Hiện nay, nhu cầu tiêu thụ các mặt hàng thủy hải sản tại thị trường Việt Nam đang tăng trưởng vô cùng mạnh mẽ. Tại các hệ thống siêu thị, nhà hàng cao cấp cho đến các quán ăn, thủy sản đông lạnh nhập khẩu như cá hồi, cá ngừ, tôm, mực, cua hoàng đế… đang ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng nhờ chất lượng vượt trội và giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, vì đây là mặt hàng thực phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người, quy trình thông quan đòi hỏi sự kiểm soát cực kỳ gắt gao từ các cơ quan ban ngành. Trong bài viết này vận tải Thái Hà xin chia sẻ quy trình làm thủ tục nhập khẩu thủy sản đông lạnh, mã hs các loại thủy sản, thuế nhập khẩu, thuế GTGT, chính sách nhập khẩu và quy trình kiểm dịch động vật với mặt hàng này.

Chính sách nhập khẩu thủy sản

Bước đầu tiên để quá trình kinh doanh diễn ra suôn sẻ là doanh nghiệp phải am hiểu tường tận các chính sách pháp luật. Thủ tục nhập khẩu thủy sản đông lạnh hiện đang được điều chỉnh và quản lý bởi một hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật vô cùng chặt chẽ, tiêu biểu có thể kể đến:

  • Thông tư số 14/2015/TT-BTC và thông tư số 103/2015/TT-BTC.
  • Thông tư số 25/2016/TT-BNNPTNT và thông tư 24/2017/TT-BNNPTNT của Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn.
  • Thông tư 38/2015/TT-BTC, sửa đổi bổ sung bởi thông tư 39/2018/TT-BTC.
  • Nghị định số 69/2018/NĐ-CP và nghị định số 15/2018/NĐ-CP.
  • Nghị định 128/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

Theo các văn bản trên, thủy sản đông lạnh không nằm trong danh mục cấm nhập khẩu. Tuy nhiên, chính sách cốt lõi mà doanh nghiệp bắt buộc phải ghi nhớ là: Chỉ được phép nhập khẩu từ các doanh nghiệp/nhà sản xuất nước ngoài đã có tên trong "Danh sách doanh nghiệp nước ngoài được phép xuất khẩu thực phẩm thủy sản vào Việt Nam" do cục thú y công bố. Nếu đối tác của bạn chưa có tên trong danh sách này, bạn sẽ phải mất từ 3 đến 4 tháng để làm thủ tục đăng ký bổ sung, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ kinh doanh. Đồng thời, lô hàng bắt buộc phải thực hiện thủ tục kiểm dịch động vật trước khi được phép thông quan.

Dán nhãn hàng nhập khẩu

Một khâu pháp lý không thể thiếu nhưng lại thường bị các doanh nghiệp mới bỏ qua khi làm thủ tục nhập khẩu thủy sản đông lạnh chính là việc dán nhãn hàng hóa. Kể từ khi nghị định 128/2020/NĐ-CP có hiệu lực, cơ quan hải quan giám sát cực kỳ gắt gao khâu này nhằm truy xuất nguồn gốc và bảo vệ người tiêu dùng.

Theo nghị định 43/2017/NĐ-CP, một nhãn mác chuẩn chỉnh dán trên bao bì kiện hàng thủy sản đông lạnh bắt buộc phải thể hiện đầy đủ các thông tin bằng tiếng Anh (có kèm nhãn phụ tiếng Việt), bao gồm:

  • Tên hàng hóa chi tiết.
  • Tên, địa chỉ của tổ chức/cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa (nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu).
  • Nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa.
  • Định lượng, ngày sản xuất và hạn sử dụng.
  • Thành phần dinh dưỡng, thông tin cảnh báo an toàn và hướng dẫn bảo quản (ví dụ: Bảo quản ở nhiệt độ -18 độ C).

Nếu lô hàng cập cảng mà không có nhãn mác, hoặc nhãn mác sai nội dung, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với rủi ro bị xử phạt hành chính nặng, bị bác bỏ giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) làm mất quyền hưởng thuế ưu đãi, và nguy cơ hàng hóa bị hư hỏng do không có nhãn cảnh báo quy cách xếp dỡ, bảo quản.

Xác định mã hs của thủy sản

Trong thương mại quốc tế, việc tra cứu đúng mã HS (Harmonized System) là chìa khóa quyết định trực tiếp đến biểu thuế suất và các chính sách quản lý chuyên ngành đi kèm. Việc áp sai mã HS khi làm thủ tục nhập khẩu thủy sản đông lạnh có thể khiến doanh nghiệp bị truy thu thuế, trì hoãn thông quan, và bị phạt tiền từ 2.000.000 VNĐ lên đến gấp 3 lần số thuế bị thiếu.

