Hiện nay mình đang tổ chức cho nhóm các bạn 4 tuổi, cùng lớp với con mình hoạt động "Ngày chủ nhật cho con". Các con cùng đi xem phim, xem xiếc (toàn kiếm được vé miễn phí), đi tham quan Hà Nội, đọc sách, thi ăn khỏe. Các con đều rất thích. Chương trình đọc sách cũng nằm trong một loạt các kế hoạch vui chơi của con nhà mình. Tuy nhiên, dạo này mình đang viết luận án nên cũng khá bận, chắc cố gắng lắm thì cũng chỉ dành được cho con một buổi trong tuần, vào sáng thứ bảy hoặc chủ nhật thôi. Nếu các mẹ thích thì có thể tụ tâp nhé. Nhà mình ở Dịch Vọng, Cầu Giấy. Hiện nay mình đang cố gắng xây dựng cho con một tủ sách, để khi nào con biết cộng trừ thì cho con tự cho thuê sách, rồi lấy tiền đấy mua sách mới. Nhưng chắc phải đến khi con 5 tuổi thì mới làm được.

Hôm nay mình vào topic này, ban đầu là muốn bình luận thêm về vị trí của tư duy toán học, vì lần trước đã mình đã post 1 bài ở mục này. Nhưng nhân tiện mẹ sumflo bình bài của ông Alan Phan, lại bình luận thêm chút. Hi, và sau đó thấy các mẹ bàn việc lập hội nhóm chia sẻ tài liệu của bác 3J nên lúc nghỉ trưa xin chút suy nghĩ thế này.
Với kinh nghiệm của bản thân với những trăn trở từ lúc ra khỏi sự bao bọc của cha mẹ, tới lúc dạy con, rồi quá trình làm việc (dạy học) đã thúc đẩy mình đi tìm hiểu kĩ hơn về các hoạt động tinh thần của con người dưới góc độ tâm lý. Vì vậy mình thấy, giáo dục là yếu tố tích cực có vai trò quan trọng nhất trong việc hình thành nhân cách con người, sau đó mới là vấn đề kiến thức. Nói rằng đó là yếu tố tích cực vì chúng ta có thể chủ động được. Có những yếu tố khác, ví dụ di truyền thì chúng ta không thể tác động được, hay môi trường thì chúng ta không/ít tác động. Nên ông Alan Phan có nói “hên sui” là vì vậy. Nhưng cho dù việc tác động là hết sức khó khăn, như với trẻ tự kỉ chẳng hạn, thì trẻ có giáo dục vẫn tốt hơn là không (hi, nên mẹ BeJim đừng lo rằng nếu không bạo lực thì trẻ không… được, chỉ là trẻ chưa theo kịp mong muốn của chúng ta thôi).
Thứ hai, thế giới tự nhiên xung quanh ta vẫn còn vô vàn những bí ẩn mà ta chưa biết, huống chi là thế giới những hoạt động tinh thần của con người, sự hiểu biết của chúng ta về chính mình còn rất nhỏ bé. Và chưa có những định luật mà chỉ có giả thuyết, và không chỉ có 1 giả thuyết, mà rất nhiều giả thuyết về các hoạt động tinh thần của con người, chỉ xét về góc độ tâm lý. Từ mỗi giả thuyết, người ta xây lên nhiều phương pháp giáo dục cụ thể khác nhau. Ông Alan Phan thấy “thì vấn đề dạy con và con mình trở thành người thế nào phụ thuộc rất nhiều vào sự may mắn, chứ không phải do kỹ năng dạy con của mình, hay đào tạo theo phương pháp nào” vì mỗi phương pháp chỉ có một phạm vi áp dụng nhất định.
