Trẻ con khóc thét khi nhìn thấy ai đó khiến bố mẹ nhiều lúc đánh giá không hay về người khác. Nhưng sự thật hoàn toàn nằm ở diễn biến tâm lý của trẻ.
Trẻ sơ sinh và trẻ mới biết rất hay khóc. Đôi khi cha mẹ không hiểu lý do vì sao nhưng cũng có những lúc rất rõ ràng. Chẳng hạn khi nhìn thấy gương mặt của ai đó trẻ sẽ bật khóc bất kể những người đó có chung đặc điểm hay không. Đặc biệt là khi nhà có khách, vị khách này lại ít qua lại nhưng có vẻ muốn lại gần thì đứa trẻ sẽ ngay lập tức khóc thét lên, núp mặt vào mẹ và gào khóc không ngừng cho đến khi người khách đó lánh mặt.
Trong tình huống này, nhiều người lớn trong nhà sẽ cho rằng trẻ nhỏ dự cảm điều xấu và nghĩ bụng hẳn người này sẽ đem đến điều gì đó chẳng mấy tốt lành, thậm chí còn là điều xui rủi.
Chính vì điều này mà những vị khách rơi vào tình huống trẻ con gặp mặt là khóc sẽ cảm thấy vô cùng khó xử, nhất là khi người nhà từ ánh mắt thân thiện chuyển sang nghi hoặc.
Vậy nếu không phải bởi “vía” khách thì tại sao trẻ nhỏ lại khóc thét khi nhìn thấy ai đó?
Tình huống xảy ra
Trời ít mưa và sáng trong hơn. Sau bữa tối, nhiệt độ bên ngoài rất dễ chịu, bà ngoại Shin đưa cháu ra ngoài đi dạo chơi. Nhiều người trong xóm thấy đứa trẻ mũm mĩm, dễ thương cũng muốn xúm xít lại gần để trêu nựng.
Thỉnh thoảng nó liếc mắt nhìn mọi người xung quanh, nở một nụ cười tươi khiến tất cả các cô, các bà trong khu xóm đều cười ra rả. Đang vui vẻ, bỗng một người cùng xóm tiến lại, trộm vía “Trời ơi, trông ghét quá đi. Cho bà ôm miếng nào!”.
Khi thấy người này dang rộng tay và tiến sát về phía mình, đột nhiên đứa trẻ khóc ré lên tức tưởi. Hai tay của bé liên tục đấm thình thịch vào tấm lưng của bà nhưng muốn bà ngoại bế đi nhanh. Mọi người xung quanh đều lấy làm ngạc nhiên và đánh ánh nhìn soi mói về người hàng xóm kia khiến bà ấy có chút khó xử. “Xin lỗi, chắc do tôi làm cháu bé hoảng sợ, thật không may. Tôi xin lỗi gia đình”, người hàng xóm vội vàng cáo lỗi. Ngay lập tức bà ngoại Shin cười hiền, đáp “Trời ơi, có gì đâu. Đứa nhỏ đang lớn, bà đừng nghĩ ngợi”.
Quả thật là một phen chữa cháy khéo kéo của bà ngoại Shin, giúp người hàng xóm không phải lo phiền vì vận rủi của mình như cách nhiều người vẫn nghĩ.
Theo khoa học, một đứa trẻ khóc thét khi nhìn thấy ai đó không phải bởi người đó mang đến điều xấu hay xui rủi mà chỉ đơn giản là bé đang trong thời kỳ nhận biết mà thôi.
Thời kỳ nhận biết là một trải nghiệm bắt buộc đối với mọi đứa trẻ. Từ khi sinh ra thế giới này, trẻ chỉ có cha mẹ là những người thân cận khiến chúng có cảm giác an toàn. Với những người khác, nhất là những ai trẻ ít gặp mặt, nó thật sự làm dấy lên nỗi bất an trong tâm trí. Có 2 nguyên nhân căn bản cho tâm lý này ở trẻ nhỏ:
1. Ý thức gắn bó với cha mẹ
Trẻ nhỏ và trẻ mới biết đi được cha mẹ hoặc ông bà chăm sóc toàn thời gian, điều này khiến chúng cảm thấy gắn bó với bố mẹ hoặc ông bà gần như duy nhất. Chỉ khi chúng ở bên bố mẹ, ông bà chúng mới cảm thấy thoải mái và an toàn. Vì vậy, khi gặp một khuôn mặt lạ lẫm chúng sẽ lập tức lo sợ và phản kháng. Hành vi quay mặt đi và nép mình vào lòng bố mẹ cho thấy trẻ đang tìm cách trốn chạy sự hoang mang, lo lắng và tìm tới sự an toàn. Đây là lý do tại sao trẻ em rất khó thích nghi ngay được trong ngày đầu tiên đi học mẫu giáo.
2. Sợ sự khác biệt về ngoại hình
Bởi vì việc quấn quýt với cha mẹ cả ngày lẫn đêm khiến trẻ cảm thấy quen thuộc hơn với ngoại hình của bố mẹ. Những người có sự tương đồng về ngoại hình với bố mẹ sẽ cho trẻ cảm giác yên tâm. Ngược lại, những người có ngoại hình khác biệt với bố mẹ sẽ tạo ra làn sóng gây khó chịu và sợ hãi khiến trẻ khóc thét lên khi gặp người lạ.
Để ý đi, bố mẹ sẽ thấy bé thường khóc thét với những người đeo kính nếu bố mẹ không đeo kính. Ngược lại nếu bố mẹ thường đeo kính, đứa trẻ có gặp ai đó đeo kính sẽ không phản ứng dữ dội. Tương tự, bố không để râu mà bé gặp người để râu thì chắc chắn sẽ khóc thét. Đây chính là tâm lý lo sợ và khóc thét là cách trẻ giải thoát mình và cầu cứu.
Đối với sự lạ lẫm này, trẻ cần có thời gian nhất định để thích nghi. Không phải chỉ một hai ngày mà có thể là một giai đoạn khá dài trẻ cảm thấy không thoải mái khi nhìn thấy gương mặt của ai đó, nhất là khi ít có cơ hội tiếp xúc.
Vì vậy, cha mẹ nên tìm cách mang lại sự thoải mái về mặt cảm xúc cho trẻ và kiên nhẫn giải thích cho trẻ hiểu về những con người xa lạ để trẻ có cảm giác an toàn.