Căn cứ vào biểu thuế xuất nhập khẩu hiện hành, các mặt hàng thủy sản đông lạnh chủ yếu được phân loại vào chương 03: Cá và động vật giáp xác, động vật thân mềm và động vật thủy sinh không xương sống khác. Cụ thể:

  • Nhóm 0303: Các loại cá đông lạnh (ngoại trừ phi-lê cá).
  • Nhóm 0304: Phi-lê cá và các loại thịt cá khác (tươi, ướp lạnh hoặc đông lạnh).
  • Nhóm 0306: Động vật giáp xác (như tôm, cua) đã hoặc chưa bóc mai, vỏ, đông lạnh.
  • Nhóm 0307: Động vật thân mềm (như mực, bạch tuộc) đông lạnh.

Để áp đúng mã HS, doanh nghiệp cần hiểu rõ đặc tính sinh học, phương pháp chế biến và quy cách đóng gói của từng loại thủy sản thực tế nhập về.

Thuế nhập khẩu thủy sản đông lạnh

Bài toán chi phí luôn là ưu tiên hàng đầu của mọi nhà kinh doanh. Khi hoàn tất thủ tục nhập khẩu thủy sản đông lạnh, doanh nghiệp sẽ cần phải nộp hai loại thuế chính: thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (VAT).

Cách tính thuế như sau:

  • Thuế nhập khẩu = Trị giá tính thuế (Trị giá CIF) x % Thuế suất thuế nhập khẩu.
  • Thuế GTGT = (Trị giá CIF + Thuế nhập khẩu) x % Thuế suất GTGT.

Hiện tại, theo biểu thuế tiêu chuẩn, mức thuế nhập khẩu ưu đãi của thủy sản đông lạnh khá cao, dao động từ 0% đến 27%, và thuế GTGT thường nằm ở mức 5% đến 8%.

Giải pháp marketing tối ưu chi phí: Để gia tăng biên độ lợi nhuận, doanh nghiệp nên tận dụng triệt để các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết. Bằng cách yêu cầu đối tác xuất khẩu cung cấp Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) hợp lệ, doanh nghiệp có thể được hưởng mức thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt 0%. Điển hình như: nhập từ các nước ASEAN (C/O Form D), từ Trung Quốc (C/O Form E), từ Nhật Bản (C/O Form VJ), từ Hàn Quốc (C/O Form VK).

Bộ hồ sơ nhập khẩu thủy sản

Một bộ hồ sơ chuẩn xác là tấm vé thông hành quyết định tốc độ giải phóng hàng. Căn cứ theo Thông tư 38/2015/TT-BTC và Thông tư 39/2018/TT-BTC, bộ hồ sơ làm thủ tục nhập khẩu thủy sản đông lạnh tiêu chuẩn sẽ bao gồm các chứng từ sau:

  1. Tờ khai hải quan nhập khẩu.
  2. Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
  3. Vận đơn (Bill of Lading).
  4. Phiếu đóng gói hàng hóa chi tiết (Packing List).
  5. Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract).
  6. Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) (để hưởng thuế suất ưu đãi 0%).
  7. Giấy phép nhập khẩu (do Cục Thú y cấp).
  8. Giấy chứng nhận y tế (Health Certificate - HC) bản gốc do cơ quan thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp. (Đây là chứng từ cực kỳ quan trọng bắt buộc phải có để đăng ký kiểm dịch).
  9. Đơn đăng ký kiểm dịch động vật thủy sản.

Nhà nhập khẩu nên yêu cầu phía đối tác cung cấp bản draft (bản nháp) của các chứng từ này để kiểm tra đối chiếu kỹ lưỡng trước khi hàng lên tàu, tránh sai sót dẫn đến ách tắc tại cảng.

Quy trình làm thủ tục nhập khẩu thủy sản đông lạnh

Sự khác biệt lớn nhất giữa mặt hàng này so với hàng hóa thông thường là phải trải qua khâu kiểm tra chuyên ngành khắt khe. Quy trình thực hiện thủ tục nhập khẩu thủy sản đông lạnh chuyên nghiệp được diễn ra theo 5 bước cốt lõi sau:

