Thịnh hành
Cộng đồng
Thông báo
Đánh dấu đã đọc
Loading...
Đăng nhập
Đăng nhập
Tạo tài khoản
Đăng nhập qua Facebook
Đăng nhập qua Google
Bài viết
Cộng đồng
Bình luận
Tự kỷ (phần 3)
Xin chào các anh chị và gia đình.
Vì những lý do tế nhị, không hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau, từ nay hạt cát giữa biển đời sẽ dừng việc post bài chia sẻ trên box Tự kỷ của web trẻ thơ.
Mọi bài viết và chia sẻ từ nay sẽ chuyển sang hình thức chia sẻ mới theo nhóm của yahoo. Đây là hình thức chia sẻ thông tin nhóm rất tiện lợi và dễ sử dụng, được mọi người trên thế giới tin dùng và rất phổ biến.
Các anh chị chỉ cần có acount tại yahoo và gủi thư đăng ký là sẽ nhận được thông tin cập nhật.
Nếu các anh chị không có account tại yahoo, mà có những địa chỉ mail khác ngoài yahoo, xin cứ dùng địa chỉ đó, gửi về những địa chỉ mail dưới đây
Hay các anh chị có thể dùng chương trình IE truy cập trực tiếp vào Group đó với account của yahoo.
Về thông tin các anh chị sẽ nhận được, có 2 hình thức:
1. Nhận tin cập nhật ngay khi mỗi thành viên post bài: Khi có 1 thành viên posts bài hay trả lời, bài đó sẽ gửi tới tất cả những ai đăng ký nhận tin cập nhật theo dạng liên tục từng bài viết.
2. Nhận tin cập nhật theo dạng tổng kết theo ngày: Sau mỗi ngày, tất cả những tin tức và bài viết của các thành viên gửi về room sẽ được tổng kết và gửi tới những ai đăng ký nhận theo dạng này.
Mục đích của việc thành lập Group chia sẻ :
1. Cập nhật thông tin và chia sẻ kinh nghiệm về lĩnh vực giáo dục, can thiệp và điều trị cho trẻ tự kỷ nhỏ tuổi và đặc biệt là lớn tuổi.
2. Cập nhật những thành công của các gia đình thực hiện việc can thiệp tại việt nam hay trên thế giới, cả hình ảnh, bài viết và băng video, trực tiếp để các gia đình cùng nhau học hỏi.
3. cập nhật những tiến bộ trong lĩnh vực điều trị trẻ tự kỷ và chạm phát triếẻ xét về mặt nghiên cứu khoa học, y học và giáo dục.
4. Cập nhật và giới thiệu về những phương pháp can thiệp trị liệu mới trên thế giới, đặc biệt là tại USA, dành cho trẻ tự kỷ và trẻ chập phát triển.
5. Phổ biến các chương trình và bài dạy cụ thể được linh hoạt hoá của các chương trình nổi tiếng như VBA, ABA, TEACCH, Floortime và PECS,…. Tính đến năm 2006.
Nếu anh chị và gia đình nào có thể tham đọc được tiếng Anh trực tiếp, sẽ có room riêng dành cho nhóm tiếng Anh. với những địa chỉ theo sau đây.
Các anh chị và gia đình muốn nhận tin tức cập nhật trên, muốn tham gia nhóm, hay muốn chia sẻ kinh nghiệm, bài viết giúp cho công tác can thiệp và giáo dục điều trị trẻ tự kỷ được ngày một tốt hơn, hiệu quả hơn, xin mời tham gia bằng cách gửi thư đến địa chỉ như sau:
Nhóm tiếng Việt nam
Xin gửi thư đến địa chỉ :
autismvietnam-subscribe@yahoogroups.com
Nhóm tiếng Anh , xin gửi thư về địa chỉ :
vn_autism-subscribe@yahoogroups.com
để gửi bài viết hay thắc mắc:
Nhóm tiếng Việt, xin gửi về :
autismvietnam@yahoogroups.com
Nhóm tiếng Anh, xin gửi về :
vn_autism@yahoogroups.com
CÁc anh chị có thể truy cập trực tiếp từ trang web:
Nhóm tiếng Việt:
http://health.groups.yahoo.com/group/autismvietnam/
Nhóm tiếng Anh :
http://health.groups.yahoo.com/group/vn_autism/
Than chao anh chi va gia dinh, chuc vui ve hanh phuc va may man.
hatcatgiuabiendoi.
08:15 SA 05/12/2006
Tự kỷ (phần 3)
Đột phá.
Một đêm vào tháng 10, tháng thứ 3 sau khi đánh giá cho jake, tôi có được số phone của một mẹ khác cũng cùng đánh giá với jake. Mẹ này rất tích cực, khuyến khích tôi tiếp tục những giờ trị liệu ABA và giải thích sự quan trọng của việc can thiệp sớm. Mẹ này nói “con trai tôi đã được đánh giá cùng lứa tuổi với con chị. Chồng tôi và tôi rất siêng năng về việc đảm bảo cho con chúng tôi có thật nhiều giờ trị liệu 1-1 trong 1 tuần… chúng tôi đang thực hiện việc trị liệu ngôn ngữ và trị liệu nghề nghiệp, nhưng phần lớn là ABA.”
Đúng là họ nói về độ “mềm dẻo” của não khi ở mức nhỏ tuổi … hãy can thiệp sớm và chúng sẽ có cơ hội để….. và rồi tôi nghe một giọng nói nhỏ trên điện thoại “Mẹ ơi, con có thể ra ngoài và chơi bây giờ không… xin ….? con đợi chút, mẹ sắp xong rồi.”
Tôi cười và hỏi “ai vậy, con lớn của chị đấy à ? ”. chị ta trả lời “không, đó là Mitchell”. Tôi đã khóc. Chị ta cứ để yên cho tôi khóc, chị biết sẽ như thế nào khi ở vào địa vị tôi ở đầu bên kia điện thoại. Tôi không thể tưởng tượng được nếu tôi ở và vị trí của chị ấy thì tôi sẽ hạnh phúc thế nào.
Qua thời gian, jake của chúng tôi đã học vỗ tay, vẫy tay, học ngồi, đứng, nhảy và quay tròn. Nó học cách chỉ các đồ vật và bộ phận cơ thể, nhận diện những người thân qua tranh ảnh, bắt chước các hoạt động thô, và chơi. Thậm chí nó đã bắt đầu bắt chước lặp lại các âm. Tôi theo dõi nó khi nó tập trung vào mặt của chuyên viên trị liệu, mấp máy môi theo hình môi miệng của người trị liệu khi họ đang tạo ra những âm thanh bằng miệng, và rồi jake cố gắng tạo ra các âm bắt chước theo.
Vào ngày thứ hai, mồng 4 tháng 5, khoảng chừng 9 tháng sau ngày jake được trị liệu lần đầu tiên, chuyên viên trị liệu đã gọi tôi vào tham dự phiên trị liệu, chuyên viên gợi ý cho jake và thì thầm vào tai nó và huých nó về phía tôi. Đứng giữa phòng, nó quay cười và quay lại nhìn chuyên viên trị liệu. Nó gật đầu tán thành đồng ý. Nó nói giọng nhỏ “Lubyoo” = “Love you”
Tôi ôm nó vào lòng sát với tôi và lặp lại “Lubyoo too” “Love you too’
Jake đã trải qua 2 năm, 700 ngày, 4.160 giờ và hằng trăm ngàn lần dạy theo phương pháp ABA. Dần dần, ngôn ngữ của nó xuất hiện, và đồng thời là các kỹ năng xã hội và phát triển. Nó thực hiện xong việc huấn luyện vệ sinh cá nhân, tã lót vào 3 tuổi. Nó có người bạn đầu đời khi lên 3 tuổi rưỡi. Lên 4 tuổi, nó đã hát được bài hát Happy birthday để chúc mừng tôi.
Chúng tôi bắt đầu cho jake đến mẫu giáo năm ngoái, và với sự trợ giúp của các chuyên viên đã được huấn luyện, jake đã bắt đầu phát triển nhanh theo kịp cách thức học tập tại trường. Những chuyên viên làm công việc hỗ trợ đằng sau đã cộng tác chặt chẽ với các giáo viên tại mẫu giáo, những người này thông báo lại là jake đã hoà nhập được. Đối với các bạn cùng lớp, jake cũng giống như các trẻ khác.
Tôi biết rằng con trai của chúng tôi sẽ còn cần sự giúp đỡ; tất nhiên sự giúp đỡ này không giống như cách mà chúng tôi đã trải qua cách đây hơn 2 năm, khi tôi lần đâù tiên thấy jake nằm úp mặt xuống lòng đường đi vào nhà. Tôi có thể nhìn thấy nó trong mắt jake. Jake không hiểu câu truyện thời gian như những trẻ lành khác có thể. Và kỹ năng ngôn ngữ của nó vẫn còn thua các bạn ngang lứa. Những mạch cầu giao của jake đã ngắt khi jake được 17 tháng, thì nay chúng nay đã đóng trở lại, chồng tôi, Franklin, và tôi vẫn tiếp tục việc trị liệu. Chúng tôi sẽ làm điều này cho đến khi chúng tôi chắc chắn rằng jake có thể thực hiện mọi thứ một mình. Đứa con trai mà chúng tôi cứ nghĩ là đã bị mất, nay chúng tôi đã lại tìm thấy, nó đã trở về với chúng tôi. Chúng tôi không muốn một lần nữa mất nó.
