Đối phó với bệnh tiêu chảy khi mang thai có thể khiến các mẹ bầu lo lắng. Tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng và biện pháp an toàn để giải quyết mối lo ngại chung này của các bà mẹ tương lai.
Tiêu chảy khi mang thai có nguy hiểm không?
Tình trạng tiêu chảy khi mang thai có thể chỉ xuất hiện trong vòng 1 – 2 ngày, cũng có thể kéo dài cả tháng
Bạn đang phải vật lộn với chứng tiêu chảy khi mang thai? Đừng lo lắng vì chúng tôi có mọi thứ bạn cần biết để khắc phục điều này.
Mang thai mang lại nhiều thay đổi. Khi cơ thể phản ứng với những thay đổi nội tiết tố đột ngột, bạn có thể thấy mình trải qua những phản ứng quá mức về cảm xúc và thể chất – một số trong số đó là các vấn đề về tiêu hóa.
Bạn có trải qua nhiều hơn ba lần đi tiêu phân lỏng mỗi ngày không? Sau đó bạn có thể bị tiêu chảy. Khi mang thai, tiêu chảy có thể xảy ra do phản ứng với những thay đổi trong chế độ ăn uống, dị ứng hoặc nhạy cảm với thực phẩm, vitamin trước khi sinh và một số thay đổi nội tiết tố nhất định.
Tiêu chảy có phải là dấu hiệu mang thai?
Thật hợp lý khi tin rằng những thay đổi đột ngột về thể chất có nghĩa là cuối cùng bạn đã có thai khi đang cố gắng thụ thai. Bạn có thể thắc mắc tiêu chảy có phải là triệu chứng mang thai không? Nếu bạn hiện đang thường xuyên ra vào nhà vệ sinh. Câu trả lời không đơn giản như vậy.
Christine Greves, MD, bác sĩ sản phụ khoa được hội đồng chứng nhận tại Bệnh viện Phụ nữ & Trẻ sơ sinh Winnie Palmer cho biết: “Mang thai có thể ảnh hưởng đến nhu động ruột của bạn, nhưng bạn cũng thường bị tiêu chảy vì những lý do khác.”
Mặc dù một số phụ nữ bị tiêu chảy trong ba tháng đầu của thai kỳ nhưng đây không phải là dấu hiệu mang thai đáng tin cậy.
Những dấu hiệu tốt nhất cho thấy bạn có thể đang mang thai là chậm kinh và kết quả thử thai dương tính.
Tiêu chảy khi mang thai có sao không?
Mặc dù táo bón là một trong những phàn nàn phổ biến nhất của phụ nữ mang thai nhưng tiêu chảy cũng có thể trở thành mối lo ngại.
Mặc dù nó xảy ra ít thường xuyên hơn táo bón, nhưng việc đi ngoài phân lỏng có thể gây khó chịu và mệt mỏi, đặc biệt nếu bạn đang ở gần cuối thai kỳ; điều cuối cùng bạn muốn làm là chốc chốc phải vào nhà vệ sinh một lần.
Ngoài ra, nguy cơ mất nước có thể là một trong những dấu hiệu thai kỳ đáng lo ngại, đặc biệt vì nó có thể ảnh hưởng đến toàn bộ thai kỳ của bạn.
Nguyên nhân gây tiêu chảy khi mang thai
Ở tình trạng bệnh tiêu chảy khi mang thai nhẹ, mẹ có thể chỉ cần bổ sung đủ nước, điện giải, ăn uống sạch sẽ, đảm bảo ăn chín uống sôi
Tiêu chảy trong thời kỳ đầu mang thai
Có thể bạn sẽ bị tiêu chảy hoặc các vấn đề về tiêu hóa khác trong ba tháng đầu tiên ngay cả khi đó không phải là dấu hiệu của thai kỳ sớm.
Cơ thể bạn bắt đầu trải qua nhiều thay đổi khi bắt đầu mang thai và những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến nhu động ruột của bạn, khiến phân trở nên cứng hoặc lỏng. Ví dụ, khi nồng độ hormone progesterone tăng lên, điều này có thể khiến hệ tiêu hóa của bạn hoạt động chậm lại, thường dẫn đến táo bón.
Nguyên nhân gây tiêu chảy khi mang thai
Tiêu chảy thường không phải là kết quả của những thay đổi liên quan đến thai kỳ mà có thể do các trường hợp khác gây ra. Virus, vi trùng, ký sinh trùng, ngộ độc thực phẩm, cúm dạ dày hoặc các loại thuốc cụ thể có thể là nguyên nhân.
