bệnh viện hay ở nhà.
Cuối cùng, khoảng thời gian giữa mỗi ‘đợt’ khó chịu sẽ giảm đi. Đôi khi quá trình chuyển dạ sớm sẽ bắt đầu, tạm dừng một thời gian ngắn rồi tiếp tục. Giai đoạn chuyển dạ tiềm ẩn là giai đoạn cơ thể bạn chuẩn bị sẵn sàng cho việc sinh nở. Bạn có thể làm những điều sau để chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo và giảm bớt nỗi đau:
• Cố gắng thư giãn (tất nhiên nói dễ hơn làm)
• Đi lại trong nhà
• Tìm tư thế nằm thoải mái
• Nhờ người thânxoa nhẹ lưng cho bạn
• Tập hít thở sâu
• Thiền và nghe nhạc êm dịu
• Tắm nước ấm
Khi bạn bắt đầu trải nghiệm mỗi lần với thời gian nghỉ giữa các lần chưa đầy ba đến năm phút, chắc chắn đã đến lúc bạn phải đến bệnh viện.
Cơn co thắt Braxton Hicks
Trước khi bắt đầu chuyển dạ, bạn có thể cảm thấy bụng thắt lại không đều đặn và nó đến rồi đi. Họ cảm thấy như thật nhưng thực tế không phải vậy. Đây là những cơn co thắt chuyển dạ giả, thường được gọi là cơn co thắt Braxton Hicks. Tam cá nguyệt thứ hai hoặc thứ ba của bạn có thể là thời điểm bắt đầu của những cơn co tử cung bất thường, điều này khá bình thường.
Một cơn co thắt khiến tử cung của bạn nở ra. Những điều này giúp cơ thể bạn sẵn sàng cho cuộc chuyển dạ thực sự.
Hãy nhớ rằng, cơn co thắt Braxton Hicks là một cơn co thắt ngắn ở bụng của bạn. Chúng không tăng về tần suất, thời lượng hoặc cường độ theo thời gian. Nếu đó là cảm giác của bạn thì tốt nhất bạn nên đợi ở nhà cho đến khi quá trình chuyển dạ thực sự bắt đầu.
Một quy tắc đơn giản cần tuân theo khi quyết định có nên đến bệnh viện hay không là quy tắc 5-1-1. Nếu các cơn co thắt của bạn kéo dài 1 phút, cứ 5 phút một lần và liên tục trong ít nhất một giờ, thì đã đến lúc bạn phải lấy túi đựng vật dụng cần thiết và lên đường đến bệnh viện.
Chỉ có khoảng 10% phụ nữ thực sự bị vỡ ối. Thông thường, các dấu hiệu chuyển dạ diễn ra chậm hơn và ít rõ ràng hơn.
Giai đoạn 2 – Chuyển dạ tích cực hoặc Thời gian đến bệnh viện
Đây là khoảng thời gian được coi là đau đớn nhất của quá trình chuyển dạ. Khi quá trình chuyển dạ tích cực được coi là đã bắt đầu trên lâm sàng, cổ tử cung của bạn đã giãn ra từ 6 đến 7 cm. đo lường, theo Trường Cao đẳng Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG).
Giờ đây, các cơn co thắt của bạn sẽ diễn ra thường xuyên và mạnh mẽ hơn - cứ sau ba đến bốn phút và chúng có thể kéo dài tới 90 giây.
Bạn có thể sẽ không thể nói chuyện khi trải qua những cơn co thắt mạnh mẽ này và thay vào đó nên cố gắng tập trung vào việc kiểm soát hơi thở của mình thông qua các kỹ thuật thư giãn.
Một số phụ nữ nhận thấy việc đi bộ giúp giảm các cơn co thắt. Bạn cũng có thể thử đứng dưới vòi sen (nếu phòng bệnh của bạn được trang bị vòi sen) với nước hướng vào lưng dưới khi có sóng/sóng dâng cao để giúp giảm bớt sự khó chịu.
Giai đoạn 3 – Giai đoạn chuyển tiếp
Lúc này, cổ tử cung của bạn đã giãn ra khoảng 8 cm và bạn có thể cảm thấy muốn rặn lần đầu tiên. Mặc dù các cơn co thắt của bạn có thể ít thường xuyên hơn nhưng chúng sẽ mạnh hơn trước rất nhiều và cũng kéo dài lâu hơn. Bạn có thể trải qua nhiều cảm xúc khác nhau và có thể cảm thấy lạnh, ốm hoặc thậm chí run rẩy.