Chú ý: phần băng video đi kèm không thể gửi lên được vì quá lớn, không có chỗ chứa và thời gian upload quá lâu.
05:08 CH 24/11/2006
Tự kỷ (phần 3)
- Sao bạn không nói từ đầu là dự án huấn luyện của bạn có thu kinh phí mà nhử tới nhử lui chữ free làm gì ?
Xin lỗi, mẹ tận SG, tôi có làm việc với các mẹ SG đâu. Chị có biết chương trình và dự định của tôi thế nào đâu mà nói vậy.
Tôi nói cho chị rõ nhé. Tôi đã hứa là huấn luyện Free 3 phương pháp cho một nhóm các mẹ ở HN và tôi hoàn toàn có khả năng và sẵn sàng làm vậy. Ai bảo là tôi thu phí bao giờ? xin chị tìm hiểu thông tin cho kỹ nhé. Miễn là các mẹ học, tôi sẽ thực hiện đúng như đã hứa trước. còn những vấn đề ngoài những điều tôi hứa thì tôi đâu có trách nhiệm thực hiện, và như thế mấy người đâu có thể căn cứ vào đó mà bảo là tôi nói lung tung, vòng vo ??? Cái gì tôi hứa, tôi chỉ căn cứ theo điều đó để làm, còn cái gì tôi không hứa sao lại bắt tôi phải thực hiện ???
- Bạn nói "tài liệu của tôi", cụm từ này xem ra chưa rõ lắm ? Là do bạn tự soạn ra hay do bạn sưu tầm được ? Tôi hỏi thế vì có nhiều phụ huynh nhận ra nguồn gốc thực của một số bài post của bạn rồi đấy
Vâng, giả sử dù tôi sưu tầm đi chăng nữa thì có phải công sức tiền của không, tự nhiên nó có chắc.
Sao các mẹ khác đã biết mà không đưa lên??
và nếu đã biết rồi thì còn đọc làm gì??
xin lỗi chị, những cái tôi đưa lên mới chỉ là phần rất nhỏ mà thôi, Có thể có một số nào đó có mẹ nào đó đã biết, còn những cái khác thì tuỳ tôi mưón đưa lên hay không là quyền tôi.
Mà chị đã bao giờ xem tất cả những tài liệu tôi có chưa?? Nếu chưa, sao đã vội kết luận??
chắc chắn các chị muốn thấy tận mắt mới tin phải không? Được thôi, tôi sẽ gửi cho chị một list dài tên những tài liệu đó, tổng số trang nữa nhé. xin chị cho tôi email để tôi gửi...
chắc chắn những phần quan trọng nhất (TOÀN BỘ NỘI DUNG GẦN 10 PHƯƠNG PHÁP, CÁCH THỨC ÁP DỤNG VÀ KỸ NĂNG KẾT HỢP CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐÓ ĐỂ CÓ ĐƯỢC CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC CÁ NHÂN HOÁ IEP.) tôi sẽ không bao giờ đưa lên, trừ khi có ai đó đưa trước lên, sau đó tôi sẽ đưa lên sau. Còn hiện giờ chưa có ai đưa lên thì tôi cũng sẽ chưa đưa.
tôi chỉ để toàn bộ các phần đó (TOÀN BỘ NỘI DUNG GẦN 10 PHƯƠNG PHÁP, CÁCH THỨC ÁP DỤNG VÀ KỸ NĂNG KẾT HỢP CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐÓ ĐỂ CÓ ĐƯỢC CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC CÁ NHÂN HOÁ IEP.) để trình bày trong các chương trình huấn luyện trực tiếp "nếu có" mà thôi.
Mà nếu quả thực các mẹ đã có được mọi tài liệu như tôi có, tạm đến ngày hôm nay, chắc chắn sẽ chẳng phải lo đôn đáo đi tìm làm gì.
vậy chúng ta cùng thi đua tìm hiểu rồi viết bài làm lợi cho mọi người nhé. sao chẳng thấy ai viết mấy trên diễn đàn này.
Còn mấy tài liệu như một số mẹ mới nhắc tên thì các mẹ cũng có cả, tất nhiên tôi nghiên cứu tôi cũng đã có. Chắc chắn chị cũng đã đọc những tài liẹu đó, vẬy chị hay các mẹ khác đã có làm được gì nhiều chưa??
Nếu làm được nhiều thì quả đó là may mắn cho bé và cho hết mọi người rồi. Vì khi đó mọi người sẽ tìm đến chị.
Còn nếu chị cần, ra tôi cho xem tài liệu cả sách và băng hình chứng minh cách làm và kết quả áp dụng trực tiếp trên các trẻ của các gia đình theo mô hình trung tâm cũng có, mô hình tại nhà cũng có, áp dụng hầu như hết các phương pháp mà tôi đã đề cập (gần 10 phương pháp ), hay nghe tôi trình bày toàn bộ xong thì chị sẽ biết, lúc bấy giờ hãy kết luận chưa muộn.
Không ai khi đi thương thuyết lại đem tất cả vốn liếng của mình ra mà trình bày cho người ta xem hết, vậy thì còn gì nữa !
Chị thử hỏi xem các viện nghiên cứu trên thế giới họ phải bảo vệ những thành quả của họ thế nào. Dễ gì có thể biết được nếu họ không công bố.
Còn nếu chị vẫn chưa hiểu thì xin chị và bé của chị hãy đợi thêm vài ba năm nữa để xem tôi đang áp dụng trên một vài trường hợp xem có được chút nào không nhé.
- Bạn tự nhận là người tự nghiên cứu tìm tòi đề tài trẻ tự kỷ/chậm phát triển (ngoài ra còn đa năng dạy nhạc, đàn, tin học ...) vậy có nghĩa là bạn chưa có bằng cấp hoặc chuyên môn gì hết mà đã dám mở chương trình huấn luyện này nọ, thu phí mười mấy triệu đồng, vậy bạn coi các phụ huynh, các em bé đáng thương là những con chuột bạch của bạn phải không ?
Xin chị nghe và hiểu cho rõ. Tôi không nói những cái đó do tôi tự sáng chế ra nguyên bản. Tất cả là những tài liệu của các tác giả nước ngoài. Họ giữ bản quyền. Tôi chỉ là người nghiên cứu những tài liệu đó, tổng hợp, so sánh và đúc kết lại thành một hướng đi cụ thể CHO RÊNG TÔI, VÀ HƯỚNG ĐI ĐÓ CHỈ TÔI CÓ, NGƯỜI KHÁC SẼ CÓ NHƯNG KHÁC ĐI, KHÔNG GIỐNG,
rồi so sánh đối chiếu với thực tế của các gia đình đang áp dụng trên thế giới và tại Mỹ. Có băng hình minh hoạ (khá nhiều).
Cái yêu cầu gắt gao là hiểu biét càng đầy đủ càng tốt, và phải linh hoạt, phải kết hợp các phương pháp làm sao cho phù hợp với nhu cầu của mỗi trẻ. Ai làm được điều này, người đó là người biết cách áp dụng, Bất luận là người có bằng cấp hay không.
Nếu chỉ dựa vào bằng cấp mà kêu ngạo, vỗ ngực và coi thường người khác, coi mình nắm trọn chân lý thì thật là nực cười....
Tôi đã nói là tôi biết đến đâu tôi chia sẻ đến đó mà....
thử hỏi có ai trên đời này nói là họ nắm trọn vẹn mọi sự không ?
Tôi không coi ai là con "chuột bạch" như chị nói cả.
Nếu chị là người hiểu biết, có con bị tự kỷ mà nói thế thì chị chẳng hiểu gì hết, hoặc cái hiểu của chị đơn giản quá. Chị cứ nghĩ là chỉ huấn luyện phương pháp là xong phải không?? xin thưa chị nhầm rồi.. Nếu thế thì cả thế giới bây giờ chẳng cần nghiên cứu nữa, và sẽ chẳng bao giờ có được những phương pháp mới nữa... Mà nếu đã và sẽ còn nhiều phương pháp mới thì chắc chắn là không phải cứ huấn luyện phương pháp là xong.
Vậy, huấn luyện xong thì phải làm việc, phải dạy. tôi sẽ phải dạy trực tiếp các bé ít nhất 1 buổi/1 tuần. Thế mà dạy trẻ này có phải 1 hay 2 năm là xong không? thưa chị ít cũng phải 5 năm, có khi 10 năm và cả đời nữa.
thế mà với chỉ 14 triệu, chị có được các phương pháp (ít nhất là được huấn luyện 5 phương pháp ) và rồi tôi phải "giúp" như vậy 5 đến 10 năm và có khi cả đời nữa ư??? xin hỏi như vậy có nghe được không? tôi là ô xin cho các gia đình ư? . Chính những người không hiểu mới nói vậy.
thế nên tôi mới nói là xem kỹ đi cái đã, rồi mới kết luận..
Hơn nữa tiền trong tuí các chị, tôi đâu bắt buộc được các chị đâu. Nếu cảm thấy không cộng tác được thì thôi. Tôi chưa bắt ai, và chưa lừa ai cả. Nếu có làm việc với nhau thì cần có sự thoả thuận rõ ràng và thẳng thắn, để tránh phiền hà , hiẻu lầm...