Trong topic này, mình nghĩ, bạn 3J không chỉ đơn thuần giúp cung cấp sách- phương pháp mà đã nhiệt tình chỉ cho chúng ta phạm vi áp dụng của phương pháp qua chính những gì bạn ấy mô tả về bản thân, gia đình và môi trường sống. Không ngạc nhiên khi có mẹ áp dụng rất thành công, và có mẹ thì buồn rầu hay lo lắng khi con mình chưa được như mong đợi.
Vì thế, việc thành lập nhóm có vai trò quan trọng, giúp các mẹ không chỉ có được sách, mà còn hiểu cách sử dụng sách cũng như có những điều chỉnh phù hợp với mỗi bé. Như vậy, công sức của bạn 3J sẽ được nhân lên gấp bội.
Và dĩ nhiên, đây không phải là kết luận của mình về Viện nghiên cứu giáo dục, mà chỉ là một nhận xét nhỏ. Có lần, mình ngồi cạnh một chuyên viên của Viện, trong một buổi training cho các bậc cha mẹ cách điều chỉnh hành vi với những trẻ có vấn đề về hành vi. Hầu hết nội dung đều được cập nhật theo phương pháp của nước ngoài vì tất cả đều biết, trong lĩnh vực này, VN hầu như không có tí “vốn” nào. Bạn ấy rất tự hào vì đã Viện đã tiếp thu kiến thức từ những nước rất tiên tiến trên thế giới. Mình cũng rất chia sẻ điều này, hi, vì post trước mình đã nói, giáo trình bên mình được viết cách đây cả nửa thế kỉ. Nhưng mình hỏi bạn ấy xem, việc tiếp thu như vậy có được “Việt hóa” hay thậm chí là “Á hóa” hay không thì bạn ấy trả lời là không. Và mình thì hiểu được chút khập khiễng khi đưa kiến thức này vào thực tế cuộc sống.
P/s: khi nào có nhóm ở HN cho mình tham gia với.

Vậy thì có lẽ là mình nên chờ cô hướng dẫn con thêm một thời gian nữa, hoặc mình tự hướng dẫn con, đầu tiên là cầm kéo này, rồi cắt lung tung này, sau đó là cắt theo đường thẳng này, rồi cắt hình tam giác, hình chữ nhật (theo đường kẻ sẵn). Thuần thục bấy nhiêu thứ thì bé chắc là sẽ thích cắt dán các bài này hơn.
Về việc sắp xếp và dán đúng thứ tự, chắc mất vài bài đầu tiên hướng dẫn, các bài sau là các bé tầm 4 tuổi chắc là có thể tự xếp tốt.

Vừa mới chuyển cho các Bác lớp 4 một số nữa. Chắc vài ngày nữa là xong cái khung textbooks. Các Bác thấy cần thiết là phải nhanh tay, chứ môộ thời gian nữa nó mất tiêu thì không biết đâu mà lần.
Như bộ Word Family Tales, lúc đầu bà con hứng khởi save lại nhiều lắm, nhưng từ tập 15 trở đi, thấy chán hay sao, số lượng giảm đi 1/2. Chắc là không cần thiết nữa phải không? Mình nhìn số lượng người tham gia là biết được tình hình à. Sợ mình nhọc công vô ích thôi! Hay là nhiều quá rồi "bội thực"?
Nói vậy thôi, tùy các Bác. Có thể lớp 1 xong thì đi nghỉ dài hạn một thời gian 1/2 năm sau rồi tùy tình hình làm tiếp hay không?
Chào các Bác. Chúc ngày mới tốt lành.

Kinh nghiệm của bác Tí Mom về việc dạy con Tiếng Việt ở nước ngoài cũng là một phương pháp phù hợp và hiệu quả với các mẹ muốn enrich con thêm về Tiếng Anh. Đều đặn hàng ngày 30 phút (trong 7 năm). Nghe tưởng ít và dễ, nhưng không hề đấy mới là nhiều và khó.