Các tình trạng bệnh lý hiện có như bệnh celiac, bệnh Crohn, viêm loét đại tràng và hội chứng ruột kích thích cũng có thể là nguyên nhân.
Danh sách các nguyên nhân gây tiêu chảy khi mang thai bao gồm:
- Thay đổi chế độ ăn uống
Khi biết mình có thai, nhiều người thay đổi chế độ ăn uống. Thay đổi chế độ ăn uống có thể gây ra tiêu chảy và khó chịu cho dạ dày của bạn.
- Nhạy cảm với thực phẩm mới
Một trong nhiều thay đổi bạn có thể gặp phải khi mang thai là nhạy cảm với thực phẩm. Trước khi mang thai, bạn có thể không gặp vấn đề gì với một số loại thực phẩm nhất định, nhưng bây giờ bạn có thể bị tiêu chảy, đau bụng hoặc đầy hơi.
- Vitamin trước khi sinh
Vitamin dành cho phụ nữ mang thai có lợi cho cả bạn và sức khỏe đang phát triển của con bạn. Tuy nhiên, những loại vitamin này có thể khiến bạn bị ốm và buồn nôn, tiêu chảy.
- Thay đổi hormone
Hệ thống tiêu hóa của bạn có thể hoạt động chậm lại do thay đổi hormone, dẫn đến táo bón. Ngoài ra, sự thay đổi nội tiết tố có thể đẩy nhanh quá trình tiêu hóa và gây tiêu chảy.
- Không dung nạp Lactose
Theo các nghiên cứu, phần lớn phụ nữ uống nhiều sữa hơn trong thời kỳ mang thai và thậm chí trước khi trễ kinh.
Một số phụ nữ bắt đầu muốn ăn các thực phẩm từ sữa như kem. Hầu hết những phụ nữ này mắc chứng không dung nạp lactose do tiêu thụ sữa tăng đột ngột. Kết quả là họ có thể bị tiêu chảy ngay sau khi thụ thai.
Triệu chứng tiêu chảy khi mang thai
Các dấu hiệu điển hình nhất của bệnh tiêu chảy hoặc các tình trạng liên quan đến nó là:
- Phân lỏng, nhiều nước: Tiêu chảy khi mang thai được đặc trưng bởi tình trạng đi tiêu thường xuyên, phân lỏng hoặc nhiều nước, có thể dẫn đến mất nước.
- Cảm thấy cần phải đi đại tiện ngay: Phụ nữ mang thai bị tiêu chảy thường cảm thấy rất muốn đi đại tiện, đôi khi cần phải vội vã đi vệ sinh.
- Chuột rút và khó chịu ở bụng: Chuột rút ở vùng bụng là triệu chứng phổ biến đi kèm với tiêu chảy khi mang thai, có thể gây khó chịu và đau khổ.
- Đầy hơi: Tiêu chảy có thể đi kèm với đầy hơi và tăng sản xuất khí, làm tăng thêm cảm giác khó chịu cho phụ nữ mang thai.
- Buồn nôn: Một số phụ nữ mang thai bị tiêu chảy cũng có thể bị buồn nôn, khiến việc ăn uống và duy trì đầy đủ dinh dưỡng trở nên khó khăn hơn.
- Đi đại tiện có máu: Trong trường hợp nghiêm trọng, tiêu chảy khi mang thai có thể dẫn đến đi đại tiện ra phân có máu, cho thấy có thể bị viêm hoặc kích ứng đường tiêu hóa.
- Sốt: Trong một số trường hợp, tiêu chảy khi mang thai có thể kèm theo sốt, đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng tiềm ẩn.
Điều quan trọng là mẹ bầu phải giữ đủ nước và theo dõi chặt chẽ các triệu chứng của mình để ngăn ngừa các biến chứng trong thai kỳ.
Biến chứng của tiêu chảy khi mang thai
Tiêu chảy khi mang thai có thể là một trải nghiệm khó chịu và đáng lo ngại. Điều cần thiết là phải hiểu những biến chứng tiềm ẩn mà nó có thể gây ra cho cả bà mẹ tương lai và em bé đang phát triển. Dưới đây là những nguy cơ tiềm ẩn khi bà bầu bị tiêu chảy:
- Mất nước: Tiêu chảy có thể dẫn đến mất nước và mẹ bầu có nguy cơ mất nước cao hơn do lượng máu và nhu cầu trao đổi chất tăng lên. Mất nước có thể dẫn đến chóng mặt, suy nhược và thậm chí là co thắt sinh non, vì vậy việc giữ đủ nước là rất quan trọng khi mang thai.