Chị thử đem con chi đến bệnh viện nhi xem, bảo họ khám chữa bệnh và điều trị miễn phí xem có được không. Trách nhiệm đó thuộc về nhà nước, thuộc về các bệnh viện đó. Sao họ vẫn thu phí ?? Mà nhà nước đầu tư,. tiền thuế của chị cũng nộp vô đó mà, sao chị không được miễn phí?? mà còn phải trả tiền??
Còn tôi, ai đã cho tôi? Chị có cho tôi không? Mọi người có cho tôi không? Nếu không, xin đừng đòi hỏi.
Tôi miễn phí phần nào, là tấm lòng thành thật của tôi, nếu có gia đình nào cảm nhận được mà đón nhận thì tôi hết sức trân trọng và sẵn sàng cho và còn cho hơn cả những gì tôi hứa nữa cơ. CHẮC CHẮN LÀ NHƯ THẾ !VÀ TÔI ĐANG THỰC HIỆN ĐÊÙ NÀY ĐẤY, CÁC CHỊ CÓ NGẠC NHIÊN KHÔNG ?
Còn cứ kiểu nghĩ như mấy chị thì chắc chắn chẳng ai cho cả.
- Tôi không phải là người theo đạo Chúa, nhưng tôi nghĩ một người Thiên Chúa Giáo chân chính sẽ không bao giờ đốp chát, vặn vẹo và quy chụp với mẹ Minh Mèo như bạn
Các cụ nói "giận mất khôn" là đúng lắm !
Vấn để niềm tin và tín ngưỡng là của riêng mỗi người. Là vấn đề thiêng liêng , xin không đem ra bàn luận và dễ dẫn đến xúc phạm người khác !
Chị bảo tôi nổi giận. Không, tôi chị giãi bày để những ai suy nghĩ như vậy có thể hiểu được một chút về tôi thôi. Còn hiểu cả mà hiểu như vậy thì đó là cái hiểu của các chị đó.
tôi không làm việc này thì tôi làm việc khác, đều phải có lương phải không ạ. Vậy tôi bỏ những việc khác để làm việc này thỉ tất yếu cũng phải có lương chứ ?
Thực lòng các chị không hiểu tôi nên nói vậy, tôi cũng thông cảm với các chị và hoàn cảnh của các chị. Chắc là các chị bị người ta coi là chuột nhiều nên bầy giờ bức xúc và dẫn đến việc hễ có ai làm như vậy thì đề coi họ là không tốt. Tôi nghĩ không nên như vậy.
Cám ơn chị đã chia sẻ quan điểm !
08:12 SA 23/11/2006
Tự kỷ (phần 3)
Việc dạy con của cha mẹ.
Trong các lần trị liệu của tôi, tôi được hướng dẫn là ngồi đối diện với jake, với khoảng cách 1 xải tay, do đó tôi có thể dễ dàng với tay đến nó. Bên cạnh tôi là cái bàn nhỏ trên đó là hộp đựng “những thứ thúc đẩy có thể ăn được”; kẹo M&M, sô cô la, khoai chiên ròn, bánh quy xoắn nho khô, và những thứ đãi ngộ như phần thưởng trong suốt phiên dạy. Cái hộp bên cạnh chân tôi là những thứ thúc đẩy không ăn được như máy bay, còi, trò người lắc, cái lúc lắc, và những đồ chơi giả lập khác nhằm cung cấp sự thúc đẩy cho jake hoàn thành 1 nhiệm vụ. Tôi ghi nhận dữ kiện vào giấy.
Jake cần rất nhiều sự giúp đỡ trong suốt phiên trị liệu. Nó cần phải học lại những thứ đơn giản mà trước đây nó đã tửng biết. Giống như biết cách hồi đáp khi nghe lệnh “ngồi xuống” hay “đứng lên” hay thậm chí làm cách nào hồi đáp khi nghe gọi tên…
Trong phiên trị liệu của tôi, tôi bảo jake “ngồi xuống” với giọng đều đều và nhìn trực tiếp vào jake theo cách mà chuyên viên trị liệu đã dạy tôi làm.
Jake không hồi đáp. Jake đứng ngây ra, mắt đang ngắm nhìn trần nhà. Tôi ghi nhận “Tôi” là sự hồi đáp sai trong bảng chấm điểm của nó trong lần thử đầu tiên.
“Ngồi xuống đi” tôi nhắc lại, lần này tôi đặt tay tôi vào vai nó và nhẹ nhàng hướng dẫn jake ngồi xuống ghế
Mắt vẫn còn lảng tránh, jake đã cho tôi đỡ nó xuống. Tôi khen jake “con trai giỏi lắm”. Tôi ép chiếc kẹo M&M vào giữa đôi môi nó như là phần thưởng cho nỗ lực của nó. Và tôi đã ghi “P” để chỉ ra rằng tôi đã phải dùng tay gợi ý để nó thể làm được lần thứ 2.
“Ngồi xuống đi”, tôi đã nhắc lại lời đó 27 lần, tráo đổi giữa M&M với những đồ ăn, sô cô la chip, ôm hay cụ cho cười và tôi ghi nhận lại sau mỗi buổi dạy theo phương pháp Thúc Đẩy Thầm kín. Sau đó tôi bắt đầu tăng lên với 30 lần thử trong 1 ngày với “đứng lên”, “quay vòng tròn”, và những lệnh một bước khác, trước khi chuyển sang dạy jake “làm cái này” như là gợi ý cho jake bỏ những khối vào rọ 30 lần
Sau mỗi lần trải qua 30 lần dạy, chúng tôi cho jake nghỉ với những hoạt động chơi có hướng dẫn. Với 3 tuần, chúng tôi đã phải làm 180 lần để dạy jake cách đứng lên, và 2.100 lần trong suốt 10 tuần dạy nhìn vào chúng tôi khi chúng tôi gọi tên nó.
Tôi nhớ lại lần mình ngồi trong một buổi gặp mặt với một nhóm tư vấn và các chuyên viên về tự kỷ chẳng bao lâu sau khi jake được chuẩn đoán. Một trong số đó có một người chống đối lại phương pháp ABA, đã phàn nàn về những giờ dạy liên tục của ABA.
“Thật ngớ ngẩn khi nghĩ rằng một trẻ 2 tuổi có thể ngồi yên trong suốt những giờ trị liệu này. Con trai của chị nên ra ngoài chơi !” Người phụ nữ chống đối ABA nói trong khi vung tay lên Trời. Như không để lỡ một nhịp nào, Chồng tôi Franklin đã nhìn vào mắt người phụ nữ đó và trả lời, “Cô không hiểu đâu. Con trai của chúng tôi không biết chơi.”
Những giờ giải lao chơi trong thời gian trị liệu đã được thiết lập để jake có thể học cách chơi. Jake cũng đã học cái mà chuyên viên trị liệu gọi là “Bắt chước hoạt động thô”. Họ bảo tôi jake sẽ phải hoàn thành những kỹ năng này trước khi nó có thể nói được. Những hành vi hoạt động thô là những chuyển động lớn như nhảy, vỗ tay; hầu hết các trẻ bình thường làm việc này cách hoàn toàn tự nhiên. Nếu tôi vỗ tay hay nâng tay lên cao quá đầu và yêu cầu jake làm lại như tôi đã làm, nó không thể làm được. Nó chỉ đơn giản nhìn vào khoảng không, không có chuyển động nào hết. Trước đây nó hay vỗ tay. Vào thời điểm nó được 17 tháng tuổi, nó thường hay bắt chước tất cả những hoạt động nào Bố nó và tôi làm.
Tôi đã dành nhiều giờ để vỗ tay và nhảy dậm chân và nói “con làm theo mẹ đi” theo như cách mà các chuyên viên trị liệu đã dạy tôi. Jake nhìn chằm chặp vào khoảng không giữa đầu tôi và trần nhà. Tôi cầm lấy đôi bàn tay nhỏ bé của nó lọt thỏm trong tay tôi và chỉ cho nó cách vỗ tay. Ngay giây phút tôi thả tay nó ra, thì tay nó đơn giản lại thả về khu vực lòng của nó. Tôi nâng cánh tay của tôi làm giấu hiệu chiến thắng phía trên đầu và bảo nó “con làm thế này theo mẹ đi !” . Con trai tôi nhìn chằm chặp qua tôi cứ như thể là tôi không có trong phòng vậy. Tôi đã đem jake đến trước cái gương và nâng tay nó lên thật cao để nó có thể nhìn thấy chính nó làm vậy. Tôi không chắc cái nó nhìn thấy là cái gì.
Đầu tiên, ngoài việc tiến hành các giờ dạy với jake, tôi tham dự tất cả các giờ dạy của các chuyên viên với jake 2 giờ liền mỗi lần. Tôi làm việc này một phần là vì tôi muốn học hỏi càng nhiều càng tốt về việc giáo dục và trị liệu và phần nữa là vì tôi không muốn bỏ qua việc dành thời gian với con.
Thời điểm ban đầu jake đã khóc rất nhiều; đôi khi nó khóc suốt trong 2 tiếng học ABA. Và tôi cũng khóc nữa, tôi phải kiềm chế ý định muốn cắt ngang và dừng phiên dạy. Đôi khi tôi ngẫm nghĩ rằng có lẽ những người chống đối ABA đã có lý; tiến trình can thiệp của ABA quá nặng nề như nghiền một đứa trẻ nhỏ ra vậy.
