Con gái.

Tôi có một đứa con gái 34 tháng tuổi.

Khi tôi quằn quại ở bệnh viện 12 tiếng mới sinh được con bé, tôi đã nghĩ rằng tôi chắc chắn sẽ chết nếu phải lặp lại việc đó. Con bé hoàn toàn không lớn, chỉ nặng có 2.9kg, nhưng cuộc vượt cạn trong điều kiện sức khỏe tồi tệ của tôi, thật sự là một kí ức kinh hoàng. Đáp lại tấm "thịnh tình" của mẹ, con bé chào đời với nước da đen sì, nhăn nhúm như quả táo tàu, mũi tẹt dí, miệng ngoác đến tận mang tai. Thứ duy nhất ngăn tôi không thốt ra một tiếng thở dài là đôi mắt của nó - một đôi mắt trẻ con lạ lùng nhất mà tôi từng biết. Thay vì nhỏ xíu, nhắm nghiền bởi sợ ánh sáng, mắt con bé mở to, trong veo, hai hàng lông mi viền tăm tắp từ đầu này đến đầu kia, tia nhìn lanh lẹ, không hề "dại", nói chung hoàn toàn khác với một em bé sơ sinh bình thường. Tôi mỉm cười và tự nhủ: "Đây rồi, bé con ơi, đây rồi!"

Một tuần sau khi rời bệnh viện, chính tôi cũng không còn nhận ra con tôi. Con bé có những sự thay đổi đáng kinh ngạc, dường như tất cả những đường nét méo mó tạm thời kia đều đã được đưa về khuôn khổ. Mũi, miệng, gương mặt, nước da... mọi thứ đều sáng sủa, linh hoạt và vô cùng cân đối. Đôi mắt lạ lùng của nó khi được đặt vào tổng thể ấy trở nên phù hợp không thể tả. Và dù cố gắng, cố gắng lắm rồi tôi vẫn bị tình trạng thỉnh thoảng cứ tự ngớ ngẩn cấu véo vào tay mình xem có phải đúng thật là mình có đứa con như vậy hay không? Chẳng bao giờ tôi quên được vẻ tò mò háo hức của bao nhiêu bác sĩ và y tá bệnh viện Nhi khi con bé lưu lại ở đó gần 1 tuần vì chứng viêm phổi sơ sinh. Các cô y tá truyền tai nhau, và người ta không thể nén nổi việc vào tận phòng ngắm nghía con bé hơn 10 ngày tuổi đang nằm ê a. Ngắm con rồi chuyển qua ngắm mẹ, ngắm lâu, ngắm kĩ, ngắm như thể cố xác nhận xem có thật là mẹ này mà sinh được con này hay không?! Rồi họ bình luận với nhau: "Xinh nhỉ, xinh quá, xinh như con lai vậy"?!. Tôi cười nhẹ: "Chỉ con lai mới xinh, còn con Việt thì không xinh được như thế ạ?". Thế mới biết với dân mình thì bất cứ cái gì dính một chút "tây" vẫn có giá lắm.

6 tháng đầu đời của con bé, cũng như hơn 1 năm về sau này, tôi chỉ ước ao có đêm nào mình được ngủ 4 tiếng. Con bé yếu đến mức tôi thậm chí không dám động chạm mạnh, có cảm giác con tôi sẽ vỡ ra vì điều đó mất. Trong một khoảng thời gian ngắn, tôi trở nên thành thạo với tất cả những kiến thức y khoa, tất cả những loại thuốc, tất cả những kĩ năng sơ cứu cũng như chăm sóc một em bé bị tình trạng như con tôi. Sự cố gắng đó đã khiến tôi đinh ninh rằng: "Mình vất vả vì con mình thế này cơ mà, mình hi sinh vì con mình thế này cơ mà. Sau này con mình sẽ phải là của mình, mình bảo gì nó phải nghe, mình quyết định thế nào nó phải theo. Nó sẽ chỉ có một nhiệm vụ duy nhất. Đó là im lặng và phục tùng".

