Đọc bài “Mẹ chồng - con dâu: Khi phần thắng thuộc về người trẻ!”, mình lại nhớ cách đây vài năm đã đọc một bài y hệt thế này và cũng nhìn thấy những nhận xét trái chiều một bên bênh mẹ chồng, một bên bênh con dâu như thế. Mình vẫn luôn nghĩ đây là truyện có điều nó được dựa khá nhiều trên thực tế.


Mình kết hôn với chồng tính đến nay cũng vài năm rồi nhưng vì ở nước ngoài nên không phải sống với nhà chồng cho đến cách đây 2 tháng. Bọn mình đi làm bên đó cũng tích cóp được một ít vốn nên cũng tính về nhà mở công ty để làm chủ.


Mình tự liệt bản thân thuộc dạng con dâu nhiều chữ, học hành đàng hoàng tử tế, nhưng không truyền thống một tí nào. Nấu cơm rửa bát quét nhà giặt quần áo, hai vợ chồng đều cùng làm chứ mình nhất định không làm một mình. Với mình, khi hai vợ chồng cùng làm việc, cùng nói chuyện, cuộc sống sẽ thấy tình cảm và chia sẻ hơn. Hơn nữa, chồng mình và mình đều là những người chủ động về công việc và kinh tế cá nhân nên mình cũng thấy không công bằng nếu mình phải về nhà lụi cụi nấu cơm một mình trong khi chồng gác chân lên xem ti vi (tình cảnh ở nhà bố mẹ đẻ mình).


Mẹ chồng mình không ghê gớm như bà Trâm trong “truyện” nhưng cả đời bà không phải lo kinh tế. Bố chồng là người làm việc chăm lo cho cả gia đình nên nhiệm vụ của bà, theo đúng lời của chồng mình là “đi làm cho vui” rồi về nhà chăm sóc nhà cửa con cái. Cũng phải nói thêm nữa là mình không phải con dâu “như ý” của mẹ vì mẹ vẫn luôn thích người yêu cũ của chồng mình hơn. Còn mình trong mắt mẹ có lẽ giống đứa phá đám vì anh quyết định hủy hôn với người ấy ngay sát ngày để sang Mỹ với mình.


Về Việt Nam, mình ở nhà chồng. Hàng ngày, mình cũng cố gắng dậy sớm để nấu ăn sáng cho cả nhà rồi cùng chồng đi xem xét thị trường với gặp một vài đối tác trước khi mở công ty. Tối về lại nấu cơm rửa bát và cùng nhau chơi với con. Mẹ chồng mình cũng có chút phật ý lúc thấy anh “phải rửa bát” cùng vợ nên cũng nhẹ nhàng khuyên mình vài câu. Mình cũng chỉ nhẹ nhàng nói với mẹ: “Mẹ à, con với H đều đi làm và vất vả như nhau nên con nghĩ trách nhiệm ở nhà cũng nên chia sẽ cho công bằng. Hơn nữa như thế hai vợ chồng cũng có thể cảm thông với nhau nhiều hơn.”


Bà không nói gì nhưng độ mấy hôm sau lại nghe bà nhỏ to với chồng mình về việc đó, thấy có vẻ “bằng mặt nhưng không bằng lòng.” Thôi thì mình cũng kệ vì chồng mình hiểu mình là được, còn mẹ chồng cũng lớn tuổi rồi cũng không nên để ý quá nhiều.


Về được một tháng, mình bàn với chồng để sang nhà bố mẹ mình. Nhà bố mẹ ở cách nhà chồng có 3 cây số nhưng lúc bọn mình về, bố mẹ vẫn đang đi du lịch. Hôm về nhà ngoại, mình cũng háo hức lắm, mấy năm liền cả mình cả cháu đều chưa được gặp ông bà. Mình và chồng báo với bố mẹ chồng trước hai hôm, nấu cơm sớm rồi mang cháu sang ông bà ngoại. Mẹ chồng mình cứ lặng im không nói gì nhưng mình cũng cảm thấy bà có chút gì đó không hài lòng. Tuy nhiên, tính mình là “người nói thì mình không hỏi” nên mình coi như không biết và chào bà một cách bình thường.