Một ngày nọ, một chuyên viên trị liệu gợi ý rằng có lẽ sẽ tốt hơn cho cả tôi và jake nếu như tôi không ngồi học với jake. Tôi đã lưu ý đến lời khuyên này. Buổi chiều hôm đó tôi đi ra cửa hàng điện tử mua giây điện và một chiếc màn hình cũ và nối với chiếc camera gia đình. Trước ngày hôm sau, tôi đã có thể ngồi quan sát jake được trị liệu trong phòng kế bên.
Sau vài tuần khởi đầu khóc nhiều, jake đã thực sự bắt đầu mong đợi giờ học. Nó cười cách thẹn thùng và ló mặt ra từ phía sau chân tôi khi mà các chuyên viên trị liệu đi qua cửa trước vào nhà. Nó đã đi theo họ xuống tầng trệt và ngồi vui vẻ trong chiếc ghế nhỏ khi nghe thấy lệnh.
Thành lập nhóm trị liệu.
Cuối cùng thì chúng tôi cũng tìm được thêm 3 chuyên viên trị liệu nữa để ra nhập nhóm trị liệu cho jake. Việc kết hợp tổng số giờ của cả nhóm đã đạt mức kỳ diệu 40h/tuần. Với 40 giờ trị liệu, chồng tôi, Franklin và tôi đã có thể tráo đổi vai trò cho nhau từ hình thức can thiệp 1-1 trở thành những người sáng tạo. Có nghĩa là 2 vợ chồng chúng tôi không còn làm việc với con trai theo hình thức can thiệp 1-1, nhưng chúng tôi được yêu cầu đứng ở tầm mức cao hơn để có thể sáng tạo những kỹ năng mà jake có thể học ngoài những gì nó học trong các giờ trị liệu. Ví dụ như khi jake được dạy vẫy tay chào Bye-bye, chúng tôi phải đảm bảo là jake sẽ gợi nhắc để jake dùng kỹ năng này khi có bất cứ cơ hội nào hay có bất cứ tình huống nảy sinh nào có thể áp dụng kỹ năng này như khi có ai đó rời nhà chúng tôi. Đôi khi chúng tôi phải tạo ra những cơ hội; chồng tôi Franklin đi từ phòng này sang phòng khác trong nhà của chúng tôi và sẽ nắm tay jake, gợi ý cho nó vẫy nói bye-bye khi bố nó rời phòng khách để đi về nhà bếp. Khi jake học cách chỉ để yêu cầu những gì nó muốn, chúng tôi được huấn luyện để cầm lấy đồ thưởng và giơ cho nó thấy, để kích thích nó làm đúng với việc dùng ngón tay chỏ để chỉ đồ vật mà nó thích.
Đôi khi cũng có những lúc cả tôi và chồng tôi đã nhìn nhau và nói “thôi đưa cho nó đồ thưởng đi” sau khi chúng tôi đã phải đợi hơn 15 phút để nó chỉ vào đồ đó, nhưng nó không chỉ. Thông qua việc nó làu bàu và than van, chúng tôi biết nó cần gì.
Nhưng chúng tôi như bị ma ám bởi quy tắc của ABA về việc chúng tôi phải đảm bảo việc thưởng cho cùng hành vi mà nó được thưởng trong giờ trị liệu, do đó, cái lỗi của chúng tôi thường vượt quá sự không kiên nhẫn. Thậm chí ngôn ngữ của ABA đã trở nên một phần của từ vựng hằng ngày của chúng tôi. Bạn sẽ thường nghe thấy chúng tôi nói chuyện với jake và dùng những thành ngữ ngốc ngếch như “Con trượt hay lắm xuống trượt đi” hay “cho mẹ xem con nhảy đi nào”.
Tôi gián kế hoạch hằng tuần của jake lên mặt tủ lạnh để tôi có thể đứng ở mức trên của các phiên trị liệu, để biết jake sẽ học với ai và ngày nào.
Một ngày can thiệp tiêu biểu của jake vào thứ 2.
9:00-11:00 trị liệu ABA (cô Laura)
11:00-12:00 trị liệu ngôn ngữ.
12:00-12:30 ăn trưa
12:30-13:00 giải lao thư giãn, vệ sinh
13:00-14:30 ABA (cô Anna)
14:30-15:00 ăn nhẹ/ chợp mắt nhanh
15:00-17:00 ABA (cô Lisa)
17:00-18:00 Hoạt động trị liệu nghề nghiệp (thầy Deb)
18:30-19:00 cơm tối
19:30 lên giường.
Tất cả các bạn của tôi đã lên kế hoạch cho bé của họ bao gồm giờ chơi tập thể với nhau thành 1 nhóm nhỏ, lớp thể dục vận động hay lớp âm nhạc.Và tất cả đều có thời gian dành riêng để chợp mắt. Trước khi có việc chuẩn đoán, jake thường chợp mắt khoảng 2-3 giờ/ ngày. Sau khi chuẩn đoán, chúng tôi đưa thêm khoảng thời gian nghỉ trưa là 20 phút giữa trưa và khoảng 20 phút nữa lúc chiều muộn.
Với một sự ngoại lệ của hoạt động trị liệu nghề nghiệp, các giờ dạy trị liệu của jake được diễn ra tại nhà riêng. Vào thứ 7 và CN, chúng tôi tiến hành những giờ trị liệu nửa ngày để chúng tôi có thời gian đưa jake đến công viên và làm một số thứ mà gia đình thường hay làm. Bất cứ khi nào chúng tôi đi nghỉ cuối tuần hay đi đâu xa, chúng tôi cũng đem những người trị liệu đi theo.
Những tháng ngày trị liệu trôi qua và thậm chí một phần con người tôi đã có chút lạc quan khi tôi quan sát thấy jake có thể học được những kỹ năng đơn giản, nhưng phần còn lại của con người tôi lại tràn ngập nhưng sự sợ hãi. Tôi không còn có thể tưởng tượng được con mình có thể nói thế nào đây. Các cha mẹ luôn mong chờ con số các kỹ năng có thể được chồng lên, dầy lên để con của họ sẽ có thể đi, nói, chơi và phát triển thành người trưởng thành. Còn tôi, tôi không thể sống bằng sự mong đợi này được. Tôi phân vân sẽ thế nào nhỉ nếu như jake lớn lên mà chỉ có thể làu bàu vài từ, nó sẽ biết làm sao đây ? Bởi vì nó 2 tuổi, tôi không thể thờ ơ để nói với các mẹ khác khi ở sân chơi, “oh, con tôi bị chậm phát triển về mặt ngôn ngữ.” Biết chắc rằng họ sẽ lắc đầu nói trẻ nam sẽ nói chậm hơn trẻ nữ. Nhưng tôi có thể tưởng tượng được khi jake lên 6-7 tuổi, tôi sẽ không thể nào có thể bao bọc nó. Vì nó lớn lên, phát triển, tôi sẽ không thể tiếp tục bảo vệ nó nữa.
(phần sau: sự đột phá...)
08:10 SA 23/11/2006
Tự kỷ (phần 3)
Trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm của Mẹ Karen Siff tại Mỹ với việc can thiệp trị liệu cho cậu con trai Jake.
Karen Siff đã dành 2.5 năm để áp dụng kỹ thuật can thiệp hành vi liên tục được mọi người biết đến với tên gọi ABA cho con trai của chị tên là Jake. Jake đã được chuẩn trị là rối loạn lan toả khi bé lên 2 tuổi. Mẹ Karent Siff đã viết trình thuật về quá trình can thiệp trị liệu cho con mình theo yêu cầu của hãng tin ABCNews
“con trai 2 tuổi của chị giống như 1 trẻ 15 tháng tuổi, xét về chiều kích phát triển”. Đó là kết luận của chuyên gia tâm thần trẻ em, 2 chuyên viên trị liệu ngôn ngữ, 1 bác sĩ tâm lý, 1 nhà trị liệu hoạt động và 1 bác sĩ phát triển nhi khoa đã cùng nhau thống nhất sau 4 tuần, 7 lần thăm khám và 12 cú điện thoại trao đổi.
Tôi đứng nhìn khi các chuyên viên đưa con tôi qua các bài test liên tục, các câu hỏi, sự dỗ dành, nịnh nọt và ghi nhận mọi cử động của nó bằng một camera bí mật. Và cuối cùng, họ kết luận là Jake mắc chứng gọi là PDDNOS “rối loạn lan toả không xác định”. Đó là tất cả những gì mà các bác sĩ nói, ngoại trừ một người, bác sĩ chuyên gia tâm thần học trẻ em đã bảo tôi là “ông ấy muốn nói thẳng với tôi” “con trai tôi đã mắc chứng tự kỷ”.
Khi tôi nhìn thấy con trai tôi nằm úp mặt xuống đường đi vào nhà vào dịp sinh nhật thứ 2 của nó, tôi không tin vào bác sĩ nhi khoa của gia đình đã nói cho tôi biết cách đây vài tháng; điều đó khiến tôi lo lắng rất nhiều. Tuần sau đó tôi đưa jake đến 1 trong số rất nhiều chuyên viên.
