Chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm về mật ong

Chào các bạn!

Tìm hiểu về thị trường mật ong ở nước ta, mình thấy ngành hàng này có nhiều tiềm năng nhưng hiện tại đang rất bát nháo về mọi thứ: giá cả, mẫu mã, chất lượng… Đa phần khách hàng chưa có hiểu biết đúng về mật ong rừng – mật ong nhà nuôi, mật ong thật – mật ong giả, mật ong “non” – mật ong “chín”, rồi các vấn đề về ong ăn đường, rồi thì mật hoa, mật lá, sữa ong chúa, phấn hoa….bla bla… Lợi dụng điều này, một sốngười bán mật ong đã tung hỏa mù, vừa gây thiệt hại cho khách hàng, vừa ko có lợi những người nuôi ong đàng hoàng. Vì vậy mình lập thớt này để chúng ta cùng thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức... về ngành hàng mật ong.

Mình sẽ viết từng mục nhỏ, mỗi mục đề cập đến một vài vấn đề của ngành hàng mật ong. Mình viết theo lối bình dân của người nuôi ong; còn các kiến thức khoa học abcxyz về mật ong - các bạn google có lẽ còn nhanh hơn. Bạn nào có thắc mắc gì thì cứ hỏi, mình sẽ giải đáp.

…………………………………………………………..

Khi có nhu cầu mua mật ong, lên internet search một cái là các bạn sẽ có một lô kết quả; đa phần là người ta bán 2 loại mật ong với 2 giá bán cũng khác nhau: mật ong rừng với giá từ cao đến cao ngất ngưởng, mật ong nhà nuôi với giá từ bèo tới cao. Nhưng đối với người nuôi ong thì thực ra phải có đến 3 loại mật ong:

1. MẬT ONG RỪNG: là mật của các loại ong hoang dã như ong khoái, ong ruồi, ong đá..., làm tổ trong hốc cây, hốc đá, thậm chí cả ở dưới đất. Tụi này không được nuôi dạy đàng hoàng nên vẫn theo mô hình TBCN: tự làm – tự ăn; con người hoàn toàn không có tác động đến chúng ngoài việc tìm kiếm và lấy mật của chúng. Chúng chủ động lấy mật từ bất kỳ loài cây nào chúng thích nên mật ong rừng không thể phân biệt mật ong đơn hoa,mật đa hoa hay mật lá.

(MẬT ĐƠN HOA – mật ong được tạo thành do ong hút mật chủ yếu từ MỘT LOÀI HOA: hoa vải, hoa nhãn, hoa tràm. MẬT ĐA HOA: ong hút NHIỀU LOẠI HOA khác nhau. MẬT LÁ: mật ong được tạo thành do ong hút mật từ dịch lá cây, ví dụ: mật ong cao su, đay)

Mật ong rừng, do nhiều yếu tố khó khăn trong khai thác nên sản lượng thấp, chỉ có theo mùa, và giá thành cũng cao ngất.

2. MẬT ONG NHÀ NUÔI: ong mật do con người nuôi dưỡng trong các RỪNG TRỒNG HOẶC VƯỜN CÂY để chủ động khai thác mật, sữa chúa, phấn, sáp ong, nhộng ong... Hiện tại ở VN có 2 giống ong nhà được nuôi phổ biến là ong nội và ong Ý. Ong chúa của 2 dòng này được mua từ các công ty, trại giống. Ngoài ra còn có các loại ong hoang dã bắt được trong tự nhiên rồi đem về nuôi. Do được nuôi theo chủ ý của con người nên loại mật này chủ yếu là MẬT ĐƠN HOA: hoa vải, dã quỳ, tràm, cà phê, nhãn, bạc hà, chôm chôm, điều, keo, đay…

Mật ong nhà nuôi có sản lượng cao nhất và là đối tượng giao dịch chủ yếu trên thị trường; giá cả cũng dễ chịu nhất, tùy thuộc vào loại hoa.

3. MẬT ONG NUÔI THẢ TỰ NHIÊN: là mật ong nuôi bán hoang dã trong RỪNG TỰ NHIÊN. Các thùng ong được đặt trong rừng tự nhiên, con người can thiệp rất ít vào quá trình làm mật của ong. Vì thế ong cũng tự tìm kiếm nguồn hoa mà chúng ưa thích, do đó mật ong loại này là MẬT ĐA HOA.

Mật ong nuôi tự nhiên có sản lượng cũng khá cao; giá cả thì cũng nằm nữa 2 loại mật trên. Loại mật ong này rất giống với mật ong rừng và hay bị lập lờ là mật ong rừng để tăng giá bán. Tuy vậy phải khẳng định loại này về bản chất vẫn là MẬT ONG NUÔI.

……………………………………………………………..

