Anh em làm M&E chắc không ít lần gặp tình huống này: Bản vẽ thiết kế ban đầu yêu cầu ống gió tôn dày 0.75 mm, nhưng đến lúc triển khai, chủ đầu tư lại đề nghị nâng lên 1.0 mm vì nghĩ rằng “tôn càng dày thì càng chắc, dùng càng bền”.
Nghe qua cũng hợp lý. Nhưng với những ai từng làm gia công và thi công hệ thống thông gió, câu chuyện không đơn giản như vậy.
Tăng độ dày tôn ống gió đồng nghĩa với tăng khối lượng vật tư, chi phí gia công và có thể phải tính toán lại hệ treo đỡ. Vậy khoản tiền bỏ thêm có thực sự mang lại hiệu quả tương xứng?
Vì sao nhiều người vẫn nghĩ ống gió tôn càng dày càng tốt?
Thực tế, quan niệm này không hoàn toàn sai.
Tôn dày thường có độ cứng thành ống cao hơn, khả năng chống móp méo tốt hơn khi các yếu tố khác tương đương. Với những tuyến ống kích thước lớn hoặc chịu áp suất cao, việc sử dụng tôn dày hơn đôi khi là cần thiết.
Tuy nhiên, độ dày không phải yếu tố duy nhất quyết định chất lượng ống gió.
Một hệ thống ống gió tôn mạ kẽm có vận hành ổn định hay không còn phụ thuộc vào kích thước, áp suất làm việc, gân tăng cứng, mối ghép, mặt bích và phương án lắp đặt.
Nói cách khác, tôn dày là một lợi thế trong những điều kiện phù hợp, chứ không phải cứ tăng độ dày là hệ thống sẽ tốt hơn.
4 vấn đề dễ gặp khi chọn tôn quá dày so với nhu cầu
1. Tăng tải trọng lên hệ treo và kết cấu công trình
Đây là vấn đề khá dễ bị bỏ qua khi thay đổi quy cách vật tư.
Ví dụ, cùng một kích thước ống, nếu tăng độ dày tôn từ 0.75 mm lên 1.0 mm thì khối lượng phần tôn tăng khoảng 33%, chưa tính mặt bích, phụ kiện và các bộ phận khác.
Với vài mét ống, sự chênh lệch có thể chưa đáng kể. Nhưng nếu là cả tuyến ống lớn chạy phía trên trần, nhà thầu cần kiểm tra lại tải trọng tác dụng lên thanh đỡ, ty treo và bulông neo.
2. Chi phí vật tư và thi công tăng
Tôn dày hơn đồng nghĩa với lượng thép sử dụng nhiều hơn.
Chưa kể, tùy quy mô công trình, chi phí vận chuyển, nâng hạ và lắp đặt cũng có thể tăng theo.
Đối với dự án có hàng nghìn mét vuông ống gió, chỉ cần thay đổi một cấp độ dày cũng có thể tạo ra khoản chênh lệch ngân sách đáng kể.
Vì vậy, đừng chỉ so sánh giá tôn trên mỗi mét vuông mà bỏ qua tổng chi phí hoàn thiện hệ thống.
3. Gia công khó hơn nhưng chưa chắc hiệu quả hơn
Tôn càng dày càng đòi hỏi lực cắt, chấn, gấp và tạo hình lớn hơn. Một số chi tiết liên kết cũng cần điều chỉnh phương pháp gia công cho phù hợp.
Quan trọng hơn, tăng độ dày không tự động giúp ống gió kín hơn.
Nếu mối ghép không chuẩn, mặt bích lắp sai hoặc gioăng làm kín không đảm bảo thì ống vẫn có thể rò rỉ khí, dù sử dụng tôn dày.
4. Tốn thêm tiền nhưng chưa xử lý đúng nguyên nhân
Có những tuyến ống bị rung, phát tiếng ù hoặc biến dạng khi quạt hoạt động.
Không ít người nghĩ ngay đến chuyện tăng độ dày tôn.
Nhưng nguyên nhân thực tế có thể đến từ áp suất vận hành, thiếu gia cường, khoảng cách treo chưa hợp lý hoặc rung động truyền từ thiết bị.
Nếu chưa xác định đúng nguyên nhân mà đã thay toàn bộ bằng tôn dày hơn thì rất dễ tốn tiền nhưng vẫn không giải quyết triệt để sự cố.
>>> XEM THÊM: Chi Phí Sản Xuất Ống Gió Gồm Những Khoản Nào? Bóc Tách Từ A–Z
Vậy độ dày tôn ống gió nên chọn theo tiêu chí nào?
Muốn chọn đúng, anh em nên xem xét ít nhất ba yếu tố sau.