Việc chuẩn đoán cho jake đến chỉ 1 tháng sau cái lần sinh nhật thứ 2 đó. Tôi đoán là tôi đáng lẽ nên cảm thấy nhẹ nhõm hơn vì rằng nỗi lo sợ của tôi về sự phát triển của jake đã không như mình tưởng. Tôi đã không như vậy. Các chuyên gia đã cố làm tôi cảm thấy khá hơn bằng cách giải thích cho tôi rằng PDDNOS là một dạng tự kỷ mức trung bình, với giọng nhấn mạnh vào “mức trung bình”. Nhưng cuộc chuẩn trị đó đã cung cấp cho tôi một chút an ủi khi tôi nhìn vào đứa con trai yên lặng của tôi, đứa con mà chỉ biết giao tiếp bằng mắt với mẹ của nó. Tôi bất chấp bất cứ tên gọi nào mà các chuyên gia đã đặt cho bệnh tình của con tôi, cái từ “Tự Kỷ” cứ vang vọng trong đầu tôi. Tự kỷ có nghĩa là con trai tôi đã bắt đầu bước vào vương quốc của sự vô vọng và sự thu mình khỏi thế giới bên ngoài. Tôi đã từng xem các trẻ tự kỷ trên các bộ phim trước đây và tôi cũng đã từng thoáng đọc qua nó trong các sách.
Khởi đầu, thay vì phải đối diện trực tiếp với việc chuẩn trị của jake, tôi đã bước vào cái mà các bác sĩ tâm lý gọi là “tiến trình khước từ”. Tôi khước từ công nhận sự thật con mình bị như vậy. Cái ngày hôm thứ 3 jake được chuẩn trị, từ văn phòng của bác sĩ, tôi đã gọi cho cha mẹ tôi để báo cho họ biết tin đó. Ngày hôm sau, tôi gọi cha mẹ tôi trở lại và “nói trái” với cha mẹ tôi rằng tôi nghi ngờ việc chuẩn đoán có sự nhầm lẫn. May mắn thay cho jake, quá trình khước từ của tôi chỉ kéo dài có 1 tuần. Vì sau đó tôi đã nhận biết được rằng Thời gian là điều cốt lõi quý giá. Chúng tôi bắt đầu tiến trình trị liệu cho jake sớm chừng nào, thì tiềm năng jake được hồi phục, thoát ra khỏi căn bệnh sẽ tốt chừng đó.
Jake đã phát triển bình thường cho đến khi nó được 17 tháng tuổi. Nó đã đạt được tất cả các mức phát triển của trẻ bình thường khác.; nó đi, nói, chơi giống như những trẻ khác cùng lứa tuổi. Dần dần qua vài tháng, jake thôi không nói nữa. Nó không chơi luôn. Tình trạng của nó cứ giống như người ta cắt đi từng thứ một, giống như người ta cắt cầu dao điện vậy. Đứa con chập chững đầy năng lực và sinh khí đã phát triển thành một trẻ bơ phờ, một trẻ không muốn giao tiếp với thế giới bên ngoài.
Giờ ăn tối
Jake chỉ có thể tự xúc lấy. Trong khi đó những trẻ cùng trang lứa khác đã ăn ngấu nghiến những cục thịt gà và những miếng khoai tây chiên ròn. Tôi đã xúc bằng thìa cho jake ăn cứ như thể nó như một đứa bé ẵm ngửa, mút bình sữa và làm ra âm thanh “ngon tuyệt” khi sữa rơi vào cằm nó. Tôi nhẹ nhàng lau mặt của nó sau mỗi lầm nó há mồm ra ăn. Và nó kêu lên mỗi khi sữa rớt xuống tay hay thấm vào áo nó.
Jake muốn ăn đồ ăn của nó trong chiếc bát nhựa màu vàng trong gìơ ăn sáng, ăn trưa và ăn tối, nhưng tôi không cho nó làm vậy. Tôi làm bánh nướng hình chú chuột Mickey và cuộn pho mát thành các hạt và tôi gắn thành hình giống như người tuyết. Và Jake làu bàu như muốn nói với tôi là thức ăn này không thể ăn được.
Một tuần nọ, nó chán chỉ ăn xúc xích. Xúc xích thì phải lát thành các miếng mỏng đều nhau trong cái đĩa nhựa to tướng của nó và nước sốt không bao giờ được dính vào xúc xích. Nhưng chồng tôi, Franklin, không biết cái quy luật này của nó, và một đêm nọ khi tôi về đến nhà thì thấy đứa con đầy kích động của tôi nằm trên sàn bếp bề bộn với người chồng đang tuyệt vọng đứng bên cố làm cho nó bình tĩnh lại.
Một lần nọ, con trai tôi liều ăn một miếng mỳ ống của Italia. Xem chừng nó thích cái mới này. Trong sự vui mừng, tôi ra ngoài và mua về mọi loại mỳ ý, và có được những thứ đó, nó hau háu ăn những ống mỳ màu đỏ, xanh, vàng, hình vỏ sò, hình nơ nhanh hơn tôi có thể đưa kịp vào miệng nó. Nó không dùng đến tay. Cái cảm giác giống như cao su của mỳ ống chạm vào làn da nó là làm nó gồng mình lên. Một lần khác, một cánh mỳ hình cái nơ rơi chạm vào tay nó và nó vồ lấy cái khay trên cái ghế cao của nó và lắc mạnh đến độ nó bị ngã lộn đầu.
Tôi đã cố an ủi mình bằng cách đọc các tạp chí dành cho cha mẹ và trong đó nói nhiều trẻ em 2 tuổi cũng có vấn đề về ăn uống. Nhưng khi những trẻ lành khác quyết định ăn món Bologna với bánh mỳ trong bữa trưa hằng ngày, bác sĩ Spock vẫn cho nó là bình thường. Nhưng khi jake của chúng tôi làm vậy, thì hành vi đó được những chuyên gia coi là “hành vi lặp lại của trẻ tự kỷ ”. Các tạp chí làm cha mẹ nói là trẻ chập chững thích quay vòng và làm những âm thanh ngớ ngẩn. Nhưng khi jake của chúng tôi làm vậy, nó đang tham dự vào cái mà các nhà chuyên môn gọi là “Hành vi tự kích thích”.
40 giờ một tuần
Trong số tất cả những bác si mà tôi đã tham vấn, một người mà tôi tôn trọng nhất là bác sĩ nhi chuyên khoa phát triển Cecilia McCarton. Cô ấy chuyên về thế giới những trẻ bị rối loạn phát triển và cô giúp chúng tôi chỉ vì lòng nhân từ. Sau khi giải thích kỹ sự chuẩn đoán của jake cho tôi nghe, cô ấy đi vòng qua bàn làm việc và ôm lấy tôi. Bất chấp sự chân thực và tình thương cảm, khi bác sĩ McCarton bảo tôi về số lượng thời gian mà jake sẽ phải cần cho việc trị liệu trong 1 tuần, tôi hầu như muốn chạy đi tìm bác sĩ khác.
Bác sĩ McCarton bảo tôi là “Con của chị cần 40 giờ trị liệu ABA trong 1 tuần và thêm 2 giờ mỗi tuần trị liệu ngôn ngữ và hoạt động trị liệu nghề nghiêp - OT”.
Tôi đáp “nhưng nó mới chỉ có 2 tuổi thôi mà ! Nó vẫn là một đứa bé”. Tôi đã ôm chặt jake vào gần lòng tôi hơn khi nó ngồi gần tôi trong văn phòng làm việc của bác sĩ. Bác sĩ McCarton đáp “Chị càng bắt đầu việc can thiệp cho bé càng sớm chừng nào càng tốt chừng đó”. Chị thật may mắn là đã phát hiện ra tình trạng bệnh của bé sớm. Bác sĩ McCarton tiếp tục giải thích với tôi về sự mềm dẻo của hệ thống não bộ và tiềm năng của não sẽ có thể tạo ra những kết nối mới nếu ta áp dụng hình thức trị liệu đúng và thích hợp. “Hình thức trị liệu duy nhất đã được kiểm nghiệm khoa học đã chứng tỏ thành công với trẻ như jake là ABA. Nó giống như việc uốn nắn bổ xung hành vi vậy. Khi con chị cho thấy một hành vi thích hợp, nó sẽ có được phần thưởng. Khi nó tỏ ra một hành vi không thích hợp, nó sẽ không bị phạt, thay vào đó, hành vi đó được phớt lờ, hay nó sẽ được dạy hành vi tương thích hơn. Những nghiên cứu gần đây cho thấy rằng với hình thức can thiệp liên tục 1-1 của ABA với 40 giờ một tuần, trẻ bệnh có thể có được những kỹ năng mà chúng đã đánh mất và tiếp tục học được”.
Tôi hỏi “Nhưng con tôi sẽ có thể nói chứ ?”
Bác sĩ nói “Hiện nay chúng tôi không thể biết được điều đó”
Tôi hỏi “Liệu nó sẽ có bao giờ tương tác; chơi với những đứa trẻ khác không ? ”
Bác sĩ nói “điều đó chúng tôi cũng không thể khẳng định”.