MẬT ONG RỪNG, MẬT ONG NHÀ NUÔI hay MẬT ONG NUÔI TỰ NHIÊN về cơ bản thì cũng không khác nhau bao nhiêu (mình sẽ có mục viết chi tiết sau). Mật ong rừng số lượng hạn chế, điều kiện khai thác khó khăn và nhất là chỉ có theo mùa nên hiếm nhất, từ đó tạo thành loại mật ong quý nhất và giá thành cao nhất. MẬT ONG NHÀ NUÔI và MẬT ONG NUÔI THẢ TỰ NHIÊN thì điều kiện nuôi dễ dàng hơn, sản lượng lớn, gần như có quanh năm nên là loại mật phổ thông.

Tuy vậy giữa các loại mật hầu như rất khó phân biệt. Ngay cả trong một loại mật ong thì tính chất của mật cũng khác nhau, tùy thuộc vào loại hoa, mùa thu hoạch (đầu vụ hay cuối vụ hoa), thời điểm thu hoạch (mật “non” hay mật “chín”), thời tiết thu hoạch (mưa hay nắng, ẩm hay khô); vì vậy KHÔNG THỂ PHÂN BIỆT được chúng. Lợi dụng điều này, nhiều người bán mật ong hay nhập nhằng giữa các loại mật trên để thu lợi: Mật ong nhà thì kêu mật ong rừng; mật ong nhà nuôi trong vườn thì kêu mật ong nuôi thả tự nhiên. Người tiêu dùng đa phần ko biết, phần thiệt thòi chắc chắc thuộc về họ.

Như mình đã nói, tính chất của mật ong phụ thuộc vào loại ong, cây nguồn mật, giá thể làm tổ (thùng ong, cây rừng), mùa thu hoạch, thời điểm, thời tiết thu hoạch, vì thế hầu như không thể phân biệt được các loại mật ong trên theo các cách thông thường mà các bạn hay đọc được trên mạng. Mình lấy ví dụ:

- Về màu sắc: Mật ong rừng hay mật ong nuôi đều có màu sắc rất đa dạng. Về mật ong rừng: mật ong ruồi có màu nhạt, mật ong khoái có màu đậm. Về mật ong nuôi: mật hoa nhãn màu vàng nhạt, mật cà phê vàng đậm, mật tràm đậm hơn. Với cả 2 loại mật trên nếu thu mật ong “non” thì màu nhạt, thu mật ong “chín” thì màu đậm; thu vào đầu vụ hoa thì màu nhạt, cuối vụ hoa thì màu đậm.

- Về độ đặc loãng: Mật ong rừng hay mật ong nuôi nếu thu đầu vụ hoa thì sẽ loãng, cuối vụ hoa thì đặc. Nếu ong làm mật từ hoa nhãn thì mật sẽ rất lỏng còn từ mật hoa dã quỳ thì sẽ cực kỳ đặc.

- Về kết tinh, đóng đường: Mật ong rừng nếu để tụ lạnh lâu thì đa phần bị kết tinh. Mật ong nuôi thì mật hoa bớp bớp, dã quỳ, cao su rất dễ bị kết tinh trong khi mật café, nhãn thì có để vài năm cũng ko sao cả.

- Về độ thấm giấy ăn, vải: Thành phần của tất cả các loại mật ong đều có chứa không dưới 15 % là nước nên thấm qua giấy ăn, mảnh vải là đương nhiên. Mật ong rừng hay mật ong nuôi đều vậy.

- Cho kiến ăn: Dù mật ong có thành phần chủ yếu là đường Fructose và đường Glucose, khác với đường kính (Sucrose) nhưng tựu chung lại thì vẫn là đường, mà có đường là kiến ăn.

- Phân biệt bằng khướu giác và vị giác: Cái này thì tùy vào độ nhạy của mỗi người, nhưng mình cho rằng cũng rất khó vì tính chất của mỗi loại mật ong phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như mình đã nói ở trên. Nhiều người nói mật ong rừng ngọt khé cổ, nhưng mật ong nuôi cuối vụ và để thật “chín” thì còn ngọt hơn mật ong rừng. Mật ong rừng thơm nhưng mật ong nuôi hoa nhãn còn thơm hơn. Mật ong rừng hay bị sủi bọt, nhưng mật ong nuôi mà thu vào thời tiết mưa ẩm thì còn nhiều bọt gas hơn….

Kết luận của mình là nếu muốn mua mật ong nguyên chất, tốt nhất là tìm người bán uy tín; chỉ vậy là yên tâm nhất. Và “tiền nào của nấy”, mật ong rừng sản lượng hạn chế, khai thác khó khăn nên hoàn toàn ko có giá thấp đâu.

…………………………………………………………………

Phần sau mình sẽ chia sẻ về . Có gì thắc mắc, các bạn comment mình sẽ trả lời!