Kẽ hở “chết người”

TT - Trong các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước và các văn bản của Bộ Y tế luôn nói thuốc là loại hàng hóa đặc biệt. Đặc biệt vì không như những loại hàng hóa khác, thuốc có liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người.

Đặc biệt vì không như những loại hàng hóa khác người mua có thể trả giá, chọn lựa. Với thuốc, người bệnh không thể chọn lựa vì họ đặt niềm tin tuyệt đối vào thầy thuốc và không ai lại đi cò kè, so đo tiền bạc với chính sức khỏe và tính mạng của mình và người thân.

Đã là hàng hóa đặc biệt thì phải được quản lý bằng biện pháp đặc biệt. Thế nhưng, trên thực tế thuốc chữa bệnh đang bị xem như những hàng hóa thông thường. Điều 9 của Luật dược có quy định 13 hành vi bị nghiêm cấm. Trong đó có cấm “khuyến mãi thuốc trái quy định của pháp luật”.

Luật dược quy định như vậy, nhưng nghị định và thông tư hướng dẫn lại không có điều khoản quy định cụ thể thế nào là khuyến mãi trái quy định của pháp luật. Trong khi đó, Luật thương mại cũng như nghị định và thông tư hướng dẫn luật này lại không coi thuốc là loại hàng hóa đặc biệt, và cũng không có điều khoản nào nói rõ khuyến mãi thuốc trái quy định là như thế nào. Chính vì vậy, Luật thương mại cho phép thuốc chữa bệnh được khuyến mãi tới 50% giá trị hàng hóa. Đó là kẽ hở thứ nhất.

Ai cũng biết khuyến mãi là hình thức nhằm kích thích việc tiêu thụ hàng hóa được nhiều hơn. Về nguyên tắc, người hưởng lợi từ các chương trình khuyến mãi phải là người tiêu dùng trực tiếp sản phẩm. Với thuốc, người được hưởng quyền lợi đúng ra phải là những bệnh nhân đang hằng ngày sử dụng thuốc.

Thế nhưng, có không ít hãng dược đã khuyến mãi liên tục bằng mức chiết khấu lớn trên giá thuốc viêm gan siêu vi C cho các nhà thuốc “ruột” của mình mà chẳng thèm ngó ngàng đến bệnh nhân đang làm giàu cho họ bằng việc phải bỏ hàng trăm triệu đồng để mua thuốc. Thậm chí nhà phân phối, nhập khẩu khuyến mãi ngày này qua tháng khác, chẳng cần thông báo với cơ quan chức năng cũng vẫn không bị phát hiện.

Có nhà thuốc doanh số lên tới 50-60 tỉ đồng một năm, nhưng cơ quan thuế vẫn chỉ thu thuế khoán chưa đến 10 triệu đồng. Rồi chênh lệch giữa giá mua và giá bán lên tới 600.000-800.000 đồng/lọ thuốc, nhà nhập khẩu, phân phối biết hết nhưng vẫn làm lơ, bỏ mặc người bệnh.

Còn Bộ Y tế, Sở Y tế đi thanh tra hết đoàn này sang đoàn khác cũng chưa phát hiện được gì? Đến nay, khoản lợi nhuận kếch xù này rơi vào túi ai vẫn chưa được làm rõ, nhưng ai cũng bảo rằng những thuốc này đã bị làm giá từ nước ngoài để có nhiều lợi nhuận chi trả hoa hồng một cách tinh vi bằng hình thức chiết khấu thông qua các nhà thuốc, cho bác sĩ kê toa. Đó chẳng phải là kẽ hở thứ hai sao?

Khi báo chí lên tiếng về việc chiết khấu thuốc mạnh tay của các hãng được, ngay lập tức người bệnh tìm đỏ mắt không ra thuốc. Khi tìm được thuốc thì giá đã tăng chóng mặt. Người bệnh ngửa mặt kêu trời vẫn không thấu vì lãnh đủ “đòn phản” của kiểu kinh doanh độc quyền. Không ai có thể bảo vệ được họ trong trường hợp này.

Hơn ai hết, Bộ Y tế phải biết trong khi các doanh nghiệp trong nước chưa đủ sức sản xuất những thuốc đặc trị, độc quyền thì không thể để mặc cho thị trường điều phối mọi hoạt động cung ứng thuốc. Nếu không có ngay những biện pháp dự phòng, điều tiết cần thiết, kẽ hở thứ ba này sẽ còn làm nhiều người bệnh khác phải tuyệt vọng, khốn khổ.

Nếu những kẽ hở “chết người” này không được trám lại, chắc chắn không chỉ có bệnh nhân viêm gan siêu vi C mà còn nhiều bệnh nhân bị những bệnh mãn tính, hiểm nghèo khác sẽ còn mãi phải gánh nặng giá thuốc bởi sự yếu kém của các cơ quan có trách nhiệm!

LÊ THANH HÀ

http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/Thoi-su-suy-nghi/379163/Ke-ho-%E2%80%9Cchet-nguoi%E2%80%9D.html