Liệu nỗi đau dịch sởi có lặp lại?

Năm 2014 đã khép lại với rất nhiều biến cố xảy ra, trong đó bao gồm dịch sởi bùng phát vào giữa tháng 2 đến gần hết tháng 5 đã cướp đi sinh mệnh của hơn trăm em nhỏ. Nỗi ám ảnh của các bậc cha mẹ về cơn đại dịch này thì vẫn còn mới nguyên. Nhưng câu hỏi được đặt ra: Làm thế nào để năm 2015, câu chuyện về những bệnh dịch đe dọa trẻ thơ không còn là ám ảnh?

Những nỗi đau chưa dứt

Nhắc đến chuỗi ngày đầy căng thẳng, lo âu giữa tháng 3/2014, chị H.T. (TP.HCM) vẫn chưa thôi cảm giác rùng mình. “Thời điểm đó, sởi trở thành cụm từ mà những người làm cha làm mẹ như tôi nghĩ tới thôi là đã thấy sợ. Tôi vẫn nhớ cảm giác đầy sợ hãi của mình khi con mình có dấu hiệu sởi và đưa vào Bệnh viện Nhi Đồng 1. Những giường bệnh chật kín bệnh nhi. Những ngày đêm túc trực bên con là những ngày đêm tôi không ngừng cầu nguyện. Con tôi may mắn qua khỏi dịch sởi nhưng có cả trăm bé khác đã không may mắn như thế.”

Theo báo cáo của Bệnh viện Nhi Đồng 1, Bệnh viện Nhi Đồng 2, Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới, giai đoạn đầu năm 2014 vừa qua, bệnh sởi đã tăng không ngừng theo cấp số nhân. Chỉ tính riêng trên địa bàn TP.HCM trong tháng 3/2014, mỗi tuần số ca mắc sởi được phát hiện khoảng 150 trường hợp. Tại các bệnh viện Nhi Đồng 1 và Nhi Đồng 2, bệnh sởi kết hợp với nhiều bệnh khác càng tạo nên tình trạng quá tải nghiêm trọng.

Tại Hà Nội, ký ức về những ngày giữa dịch sởi càng ám ảnh hơn với các bà mẹ có con nhỏ, bởi số ca tử vong do biến chứng của sởi tập trung chủ yếu tại đây. Điều đáng nói nhất, nhìn lại một năm với dịch sởi đầy ắp nỗi lo âu, theo thống kê của Cục Y tế Dự phòng, có đến 89% số bệnh nhi nhiễm bệnh trong đợt dịch năm vừa qua là do chưa được tiêm chủng phòng sởi hoặc tiêm ngừa không đủ mũi,

Để ngăn ngừa dịch bệnh đừng lặp lại…

Thời điểm từ cuối năm dương lịch đến tháng 3-4, tiết trời sang xuân, mưa phùn và độ ẩm cao khiến vi sinh vật gây bệnh có điều kiện thuận lợi phát triển mạnh. Trong khi đó, hệ thống miễn dịch của trẻ nhỏ còn rất yếu, gặp thêm điều kiện thời tiết bất lợi nên bệnh dịch rất dễ bùng phát.

Không chỉ có sởi mà hàng loạt bệnh khác như thủy đậu, quai bị, Rubella… cũng chực chờ tấn công trẻ. Bên cạnh những cách phòng bệnh thông thường như vệ sinh nhà cửa, giữ phòng ốc sạch sẽ, thoáng khí, rửa tay trước khi chăm sóc trẻ, tăng cường sức đề kháng cho trẻ bằng dinh dưỡng…, việc tiêm phòng vẫn luôn là một trong những biện pháp ngăn ngừa bệnh dịch hiệu quả.

Chị H.T. chia sẻ kinh nghiệm sau khi con mắc dịch sởi năm ngoái: “Từ khi con trải qua một cơn thập tử nhất sinh tới giờ, lịch tiêm chủng của con được tôi đánh dấu vào ngay tờ lịch năm, cộng với số điện thoại của bệnh viện nhi và trung tâm y tế dự phòng quận. Thứ nhất là để mình không bị quên và chủ quan bỏ sót bất kỳ đợt tiêm chủng nào. Thứ hai là để thường xuyên gọi điện tìm hiểu tình hình các vắc xin ở trung tâm y tế để đưa con đi chích, vì không phải lúc nào vắc xin mình cần cũng có sẵn”.

Ông Nguyễn Nhật Cảm, Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng Hà Nội nhấn mạnh: “Không nên đợi đến lúc bùng phát dịch bệnh mới hối hả đưa trẻ đi chủng ngừa, dẫn đến tình trạng khan hiếm vắc xin, quá tải ở các đơn vị tiêm chủng như tình trạng dịch sởi năm qua. Chưa kể việc chen lấn xô đẩy ở nơi công cộng dễ dẫn đến việc lây chéo các bệnh truyền nhiễm cho cả trẻ nhỏ và người lớn.” Ông cho biết thêm, việc chủng ngừa nên được thực hiện từ sớm và nên thực hiện tiêm đủ mũi cho trẻ trước khi mùa dịch bắt đầu. Hiện nay Bộ Y tế đã ban hành vắc xin phối hợp có thể ngừa cùng lúc các bệnh khác nhau, như vắc xin ngừa cùng lúc 3 bệnh sởi - quai bị - Rubella (dễ bùng phát trong mùa đông-xuân) để phụ huynh có thể tranh thủ tiết kiệm thời gian và công sức không phải đưa con đi tiêm ngừa nhiều lần.

Hiệu quả bảo vệ của vắc xin rất cao, chỉ sau khi tiêm vắc xin liều đầu tiên, trẻ đã có thể phòng tránh các loại bệnh từ 90-95%. Với những vắc xin phối hợp như sởi - quai bị - Rubella, trẻ nên được tiêm liều đầu tiên khi 12-15 tháng tuổi, liều thứ 2 nên tiêm cho trẻ khi trẻ được 4-6 tuổi. Khu vưc có dịch sởi, có thể tiêm mũi 1 lúc trẻ đủ 9 tháng tuổi, mũi 2 sau mũi 1 ít nhất 6 tháng, mũi 3 sau mũi 2 từ 4 – 6 năm. Với cách thức phòng bệnh chủ động này, cha mẹ mới có thể yên tâm bảo vệ được cho con, tránh xa các nguy cơ bệnh dịch, nhất là khi giai đoạn Đông Xuân - giai đoạn tập trung nhiều bệnh dịch - đã lại bắt đầu.