- Mất cân bằng điện giải: Tiêu chảy có thể gây mất cân bằng các chất điện giải thiết yếu như natri, kali và clorua. Những chất điện giải này đóng một vai trò quan trọng trong các chức năng cơ thể khác nhau, bao gồm chức năng thần kinh và cơ bắp. Mất cân bằng điện giải nghiêm trọng có thể gây hại cho cả mẹ và bé.
- Thiếu chất dinh dưỡng: Tiêu chảy thường xuyên có thể cản trở sự hấp thụ chất dinh dưỡng từ thực phẩm, có khả năng dẫn đến thiếu hụt vitamin và khoáng chất. Dinh dưỡng hợp lý rất quan trọng cho sự phát triển của thai nhi, vì vậy việc giải quyết tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng là điều cần thiết.
- Sinh non: Tiêu chảy dai dẳng hoặc nghiêm trọng khi mang thai có thể gây ra các cơn co thắt tử cung và làm tăng nguy cơ sinh non. Sinh non có thể gây ra những rủi ro sức khỏe đáng kể cho em bé.
- Truyền nhiễm trùng: Nếu tiêu chảy là do nhiễm vi khuẩn hoặc virus, có nguy cơ lây truyền sang thai nhi đang phát triển. Một số bệnh nhiễm trùng có thể dẫn đến dị tật bẩm sinh hoặc các biến chứng khác, cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
- Giảm cân: Tiêu chảy thường xuyên có thể dẫn đến sụt cân ở phụ nữ mang thai, có khả năng ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển của em bé. Duy trì cân nặng khỏe mạnh khi mang thai là điều quan trọng đối với sức khỏe của cả mẹ và thai nhi.
- Giảm nước ối: Mất nước nghiêm trọng do tiêu chảy kéo dài có thể dẫn đến giảm lượng nước ối. Nước ối cung cấp sự bảo vệ và nuôi dưỡng em bé trong bụng mẹ, do đó, bất kỳ sự giảm thể tích nào cũng có thể gây lo ngại.
- Căng thẳng: Đối phó với bệnh tiêu chảy có thể gây căng thẳng cho mẹ bầu, gây thêm căng thẳng về cảm xúc trong thời điểm mang thai vốn đã nhạy cảm. Mức độ căng thẳng cao khi mang thai có liên quan đến kết quả thai kỳ bất lợi, vì vậy việc kiểm soát căng thẳng là rất quan trọng.
Hãy nhớ rằng, nếu bạn bị tiêu chảy khi mang thai, điều cần thiết là phải nhanh chóng tìm tư vấn y tế. Bác sĩ sản khoa của bạn có thể xác định nguyên nhân cơ bản và đưa ra phương pháp điều trị thích hợp để bảo vệ cho mẹ và bé.
Thuốc trị tiêu chảy khi mang thai
Tùy thuộc và nguyên nhân cũng như cách điều trị, tình trạng tiêu chảy khi mang thai sẽ có ảnh hưởng khác nhau đối với mỗi mẹ bầu
Tôi nên dùng thuốc gì nếu bị tiêu chảy khi mang thai?
Nếu bạn đang bị tiêu chảy khi mang thai và cần dùng thuốc để kiểm soát nó, điều quan trọng là bạn phải tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe trước tiên. Họ có thể xác định loại thuốc phù hợp và an toàn nhất cho tình trạng cụ thể của bạn.
Tuy nhiên, nếu bác sĩ khuyến nghị lựa chọn không cần kê đơn, họ có thể đề xuất các sản phẩm nhẹ hơn như thuốc làm mềm phân hoặc thuốc nhuận tràng tạo khối.
Hãy nhớ làm theo chỉ dẫn của bác sĩ một cách cẩn thận và tránh sử dụng bất kỳ loại thuốc nào quá thời gian khuyến nghị để ngăn ngừa các tác dụng phụ tiềm ẩn.
Mẹo chữa tiêu chảy khi mang thai
Việc thận trọng khi dùng thuốc khi mang thai là điều đương nhiên, vì vậy để điều trị tiêu chảy bạn có thể thử các phương pháp thay thế sau:
1. Giữ nước
Tiêu chảy kéo dài làm giảm đáng kể lượng chất lỏng trong cơ thể bạn. Mất nước có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt đối với phụ nữ mang thai, vì họ cần nhiều chất lỏng hơn để giữ nước.
Ảnh hưởng của tình trạng mất nước bao gồm khô miệng, nước tiểu sẫm màu, khát nước nhiều, lượng nước tiểu ít, chóng mặt và đau đầu. Nên uống ít nhất 10 ly nước mỗi ngày để duy trì lượng chất lỏng bình thường.