Sau này thì tôi biết, đó là ý nghĩ ngu xuẩn nhất trên đời. Bạn có ngạc nhiên không khi nghe thấy ai đó mắng con mình: "Tao có quyền làm như thế, vì sao à, vì mày là con tao, vì tao đẻ ra mày". Tôi thì kinh ngạc lắm, và thay đổi hẳn quan điểm. "Tao đẻ ra mày" - nghe mới nhảm nhí làm sao. Cái việc sinh ra một đứa trẻ, nó không phải vì đứa trẻ đó đầu tiên. Mục đích trước nhất là để thỏa mãn sự yêu thương giữa người đàn ông và người đàn bà, tức là thỏa mãn cảm xúc cá nhân của họ đã, rồi mới đến chuyện có con. Có con chỉ là hệ quả của hành động gần gũi mang tính bản năng rất ích kỉ giữa hai người khác giới thôi. Vì thế thật ra ngoài quyền chăm sóc và yêu thương, tôi hoàn toàn không có quyền gì với con mình cả. Như bất cứ một người mẹ nào trên thế giới này, tôi cũng tha thiết mong muốn sẽ giáo dục được con tôi thành một đứa trẻ trung thực, can đảm, nhân ái, thông minh. Nhưng có hấp thụ được sự giáo dục đó hay không, và nếu có thì hấp thụ ở mức độ nào, việc ấy con tôi mới là người quyết định. Một lần nữa, tôi hoàn toàn không có quyền.

Hôm lâu lắm rồi có đọc ở đâu đó một câu, đại ý nói về ảo tưởng của phụ nữ. Phổ biến nhất là họ nghĩ rằng muốn làm mẹ, chỉ cần có một đứa con. Điều đó cũng ngốc nghếch chẳng khác nào có một chiếc đàn piano và nghĩ rằng mình đã trở thành một nghệ sĩ dương cầm. Tôi đã căng thẳng kinh khủng khi con tôi bước vào giai đoạn sau 2 tuổi. Có một hội chứng gọi là "tâm lý tuổi chập chững" ở trẻ. Tức là đứa bé đột nhiên có nhu cầu bộc lộ "cái tôi" của nó thay vì phụ thuộc vào những quyết định của người lớn. Con bé giao tiếp tốt, vốn từ của nó đủ để đối đáp, thậm chí đôi khi bẻ gãy cả các phản biện của mẹ. Tôi khổ sở vô cùng khi hai mẹ con vào siêu thị để mua một chiếc bình uống nước, vì đó là lần đầu tiên tôi chứng kiến con bé bộc lộ cá tính rõ rệt đến thế. Có hai chiếc bình, một màu đỏ, một màu vàng. Chiếc đỏ màu sắc tươi tắn, nhìn rất bắt mắt, và theo phản xạ, tôi chọn ngay. Chiếc vàng kia màu không đẹp bằng, hơi xỉn, lại cũ và có vài vết xước nhỏ. Nhưng nhất định con bé không đồng ý chiếc màu đỏ, nó cứ nhất quyết lấy chiếc màu vàng. Tôi bảo: "Không con ạ, mình sẽ mua cái màu đỏ, vì màu đỏ đẹp hơn". Nó bảo: "Tại sao mình không mua cái màu vàng?". Tôi bảo: "Vì màu vàng không đẹp, cũ quá, lại còn bị xước nữa". Nó bảo: "Không sao, xước một tí thôi, không sao đâu mẹ ạ". Tôi bảo: "Không được". Nó bảo: "Nhưng con thích màu vàng mà". Tôi vẫn kiên quyết: "Không được". Nó cực kì ngạc nhiên, mặt mếu xệu: "Tại sao không được? Con thích màu vàng mà". Lúc đó thì tôi không trả lời được nữa. Rõ ràng là cái màu đỏ đẹp hơn, tôi thích hơn, tôi muốn nó chọn. Nhưng nó không thấy thế, theo nó màu vàng mới đẹp, và nó quyết định chọn màu vàng. Kết quả tôi đã trả tiền cho cái bình nước màu vàng, dù rằng tôi hoàn toàn có thể dùng "bạo lực" để đàn áp và đập tan cái cuộc cách mạng bé tí xíu của con gái tôi. Thêm một lần nữa thấm thía bài học: cuộc đời con là do con quyết định, mình thật sự chẳng có quyền gì cả.