Dưới đây là những dấu hiệu khác cần chú ý:
• Mẹ bầu bắt đầu tập trung vào các cơn co thắt.
• Mẹ bầu có xu hướng ngừng nói chuyện giữa các cơn co thắt.
• Các cơn co thắt gần nhau hơn và bắt đầu kéo dài hơn.
• Khi phản xạ tống xuất tự nhiên bắt đầu, phụ nữ có thể cảm thấy buồn nôn, nóng hoặc lạnh (cực đoan), run rẩy và muốn chịu đựng.
Mẹ bầu nên lắng nghe lời khuyên của bác sĩ ở từng giai đoạn chuyển dạ - Ảnh: Istockphoto
Đây có lẽ là giai đoạn thử thách nhất của quá trình sinh nở và bạn thậm chí có thể cảm thấy mình không thể tiếp tục. Nhưng tin tốt là cái kết đang đến rất gần và chẳng bao lâu nữa, cổ tử cung của bạn sẽ giãn ra hoàn toàn và lần đầu tiên bạn sẽ được ôm đứa con nhỏ của mình trong tay.
Lời khuyên dành cho người phối ngẫu trong giai đoạn chuyển dạ đầu tiên
• Có mặt và hỗ trợ tinh thần.
• Đưa ra các biện pháp thoải mái về thể chất như xoa bóp hoặc chườm ấm.
• Hỗ trợ kỹ thuật thở và khuyến khích thư giãn.
• Giữ cho môi trường sinh nở yên tĩnh và thanh bình.
• Giữ nước và nuôi dưỡng.
• Đưa ra những lời động viên và khẳng định tích cực.
• Vận động cho nhu cầu và sở thích của người sinh nở.
• Cập nhật thông tin về tiến độ chuyển dạ.
• Hỗ trợ thay đổi tư thế và đi lại nếu muốn.
• Linh hoạt và thích ứng với những nhu cầu và hoàn cảnh thay đổi.
Giai đoạn thứ hai: Rặn đẻ và sinh con
Lúc này, bạn đã giãn nở hoàn toàn (cổ tử cung mở hoàn toàn) và sẵn sàng đẩy em bé ra ngoài. Bạn có thể gặp phải những điều sau:
• Các cơn co thắt dài hơn, mạnh hơn chỉ với một phút nghỉ giữa các cơn
• Áp lực lên vòng 3
• Sự co thắt mạnh mẽ
• Buồn nôn, nôn, run rẩy
• Cảm giác căng ra/nóng rát ở đường sinh con
Cố gắng tập trung vào các cơn co thắt, thở qua chúng và nghỉ ngơi ở giữa.
Giai đoạn này có thể diễn ra nhanh chóng trong vòng 20 phút hoặc có thể kéo dài trong vài giờ. Nói chung, nếu bạn đã từng sinh con trước đó thì giai đoạn chuyển dạ thứ hai sẽ ngắn hơn. Nhưng nếu bạn là người lần đầu làm mẹ hoặc nếu bạn được gây tê ngoài màng cứng thì giai đoạn chuyển dạ này có thể mất nhiều thời gian hơn.
Co thắt mạnh
Sự thôi thúc muốn thúc đẩy, khi nó đến, có thể rất mạnh mẽ. Thay vì hoảng sợ, hãy lắng nghe nữ hộ sinh/bác sĩ sản khoa và sự thôi thúc rặn của cơ thể bạn và khi đến lúc, hãy rặn bằng tất cả sức lực của bạn. Sau đó nghỉ ngơi giữa mỗi cơn co để bảo toàn năng lượng cho cơn tiếp theo.
Bạn cũng có thể cảm thấy (ngoài nhu cầu rặn), áp lực ở dưới và cảm giác muốn đi vệ sinh mạnh mẽ, em bé di chuyển xuống và cảm giác căng ra/ nóng rát.
Bây giờ, với mỗi cơn co thắt, đầu của bé sẽ bị đẩy xuống thấp hơn trong xương chậu của bạn và qua đường sinh thêm một chút.
Khi đầu của bé nhô lên hoặc “đỉnh đầu”, hãy cố gắng thở thay vì rặn.
Lời khuyên dành cho người hỗ trợ hoặc bạn đời trong giai đoạn chuyển dạ thứ hai
• Khuyến khích người đỡ đẻ làm theo sự thôi thúc tự nhiên của cơ thể để rặn đẻ.
• Cung cấp sự hỗ trợ về thể chất, chẳng hạn như nắm tay họ hoặc tạo ra áp lực đối kháng.
• Đưa ra những lời động viên và khen ngợi.