Nếu các mẹ cảm thấy quỹ thời gian đó sắp xếp được và quyết tâm làm, thì tìm kiếm những nội dung học phù hợp với quỹ thời gian đó. Theo kinh nghiệm của Hởi, thì lúc đầu tiên tìm kiếm và sắp lịch, các mẹ nện lựa nội dung dễ dàng, học ít để khoảng thời gian rộng hơn thì việc học nó là nhẩn nha, không bị căng thẳng, mới dễ theo và làm đều đặn thành nếp được. Còn khi thành nếp và đã có kinh nghiệm khả năng truyền đạt cũng như thu nhận của con thì việc kiếm nội dung học hiệu quả nhất cho quỹ thời gian đó.
Kinh nghiệm bản thân: Trước đây thì Hởi khá vất vả vì vừa kèm em bé mẫu giáo học đọc, vừa kèm anh lớn học lớp 1-2 chưa có nếp và khả năng tập trung nên cũng khá rối. Chiều và tối đi học các lớp học ngoại khoá nữa nên thời gian mẹ con học với nhau cũng không nhiều. Ngoài ra dạy trẻ con phải tĩnh tâm và kỷ luật, nên nếu đã bắt tay vào học thì phải bỏ hết các việc khác để tập trung học với nhau. Vậy nên Hởi đành phải chuyển một khoảng thời gian vào sáng sớm trước khi con gái đi học 30 phút để mẹ con ngồi học đọc với nhau, như đầu tiên luyện hết Dolch word list song song cùng các bài phonic. Việc học cứ lượt đi lượt lại, chứ không hẳn là cứ hết bài nào con nhớ được hết ngay đâu ạ, nên con cứ quên gì mẹ lại đánh dấu vào sách để lưu ý kiểm tra lần sau cho tới khi thành thục. Nói là 30p, nhưng thực chất học chỉ được 15-20 phút thôi, vì ổn định chỗ, rồi trả lời những câu hỏi bâng quơ trẻ con của con hay giải thích mấy thứ cho con cảm thấy fun fun là thời gian warm up cần dự tính sắp xếp thời gian trước khi hướng vào phần học tập trung. Sau đó đúng giờ là là chỉ kịp xách túi đi đến mẫu giáo. Đó là cách làm việc với trẻ con nhỏ.
Giờ các con lớn hơn, kiếm được một time slot cho việc làm bài Math Olympiad, học tiếng Việt trong khi Tiếng Anh, tiếng Trung, Khoa học vẫn cần phải cố gắng hơn, các hoạt động tham gia ở nhà trường là dày đặc là cả vấn đề cho con trai. Đôi lúc cảm thấy thanh thản và hài lòng với các kết quả, dù nó như thế nào, bởi vì đã nỗ lực hết sức trong việc nhìn nhận, sắp xếp và học tập để khắc phục hay nâng cao chất lượng và nội dung học.
Hởi cũng bị vấn đề là mỗi lần cắt một lớp học của con là rất "đau xót":D Khi con gái còn nhỏ, nào học đàn, nào học ballet, nào học vẽ, học bơi, học nặn gốm ... thứ gì con cũng thích vì còn nhỏ thì học rất vui. Nhưng càng học thì việc học đòi hỏi nghiêm túc (đã học đàn học múa, đạt trình độ này lại lo cố chuẩn bị cho kỳ thi của trình độ sau, học là phải khổ công luyện tập hàng ngày....) cũng như thời gian của con cho những vấn đề thiết yếu và cơ bản ngày càng thu hẹp lại, nên các hoạt động ngoại khoá chỉ còn dám lựa chọn những thứ phù hợp và đam mê nhất với mình mà thôi. Quan điểm của Hởi về các môn ngoại khoá là chọn những môn con thực sự yêu thích (có kiểm tra và thách thức độ đam mê này) chứ không phải những môn để lấp vá những "khiếm khuyết" của mình hay những môn ngoại khoá "thời thượng" (kiểu như piano). Và kinh nghiệm là không nên tiếc nuối, cắt là cắt tránh việc phí phạm thời gian vào cái chỗ tiếc nuối, cố một tí í.