  • Bước 1: Xin giấy phép nhập khẩu từ cục Thú y - Trước khi hàng về, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ xin giấy phép nhập khẩu qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Hồ sơ này giúp cơ quan nhà nước xác định đối tác nước ngoài của bạn có nằm trong danh sách được phép xuất khẩu vào Việt Nam hay không. Thời gian cấp phép thường từ 3 - 5 ngày làm việc và giấy phép có hiệu lực trong 3 tháng.
  • Bước 2: Khai báo tờ khai hải quan điện tử - Sau khi có đầy đủ bộ chứng từ (Invoice, Packing List, Bill, Giấy phép, HC...), doanh nghiệp tiến hành nhập dữ liệu lên phần mềm khai báo hải quan điện tử (VNACCS). Hệ thống sẽ tự động phân luồng tờ khai (Xanh, Vàng, hoặc Đỏ).
  • Bước 3: Đăng ký kiểm dịch động vật và mở tờ khai - Doanh nghiệp tiến hành đăng ký kiểm dịch động vật trực tuyến trên hệ thống một cửa quốc gia hoặc nộp hồ sơ giấy trực tiếp tại cơ quan Thú y vùng (tại cảng/sân bay). Sau khi cơ quan thú y xác nhận đơn đăng ký, doanh nghiệp cầm bộ hồ sơ xuống chi cục hải quan để mở tờ khai. Cán bộ hải quan và cán bộ kiểm dịch sẽ phối hợp xuống hiện trường cắt chì container để lấy mẫu kiểm dịch và kiểm tra an toàn thực phẩm thực tế của lô hàng.
  • Bước 4: Thông quan hàng hóa - Sau khoảng 3 đến 5 ngày chờ đợi, nếu mẫu xét nghiệm đạt chuẩn, cơ quan kiểm dịch sẽ cấp chứng thư. Doanh nghiệp nộp bổ sung chứng thư này cho cơ quan hải quan, tiến hành đóng thuế nhập khẩu để tờ khai chính thức được thông quan. (Trong một số trường hợp, doanh nghiệp có thể làm công văn xin đưa hàng về kho bảo quản trước trong lúc chờ kết quả chứng thư để tiết kiệm chi phí lưu bãi).
  • Bước 5: Kéo hàng về kho bảo quản - Tiến hành thanh lý tờ khai hải quan, thanh toán các khoản phí nâng hạ tại cảng, điều phối xe đầu kéo container lạnh và vận chuyển lô thủy sản an toàn về kho của doanh nghiệp.

Những lưu ý khi làm thủ tục nhập khẩu thủy sản

Trong quá trình thực chiến cung cấp dịch vụ logistics, thủ tục nhập khẩu thủy sản đông lạnh đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối về mặt thời gian. Để đảm bảo an toàn cho lô hàng, doanh nghiệp cần nằm lòng những lưu ý vàng sau:

  • Health Certificate phải tuyệt đối phải yêu cầu nhà xuất khẩu cung cấp Giấy chứng nhận y tế (HC) bản gốc khớp 100% thông tin lô hàng. Không có HC, hàng của bạn sẽ không thể làm kiểm dịch và buộc phải tái xuất.
  • Tuyệt đối tránh các loài cấm: Không nhập khẩu các loài thủy hải sản nằm trong danh mục các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm (CITES) hoặc sách Đỏ nếu không có giấy phép đặc biệt.
  • Bài toán về thời gian và nhiệt độ: Thủy sản đông lạnh bắt buộc phải được bảo quản liên tục ở nhiệt độ sâu (thường từ -15°C đến -30°C). Bạn phải thúc đẩy quá trình làm hồ sơ, lấy mẫu kiểm dịch và thông quan diễn ra thần tốc nhất có thể. Nếu hàng nằm tại cảng quá lâu, chi phí lưu container, lưu bãi và đặc biệt là phí cắm điện chạy lạnh sẽ đội lên một con số khổng lồ, ăn mòn toàn bộ lợi nhuận của doanh nghiệp.
  • Tránh bị đưa vào Blacklist: Nếu mẫu kiểm dịch của bạn không đạt yêu cầu và bạn không biết cách xử lý kịp thời, cơ quan chức năng sẽ buộc bạn phải xuất trả hàng, đồng thời doanh nghiệp của bạn có nguy cơ bị đưa vào danh sách của Cục Thú y và Hải quan, gây vô vàn khó khăn cho các lô hàng nhập khẩu sau này.

Chính vì tính chất đặc thù và rủi ro cao của thủ tục nhập khẩu thủy sản đông lạnh, việc tự mình mài mò xử lý hồ sơ là một nước đi mạo hiểm. Để đảm bảo dòng chảy cung ứng không bị gián đoạn, hàng hóa giữ được độ tươi ngon tuyệt đối và tối ưu hóa tối đa chi phí hải quan, Quý khách vui lòng liên hệ với vận tải Thái Hà để được hỗ trợ và tư vấn hoàn toàn miễn phí, cám ơn bạn đã đọc bài viết.

Nguồn bài viết: gothl.vn