Và còn hàng triệu câu hỏi khác mà tôi muốn hỏi cô bác sĩ nhưng tôi sợ những câu trả lời đó. Ngày hôm đó tôi rời văn phòng của bác sĩ và đỗ xe vào bãi đậu xe, điều đầu tiên mà tôi làm là ngồi sau vô lăng và khóc. Tôi liếc nhìn con trai tôi qua chiếc gương chiếu hậu, jake đang nhìn bất thần qua kính chắn gió.
Ngay khi tôi về đến nhà, tôi không lãng phí chút thời gian nào mà lao ngay vào cuộc tìm kiếm, nghiên cứu. Không phải là tôi không tin bác sĩ McCarton nữa, nhưng nó chỉ là tôi muốn 100% chắc chắn là chúng tôi đang thực hiện những quyết định đúng đắn cho con chúng tôi.
Tôi dành nhiều ngày gọi cho các bác sĩ, các cha mẹ của những trẻ tự kỷ khác, các chuyên gia về giáo dục, và đăng ký tên vào những cuộc hội thảo về tự kỷ, liên hệ với các quan chức về y tế tại quận tôi ở v.v.. . Tôi đã đặt Jake trên sàn nhà, cạnh máy điện thoại và vỗ vào lưng nó khi nó nằm sấp và nhìn vào bức tường. Sau mỗi cuộc gọi đi, tôi ghi tên, địa chỉ và số điện thoại của người mới và cuộc hội thoại trong sổ và lấy bút nhớ dòng vạch đánh giấu, ghi ngày hẹn cho mỗi mục và đánh dấu màu tham chiếu tới mỗi địa chỉ, mỗi mục. Tôi dành nhiều đêm đọc và tìm hiểu về nhiều biện pháp trị liệu khác nhau, mọi thứ, từ bơi với cá heo đến hoạt động chơi, trị liệu hóc môn, trị liệu âm nhạc, trị liệu tâm lý, trị liệu dinh dưỡng tại nhà..v.v… Mỗi người có một quan điểm khác nhau về sự lựa chọn liệu pháp của mình, bao nhiêu giờ trị liệu, và làm cách nào để có được tiền tài trợ. Mỗi người không chỉ tán thành những điểm tốt của liệu pháp mà họ lựa chọn, nhưng cũng khước từ những liệu pháp khác.
Một sự cam kết lớn lao.
Cuối cùng thì chồng tôi Franklin và tôi chọn ABA như là nền tảng cho sự trị liệu của Jake. Quyết định của chúng tôi dựa vào tất cả những bằng chứng khoa học cùng với những sự trao đổi với các cha mẹ trẻ tự kỷ khác, những người đã thành công và tiến triển như thành quả của sự can thiệp liên tục ABA.
Một trong những nhà trị liệu ABA đã giải thích với tôi và chồng tôi Franklin rằng “Đó là một sự cam kết rất lớn, không chỉ có những phiên trị liệu của chuyên viên mà thôi, nhưng gia đình cũng phải điều chỉnh toàn bộ lối sống để phù hợp với bé”. Và chúng tôi đã làm vậy, chúng tôi đã phải thay đổi nếp sống sinh hoạt trong gia đình. Chúng tôi đã phải sửa sang lại nhà, chúng tôi chuyển cái tầng dưới thành phòng học và trị liệu cho jake. Chúng tôi đã phải mua tất cả, rất nhiều dụng cụ học tập, đồ chơi, đồ dùng, thực phẩm và những đồ dùng như yếu tố thúc đẩy đặc biệt mà các chuyên viên bảo chúng tôi phải mua. Tôi đã phải đình hoãn lại công việc làm tư vấn kinh doanh của mình để quản lý trông nom việc trị liệu can thiệp cho jake và nó trở thành công việc chính thức của tôi.
Franklin, chồng tôi và tôi nghĩ rằng phần khó nhất là việc chọn lựa giải pháp nào để can thiệp cho con chúng tôi. Chúng tôi đã lầm. Chúng tôi không có ý tưởng và kiến thức để ý thức và lường hết được việc tìm được người có đủ phẩm chất năng lực đáp ứng cho chương trình ABA là khó khăn đến thế nào. Thậm chí ngay cả khi chúng tôi đã chấp nhận tham gia một chương trình can thiệp lúc bấy giờ với tên gọi “Chương trình hướng đến đỉnh An-pơ”, chúng tôi vẫn phải tìm và thành lập nhóm trị liệu riêng tại nhà cho jake. Ngay khi tham gia chương trình An-pơ, chúng tôi nhận ra rằng, tất cả những người có năng lực và phẩm chất đều đã kín giờ làm việc, họ không còn thời gian để làm việc cộng tác với chúng tôi nữa. Chúng tôi được thông tin là bất cứ sinh viên nào, hay người lớn sáng dạ, có năng lực nhiệt huýêt thì có thể thuê và huấn luyện họ trở thành người làm việc với con chúng tôi. Do đó, chúng tôi đã đăng tuyển người trên báo địa phương, thư viện trường đại học, cửa hàng Cafe, hay trung tâm giới thiệu việc làm tại 3 trường đại học đóng trên khu vực của chúng tôi. Và nhiều tuần trôi qua và chúng tôi mới chỉ có tìm và chọn được 3 người đủ khả năng với số giờ mà họ cam kết với chúng tôi tổng cộng 15h/1 tuần, số lượng thời gian như vậy chẳng thấm vào đâu so với chương trình 40h/1 tuần của chúng tôi. Chúng tôi biết tầm quan trọng của việc can thiệp trị liệu sớm, và chúng tôi luôn nhớ và ý thức rằng cánh cửa quyết định của bé jake của chúng tôi sẽ đóng dần lại nếu để hết năm tới mà chúng tôi không có được chương trình trị liệu sớm .
Do đó, chồng tôi và tôi đã đưa ra quýêt định là chúng tôi phải trở thành những người trị liệu cho chính con mình. Chúng tôi đã trải qua nhiều giờ để học hỏi về phương pháp và khoảng 20 giờ để huấn luyện thử nghiệm để có đủ khả năng dạy con chúng tôi. Chúng tôi đã ngồi nhiều giờ nghe các buổi giảng thuyết về thuyết hành vi, học cách ghi nhận dữ kiện khoa học và hoàn thành hằng trăm trang giấy tài liệu nghiên cứu mà chúng tôi buộc phải đọc.
Việc dạy con của cha mẹ.
(
các phần sau: thành lập nhóm trị liệu và chương trình giáo dục can thiệp.... với băng video làm dẫn chứng từ lúc mới phát hiện bệnh đến khi can thiệp và tiến triển tốt lên... và hiện nay...)
06:17 CH 22/11/2006
Tự kỷ (phần 3)
Những câu hỏi của cha mẹ khi phát hiện ra con bị tự kỷ hay chậm phát triển
Tự kỷ được coi là 1 hội chứng, nó được chuẩn đoán thông qua những gì thể hiện ra bên ngoài với những đặc tính của những triệu chứng và suy thoái phát triển sớm trong cuộc đời trẻ, thông thường là trước khi trẻ được 30 tháng tuổi (khoảng 2,5 tuổi). Những triệu chứng này là hệ quả của Bệnh học thần kinh, và đến lượt mình, Bệnh học thần kinh lại có rất nhiều nguyên nhân khác.
Hiện tại, các chuyên gia trên toàn thế giới đã đồng ý với nhau về những điểm sau:
1. Tự kỷ là rối loạn thể “Phổ”. Nó thể hiện những mức độ từ rất nặng cho đến những mức độ vừa và nhẹ (mức nhẹ thì rất giống như trẻ bình thường nếu ta chỉ nhìn sơ qua)
2. Tự kỷ là 1 chuẩn trị phát triển, nghĩa là sự thể hiện của hội chứng rất khác biệt với các lứa tuổi và mức độ phát triển của trẻ bị bệnh. Cũng như bất kỳ trẻ nào, con của bạn cũng sẽ thay đổi khi nó lớn lên. Thay đổi tốt lên hay xấu đi tuỳ thuộc vào sự quan tâm chăm sóc và can thiệp giáo dục bé nhận được.
3. Tự kỷ là một sự chuẩn đoán “mang tính hồi tưởng quá khứ”. Nghĩa là sự chuẩn đoán không thể được thực hiện tốt nếu thiếu việc lấy thông tin cẩn thận về lịch sử phát triển của trẻ từ cha mẹ và những người thân liên đới với trẻ.
4. tự kỷ có thể cùng tồn tại với những điều kiện bệnh tật khác mà bất cứ người nào cũng có thể mắc phải. Cái điều kiện phổ biến nhất cùng tồn tại đó là Chậm phát triển hay Suy thoái tâm thần. Chỉ đơn giản vì một trẻ bị tự kỷ không có nghĩa là trẻ đó không thể có những bệnh khác.
Các cha mẹ, khi phải đối mặt với thực tế sau khi đã có kết quả chuẩn đoán bệnh cho con cái thường có rất nhiều câu hỏi. Điều thiết yếu là phải tìm ra ai đó có thể sẵn sàng dành thời gian lắng nghe cha mẹ và có thể giải đáp những câu hỏi do họ đặt ra. Sau đây là những câu hỏi thường được cha mẹ hỏi nhiều nhất theo tỷ lệ tần suất.
Câu hỏi 1: Tự kỷ là gì ?
(Điều này các cha mẹ đã biết, xin không nhắc lại nữa.)
