http://vietnamnet.vn/bandocviet/2009/01/823128/


Muốn là Người Tràng An không dễ09:31' 10/01/2009 (GMT+7) - Hà Nội đơn giản chỉ một cái tên, một vùng đất. Không phải cứ đặt chân đến Hà Nội, cứ sống ở Hà Nội là văn hóa ngay, tốt đẹp ngay. Nó có sức lôi cuốn hay không phụ thuộc tiên quyết vào chính cộng đồng người sống ở đó – người Hà Nội.


Bài tham gia Diễn đàn: Xem hoa, vặt hoa ...vì sao cứ tiếp diễn giữa Thủ đô?



“Chẳng thơm cũng thể hoa nhài


Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An”



Tả tơi lễ hội phố hoa. (Ảnh VNN)Câu ca dao đã quá quen thuộc khi nói về văn hóa ứng xử của người dân Thủ đô. Ý nghĩa đầu tiên của nó là nhắc nhở, là giao trọng trách cho các cơ quan có trách nhiệm và mỗi người dân Hà Nội phấn đấu làm sao cho xứng đáng là bộ mặt tốt đẹp của cả nước. Thực hiện được rồi thì chúng ta mới có quyền nhắc đến ý nghĩa thứ hai của nó với giá trị là niềm tự hào, vinh dự.



Sự quen thuộc, nằm lòng câu ca dao ấy phải đi vào cuộc sống trước tiên trong những nỗ lực lao động, học tập hay phát triển kinh tế, giáo dục, lối sống văn minh,… đến mức tự giác cao độ, chứ không phải đi vào cuộc sống một cách nghiễm nhiên như một luật bất thành văn rằng: Người Hà Nội thì luôn thanh lịch.



Hà Nội đơn giản chỉ một cái tên, một vùng đất. Không phải cứ đặt chân đến Hà Nội, cứ sống ở Hà Nội là văn hóa ngay, tốt đẹp ngay. Nó có sức lôi cuốn hay không phụ thuộc tiên quyết vào chính cộng đồng người sống ở đó – người Hà Nội.



Thế nhưng, công tác tuyên truyền về Hà Nội bấy lâu nay đã quá lệch lạc, theo hướng đảo lộn ý nghĩa của câu ca dao này. Điều này tất nhiên sẽ dẫn đến việc tiếp thu nó cũng lệch lạc tương tự, và hệ quả là hiện trạng đáng báo động mà chúng ta đang thấy: phá nát chợ hoa, ô nhiễm không khí, cả thành phố chìm trong nước chỉ sau một đêm mưa, ùn tắc giao thông nghiêm trọng, 80 người tử vong do TNGT chỉ trong tháng 12/2008,… Phải chăng tất cả đều do sự chủ quan, lơi là, tự mãn mà ra cả?



Điều này không khác gì tập trung marketing trong khi sản xuất buông lỏng, không khác gì chưa có bột đã muốn gột nên hồ, chưa có thực đã muốn vực đạo… Và như thế lâu dần sẽ biến chứng thành bệnh chạy theo thành tích, hám danh hão, tư tưởng địa phương cục bộ đáng lo ngại như kiểu “Hà Nội 1 – Hà Nội 2” trong đợt sáp nhập Hà Nội (cũ) – Hà Tây vừa qua.



TIN LIÊN QUAN


Sau bế mạc, phố hoa Hà Nội thành... phố rác


Phố hoa vừa sửa lại bị phá, 300 hàng rong... tung hoành


Tả tơi phố hoa giữa Hà Nội


Lễ hội Phố hoa Hà Nội: Khó “trụ” đến hết hội


Trước những vết như lễ hội phố hoa vừa qua, nhiều người bảo thủ (thậm chí cực đoan) ra sức biện minh rằng đó chỉ là tai nạn, là do dân nhập cư ngoại tỉnh gây ra và rằng Hà Nội đang dần bị các địa phương khác “đồng hóa”. Nhưng đúng như nhiều người đã phản biện rằng đâu phải chỉ mình Hà Nội có dân nhập cư, rằng TP.HCM còn đa dạng và phức tạp hơn Hà Nội nhưng tại sao không có những “tai nạn” tương tự…?!



Nếu chúng ta vẫn chủ quan tự mãn, không dám nhìn thẳng vào sự thật, cố lừa dối bản thân hoặc cố lừa dối ai đó thì chúng ta sẽ vẫn nhìn nhận sai lầm, biện minh sai lầm và tiếp tục mắc sai lầm. Nếu chúng ta cứ tiếp tục đổ lỗi cho kinh tế thị trường, đổ lỗi cho hội nhập quốc tế thì một điều rất rõ ràng là thực ra chúng ta đang tạo dựng lên trong mắt mọi người một hình ảnh yếu ớt về năng lực, thiếu sức sống, thiếu bản lĩnh, luôn bị động và sẽ mãi chịu phận tụt hậu, nghĩa là chúng ta đang tự mâu thuẫn, tự phủ định chính mình.



Thật ngạc nhiên là cách bào chữa ấy lại vẫn rất phổ biến ở Việt Nam nói riêng và Hà Nội nói chung. Trong những lúc cấp bách, lúc đất nước đang “nước sôi lửa bỏng” mà hầu hết các bản báo cáo, tổng kết, hoạch định chiến lược lại vẫn có thể “bình chân như vại” với đầy khắp các ngôn từ mang tính xã giao rằng tốt đẹp luôn đi đầu, luôn chiếm đa số, rằng bất cập của bản thân chỉ là cá biệt, mang tính tạm thời, rằng sai lầm chủ quan không đáng kể, chủ yếu nguyên nhân khách quan…



Cách bào chữa theo kiểu “Anh sai được thì tôi cũng sai được” như vậy cũng khẳng định luôn rằng “Tôi chẳng có gì hơn anh cả, tôi chẳng có gì để mà tự hào hoặc lên mặt với anh cả”. Nhưng chẳng phải chúng ta vẫn đang tự huyễn hoặc mình với lối bao biện đó sao?



Nhớ lại lời dạy của K.Marx: “Điều kiện đầu tiên của tự do là tự nhận thức. Mà tự nhận thức thì không thể thiếu tự nhận lỗi” (trong “Bàn về tự do báo chí” – 05/1842). Nghĩa là nếu muốn tiến bộ, nếu muốn hơn người thì hãy tự kiểm điểm, dũng cảm nhận lỗi trên cơ sở bám sát thực tiễn, không mơ hồ. Theo cách nói của Hồ Chủ tịch thì đó là tinh thần “phê và tự phê” – nó quan trọng như “rửa mặt hàng ngày” vậy.



Vẫn biết rằng lạc quan là cần thiết, xã giao cũng cần thiết. Nhưng xin đừng lạm dụng hoặc lệch lạc đến mức biến lạc quan thành lạc quan tếu, xin đừng biến xã giao thành căn bệnh giả dối – dối bản thân và dối người.



Hỉnh ảnh Bộ trưởng Cao Đức Phát nghiêm túc nhận trách nhiệm trước Quốc hội vừa qua đã nhận được rất nhiều sự cảm thông, khâm phục, tiếp tục tin tưởng. Bộ máy lãnh đạo Hà Nội và mỗi người dân Hà Nội, và tất cả chúng ta nên nhìn vào đó để có nhận thức đúng đắn hơn. Để điều tốt đẹp (ý nghĩa thứ hai) trong câu ca: “Chẳng thơm cũng thể hoa nhài


Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An”, ngày càng có sức lan tỏa rộng rãi đến độ “hữu xạ tự nhiên hương”!


Đào Anh Dũng