Trạm biến áp - mắt xích quan trọng trong hệ thống điện, thường vận hành liên tục trong thời gian dài. Vì vậy, quy trình bảo dưỡng trạm biến áp đúng cách không chỉ xử lý sự cố kịp thời mà còn giúp phát hiện sớm nguy cơ tiềm ẩn gây hại. Quy trình bảo dưỡng xây dựng hợp lý giúp đơn vị vận hành chủ động trong việc theo dõi tình trạng thiết bị, hạn chế thời gian ngừng điện ngoài kế hoạch và kiểm soát chi phí sửa chữa. Vậy quy trình bảo dưỡng như thế nào? Cần lưu ý gì để bảo đảm an toàn? 

hình ảnh

1. Vì sao cần bảo dưỡng trạm biến áp định kỳ?

Máy biến áp thường vận hành bền, ổn định trong thời gian dài, dẫn đến sinh ra tâm lý chủ quan “thiết bị vẫn chạy ổn thì chưa cần kiểm tra”. 

Tuy nhiên, quá trình xuống cấp thường diễn ra “âm thầm”, chẳng hạn như hao mòn vật liệu cách điện, độ ẩm, quá tải kéo dài hoặc suy giảm chất lượng dầu cách điện,... Song, việc kiểm tra thường xuyên đảm bảo tránh tình trạng máy móc hư hỏng, rò rỉ dầu, cháy nổ đột ngột. 

2. Chuẩn bị gì trước khi bảo dưỡng trạm biến áp?

  • Kiểm tra hồ sơ và lịch sử vận hành:  Rà soát hồ sơ của máy biến áp và các thiết bị chính. Kiểm tra các thông tin như công suất định mức, loại máy, năm đưa vào vận hành, thông số kỹ thuật, lịch sử sửa chữa - vận hành.
  • Lập kế hoạch và phạm vi bảo dưỡng: Xác định lần bảo dưỡng sẽ thực hiện những hạng mục như: Kiểm tra bên ngoài, vệ sinh, mối nối, đo kiểm điện, dầu và hệ thống bảo vệ.
  • Chuẩn bị dụng cụ và thiết bị đo: Dụng cụ vệ sinh, siết nối, kiểm tra cơ khí, thiết bị đo điện, thiết bị kiểm tra cách điện, thiết bị đo nhiệt độ và camera nhiệt tùy theo yêu cầu kiểm tra.

3. Phân loại thời gian bảo trì

3.1. Bảo trì hàng ngày / hàng tuần

Bảo trì thường xuyên (hàng ngày/hàng tuần) tập trung vào việc quan sát và theo dõi tình trạng vận hành của thiết bị. Người vận hành ghi nhận các thông số cơ bản như điện áp, dòng điện, kiểm tra nhiệt độ, tiếng ồn và mùi lạ/khét. 

3.2. Bảo trì định kỳ (3 tháng - 6 tháng - 1 năm)

Tùy kế hoạch của từng đơn vị, bảo trì định kỳ (~ 3 tháng - 6 tháng - 1 năm), để tổ chức vệ sinh, kiểm tra tình trạng cơ khí - điện và đo kiểm thông số kỹ thuật.

Người vận hành có thể kiểm tra kỹ tình trạng bề mặt thiết bị, đầu nối, cáp điện, hệ thống làm mát, thiết bị bảo vệ và các bộ phận liên quan. Với máy biến áp dầu, tình trạng dầu cách điện và dấu hiệu rò rỉ cần được xem xét theo chương trình bảo dưỡng.

4. Quy trình bảo dưỡng trạm biến áp? Các bước kiểm tra

  • Chuẩn bị: Tiến hành cắt điện, treo biển cảnh báo, khóa an toàn và trang bị đồ bảo hộ lao động. Kiểm tra hồ sơ và lịch sử vận hành máy.
  • Kiểm tra tổng quan tình trạng: Kiểm tra vỏ máy, thùng dầu, nắp máy, dấu hiệu rò rỉ dầu, độ rung, tiếng ồn và tình trạng chống gỉ.
  • Kiểm tra - bảo trì bộ phận chính: Kiểm tra hệ thống cách điện, vệ sinh bụi bẩn, quạt gió, két tản nhiệt, lưới lọc và đo kiểm thông số kỹ thuật (trở cách điện, trở cuộn dây, tỷ số biến áp).
  • Nghiệm thu: Đóng điện thử nghiệm, lập biên bản bảo dưỡng và lưu hồ sơ.

5. Lưu ý an toàn trong quy trình bảo dưỡng trạm biến áp

An toàn phải là ưu tiên hàng đầu trong mọi hoạt động bảo dưỡng trạm biến áp. Trước khi thực hiện các công việc, thiết bị phải ở trạng thái “không điện”, ngăn ngừa khả năng đóng điện trở lại, đặt rào chắn và biển báo an toàn.

Người vận hành phải trang bị đồ bảo hộ lao động và thiết bị an toàn phù hợp với công việc. Song song đó, khu vực bảo dưỡng cần được kiểm soát để hạn chế người dân qua lại. 

Quy trình bảo dưỡng trạm biến áp hiệu quả không chỉ dừng ở việc vệ sinh máy hay kiểm tra thông số kỹ thuật. Chương trình bảo dưỡng đúng chuẩn cần bắt đầu từ việc rà soát hồ sơ, lập kế hoạch, kiểm tra thường xuyên, bảo dưỡng theo định kỳ và thực hiện các phép đo phù hợp với tình trạng thiết bị. Khi được thực hiện đúng - đủ - an toàn, bảo dưỡng giúp doanh nghiệp chủ động phát hiện nguy cơ và hạn chế sự cố ngoài kế hoạch.