Tỷ lệ trẻ bị tự kỷ tại nước Mỹ năm 2006 là 1/156 em, một tỷ lệ báo động rất cao.
Tự kỷ thường thể hiện qua vẻ bề ngoài của những triệu chứng hành vi trong những lĩnh vực sau:
a. những sự rối loạn trong cách thể hiện qua thể lý bên ngoài, qua mặt tương tác xã hội và kỹ năng ngôn ngữ.
b. Hồi đáp không bình thường đối với các cảm giác. sự không bình thường thể hiện trong bất kỳ một dạng kết hợp nào của cảm giác hay sự hồi đáp thiếu tự nhiên như thị lực, thính lực, xúc giác, thăng bằng, phản ứng đối với sự đau đớn hay theo cách thể trẻ thể hiện cơ thể mình.
c. Ngôn ngữ thoại, ngôn ngữ và giao tiếp không lời.
d. Những cách thức không bình thường về liên đới với mọi người, đồ vật và sự kiện trong môi trường.
Tự kỷ cũng có thể xuất hiện kết hợp với những rối loạn khác, nó ảnh hưởng đến chức năng của não bộ, như nhiễm vi khuẩn, động kinh v.v.. Điều quan trọng là phân biệt tự kỷ với trẻ chậm phát triển trí não hay trẻ bị tâm thần hay rối loạn tâm thần vì những sự nhầm lẫn về chuẩn đoán sẽ dẫn đến những cách thế điều trị không hiệu quả và không thích hợp.
Câu hỏi 2 : Nguyên do của tự kỷ ?
Ngày nay khoa học đã xác định rõ, tự kỷ không phải là do cha mẹ bỏ con sớm quá để đi làm. Cũng không phải cha mẹ hay ông bà quá chăm sóc con để đến mức nó không cần ai hết. Không phải do gien di truyền.
Câu hỏi 3 : Có phương pháp chữa trị triệt để chưa ?
Vào thời điểm năm 2006 này, chúng ta chưa biết được nguyên nhân chính xác của căn bệnh, nên chúng ta không thể chữa khỏi (Fix or Cure) những bất ổn về não của trẻ bị bệnh này. Tuy nhiên, trẻ tự kỷ có thể và thực sự có thể phát triển tốt lên và chúng có thể có cuộc sống vui vẻ hơn, hiệu quả hơn khi liệu pháp can thiệp thích hợp được áp dụng cho trẻ càng sớm càng tốt.
Câu hỏi 4 : Vậy phương pháp chữa trị là gì ?
Các cha mẹ có con tự kỷ luôn phải tìm tòi học hỏi và tự đào tạo mình để có thể cập nhật những phương pháp mới nhất. Một trong những phương pháp đã trải qua các cuộc thí nghiệm khoa học và trải qua áp dụng thực tế và được hầu như tất cả mọi nơi trên thế giới công nhận và áp dụng và có hiệu quả với tất cả các loại trẻ, từ trẻ tự kỷ đến chậm phát triển, bại não đến trẻ lành..v.v. đó là “Chương trình giáo dục được thiết lập và cấu trúc cẩn thận”, tiếng Anh gọi là “a structured educational program” hay “IEP”, chương trình này hướng đến mức độ phát triển và chức năng hoạt động của từng trẻ; những chương trình khác sẽ có hiệu năng đặc biệt tại mỗi thời điểm phát triển hay can thiệp cho trẻ như ABA, TEACCH , Floortime, PECS, DTT, EL, SI, Montessory..v..v.. Hầu như tất cả các chuyên gia và những người làm trong lĩnh vực này đều đồng ý với nhau rằng giải pháp Can thiệp Liên Tục “Intensive Intervention’ là giải pháp hữu hiệu.
Thế nhưng để xác định được cái nội dung chính xác trong chương trình can thiệp liên tục kể trên không phải là dễ chút nào. Không phải là ta cứ dạy trẻ 40 tiếng/1 tuần; sáng dạy 2-2.5 tiếng, chiều 2-2.5 tiếng với nội dung can thiệp bất kỳ, hoặc giả như không tính đến thì cũng gọi là “Can Thiệp Liên Tục” đâu. Một cách chính xác, chương trình “Can thiệp liên tục” phải quy hướng về những nhu cầu riêng của mỗi trẻ….
Cha mẹ nên giữ thái độ và đầu óc cởi mở để có thể tiếp thu những phương pháp mới sẽ xuất hiện trong tương lai..
Tuy nhiên, điều bắt buộc là cha mẹ phải đào tạo lấy chính mình trước khi đưa ra quyết định chọn hướng điều trị cho con mình, xin nhớ là điều đúng, hợp cho trẻ này, chưa chắc đã đã đúng và hợp với trẻ khác, ngoại trừ những phương pháp đã được chứng minh khoa học và thực tiễn, nhưng phải áp dụng đầy đủ trọn vẹn và đúng, theo nhu cầu riêng của con mình thì mới có tác dụng (vẫn là IEP). Quyết định về điều trị can thiệp luôn được đưa ra bởi cá nhân gia đình và dựa trên điều phù hợp với con bạn và gia đình bạn. Xin nhớ là, bạn , với tư cách là cha mẹ phải biết rõ về con mình, và bạn phải có vai trò lớn nhất trong việc quyết định theo đuổi phương pháp can thiệp nào.
Câu hỏi 5: Liệu con của tôi có tốt lên hay suy thoái không ?
Câu trả lời cho câu hỏi này thường là “không”. Mọi người ai mà chẳng có những ngày tốt và những ngày không may mắn. Tuy nhiên, với trẻ tự kỷ sẽ có những điểm biên độ lớn hơn. Nói chung, sau khi chuẩn đoán chính xác cho trẻ, bạn có một chương trình được thiết trí cận thận, kỹ càng, thì trẻ tự kỷ của bạn sẽ tiến bộ dần lên trong suốt cuộc sống.
Câu hỏi 6: Chỉ số thông minh của con tôi là gì, có tầm mức quan trọng thế nào ?
Điểm số IQ như là công cụ đánh giá các test về nhận thức là điều hết sức quan trọng trong việc đánh giá một trẻ tự kỷ . Tuy nhiên, không nên quá đặt trọng tâm vào điểm số trong test đó. Vấn đề đối với trẻ tự kỷ đó là, có thể trẻ này có điểm nhận thức rất cao, nhưng nó lại không thể nào sử dụng chúng vào sinh hoạt hằng ngày được. Xét về tổng thể, trẻ tự kỷ từ 0-6 tuổi có thể được chia ra làm 3 nhóm . Nhiều nhà nghiên cứu qua công trình nghiên cứu của mình đã cho thấy :
- khoảng 50% tổng số trẻ tự kỷ có suy thoái hay chậm phát triển tâm thần trong các kỹ năng có ngôn ngữ và không có ngôn ngữ;
- rồi khoảng 25% với trí thông minh không ngôn ngữ bình thường, nhưng kỹ năng ngôn ngữ rất kém;
- còn lại 25% số trẻ có ngôn ngữ bình thường và những kỹ năng không lời khác.
Như vậy, thật khó mà xác định khi một bé còn trẻ thuộc nhóm nào trong 3 nhóm trên.
Xin nhớ là, điều quan trọng không phải là cái IQ của một trẻ tự kỷ trong bài test, nhưng là khả năng để trẻ đó hoạt động độc lập trong xã hội mới là quan trọng (test chức năng hoạt động). Đánh giá về những kỹ năng thích ứng xã hội lại quan trọng hơn cả chức năng thông minh.
Nếu mục tiêu là để giúp trẻ tự kỷ có thể hoà nhập được vào xã hội, thì việc tập trung vào sự phát triển về xã hội và thích ứng lại cần thiết hơn là những kỹ năng nhận thức và học đường.
Câu hỏi 7 : Mức độ tự kỷ của con tôi như thế nào ?
Điển hình, chúng ta mô tả trẻ tự kỷ là dạng trung bình khi trẻ đó có trí thông minh bình thường. Tuy nhiên, cũng có những người có trí thông minh bình thường, nhưng vẫn có nhiều triệu chứng của tự kỷ, và do đó, tỏ ra rất tự kỷ. Cũng có những người khác với điểm số về trí thông minh thấp trong bài test, nhưng lại có ít triệu chứng và xét về tổng thể thì trẻ sau sẽ bệnh nhẹ hơn trẻ trước. Một điều rất quan trọng là tự kỷ phải được nhìn theo lăng kính của sự phát triển và là căn bệnh rối loạn kéo dài cả đời. Do đó, xét tổng thể càng bị nhẹ càng tốt, và như thế, ta cần có kế hoạch dài hạn và những cuộc đánh giá định kỳ để theo dõi trẻ tự kỷ và cũng để nhờ đó ta thay đổi chương trình theo như nhu cầu thực tế của trẻ.
Câu hỏi 8 : Với tư cách là cha mẹ, tôi có thể và phải làm gì ?
- Điều quan trọng nhất mà cha mẹ trẻ tự kỷ có thể làm là tự đào tạo chính mình để hiểu biết hơn về bệnh tình và con mình, cũn là để có thể trở thành người thúc đẩy và hỗ trợ đắc lực cho trẻ cũng như cả gia đình.
- Điều quan trọng thứ 2 là phải tìm được người có chuyên môn để có thể giúp bạn trong những bước khởi đầu của việc can thiệp giáo dục.
