(ĐSCT) Đó là nhận định của ông Huỳnh Trung Luân - Giám đốc Trung tâm bảo tồn voi tại Đắk Lắk. Một thời gian dài, chính quyền từ trung ương đến địa phương vẫn loay hoay với phương án bảo tồn, phát triển đàn voi…


THỰC TRẠNG BUỒN



Chỉ trong vòng một tuần (từ ngày 26 đến 31-3-2012) trên địa bàn huyện Ea Súp có ba con voi rừng chết. Ngày 26-3, tại một dòng suối thuộc khoảnh 4, tiểu khu 289 trên địa bàn xã Cư M’lan, người dân phát hiện xác một voi con khoảng 4 - 5 tháng tuổi, nặng chừng 120kg. Xung quanh xác in hằn nhiều vết chân voi. Có thể chú voi con xuống uống nước rồi bị mắc lầy, voi mẹ xuống cứu nhưng vô tình dẫm lên khiến voi con chết đuối. Ngày 31-3, cũng tại khu vực trên, người đi rừng lại phát hiện một con voi đực khoảng 3-4 năm tuổi nằm chết bên hồ nước. Nguyên nhân dẫn đến cái chết có thể là do voi ăn lá sắn (khoai mì) của người dân nên bị say, ngã xuống hồ. Cũng trong ngày 31-3, tại tiểu khu 283 thuộc địa bàn xã Ea Bung, xác một con voi rừng được cơ quan chức năng phát hiện đang trong tình trạng phân hủy nặng. Các phần trên thi thể voi như ngà, xương chân, xương đầu và lông đuôi đã bị lấy đi. Nhiều khả năng con voi này bị thợ săn chuyên nghiệp giết hại.



Nếu không hành động ngay bây giờ, những hình ảnh như thế này chỉ còn là chuyện cổ tích


Điều tra mới đây của Trung tâm bảo tồn voi Đắk Lắk cho thấy số lượng cá thể voi rừng và voi nhà đang suy giảm chóng mặt. Năm 1985, đàn voi nhà của Đắk Lắk có trên 502 con, đến năm 2000 còn 84 con và nay chỉ còn vỏn vẹn 54 con, tập trung chủ yếu ở huyện Buôn Đôn và Lắk. Nguyên nhân được xác định do voi phải lao động quá mức, già yếu, bị giết trộm... Do không được sống trong môi trường tự nhiên vốn có, nhiều năm qua không một con voi nhà nào sinh sản được. Cùng với sự giảm sút chóng mặt về số lượng voi nhà thì voi rừng cũng đang trên đà tuyệt chủng. Từ gần 1.000 cá thể vào năm 1975, nay chỉ còn khoảng 100 con. Nguyên nhân chính là từ con người: phá rừng, đốt nương rẫy, săn bắt trái phép... Từ năm 2011 đến nay đã có 10 cá thể voi rừng chết hoặc bị giết trộm khi đi kiếm ăn.


Ì ẠCH TRIỂN KHAI DỰ ÁN BẢO TỒN


Ngày 17-5-2007, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn có công văn về việc xây dựng dự án bảo tồn voi tại Đắk Lắk, giao cho Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk chủ trì. Đến cuối năm 2010, UBND tỉnh mới có quyết định phê duyệt dự án bảo tồn voi tại Đắk Lắk giai đoạn 2010 - 2015 với tổng kinh phí 61 tỷ đồng. Kinh phí của dự án được huy động từ ba nguồn chính: ngân sách trung ương 40,252 tỷ đồng, ngân sách địa phương gần 14 tỷ đồng và hỗ trợ của các tổ chức quốc tế hơn 6 tỷ đồng.


Theo dự án, sẽ xây dựng một trung tâm bảo tồn voi (TTBT) có diện tích khoảng 200ha tại Phân khu hành chính dịch vụ Vườn quốc gia Yok Đôn, trong đó dành 100 ha để chăn thả voi, nuôi trồng cỏ làm thức ăn, phần diện tích còn lại dành cho bệnh viện voi. Sau khi dự án hoàn thành, dự kiến sẽ đưa vào khoảng 100 con voi hoang dã và 60 con voi nhà để theo dõi, chăm sóc sinh sản.


Sau hơn một năm được UBND tỉnh phê duyệt, kinh phí đã có nhưng dự án lại được triển khai một cách ì ạch, chậm chạp bởi không có quỹ đất. Tỉnh đã xin chuyển đổi 163ha đất tại Vườn quốc gia Yok Đôn để xây dựng TTBT nhưng không được Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn chấp thuận. Quý bộ cho rằng diện tích này nằm trong khu vực bảo vệ nghiêm ngặt của vườn quốc gia, việc bảo tồn voi và một số loại động vật quý hiếm khác như bò tót, bò rừng, hổ... là một trong những nhiệm vụ quan trọng chung của vườn. Việc bảo tồn voi cần có sự phối hợp, lồng ghép chứ không thể chia cắt hệ sinh thái tự nhiên hoặc chuyển khu vực rừng này cho việc xây dựng TTBT voi độc lập được.


Không được Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đồng ý, giữa năm 2011 UBND tỉnh Đắk Lắk lại quay sang khảo sát khoảng 200ha rừng thuộc rừng phòng hộ Buôn Đôn để xây dựng TTBT. Đến nay việc khảo sát vẫn nằm trên giấy mà thời gian thực hiện dự án đã trôi qua gần một nửa. Trong khi chính quyền còn loay hoay với bài toán đất đai, dự án thì việc săn bắn, giết hại voi vẫn diễn ra hàng ngày.


Phó giáo sư - tiến sĩ Bảo Huy, Trường Đại học Tây Nguyên, chủ trì dự án bảo tồn voi Đắk Lắk, cho biết: “Nếu chúng ta không hành động ngay bây giờ thì trong vòng 10 năm nữa đàn voi nhà sẽ biến mất. Hầu hết voi nhà đã quá già, lại không có voi sinh sản trong vòng hơn 10 năm qua. Cùng với đó là không gian và môi trường sống của voi rừng đang bị đe dọa và thu hẹp”. Liệu rồi đây đàn voi nhà và voi rừng có cơ hội được bảo tồn, phát triển hay không? Câu hỏi này xin dành lại cho các cơ quan có trách nhiệm liên quan.



LÊ UYÊN


http://www.congan.com.vn/?mod=detnews&catid=942&id=469292