• Giúp người đỡ đẻ tìm được tư thế rặn thoải mái.
• Hỗ trợ thư giãn giữa các cơn co thắt.
• Chuẩn bị sẵn đá bào hoặc nước để bù nước.
• Giữ thái độ tích cực và bình tĩnh trong giai đoạn căng thẳng này.
• Tôn trọng sự lựa chọn và sở thích của người sinh nở.
• Trao đổi với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe về tiến triển và bất kỳ mối lo ngại nào.
• Chào mừng và hỗ trợ người sinh nở khi họ đưa em bé chào đời.
Một khi đầu của con bạn đã ra ngoài, phần còn lại của cơ thể nó sẽ tuột ra ngoài. Thế là hoàn thành - bạn vừa sinh ra một con người nhỏ bé hoàn toàn mới, con gái hoặc con trai của chính bạn và bây giờ, bạn chính thức trở thành mẹ!
Giai đoạn thứ ba: Ra nhau thai
Có thể lúc này bạn đang ôm con và cố gắng lấy lại hơi thở nhưng quá trình sinh nở vẫn chưa kết thúc.
Trong giai đoạn cuối cùng này, bạn sẽ cung cấp cơ quan cực kỳ quan trọng cung cấp nguồn dinh dưỡng đáng kinh ngạc cho em bé trong thai kỳ - nhau thai.
Bạn sẽ cảm thấy các cơn co thắt trở lại một cách tự nhiên hoặc đôi khi, bác sĩ có thể tiêm cho bạn một mũi thuốc để đẩy nhanh quá trình. Những cơn co thắt này sẽ chẳng là gì so với những cơn co thắt mà bạn đã trải qua trước đó.
Bạn có thể cảm thấy nặng nề ở bên dưới, sau đó nhau thai và màng ối sẽ dễ dàng bong ra chỉ sau một hoặc hai lần rặn, tuy nhiên, thời gian có thể dao động từ 5 đến 30 phút.
Bác sĩ sẽ kiểm tra bạn để đảm bảo rằng toàn bộ nhau thai đã được sổ ra và tử cung của bạn đang co bóp để cầm máu từ nơi nhau thai tách ra khỏi tử cung.
Điều gì xảy ra sau khi sinh con?
Khi em bé đã được sinh thành công và nhau thai đã được loại bỏ hoàn toàn khỏi cơ thể bạn, giờ đây bạn có thể bắt đầu thư giãn.
Sau khi sinh con và sổ nhau thai, có một số điều quan trọng sẽ xảy ra khi bạn bước vào thời kỳ hậu sản. Dưới đây là những điều thường diễn ra:
• Nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe kiểm tra các dấu hiệu sinh tồn của người mẹ và đánh giá xem có vết rách hoặc vết cắt tầng sinh môn nào không.
• Khuyến khích cho con bú hoặc tiếp xúc da kề da để bắt đầu gắn kết và cho con bú.
• Tử cung bắt đầu co bóp và co lại về kích thước như trước khi mang thai.
• Dịch tiết chảy ra khi cơ thể thải ra quá nhiều chất lỏng và mô.
• Nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe theo dõi quá trình hồi phục của người mẹ và đánh giá xem có bất kỳ biến chứng nào không.
• Dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ sau sinh được tiến hành, bao gồm kiểm soát cơn đau và hướng dẫn cách chăm sóc trẻ sơ sinh.
• Có thể xảy ra những điều chỉnh về cảm xúc và thay đổi nội tiết tố, bao gồm cả cảm giác buồn bã ở trẻ sơ sinh hoặc trầm cảm sau sinh.
• Mẹ và bé có thể ở lại bệnh viện trong một thời gian nhất định để theo dõi và hồi phục.
Với những mẹ đã trải qua quá trình sinh con thì quá trình chuyển dạ không phải là điều dễ dàng bởi cảm giác khó chịu, thậm chí đau đớn ở từng giai đoạn chuyển dạ khác nhau. Những mẹ bầu đang mang thai lần đầu nên tìm hiểu để có sự chuẩn bị ở từng giai đoạn chuyển dạ nhằm có những bước sẵn sàng phù hợp. Dù giai đoạn chuyển dạ có khó khăn thế nào đi nữa thì chị em chúng mình cũng luôn vượt qua để đón con chào đời an toàn. Trong quá trình tìm hiểu về các giai đoạn chuyển dạ cũng như khi thực tế trải qua, các mẹ bầu nên lắng nghe ý kiến cũng như lời khuyên của bác sĩ để có quá trình sinh con an toàn và đáng mong đợi nha các mẹ nhà mình.