Vừa sang đến nhà mình, ngồi chưa ấm chỗ thì mẹ chồng gọi cho mình. Không biết có phải bà ấm ức đã lâu hay không mà bà mắng luôn: “Chị về nhà đẻ mà không xin phép mình một câu, chị coi cái nhà này là cái chợ hay sao mà chị muốn đi thì đi? Anh chị thật quá quắt lắm.” Mình để cho bà xả một hồi rồi nhẹ nhàng nói: “Mẹ à, về nhà con nói chuyện với mẹ sau nhé. Vợ chồng con với cháu chơi với ông bà ngoại lúc nữa sẽ về ạ.” Mình biết sau câu đó, chắc bà sẽ giận mình lắm vì trong quan điểm của bà có lẽ mình sẽ phải xin lỗi này kia rồi lập tức giục chồng về nhà ngay nhưng mình lại không làm thế.


Đúng như mình dự đoán, cả ngày hôm sau và hôm sau nữa, bà không nói chuyện với mình. Mình cũng vẫn lặng lẽ làm việc nhà và vui vẻ bắt chuyện với bà như chưa hề có vấn đề gì. Nhiều bạn có thể nói mình giả tạo nhưng quan điểm của mình là thế này: Bà mắng mình, mình cảm thấy mình không sai nên mình sẽ không xin lỗi để làm vui lòng bà. Có điều sống chung một mái nhà, bà lại là người thương chồng mình con mình chẳng kém gì mình, nên mình cũng không hi vọng bà phải bực tức. Nên trừ khi bà chủ động nói về vấn đề đó còn nếu không mình sẽ coi như không nghe không thấy.


Đến ngày thứ ba, bà cũng không chịu được nữa và yêu cầu họp gia đình. Mình đã nói chuyện và thống nhất với chồng mình từ trước nên lúc bà bàn về vấn đề xin phép, mình cũng nêu luôn quan điểm của mình: “Mẹ ạ, thứ nhất là bon con cũng lâu lắm chưa về nhà bố mẹ con, ông bà ngoại cũng chưa được gặp cháu lần nào nên con thấy là về bên đó là việc nên làm cũng là phải làm. Hơn nữa với tư cách làm con, con thấy con với anh H đều có trách nhiệm phải quan tâm chăm sóc gia đình hai bên. Về thăm ông bà ngoại hay ông bà nội chỉ là một phần rất nhỏ để thể hiện hiếu tâm của bọn con. Mà con nghĩ đã là lòng hiếu thảo thì bọn con đều đã lớn cả rồi nên phải tự ý thức được chứ không nhất thiết phải xin phép.”


Mẹ chồng mình giận lắm, cố lý luận thêm rằng đây là nhà của bà, nên tất cả nhà mình phải theo luật mà bà định ra. Mình từ tốn đáp lại rằng bọn mình về ở nhà chồng là vì mình muốn tỏ lòng hiếu thảo hơn nữa cũng muốn gần gũi hơn với nhà chồng chứ bọn mình cũng đủ kinh tế để mua nhà và sống riêng. Thực ra mình biết câu đó cũng có chút “móc họng” bà nhưng không nói thì những chuyện sau này bà sẽ tiếp tục vin vào cớ đó để nói mình. Sau khi nói chuyện xong, mình dỗ con đi ngủ rồi về phòng. Chồng trách mình rằng chuyện nhó như thế thì nên nhịn mẹ vài câu nhưng mình cũng chỉ nhìn chồng cười rồi nói: “Nhưng em có nói hỗn câu nào đâu.” Thế là anh cũng chỉ cười trừ lắc đầu rồi nói sang chuyện khác.


