Giáo dục con ý thức cộng đồng là vấn đề trọng tâm trong nuôi dạy trẻ, tạo ra những công dân có trách nhiệm và góp phần để xã hội văn minh hơn.

Những ngày gần đây, nhiều làn sóng chỉ trích ồn ào trên mạng xã hội Việt Nam khi cô gái tên Nhung - cũng là ca lây nhiễm Covid-19 thứ 17 ở Việt Nam đã có hành vi không trung thực khi khai báo y tế, làm lây nhiễm cho nhiều người. Cụm từ “ý thức cộng đồng” được nhiều người xướng lên như thể đây là một hành vi đạo đức cần phải có ở thời điểm cả xã hội đang gồng mình chống dịch. Sức người, sức của thì hạn hẹp mà ý thức chung quá kém chỉ càng đẩy mọi việc rối tung và khó kiểm soát. Điều đó khiến một người mẹ như tôi chợt giật mình, nhớ tới trách nhiệm giáo dục con ý thức cộng đồng thế nào để không xảy ra những trường hợp đáng tiếc tương tự.

hình ảnh

Chuyện của cô gái trẻ kia, hãy để lương tâm cô ấy tự vấn. Không có hình thức xử phạt nào công tâm và thích đáng hơn tòa án tâm thức của mỗi người. Có thể xem đó như một bài học chung cho tất cả để chúng ta sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng, đặc biệt giữa lúc dịch bệnh đang diễn biến khó lường và mỗi ngày trôi qua là một ngày nặng nề cho đất nước bởi nhiều thiệt hại nặng nề không đếm xuể. Chỉ cần mỗi người tự ý thức, mỗi gia đình tự ý thức làm đúng theo các quy định phòng chống dịch, thực hiện theo yêu cầu cách ly của chính quyền là xã hội sẽ bớt thêm gánh nặng chi phí cho các hoạt động khống chế và dập dịch.

Hơn bao giờ hết, giữa lúc này, những hành vi tử tế giữa mùa dịch của phụ huynh chúng ta sẽ giúp ‘khai mở” các nét tính cách “nhân chi sơ tính bổn thiện” cho trẻ. Con người sinh ra bản tính vốn thiện lành, hà cớ gì người lớn chúng ta không gieo những hạt mầm nhân cách đẹp để tạo nên nhiều cá thể tử tế cho xã hội trong tương lai. Không cần chúng ta nói lời hoa mỹ, chỉ cần chúng ta phát tâm theo lộ trình tốt đẹp, cơ chế thu nhận của tiềm thức sẽ giúp trẻ hấp thụ mọi thứ trong tầm quan sát và sau đó tự “mã hóa” để lập trình nên tính cách tốt đẹp cho chúng.

Vậy nên, lúc này, điều đầu tiên chúng ta làm là hãy trung thực. Trung thực trong khai báo y tế, trung thực với cộng đồng, tổ chức nơi mình làm việc. Dù lo ngại phải sống trong cảnh cách ly không thoải mái như nhà mình, hay sợ công việc bị đình trệ thì cũng phải khai báo thật thà nếu mình vừa đi về từ vùng có dịch. Bởi chẳng may mình nhiễm bệnh, mình có thể là nguồn lây nhiễm cho hàng chục, hàng trăm người. Sự trung thực trong trường hợp này là bài học thiết thực dạy trẻ về ý thức trách nhiệm với cộng đồng.

Điều thứ 2, đừng làm rối loạn xã hội vì những thông tin chưa kiểm chứng. Những kiểu tin này mức độ lây lan rất nhanh do người nói luôn muốn thể hiện sự am hiểu, vị thế hoặc tầm quan trọng của mình, còn người nghe thì luôn bị thôi thúc bởi bản tính hiếu kỳ. Hậu quả là nhiều tin đồn thất thiệt lan ra gây bất an lòng dân, nhiễu loạn xã hội, thậm chí gây thiệt hại cho một cá nhân, tổ chức nào đó. 

Điều thứ 3, hãy là người văn minh nơi công cộng. Tránh khạc nhổ bừa bãi, không vứt khẩu trang lung tung vì đây là những nguồn lây nhiễm cho cộng đồng nếu chẳng may mình nhiễm bệnh. Mặt khác, đó còn là hành xử kém văn hóa, thiếu tôn trọng người khác.

Điều thứ tư, hãy tuân theo quy định cách ly. Chắc chắn chúng ta sẽ gặp nhiều khó khăn về việc đi lại, sinh hoạt thậm chí ảnh hưởng đến công việc nếu gia đình nằm trong khu vực phải khoanh vùng dập dịch. Nhưng mong mọi người hãy vì cộng đồng, đừng mang cả bầu đoàn thê tử ‘trốn chạy” trong đêm. điều đó có thể làm phát sinh thêm những ổ lây nhiễm mới. Những đứa trẻ phải “trốn” đi trong hoàn cảnh đó, chắc chắn sẽ thu hẹp ý thức trách nhiệm với xã hội và trong những hoàn cảnh tương tự, chúng sẽ luôn đặt lợi ích bản thân lên hàng đầu, sống ích kỷ và vô cảm trước thời cuộc.

Cuối cùng, hãy sống vị tha, tránh lăng mạ chỉ trích vì bao dung, tôn trọng người xung quanh chính là gốc rễ của ý thức cộng đồng. Giữa lúc đại dịch, chắc chắn sẽ có nhiều cá nhân vì một phút sai lầm gieo mầm bệnh cho người khác. Tuy nhiên, mạng xã hội không phải là nơi chúng ta có quyền xúc phạm họ. Mỗi người đều có sai lầm, may chăng sự sai lầm của chúng ta ít nghiêm trọng hơn họ mà thôi. Sự nhục mạ có thể hủy hoại tương lai, thậm chí vô tình tước đoạt đi mạng sống của người khác. Nhiều ngôi sao trên thế giới đã phải tự tử trước sức ép của dư luận, điều đó đã đủ để chúng ta thôi cào bàn phím? Mặt khác, chẳng vinh dự gì khi thái độ thù nghịch của một nhóm người đã đưa Việt Nam lọt vào top 5 quốc gia hành xử kém văn minh nhất trên Internet, theo khảo sát mới được công bố của Microsoft. 

Vậy nên, người lớn hãy ứng xử tử tế, có trách nhiệm với nhau mới mong giáo dục con ý thức cộng đồng, qua đó tạo nên một thế hệ kế thừa hào hiệp, nhân văn.