Tôi sinh vào tháng 4, dưới chòm sao Bạch Dương. Tử vi phương Tây bảo tất cả những người phụ nữ sinh ra dưới chòm sao Bạch Dương khi làm mẹ đều bao phủ quanh con mình một thế giới thần tiên kì diệu, một thế giới cổ tích đầy những phép nhiệm màu. Một người mẹ bình thường nhìn giọt sương trên cỏ chỉ là giọt nước, nhưng người mẹ sinh ra dưới chòm sao Bạch Dương nói với con mình đó là chuỗi vòng ngọc của cô tiên đánh rơi trong buổi vũ hội đêm qua. Tôi đọc đoạn đó mà thấy tràn trề thất vọng vì bản thân mình. Sự thật là con tôi có một hộp đựng sách nhỏ dù rằng con bé chưa biết chữ, và mỗi cuối tuần con tôi được đi chọn lựa thêm một quyển bỏ vào đó. Nhưng tôi chưa bao giờ là một người mẹ chăm chỉ ngồi miệt mài đọc đi đọc lại cho con những câu chuyện trong chiếc hộp ấy. Mỗi cuốn sách mua về tôi chỉ đọc mẫu vài lần, và từ lần sau nếu muốn, con bé tự mang ra xem tranh, sau đó "đọc" theo bức tranh đó, tôi chỉ ngồi cạnh nhắc những đoạn khó hiểu. Việc ghi nhớ chính xác cả một câu chuyện với một đứa trẻ con chưa đến 3 tuổi hoàn toàn là bất khả thi. Nhưng tôi cực kì hạnh phúc với việc con tôi có thể bám vào tranh mà tự sáng tạo ra những câu chuyện bé xíu với nội dung rất lôm côm theo trí tưởng tượng của nó. Giống như bố tôi, chẳng có gì cho con, tôi muốn truyền cho con mình niềm say mê đọc sách.

Tôi đã từng trải qua một tuổi thơ thiếu thốn, lúc nào cũng thèm khát sách truyện, nhịn ăn được đồng nào chỉ chăm chăm mua truyện về chui vào một xó ngồi đọc. Tôi kí vào đó những chữ kí vụng về to như con gà mái, chi li cẩn thận xếp đặt gọn gàng từng quyển từng quyển không một nếp nhăn. Có lần mang đi cho mượn, đến khi người ta trả lại với bộ dạng xộc xệch tả tơi, tôi thiếu nước muốn cào cấu người ta cho hả giận. Sau này có lần đọc được một câu ông Xuân Diệu bảo: "Có sách quý đem cho mượn là ngu. Mượn được sách quý rồi mà đem trả thì còn ngu hơn", tôi quán triệt tinh thần "Chỉ đi mượn, không cho mượn". Nếu có chót bị những lời đường mật làm mủi lòng mà cho mượn thì nhớ đòi dồn dập, còn nếu mượn được rồi thì tốt nhất là nên cắt đứt mọi thông tin liên lạc với người cho mình mượn.

Vấn đề ở chỗ là mặc dù cực kì ngưỡng mộ câu nói của ông Xuân Diệu, nhưng hiện tại con tôi vẫn được dạy phải biết chia xẻ với mọi người. Sách truyện của nó luôn được nó tự thu xếp rất gọn gàng, cẩn thận. Con bé rất quý sách từ sau lần duy nhất bị mẹ cho ăn đòn vào tay vì tội xé bậy bạ, nhưng nó không giữ khư khư, có ai đến mà mượn hoặc xin con bé sẵn sàng mang ra tận nơi cho chọn, chọn xong thậm chí còn lăng xăng lấy túi phục vụ việc đựng sách rất tận tình. Tôi thử hỏi đùa: "Bé ơi con đưa sách cho mọi người như thế thì mẹ lấy gì kể chuyện cho con bây giờ?". Nó bẽn lẽn cười rồi chạy ra lấy ngón tay bé xíu chỉ vào đầu mẹ: "Mẹ kể chuyện ở trong đây này". Thế thì làm sao tôi không yêu nó cho được?