Bài học cơ bản dành cho các mẹ

Những điều cần biết về vaccine
và đừng tự biến mình thành "gà mẹ" đúng nghĩa đen

WARNING: mọi cmts cá nhân, mong các bạn vui lòng về FB cá nhân mà trò chuyện, đừng tự nhiên cmts linh tinh ở trong FB của mình. Xin cám ơn!

*Định là không post bài học nào nữa vì thấy hòm hòm rồi, mà coi mòi chiến sự đang "hot" quá, coi như trích ra đây để các mẹ có bài học mới cho yên tâm đợi đến khi có sách (sách bao giờ xong nhớ không được hỏi nha! :D).*
***

Tỉ lệ trẻ sốc phản vệ sau chích ngừa là CỰC KỲ THẤP

Để đưa ra một vaccine trên thị trường, vaccine đó đã được kiểm tra và thử nghiệm rất nghiêm ngặt qua nhiều bước để loại trừ tất cả những rủi ro có thể xảy ra.

Bước đầu tiên là chích ngừa trên động vật sống để thử nghiệm, kiểm tra phản ứng và kết quả.

Sau đó chích ngừa cho một nhóm người tình nguyện nhỏ. Trong quá trình chích ngừa thử nghiệm, những người tình nguyện sẽ được theo dõi trong một thời gian đủ lâu để xem xét các phản ứng và hiệu quả từ vaccine.

Tiếp đó, vaccine mới mở rộng ra để sử dụng cho một nhóm đông hơn.

Và cuối cùng, vaccine đó mới được mang đến sử dụng cho số đông và cộng đồng.

Vì thế, xác suất để xảy ra phản ứng sốc phản vệ là rất hiếm, dự đoán là khoảng 1/1.000.000 trường hợp.

Biểu hiện SỐC PHẢN VỆ sau khi chích vaccine

Trường hợp trẻ bị dị ứng vaccine rất hiếm, nhưng không phải không có. Trẻ bị sốc phản vệ do chủng ngừa cũng sẽ có biểu hiện như bất kỳ sốc phản vệ do tác nhân nào khác như thực phẩm hay các loại thuốc chẳng hạn. Bao gồm:
- ĐA SỐ sốc phản vệ sẽ có hiện tượng tụt huyết áp, khiến trẻ bị mệt nhiều, lừ đừ, tay chân lạnh.
- Ở một số trẻ, sốc phản vệ có thể gây ra phù nề ở thanh quản (đường thở ở họng) gây khó thở cấp tính.
- Ở mức độ NẶNG NHẤT thì trẻ sẽ bị truỵ tim mạch và ngưng thở ngay lập tức (tuy nhiên trường hợp này hiếm khi xảy ra).

Tuy nhiên, ở bất cứ trạm y tế hay bệnh viện nào, các bác sỹ và y tá đều được đào tạo để xử lý sốc phản vệ ngay tại chỗ để bảo toàn tính mạng cho trẻ.

Mặt khác, người ta cũng tính được xác xuất là hầu hết các trường hợp sốc phản vệ đều diễn ra trong vòng 15 đến 30 phút đầu tiên sau khi tiêm. Còn hiếm hoi lắm mới có việc sốc phản vệ trong quãng thời gian lâu hơn sau đó. Do đó, cha mẹ cần thực hiện đúng yêu cầu để trẻ ở lại trung tâm y tế sau khi chích vaccine 15 - 30 phút và theo dõi trẻ kỹ để y – bác sỹ can thiệp kịp thời khi phát hiện ra điều bất thường ở trẻ.
***

Vaccine ho gà TOÀN TẾ BÀO:
nghĩa là người ta dùng nguyên một tế bào trực khuẩn ho gà để làm vaccine. và vaccine này thường có rất nhiều kháng nguyên nên có tác dụng phụ mạnh hơn (tức là phản ứng sau chích vaccine, chứ không phải là sốc phản vệ) như: sốt cao, trẻ đau nhiều và ho. (Tuy nhiên, tất cả các vaccine đều có tác dụng phụ, như chích cúm thì cũng sẽ bị đau người nhiều chẳng hạn). Nhưng những phản ứng này không gây nguy hiểm đến sức khỏe của trẻ.

Vaccine ho gà VÔ BÀO
là người ta chỉ trích 2 - 3 kháng nguyên của tế bào trực khuẩn ho gà để làm vaccine, vì kháng nguyên ít nên tác dụng phụ cũng ít hơn, phản ứng sau chích vaccine cũng nhẹ hơn. Do đó, sau năm 1995, người ta bắt đầu dùng vaccine ho gà vô bào để chích ngừa nhằm giảm tác dụng phụ mà vẫn đảm bảo bảo vệ được trẻ trước bệnh ho gà.

Tác dụng phụ mạnh hơn không có nghĩa là vaccine ho gà toàn tế bào ít an toàn hơn, mà hai vaccine ho gà này đều có độ AN TOÀN NHƯ NHAU bởi TỈ LỆ SỐC PHẢN VỆ là như nhau: 1/1.000.000 trường hợp. Điều này nghĩa là nếu bạn sử dụng vaccine dịch vụ 6in1 có thành phần chứa vaccine ho gà vô bào, thì tỉ lệ Sốc phản vệ là TƯƠNG ĐƯƠNG với Quinvaxem.