Thực ra, chuyện “xin phép về ngoại” cũng không có gì to tát nhưng mà nếu một ngày đẹp trời mình "xin phép" mà bố mẹ chồng đột nhiên “tôi không cho về, hôm nay nhà có việc” thì mình phải chấp nhận sao. Mình độc lập về kinh tế, tài chính, lại có đầy đủ đầu óc để suy xét và tự quyết định lịch trình cũng như công việc của mình. Miễn là những việc đó đúng đắn và không gây hại cho ai thì tại sao mình lại phải xin phép? Việc về ngoại cũng không ngoại lệ, mình và chồng về thăm bố mẹ mình hoàn toàn không có gì sai, nên mình cũng không muốn xin phép để rồi bị “không cho phép”


Hơn thế, còn rất nhiều việc mẹ chồng con dâu vì lối sống và suy nghĩ khác nhau mà sinh ra tranh chấp, nên nếu mình nghĩ nếu mình không tỏ rõ quan điểm từ đầu thì khúc mắc sẽ càng ngày càng lớn và gây khó xử cho chồng mình. Cũng may cho mình, mẹ chồng mình không ghê gớm, mấy hôm sau lại vui vẻ bình thường và mỗi lần mình thông báo về ngoại, bà cũng chẳng phản ứng gì nữa. Nói thật nếu gặp phải bà Trâm như trong “truyện”, chắc mình với chồng dọn ra ở riêng luôn hoặc nếu ở cùng sẽ giống hệt chị con dâu kia.


Thực ra trước khi gặp chồng mình bây giờ, mình từng yêu một người khác “suýt” cưới. Mẹ của cái anh “suýt” cưới này, mình xin mạn phép gọi là mẹ chồng hụt, hoàn toàn không thích mình. Mình và người yêu cũ yêu nhau 4 năm thì 4 năm liền bà khóc lên khóc xuống, đòi đi tu vì không thể đỡ được đứa con gái mà theo lời bà là ghê gớm như mình. Theo nhận xét của khá nhiều người, ngoài việc “độc lập kinh tế” ra thì mình khá nhẹ nhàng và nền nã. Tuy nhiên mọi người cũng nói vì mình tự chủ và thông mình, nên nói cái gì lý lẽ cũng khá chắc chắn, đôi khi không cần tỏ thái độ cũng khiến người ta sợ. Mình nghĩ có lẽ vì lý do này nên mẹ chồng hụt của mình cho rằng mình “ghê gớm”


Tuy nhiên, mình cũng cố gắng dịu dàng, kiên nhẫn và có khi là “nịnh nọt” với bà suốt 4 năm để bà bớt khó tình và dễ dàng chấp nhận mình hơn. Tuy nhiên càng gần bà thì mình càng cảm giác nếu sống chung dưới một mái nhà thì e rằng mình sẽ rất khó mà nhẫn nhịn hoàn toàn, không turn on mode “học thức” với một bà mẹ chồng chỉ thích con dâu “cam chịu” và không biết lý lẽ như bà. Nên sau đấy, mình nói với người yêu cũ rằng nếu có cưới thì ra ở riêng vì “Em không sợ em không chịu mẹ anh, em sợ chính là mẹ anh không chịu nối em.”


Sau ba năm nhẫn nhịn, bà vẫn tiếp tục đi làm và nói xấu mình với đồng nghiệp ở cơ quan (tình cờ có một cô bạn thân của gia đình mình làm ở đó nên mình biết được), nào mình “hư hỏng”, nào mình “con nhà giàu, chỉ biết tiêu tiền lấy lòng người khác.” Thậm chí, bà vẫn tiếp tục đòi đi tu. Có hôm, anh người yêu cũ nói với mình rằng mẹ anh ấy căng quá, anh không biết làm thế nào.


Mình cũng nhẫn nhịn bà đã lâu, lại là phật tử có pháp danh đàng hoàng. Trong bụng mình nghĩ nếu bà đã có duyên với cửa phật thì lên chùa ở tốt, nhưng mình thực sự không thích cách bà lấy “chùa” ra để ép anh bỏ mình. Dù sao “tôn giáo” cũng nên được kính trọng. Thế là mình ra Tây Sơn mua áo tràng cho bà, mình mang hẳn đến nhà và nói: “Cháu cũng là Phật tử, theo pháp ngôn Tịnh độ đã lâu nên cũng có biết một chút về Phật pháp. Cháu nghe anh P bảo bác có ý định lên chùa. Cháu thấy cũng tốt. Cháu có quen sư thầy A ở chùa A, nếu bác qua đó nghe kinh Phật cũng sẽ tĩnh tâm được rất nhiều.” Mình nói hoàn toàn bình thường, nhưng mẹ chồng hụt của mình hôm đó rất tức giận. Người yêu cũ trách mình, mình cũng chỉ nói những cái mình nói hoàn toàn chân tình. Hơn nữa, nếu ai đã từng lên ở chùa thì sẽ biết thực ra lên chùa ở tĩnh tâm, không khí trong lành, ăn lại toàn thực phẩm chay, với người già cả hay trẻ tuổi muốn rời xa cuộc sống xô bồ hỗn độn thì lên chùa ở thực ra rất “sướng.” Thế nên, mình luôn thấy không có gì là đáng sợ trong lời đe dọa của bà mẹ chồng hụt này.