Ngoài ra cũng cần nhìn nhận cách tiếp cận phát triển "mũi nhọn". Ok bạn học đều tất cả các mộn và phát triển toàn diện là điều cần thiết, tuy nhiên thì sức lực và thời gian vô cùng có hạn, không hề cân xứng với những ước mơ, mục tiêu "to lớn" của chúng ta. Chính vì thế cần một sự tỉnh táo trong lựa chọn, học cái gì, theo cái gì. Ngoài ra, trọng học tập không tránh được việc khẳng định bản thân thì cần xác định một "mũi nhọn" để các con làm được điều "khẳng định" đó tốt. Hởi khẳng định đây không phải là xu hướng học lệch, nghĩa là các lĩnh vực cơ bản các con đã chọn lựa đều cần học tốt, tuy nhiên thì cái gì là ưu thế của con thì cần một sự đầu tư "trọng điểm" và nghiêm khắc trong việc đạt được kết quả. VD như con trai Hởi thiên hướng của cháu về các môn tự nhiên như toán, khoa học, nhưng các môn ngôn ngữ (tiếng Anh, tiếng Trung) thì quả thật là một hạn chế khó tung hoành - con và Hởi chỉ cần một kết quả đủ tự tin với các bạn cùng môi trường học tập, dù rằng 80% công học tập là dành cho các môn ngôn ngữ này. Nhưng lựa chọn các môn tự nhiên là môn mũi nhọn thì việc lựa chọn các hướng đi cho các khả năng đó của con luôn được quan tâm như con vẫn có môi trường toán Olympiad để tự do phát triển hết khả năng. Hởi không bao giờ o ép con về những kết quả những môn con còn hạn chế, thậm chí động viên, chia sẻ cùng con nỗi buồn, mẹ con ngồi xem xét những yếu kém của mình và lựa chọn giải pháp, nhưng với những môn tự nhiên lợi thế của con thì cần có chút sức ép tránh việc con chủ quan và chưa cố gắng hết sức (cái này Hởi tự nhận là quan điểm bảo thủ của Hởi).
Với con nhà các bác thì các bác lại có những xác định "mũi nhọn", "thiên hướng" khác để bồi bổ cho con.
Hởi thích câu chuyện của mẹ con nhà bác Obama khi thủa nhỏ bác ấy sống ở Indo mà bác ấy học trường local nên mẹ bác ấy vẫn phải dạy học để đảm bảo bác ấy vẫn có kiến thức như ở miền quê nước Mỹ của bác ấy. Sáng sớm 4- 5h sáng trước khi mẹ đi làm, mẹ con bác ấy lại ngồi vào bàn học cùng nhau.
Sau này con lên lớp 3-4, thì nhiều công việc học tập cứ cuốn đi, nhưng thực ra không phải là không sắp xếp được thời gian, chẳng qua như xem TV thêm 15p, ăn tối nhẩn nha thêm 15p, con đọc truyện thêm 15p,... là quá mất chỗ thời gian mình dành cho. Thế nên tìm một khoảng thời gian, không gian hợp lý dù ít ỏi nhưng đều đặn dù trong kỳ đi chơi hay bận rộn là điều có thể giúp bạn thực hiện một mục tiêu nào đó.
Quay trở lại mặt đất sau khi chúng ta bay lên chín tầng mây, đó chính là việc học gì cho con cũng phải lấy con làm trọng tâm. Các bác có muốn làm gì thì cũng cần ngắm nghía vòn quanh mấy vòng con mình thật kỹ lưỡng để có những quyết định sáng suốt và phù hợp nhất. Ngoài ra thì những mục tiêu mình đặt ra cũng cần đặt trong ngữ cảnh, bối cảnh môi trường con đường đi cách tiếp cận của mình, tránh những cái xa quá, khác quá.