Kích thước và hình dạng đường ống
Ống gió chữ nhật có cạnh lớn thường cần xem xét kỹ khả năng biến dạng của thành ống và phương án gia cường.
Trong khi đó, ống gió tròn có đặc tính chịu áp suất khác với ống chữ nhật.
Vì vậy, không thể áp dụng một độ dày tôn cho mọi kích thước và hình dạng đường ống.
Áp suất làm việc của hệ thống
Đây là yếu tố quan trọng khi lựa chọn quy cách ống gió.
Hệ thống áp suất thấp, trung bình hay cao sẽ có yêu cầu cấu tạo khác nhau theo tiêu chuẩn áp dụng. Cả áp suất dương và áp suất âm đều cần được xem xét.
Chỉ nhìn lưu lượng gió hoặc công suất quạt để quyết định độ dày là chưa đủ.
Tiêu chuẩn kỹ thuật và hồ sơ thiết kế
Khi lựa chọn độ dày tôn ống gió, cần đối chiếu tiêu chuẩn và yêu cầu kỹ thuật của dự án.
Chẳng hạn, bộ tiêu chuẩn SMACNA về cấu tạo ống gió kim loại có hướng dẫn liên quan đến chiều dày vật liệu, gia cường, mối nối và cấp áp suất.
Còn TCVN 5687 là tiêu chuẩn thiết kế thông gió và điều hòa không khí, không nên hiểu là bảng quy định đầy đủ độ dày tôn cho mọi loại ống gió.
Điều quan trọng là sử dụng đúng phiên bản tiêu chuẩn được áp dụng cho công trình và không tự ý thay đổi quy cách đã được phê duyệt.
Muốn ống gió chắc, đừng chỉ nhìn vào độ dày tôn
Thay vì mặc định chọn tôn dày, có ba vấn đề anh em nên kiểm tra kỹ.
Thứ nhất, gân tăng cứng ống gió. Gia cường đúng kỹ thuật giúp cải thiện độ cứng thành ống và hạn chế biến dạng. Tuy nhiên, kiểu gân, vị trí và số lượng phải phù hợp với kích thước, áp suất thiết kế.
Thứ hai, hệ treo đỡ. Thanh đỡ, ty treo, bulông neo và khoảng cách treo cần được lựa chọn theo tải trọng thực tế. Những đoạn chuyển hướng, phụ kiện lớn hoặc vị trí có rung động càng cần chú ý.
Thứ ba, chất lượng mối nối và gia công. Mặt bích, gioăng, đường ghép và độ kín phải được kiểm soát ngay từ xưởng sản xuất đến khi nghiệm thu.
Một tuyến ống có độ dày phù hợp, gia cường đúng và lắp đặt chuẩn vẫn có thể đáp ứng yêu cầu kỹ thuật tốt hơn một tuyến ống dùng tôn dày nhưng gia công cẩu thả.
Kinh nghiệm thực tế: Chọn đúng quy cách quan trọng hơn chọn dày
Theo mình, trước khi đặt gia công ống gió, nhà thầu nên kiểm tra lại bản vẽ, kích thước, cấp áp suất và yêu cầu nghiệm thu.
Nếu cần thay đổi độ dày, nên trao đổi với đơn vị sản xuất về phương án gia cường, kiểu mối nối và khối lượng phát sinh, sau đó trình bên có thẩm quyền phê duyệt theo quy trình dự án.
Anh em có thể tham khảo thêm thông tin về gia công ống gió theo yêu cầu kỹ thuật tại Dosamec để có thêm cơ sở trao đổi khi chuẩn bị đặt hàng.
Điều quan trọng vẫn là sản xuất đúng quy cách được duyệt, kiểm soát chất lượng thành phẩm và đáp ứng điều kiện vận hành thực tế.
Kết luận: Tôn dày chưa chắc đã là lựa chọn tốt nhất
Chọn độ dày tôn ống gió không phải cuộc thi xem bên nào dùng tôn dày hơn.
Tôn quá mỏng có thể gây biến dạng, rung hoặc không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Ngược lại, tôn quá dày so với nhu cầu lại làm tăng chi phí và tải trọng không cần thiết.
Nếu đang cần tư vấn, lựa chọn độ dày tôn ống gió cho công trình, hãy liên hệ với Dosamec qua hotline 1800 1165 để được tư vấn và báo giá chi tiết để tối ưu chi phí nhé!
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHIỆP DOSAMEC
- Hotline: 18001165
- Email: info@dosamec.com.vn
- Nhà xưởng: 6/3 - 6/3A Huỳnh Tấn Chùa, Xã Bà Điểm, TP. Hồ Chí Minh
- Website: dosamec.com