Biết không thể dùng “chùa” ra để uy hiếp mình, suốt một năm trước khi đồng ý cho cưới, bà gây đủ thứ khó dễ khác cho mình, khiến mình nhiều lúc muốn yên thân không được. Nhiều việc còn khiến bố mình tức đến mức đang từ chỗ không phản đối bọn mình yêu nhau, tức đến mức cấm cửa anh luôn.


Lúc đồng ý cho cưới cũng ra điều kiện là mình phải ở nhà chồng. Mình bảo với người yêu cũ: “Thứ nhất, mẹ anh đồng ý nhưng anh chưa bao giờ hỏi cưới em. Thứ hai, giờ vác vàng sang bố em cũng không thích. Thứ ba, muốn em đồng ý cũng được nhưng chỉ với điều kiện là sống riêng vì mẹ anh sẽ không chịu được em. Em cũng sẽ khó chịu mà em không nghĩ tại sao mình lại khổ thế trong khi em đủ tiền mua nhà riêng không cần nhờ bố mẹ.” Thế là những ngày sau đó, người yêu cũ ra sức thuyết phục mình về nhà chồng ở, nhưng mình vẫn “không là không” với anh. Mình biết mình gây khó xử cho anh nhưng nếu không gây khó xử cho anh lúc đó thì khi về ở với anh mình và mẹ anh có khi mặt nặng mày nhẹ suốt ngày, anh còn khó xử hơn.


Nhưng bất kể mình giải thích thế nào, anh vẫn nhất quyết bắt mình về ở nhà chồng. Mình lúc đó mới lờ mờ hiểu ra một điều rằng anh chỉ muốn cưới mình chứ khi cưới mình về rồi có thể anh sẽ không phải là người đủ can đảm để đứng ra giải quyết những mâu thuẫn giữa mình và mẹ chồng. Dù có độc lập thế nào, mình vẫn luôn quan điểm rằng con gái cần một chỗ dựa và chỗ dựa đó không gì tốt hơn là chính chồng mình, đặc biệt khi phải sống giữa những người “trước lạ, sau mới quen” ở nhà chồng. Tuy nhiên anh không phải người như thế nên mình càng quyết tâm ra ở riêng.


Có lần anh ta dỗ ngọt mình là, nhà anh sẽ xây lại nhà trước khi đón em về. Mình biết nhà anh điều kiện kinh tế không được dư dả cho lắm nên mình hỏi thẳng luôn: “Tiền đâu mà xây?” Anh đáp: “Không có thì đi vay. Rồi sau đó trả dần dần.” Mình gật gù hỏi tiếp: “Thế tiền vay đó ai trả?” Anh người yêu cũ lại nói: “Anh đi làm, em cũng đi làm. Sau này mình cùng đi làm kiếm tiền để trả dần.”


Mình suy nghĩ một lúc, cũng muốn nhượng bộ anh về việc ở nhà chồng, nói: “Em vẫn chưa đồng ý cưới anh nhưng nếu bố mẹ sang tên cho anh thì em sẽ đồng ý.” Anh lắc đầu, gắt: “Cái này chắc không được đâu. Mà sao em lại muốn thế? Thế có vẻ hơi quá!” Mình cười: “Nếu đã là nhà em xây, tiền em trả mà lại không phải trên đất của em hay của chồng em. Sau này nhỡ có vấn đề gì, mẹ anh đuổi em ra khỏi nhà thì sao?” Anh cứng họng nghe mình nói tiếp: “Nếu là nhà của anh thì chỉ có anh đuổi em đi được. Hơn nữa nếu là nhà của bố mẹ, sau này hai vợ chồng có vấn đề gì, em cũng không gỡ gạch mang đi được (đùa).” Thế nhưng dường như anh ta không hề biết mình đang nói đùa cho anh ta vui hơn một chút: “Em toàn nghĩ đến chuyện xấu.”