Mặt khác, trong thời gian gần đây, tại Mỹ đã ghi nhận những ca y khoa lâm sàng cho thấy:
- trẻ được chích vaccine ho gà toàn tế bào thì kháng thể sinh ra đủ mạnh để bảo vệ trẻ đến năm 20 tuổi.
- còn trẻ chích vaccine ho gà vô bào thì nguy cơ mắc bệnh ho gà vào tầm giữa 10 - 20 tuổi là có.
Do đó, hiện nay, người ta đang bắt đầu cân nhắc để xem xét có nên quay trở lại dùng vaccine ho gà toàn tế bào để gia tăng độ bảo vệ hay không.
***

Nói tiếp chuyện vaccine Quinvaxem

1. Trong một bài trên báo LĐ có dẫn chứng ra rằng trong vaccine Quinvaxem có chứa vaccine ho gà toàn tế bào nên dẫn đến vấn đề biến chứng nhiều hơn. Điều này đúng sai đã không còn phải bàn đến. Sự thiếu hụt kiến thức về y khoa khiến phóng viên có thể viết ra điều mà bản thân không biết rõ cũng là bệnh chung ở báo chí Việt hiện nay.

Ở mặt khác, BYT công bố trong số 8 trẻ bị tử vong, chỉ có 1 trẻ là bị sốc phản vệ do vaccine, còn 7 trẻ còn lại là tử vong do bệnh trùng hợp diễn ra. Tình trạng tử vong trùng hợp bệnh diễn ra sau tiêm vaccine không chỉ xảy ra ở Việt Nam mà là trên toàn thế giới. Do đó, tỉ lệ sốc phản vệ gây tử vong do vaccine thực sự chỉ có 1/11.000.000 triệu mũi Quinvaxem tính cho đến thời điểm này (đối với chính con số mà bài báo Lao Động đưa ra).

2. Các thông tin thất thiệt trên FB như post hình trẻ em ói ra máu rồi vu cho bị sốc phản vệ do chích vaccine Quinvaxem là hoàn toàn vu khống. Lí do như đã nêu ở phần biểu hiện của sốc phản vệ. Có lẽ người tung tin này không được một ai đó làm trong ngành Y tư vấn và lậm phim "chưởng" nhiều quá nên nghĩ sốc là "nội thương, hộc máu".

(Nếu trẻ bị ói ra máu, cần xem xét nguyên nhân thực sự xem có phải trẻ bị dị ứng với đạm sữa hay không? Có tác nhân nào gây tổn thương thành ruột khiến xuất huyết hay không? Vaccine không gây ra tổn thương này).

Lời khuyên dành cho các nhân vật ảo diệu lậm kiếm hiệp ở trên là: đã không biết gì về điện thì đừng có ti toe tè vào cầu chì! Giật đấy!

3. Những vấn đề khác về độ an toàn của vaccine Quinvaxem đã được thử nghiệm, chứng nhận an toàn do WHO đưa ra vào năm 2013 ra sao, hay các mẹ vẫn còn đang tích cực "giương cao ngọn cờ chính nghĩa" vui lòng vào đọc link bài này bên hội Bác sỹ nội trú (tất nhiên nó đòi hỏi bạn phải có một trình độ kiến thức nhất định để hiểu những từ chuyên môn mà các bạn bên đó viết :D):
https://www.facebook.com/bacsinoitru/photos/a.458953064126549.101401.455294314492424/1040994532589063/?type=3&hc_location=ufi
***

Lời kết:

Bài học nhỡn tiền về dịch Sởi vào đầu 2014 tại các bệnh viện tuyến đầu Thủ Đô vẫn còn đó. 126 mạng trẻ con đã chết trong dịch bệnh chỉ vì không được chích ngừa vaccine sởi. Nguyên nhân là do tâm lý bài vaccine sởi của các mẹ khởi nguồn từ một bài báo cũng vô trách nhiệm về việc tiêm vaccine Sởi khiến trẻ tử vong mà không đính chính thông tin. Tuy nhiên, khi dịch bệnh xảy ra, mọi tội lỗi đều đổ ngược về phía BYT không ngăn chặn được dịch, bác sỹ cũng bị vạ lây vì cho rằng kém chuyên môn, không có khả năng xử lý dịch bệnh. Nhưng xét nguồn gốc căn nguyên, lỗi này là do đâu? Có lẽ các mẹ tự có câu trả lời.

WHO thống kê, hàng năm có 30 - 50 triệu trẻ em trên toàn thế giới bị nhiễm bệnh ho gà, 300.000 trong số đó tử vong, hầu hết là trẻ dưới 1 tuổi (tỉ lệ tử vong là 1/100 - 1/170). Còn hiện nay, tại Việt Nam, tỉ lệ mắc bệnh ho gà đang gia tăng trở lại. Nguyên nhân một phần là do trẻ không được chích vaccine ho gà.

Do đó, lời cuối cùng tớ muốn nhắn nhủ với các bạn
nếu bạn không yên tâm về vaccine Quinvaxem, không thực sự hiểu rõ về vaccine nhưng nhà có điều kiện, bạn có thể sử dụng vaccine dịch vụ để tiêm cho con.
Tuy nhiên, xin vui lòng đừng adua trở thành con rối trong tay một ai đó, nghĩ rằng mình đang lên tiếng cho chính nghĩa, bảo vệ công lý khi nhấn like, tag, share những thông tin vô căn cứ, bịa đặt, vu khống về Quinvaxem. Hành động này của các bạn chẳng khác nào đẩy những trẻ chưa được chích ngừa Quinvaxem vào con đường rủi ro tính mạng khi dịch bệnh xảy ra nếu người mẹ bị tâm lý số đông ảnh hưởng mà "bài trừ" vaccine này (mà đời sống kinh tế của họ không đủ để tiêm dịch vụ như bạn).

Chúc chúng ta luôn nuôi con thật khỏe!