Tăng lượng nước uống có thể làm giảm táo bón và giúp bạn thay thế lượng chất lỏng bị mất khi bị tiêu chảy. Nếu bạn gặp bất kỳ vấn đề tiêu hóa nào trong giai đoạn đầu của thai kỳ, chẳng hạn như đầy hơi hoặc tiêu chảy, hãy nói chuyện với chuyên gia chăm sóc sức khỏe của bạn.
Nhưng ở những vùng có khí hậu nóng, nên tăng mức tiêu thụ lên tới 12 ly mỗi ngày. Bạn cũng có thể uống nhiều nước trái cây và ăn súp để tăng lượng chất lỏng nạp vào cơ thể.
2. Ăn đồ ăn nhạt
Cố gắng hạn chế chế độ ăn uống của bạn thành những bữa ăn nhạt nhẽo. Chế độ ăn BRAT thường được khuyên dùng cho các vấn đề về đường tiêu hóa, bao gồm cả tiêu chảy. Chế độ ăn BRAT bao gồm:
Chuối (Banana)
Cơm (Rice)
Táo (Apple)
Bánh mì nướng (Toast)
3. Cân nhắc về chế độ ăn uống của bạn
Có thực phẩm nào có thể khiến bạn đi tiêu lỏng không? Hãy thử tránh xa chúng ngay bây giờ. Ví dụ về thực phẩm gây tiêu chảy là thực phẩm chiên, cay, nhiều chất béo, nhiều chất xơ cũng như sữa và các sản phẩm từ sữa.
Nhiều thực phẩm giàu chất xơ hơn như trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt có thể hỗ trợ một số người đang chống chọi với chứng táo bón, nhưng đối với những người khác, việc thay đổi chế độ ăn uống nhanh chóng có thể dẫn đến đầy hơi, chuột rút và thậm chí là tiêu chảy.
4. Cân nhắc về thuốc hiện tại đang dùng
Tìm hiểu xem liệu bệnh tiêu chảy của bạn có phải do bất kỳ chế độ bổ sung mới nào vào chế độ chăm sóc sức khỏe của bạn gây ra hay không, chẳng hạn như vitamin trước khi sinh.
5. Thêm men vi sinh vào chế độ ăn uống
Một môi trường đường ruột khỏe mạnh được tạo ra trong đường tiêu hóa của bạn nhờ men vi sinh, đó là những vi sinh vật nhỏ và một loại vi khuẩn có lợi. Khi tiêu chảy xảy ra do dùng thuốc kháng sinh, men vi sinh có thể đặc biệt có lợi.
6. Đơn giản là chờ đợi
Chỉ cần thư thả một vài ngày. Hầu hết các cơn tiêu chảy đều tự khỏi mà không cần điều trị. Thông thường, tiêu chảy sẽ hết sau vài ngày. Điều này thường xảy ra nếu bệnh tiêu chảy của bạn do vi khuẩn, vi rút hoặc vi khuẩn gây ra.
Các biện pháp điều trị tiêu chảy tại nhà khác
Khi cơ thể bạn điều chỉnh theo sự thay đổi nội tiết tố, tiêu chảy có thể tự khỏi. Tuy nhiên, hãy thử các phương pháp điều trị tiêu chảy không kê đơn này trong vài tuần đầu của thai kỳ nếu tình trạng này quá mức hoặc mất một thời gian để tự khỏi.
Mật ong
Mật ong có đặc tính kháng khuẩn mạnh mẽ và làm dịu bao tử. Nên uống một ly nước pha với bốn thìa cà phê mật ong mỗi ngày để giảm và cuối cùng chấm dứt bệnh tiêu chảy.
Gừng
Gừng có tác dụng kỳ diệu trong việc điều trị bệnh tiêu chảy và nhiễm trùng cổ họng. Mỗi ngày hãy uống một tách trà gừng với mật ong. Trong những tuần đầu của thai kỳ, uống trà gừng cũng có tác dụng làm giảm buồn nôn và chuột rút ở bụng.
Lá bạc hà
Một phương pháp điều trị hiệu quả khác cho các vấn đề về dạ dày, đặc biệt là tiêu chảy, là bạc hà. Có thể thêm một nhánh bạc hà tươi vào nước nóng; khi đã ấm thì đậy nắp lại và thưởng thức. Để ngăn chặn tình trạng đi tiêu lỏng, hãy lặp lại quy trình này hai lần mỗi ngày.