Thực ra, mình không hề nghĩ xấu mình chỉ thực tế. Mình không mơ mộng về cuộc sống hôn nhân màu hồng tràn đầy tình yêu và hạnh phúc. Với mình, hôn nhân phần yêu thương 50 thì phần trách nhiệm cũng 50. Nếu một trong hai người không thể đảm bảo được trách nhiệm của mình thì cái “ngộ nhỡ” kia hoàn toàn là có thể. Mà một khi nó đã xảy ra thì người thiệt thòi nhất là phụ nữ. Vì thế kể cả với kết hôn, mình cũng sẽ tính hết mọi đường lùi cho bản thân để nếu chẳng may chồng mình “ngoại tình”, mình cũng sẽ nhận được phần “bồi thường” tinh thần và vài năm tuổi trẻ một cách thỏa đáng. Nhiều bạn có thể cho rằng mình quá thực dụng nhưng nếu các bạn cứ nhìn cảnh bao nhiêu người phụ nữ hi sinh cho chồng cho con để đến lúc chồng ngoại tình (hoặc bị mẹ chồng, nhà chồng hành hạ không chịu được), muốn ra đi cũng không có cách nào. Vì sao? Vì phụ thuộc kinh tế, vì không đủ tiền kiện tụng tranh chấp quyền nuôi con, vì, vì, vì, rất nhiều thứ khác nữa. Mình cũng như bao nhiêu người phụ nữ khác thực sự không muốn “ngộ nhỡ” xảy ra nhưng nếu nó có thành sự thật thì mình phải sẵn sàng cho việc đó, đặc biệt là khi mẹ anh ta có thành kiến sẵn với mình.


Quay lại câu chuyện về “nhà chồng hụt”, mình cuối cùng đã không thể thỏa hiệp với người yêu cũ về việc ở nhà anh hay ở riêng, nên cuối cùng mình quyết định chia tay. Nhưng lý do chính của việc chia tay lại là mình cảm thấy anh sẽ không thể là chỗ dựa cho mình khi mình về nhà chồng. Thực ra mình không ngại việc tự lực cánh sinh cho bất cứ việc gì. Tuy nhiên, khi bạn phải sống trong một căn nhà không phải của mình và đương đầu với một bà mẹ chồng “ghê gớm”, thì một người chồng không dám phân giải với mẹ anh ta lúc bà sai và chỉ biết khuyên vợ “em nhịn mẹ một chút đi” liệu có giúp bạn bớt căng thẳng hơn để chèo chống một cuộc hôn nhân không? Mình cho rằng trong hoàn cảnh đó, bất cứ một người phụ nữ nào “nhiều chữ” và không truyền thống cũng sẽ tự bảo vệ bản thân mình bằng những biện pháp “nhẹ nhàng nhưng sắc như dao” này. Vì với những bà mẹ chồng ghê gớm, mình thấy chỉ có hai cửa một là nhịn hai là vùng lên. Mà đã vùng lên thì kiểu gì cũng bị mắng là “láo.” Cãi tay bo cũng “láo”, nói nhẹ nhàng cũng “láo” thế nên nếu muốn không láo thì chỉ có thể “cam chịu” mà thôi.


Với mẹ chồng mình bây giờ, bà hiểu biết nên chỉ cần lý lẽ nhẹ nhàng mình nghĩ là ổn. Chồng mình cũng rất thông cảm và chia sẻ. Anh không bênh mình, cũng chẳng bao giờ bênh bà, nhưng chuyện gì bọn mình cũng bàn bạc thống nhất trước khi nói chuyện với mẹ, như thế khiến mình cảm thấy cuộc sống nhẹ nhàng hơn.