Bộ GD-ĐT khẳng định trường chuyên là định hướng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước nên không thể bỏ trường chuyên.
Vấn đề trường chuyên lớp chọn đã gây tranh luận từ lâu. Tuy nhiên dạo gần đây vấn đề này trở nên ồn ào hơn, bắt nguồn từ ý kiến bỏ trường chuyên Amsterdam Hà Nội đến từ TS Nguyễn Đức Thành, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội). Đáng chú ý, ông từng là cựu học sinh lớp Vật lý 1 trường Hà Nội - Amsterdam khóa 1992-1995.
Mặc dù TS Thành chia sẻ: “đó là quãng thời gian đẹp bởi tinh thần tự do được nuôi dưỡng từ đó. Tham gia đội tuyển, ông được học thêm với những thầy giáo giỏi nhất nước lúc bấy giờ”. Nhưng theo TS, cần giải tán trường chuyên Amsterdam hoặc biến nó thành trường tư thông qua bán đấu giá.
Thậm chí ông còn lập diễn đàn trên mạng xã hội để mọi người thảo luận về vấn đề trường chuyên ở Việt Nam. Chỉ sau 3 ngày, nhóm đã thu hút một số lượng thành viên khá đông, khoảng hơn hai ngàn người tham gia.
Trong số các lý do TS Thành đưa ra, có lý do cho rằng trường chuyên đã hết vai trò của nó. Theo ông, trước đây trường chuyên “thường đào tạo "gà nòi" để "đem đi triển lãm thông qua các kỳ thi quốc tế". Chi phí tuyển lựa và đào tạo tập trung như vậy rẻ hơn nhiều. Những người học trường chuyên được kỳ vọng sẽ phục vụ tốt cho đất nước vì có khả năng thật. Tuy nhiên, điều này không đúng với hiện tại”.
Cá nhân tôi nghĩ rằng, đào tạo “gà nòi” đi thi đấu trong nước và quốc tế là chuyện phải làm. Thông qua cuộc thi, thế hệ trẻ có cơ hội học hỏi, giao lưu chứ không đơn thuần là chỉ đem “gà nòi” đi “triển lãm”. Chẳng lẽ những quốc gia tiên tiến khác đem “gà” đi thi đấu cũng vì họ muốn “triển lãm gà”?.
Nụ cười rạng rỡ của học sinh trường THPT chuyên Amsterdam - Nguồn ảnh: vietnamnet
Còn việc ông cho rằng những người học trường chuyên được kỳ vọng sẽ phục vụ tốt cho đất nước nhưng điều này không đúng với thực tế. Tôi không biết theo ông thế nào mới là phục vụ tốt cho đất nước.? Tôi nghĩ tất cả những ngành nghề trong xã hội này, dù là người bán số, người lao công cho đến các giáo sư, tiến sĩ đều có những vai trò khác nhau trong xã hội. Và họ đều có những đóng góp nhất định cho xã hội. Trên thực tế, những học sinh đồng lứa với tôi đi ra từ trường chuyên, tôi thấy họ hầu hết đều là những người thành đạt, giữ những vị trí quan trọng trong xã hội như trưởng phòng, giám đốc, giảng viên đại học... hoặc ít nhất cũng có công ăn việc làm tử tế, như vậy bằng cách này cách khác họ đã phục vụ tốt cho đất nước rồi.
Bản thân ông cũng là một học sinh đi ra từ trường chuyên, ông đã hưởng lợi rất nhiều từ ngôi trường này, được nuôi dưỡng tinh thần tự do, được học bởi những thầy giáo giỏi nhất nước. Phải chăng đó là nền tảng để ông gặt hái những thành tựu như hiện nay? Vậy thưa ông, nếu học ở một ngôi trường bình thường, liệu ngày hôm nay ông có đạt được thành công như thế?
Cũng như ở nhiều quốc gia phát triển khác, tôi nghĩ mô hình trường chuyên cần duy trì để tạo điều kiện cho một số em có tài năng, năng khiếu nổi bật phát triển. Mỗi đứa trẻ đều có năng lực tư duy và khả năng khác nhau mà đôi khi chúng ta không thể đánh đồng. Nếu để các em học trong môi trường đại trà, dễ dẫn đến tài năng bị “thui chột”. Song để có thể phát huy tối đa năng lực của học sinh, chắc chắn hệ thống trường chuyên cần có sự cải tiến nhiều mặt.
Được biết, trong cuộc họp báo quý 2 của Bộ GD-ĐT tổ chức chiều 30-6, đại diện Bộ GD-ĐT, Vụ trưởng Vụ Giáo dục trung học Nguyễn Xuân Thành cũng khẳng định "Việc phát triển hệ thống trường chuyên là quan điểm của Đảng và Nhà nước đã được thể hiện trong Luật giáo dục”. Theo đó, trường chuyên dành cho những học sinh có kết quả học tập xuất sắc, từ đó phát hiện nhân tài để bồi dưỡng.
Theo ông Thành, khó có thể xã hội hóa trường chuyên vì đây là mô hình nhà nước đầu tư để bồi dưỡng, đào tạo nhân lực chất lượng cao cho đất nước.