Trà hoa cúc
Loại trà này có tác dụng tốt trong việc làm dịu hệ thống tiêu hóa và ngăn chặn bệnh tiêu chảy. Cả cơn đau và tần suất đi tiêu đều giảm rõ rệt. Trà hoa cúc ấm pha trong nước sôi với một chút chanh để tạo hương vị. Uống hỗn hợp này ít nhất hai lần mỗi ngày cho đến khi hết tiêu chảy.
Tiêu chảy khi mang thai – Thực phẩm cần tránh
Thực phẩm nào gây tiêu chảy khi mang thai?
Nếu bạn bị tiêu chảy khi mang thai, điều cần thiết là phải chú ý đến những gì bạn ăn để tránh làm tình trạng trở nên trầm trọng hơn. Dưới đây là các loại thực phẩm cần tránh:
- Thực phẩm tươi sống: Tránh ăn trái cây sống, rau, salad hoặc rau salsa tươi, ngay cả khi rửa bằng nước sạch.
- Thịt sống và hải sản: Tránh xa thịt hoặc hải sản sống, bao gồm cả các món ăn “nấu chín” với chất lỏng có tính axit như nước ép cam quýt, giấm hoặc ceviche.
- Thức ăn đường phố: Tránh thức ăn từ những người bán hàng rong và nếu bạn chọn ăn thức ăn đường phố, hãy tuân theo các nguyên tắc chung về an toàn thực phẩm, bao gồm tránh rau sống và ăn thức ăn tái.
- Trái cây và rau quả cắt sẵn: Tránh xa trái cây hoặc rau quả cắt sẵn, có thể đã bị hư hại trong quá trình chuẩn bị.
- Sữa và sữa chưa tiệt trùng: Tránh sữa, pho mát và sữa chua chưa tiệt trùng và chọn loại đã tiệt trùng đựng trong chai kín.
- Nước máy ở những khu vực có nguy cơ cao: Không uống nước máy ở những khu vực có thể bị ô nhiễm; sử dụng nước đóng chai hoặc nước khử trùng để uống và đánh răng.
- Đá viên từ nguồn không xác định: Tránh sử dụng đá ở những nơi khó tiếp cận với nước sạch hoặc chất lượng nước uống có vấn đề.
- Nước ép trái cây tươi từ người khác: Tránh nước trái cây và đồ ăn, đồ uống làm từ nước trái cây mới vắt do người khác làm. Sẽ an toàn hơn khi uống nước ép trái cây đóng chai hoặc nước đã qua xử lý và tự ép lấy nước.
Hãy nhớ ưu tiên an toàn thực phẩm và đồ uống để giảm nguy cơ mắc bệnh trầm trọng hơn trong hành trình mang thai. Luôn tuân theo các hướng dẫn chuẩn bị và xử lý thực phẩm thích hợp, đặc biệt là khi đi du lịch.
Khi nào cần tham khảo ý kiến bác sĩ
Như đã đề cập trước đó, cả mẹ bầu và thai nhi đều có thể bị tổn thương do mất nước quá mức và suy dinh dưỡng do tiêu chảy.
Mặc dù bệnh tiêu chảy thường có thể được kiểm soát tại nhà nhưng tiêu chảy nặng có thể nguy hiểm. Đừng ngần ngại gọi cho bác sĩ hoặc đến phòng cấp cứu nêu có những tình trạng sau:
- Phân có máu hoặc đầy mủ
- Tiêu chảy kéo dài (hơn 48 giờ)
- Tối thiểu sáu lần đi tiêu phân lỏng trong một ngày.
- Sốt 39°C hoặc cao hơn
- Nôn mửa nhiều lần
- Khó chịu trực tràng
- Nước tiểu sẫm màu, khát nước, khô miệng, cảm thấy chóng mặt hoặc đi tiểu ít thường xuyên đều là dấu hiệu của tình trạng mất nước.
Trước khi dùng bất kỳ loại thuốc chống tiêu chảy nào, hãy đảm bảo nhận được sự chấp thuận của bác sĩ. Nếu chưa thể đến gặp bác sĩ, cố gắng đừng để mất nước. Tránh dùng thuốc chống tiêu chảy không kê đơn. Những loại thuốc này có thể làm cho một số tình trạng tồi tệ hơn. Nếu bạn bị tiêu chảy khi mang thai, đừng ngần ngại liên hệ với bác sĩ hoặc nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn. Chỉ có chuyên gia mới có thể đưa ra phương pháp điều trị phù hợp giữ an toàncho bạn và con bạn.
Giữ đủ nước, ăn uống đầy đủ và chăm sóc bản thân, mẹ nhé! Sức khỏe của bạn và sức khỏe của con bạn là điều quan trọng nhất.
>>> Xem thêm bài viết liên quan: