Khái niệm thực phẩm chức năng (TPCN) đã không còn xa lạ đối với đa phần người dân Việt Nam. Ngày càng có nhiều người Việt Nam tin tưởng và sử dụng loại sản phẩm này mỗi ngày với niềm tin rằng nó vừa tốt cho sức khỏe lại có thể chữa bệnh.
Tuy nhiên, theo lời khẳng định của ông Michael Trương, giám đốc Tập đoàn dược phẩm Phoebe natural (Canada), phụ trách thị trường châu Á, thì “ở Việt Nam thực ra chưa hề có thực phẩm chức năng”. Ông còn cho biết thêm: “Có rất nhiều nhãn hiệu của những sản phẩm đóng thành chai dưới dạng viên né ở Việt Nam không hiểu tại sao được gọi là “thực phẩm chức năng” mà chưa được kiểm tra trên lâm sàng khi đưa ra ngoài thị trường. Nếu người tiêu dùng tin tưởng đó là thực phẩm chữa bệnh mà sử dụng lâu dài các sản phẩm đó, không hỏi ý kiến bác sĩ thì sẽ nguy hiểm tới sức khỏe”.

TTTĐ có cuộc trao đổi về vấn đề này nhân dịp ông Michael Trương có chuyến công tác tại Việt Nam.
- PV: Vậy theo ông những thực phẩm mà người Việt Nam đang sử dụng với chức năng chữa bệnh thực sự là gì?
- Ô. Michael Trương: Khái niệm TPCN là thực phẩm trợ giúp cho người bệnh, tiếng Anh gọi là Medicine Food nhưng nó không thể thay thế cho thuốc. Mỗi một sản phẩm như vậy đều phải có mã số NPN (Natural Product number). Đó là điều quan trọng nhất, và cũng là duy nhất để chứng minh một sản phẩm là TPCN. Trong khi chắc chắn rằng tất cả những thứ gọi là TPCN từ nước ngoài nhập về, đang được phép lưu hành ở Việt Nam không hề có loại mã số này. Những thứ đó thực ra chỉ được bộ Y tế Việt Nam cho phép nhập khẩu dưới dạng “thực phẩm khô”, đại loại như bôt ngũ cốc hay thuốc Bắc. Những công ty nhập loại hàng này về Việt Nam cũng hoàn toàn không phải là nơi sản xuất ra chúng. Ở Canada, chúng tôi gọi đó là “thực phẩm ma”.
- PV: Mã số NPN cho biết điều gì về TPCN, thưa ông?
- Ô. Michael Trương: Để một sản phẩm được chính thức trở thành Medicine Food - Thực phẩm Thuốc (hay ở Việt Nam gọi là TPCN) thì phải được kiểm tra lâm sàng bởi Chính phủ sở tại trong thời gian từ 9 tháng đến 1 năm mới được bán cho người dân. Chẳng hạn, Chính phủ Mỹ và Canada sẽ kiểm tra qua nhiều giai đoạn từ khâu trồng trọt đến chế biến. Một loại TPCN từ hoa quả, thì đất để trồng trọt không được phép có thành phần và các chất độc hại như lưu huỳnh (S), metal (CH4), chì (Pb) và các chất acid sau đó được chế biến qua nhiều giai đoạn, được đóng gói và bảo quản rất nghiêm ngặt. Sau khi Chính phủ và Bộ Y tế kiểm định có kết quả qua động vật và người bệnh, với sự đồng ý của các bác sĩ và bệnh viện chứng nhận hiệu quả cao. Khi ấy TPCN mới được cấp mã số và tới tay người tiêu dùng.

- PV: Vậy người tiêu dùng được lợi gì khi sử dụng các TPCN có NPN?
- Ô. Michael Trương: Một khi người dùng ở bất cứ quốc gia nào khiếu nại về tác dụng phụ hay bất cứ vấn đề tiêu cực nào liên quan tới sản phẩm, hàm lượng và thành phần vitamins, cũng như các chất được ghi không đúng trên nhãn bao bì thì sẽ đều được Bộ Y tế và Chính phủ nước sở tại của loại TPCN đã được cấp phép đó bồi thường.
- PV: Theo ông, những TPCN nhập từ nước ngoài vào Việt Nam mà thiếu các dòng mã số và giấy chứng nhận kiểm tra trên lâm sàng thì đều là “thực phẩm ma”?
- Ô. Michael Trương: Đó là “thực phẩm ma” bởi vì người ta có thể lập một văn phòng đại diện ở Mỹ, Canada, hay ở châu Âu. Văn phòng đó không hề sản xuất TPCN nào cả. Họ mua những sản phẩm bột ngũ cốc hay thuốc Bắc từ một quốc gia nào đó, sau đó mang qua Canada hay Mỹ để đóng gói, rồi họ lại xuất khẩu về Việt Nam, Trung Quốc... dưới dạng mà người dân ở những nước này cứ tưởng là TPCN dùng để chữa bệnh. Hoặc người ta có thể mô phỏng theo hàm lượng của một loại TPCN thật nào đó, rồi bán dưới dạng một nhãn hàng khác mà chẳng có ai chứng nhận hay chịu trách nhiệm về chất lượng.
- PV: Vậy thì tại sao “thực phẩm ma” lại có thể tiêu thụ rất mạnh ở nhiều nước, trong đó có Việt Nam?
- Ô. Michael Trương: Đó là do người dân không được trang bị đầy đủ sự hiểu biết, cùng với đó là những sơ hở của Bộ Y tế tại các nước nhập khẩu. Một loại thực phẩm khô hoàn toàn có thể được chứng nhận độ an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, bệnh nhân uống vài năm cũng không có tác dụng chữa bệnh. “Thực phẩm ma” ở Việt Nam thường tiêu thụ qua kiểu bán hàng trực tiếp. Như khi có ai đó quen biết đến giới thiệu với bạn rằng thuốc này mẹ tôi uống thấy đỡ bệnh, anh tôi uống thấy khỏe. Điều đó làm bạn tin theo và mua. Họ không biết đó là một sự lãng phí và tốn kém.
Theo tôi được biết, trong năm 2010, Chính phủ Mỹ đã bắt 13 người, tịch thu 36 triệu USD, đóng cửa các nhà máy có liên quan tới việc buôn bán các dòng sản phẩm ma.
- PV: Theo ông, phải làm thế nào để thay đổi hiện trạng này ở Việt Nam? Tập đoàn của ông đã có sán phẩm nào tại Việt Nam chưa?
- Ô. Michael Trương: Tất nhiên chúng ta không thể cấm phân phối những loại thực phẩm khô, nhưng phải tìm mọi cách để người tiêu dùng hiểu rằng đó hoàn toàn không phải là TPCN, dùng nó chắc chắn không có kết quả gì cho việc chữa bệnh. Để nhận biết TPCN, họ chỉ cần tìm trên bao bì, hay trên chai thuốc mã số NPN. Bất cứ giấy tờ nào mà người bán TPCN đưa ra cũng là vô giá trị, một khi sản phẩm của họ không có mã số này.
Những kiến thức phân biệt cần phải được phổ biến từ người dân cho tới tất cả những nhà phân phối thuốc tại Việt Nam, các bệnh viện... Mới đây, chúng tôi có mời đại diện Công ty Dược phẩm TW II của Việt Nam (CODUPHA) tới thăm trụ sở Tập đoàn dược phẩm Phoebe của chúng tôi tại Canada để tham quan và nhận thức chính xác hơn về khái niệm TPCN. Dược phẩm TWII đã đề nghị chúng tôi mang các sản phẩm này về thị trường Việt Nam cho người tiêu dùng. Bước đầu, chúng tôi đã nhập một số sản phẩm vào thị trường Việt Nam qua Công ty Dược phẩm TW II độc quyền. Những sản phẩm này đều có giấy chứng nhận kiểm tra lâm sàng (Certificate of Health Canada NPN).
- PV: Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!
Ngọc Trung thực hiện
Vậy medicine food (thực phẩm chức năng) là gì? Đó là loại thực phẩm không chỉ cung cấp dinh dưỡng cơ bản mà còn có chức năng phòng chống bệnh tật và tăng cường sức khỏe nhờ các chất chống oxy hóa (beta-caroten, lycopen, lutein, vitamin C, vitamin E...), chất xơ và một số thành phần khác
Cách kiểm tra NPN của một sản phẩm TPCN:
Vào website của Bộ Y tế Canada hoặc Bộ Y tế Mỹ, địa chỉ:
http://www.hc-sc.gc.ca/
http://webprod3.hc-sc.gc.ca/lnhpd-bdpsnh/index-eng.jsp
Gõ vào NPN bất kỳ trên chai thuốc, nếu đã được đăng ký sẽ hiển thị thông tin công ty chế biến và sản xuất, nếu trong trường hợp sản phẩm trong thời gian chờ đợi kiểm nghiệm thì sẽ có mã số chờ.
Không có mã số DIN-NPN sản phẩm không phải là medicine food (thực phẩm chức năng) người tiêu dùng không nên sử dụng, có thể nguy hiểm về sau.
(nguồn: tạp chí Health Product Canada, số ra 10/2011)
Bài viết được lấy nguồn từ: http://docbao.com.vn/docbao/bao-tttd/so-26535/tttd_so_1029.dec#trang-173908