- Thứ 3 là gặp gỡ các gia đình có cùng cảnh ngộ. Những người có cùng cảnh ngộ như vậy sẽ dễ dàng giúp nhau hơn “tương thân tương ái” mà.
- Thứ 4 là bạn phải xác định và hiểu được cái gì không ổn đối với con bạn và từ đó bạn tìm kiếm những dich vụ phù hợp cho bé.
- Điều quan trọng số 1 là bạn phải yêu con bạn. Hãy coi con bạn như trẻ lành hết mức có thể. Bạn có thể coi con bạn là trẻ lành bao nhiêu thì con bạn sẽ có thể tiến triển tốt bấy nhiêu.
- Trong khi điều quan trọng là bạn nhận thức được việc coi con bạn như những trẻ lành là quan trọng, thì đối với trẻ tự kỷ nó sẽ vẫn phải mất rất nhiều thời gian để học những kỹ năng cần thiết để có thể hoạt động cách độc lập trong xã hội như người lớn. Nhưng với tình yêu, sự can thiệp sớm và giáo dục, trẻ tự kỷ có thể có cuộc sống vui vẻ, hiệu quả và có thể hoà nhập vào xã hội (tuỳ thuộc vào mức độ bệnh nặng nhẹ của trẻ). Vấn đề là xã hội không phải lúc nào cũng sẵn sàng chấp nhận những người khác biệt với số đông. Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào chúng ta, những người làm cha mẹ, người lớn và giáo viên, phải truyền thông và giáo dục cho cả xã hội nữa để mọi người có thể hiểu và trân trọng những người đặc biệt bị những thách đố qua hình thức tự kỷ này.
(còn tiếp..)
05:34 CH 22/11/2006
Tự kỷ (phần 3)
Chào Mẹ Minh "Mèo" cùng những anh chị nào có cùng quan điểm như mẹ Minh,
Việc nhận xét, đánh giá như thế nào là tuỳ các anh chị. các anh chị hoàn toàn có quyền bảo lưu ý kiến của mình. xin hỏi mẹ "Minh" chứ nếu đặt giả thiết Mẹ là tôi thì Mẹ có dành thời gian gần như 5 ngày trong tuần để làm làm cái việc "dở hơi để rồi đi quảng cáo cái việc dở hơi " trên diễn đàn này không ? tôi xin kể cho chị và các anh chị nếu chưa biết nghe, và hoàn toàn có thể kiểm chứng với bất cứ người nào trong nhà tôi, từ người quen đến người thân ruột thịt và một số bạn bè xem có đúng vậy không nhé.
Tôi làm việc nghiên cứu, tìm tòi và tự học hỏi
Sáng làm việc từ 9h đến 1h chiều,
Chiều từ 2h đến 6h tối
Tối từ 9h30 đến 1 hay 2 giờ sáng hôm sau.
ngoài thời gian ngồi nghiên cứu học hỏi thì đi dạy những môn khác... tiếng Anh, Nhạc lý, Đàn Organ, Piano và Tin Học.. .để kiếm sống qua ngày để có đủ chi phí cho sinh hoạt gia đình, để có đủ tiền trả cho phí internet. Những thời điểm tôi chưa có điều kiện để mắc ADSL, thông thường, hằng tháng phải trả từ 400.000 đến cao điểm là 1.000.000 đ/ 1 tháng (kết nối bằng Dialup Modem 56Kb). nay khi có ADSL thì hằng tháng phải trả 350.000đ/ dành hầu như toàn bộ thời gian làm việc và không có nhiều bạn bè, không có thú vui nghiện thuốc, trà , bia, rượu. Thú vui duy nhất là nghiên cứu....
Vậy xin Mẹ Minh kiểm giúp xem như vậy đã đủ chưa ?
Vậy ai cho tôi, ai giúp tôi chút nào và bao giờ để tôi phải mang ơn mà trả ơn người đó...???
hoàn toàn không ai cả, Cá nhân tự khởi xướng, làm hoàn toàn âm thầm,,, Tôi khoe với ai, quảng cáo với ai ????
Vậy Mẹ Minh có đủ can đảm hy sinh thì hãy làm như tôi đã làm và sẵn sàng cho tất cả đi !!!
Tôi viết trên diễn đàn hoàn toàn là vì ý tốt, muốn tạo cho các gia đình còn đang bối rối có được một chút tin tưởng, một chút tự tin để có thể bước tiếp những con đường đầy trông gai phía trước...
Còn nếu ai cũng ngồi một chỗ mà hô "độc lập" mà đòi hỏi người khác phải "cho đi" tất cả như thế nên xem lại quan điểm của mình trước tiên. Mình chỉ chăm chú lo cho con mình, lo cho gia đình nhà mình, nào đã lo được cho ai mà đi đánh giá người khác và đòi hỏi người khác phải hy sinh làm không công ????
Nếu mẹ Minh đã có tài liệu của tôi thì xin xem cho kỹ...
Mẹ Minh sang Mỹ, ra nước ngoài mà bảo họ làm từ thiện cho kiểu như vậy. Nếu họ làm được như vậy thì tôi cũng xin làm như họ miễn phí 100%. Nhưng xin thưa, họ đã có nhà nước Mỹ lo cho họ, trả lương cho họ. Còn tôi, Mẹ Minh và mọi người đã mất gì cho tôi nào ??
Xin lỗi, từ trước tới gìơ tôi chỉ gặp có vài người có quan điểm như mẹ Minh thôi à.. Mình chỉ biết đi làm lo ấm cho mình, còn người khác thì bắt họ hy sinh.... ???
nếu chị cũng có bé bị bệnh thì chị cứ đi tìm xem ai có thể làm được như thế, làm cả đời với bé nhà chị mà "miễn phí" thì chị mách tôi với để tôi cũng giới thiệu cho những người khác nhé.
Còn nếu chị nghi ngờ và cho là tôi nói lung tung, nói vô căn cứ... thì hôm nào tôi có thể mời chị, hoặc chị có thể mời tôi, ta uống nước gặp nhau trao đổi rồi từ từ chị sẽ biết...
Còn tôi nói là huấn luyện miễn phí 3 phương pháp. Vâng, tôi nói là tôi làm, không bao giờ tôi nuốt lời....
Chị viết thư sang Mỹ mà hỏi họ xem, tại các viện nghiên cứu, các trung tâm áp dụng dạy trẻ bị bệnh đó.. xem họ chỉ có huấn luyện 01 phương pháp thôi, đã mất bao nhiêu tiền., lúc ấy chị có thể đánh giá lại lời tôi nói cũng chưa muộn... Và nếu chị chưa làm vậy , thì chị mới chỉ biết một mà không biết hai...
Cái ý tốt của tôi muốn tặng những ai muốn đón nhận, chứ không đời nào tôi lại muốn tặng cho người đã thừa mứa chứa chan những kiến thức này....
Tôi cho đi, các gia đình nhận lại,, thế thì người cho thiệt hay người nhận thiệt ??
Nếu nhận mà thiệt, thì tôi xin nhận cả đời cũng được, chỉ tiếc là chưa ai cho tôi cái gì cả trong lĩnh vực này. Mà họ toàn cho theo kiểu chị đang làm và đôi khi còn tệ hơn nữa, họ đã xúc phạm tôi ...
Những không sao đâu chị ơi, tôi giám chắc là trên đời này không phải ai cũng nghĩ như chị tưởng..
Có lẽ trên đời này các anh chị đi trước chắc chắn sẽ không hơn tôi, tôi ít tuổi hơn, đặc biệt là Nam nên sẽ dại hơn các chị nên tôi mới làm cái công việc như đâm đầu vào bức tường đá này... Còn các chị khôn hơn nên không bao giờ làm cả, mà chỉ chờ người khác đem đến dâng thôi....
Vâng, chắc chắn phải có những người đâm đầu vào đá như tôi đang làm thì mới có được lời cảnh tỉnh cho những người đi sau biết đấy là ĐÁ đấy, đâm đầu vào là chảy máu đấy, vỡ đầu đấy, không dễ đâu.
Chị có dám khuyên mọi người bỏ cuộc không ?
THÔI BỎ CUỘC ĐI !
Ai cũng làm vậy thì lấy đâu mà các chị có thêm một chút hiểu biết, có thêm một chút kinh nghiệm....
Chị đã cung cấp được cho các gia đình một sự lựa chọn nào không ?
Còn tôi, tôi là và có ít nhất một sự lựa chọn cho những ai cảm thấy cần và hợp với cách suy nghĩ và làm việc.
xin Mẹ Minh đừng đem cái suy nghĩ kiểu "thị trường" ra làm thước đo để đánh giá mọi người..
Xin hỏi mẹ Minh chứ nếu thuê mẹ 1 ngày 200.000đ để cả đời chăm sóc nuôi nấng và nhận một em nào đó thay vào vị trí con đẻ của Mẹ thì mẹ nghĩ thế nào ? có sẵn sàng làm không ??
Chắc chắn con người ta cần phải có một chút đồng cảm mới có thể làm việc được với các trẻ này, và để sống mà làm việc với các trẻ này lâu dài, người ta cần phải có chút nước lã để uống qua ngày,,, mà nước lã bây giờ được đóng vào chai, vào lọ họ bán đắt lắm, đâu có xin không như ngày xưa phải không Mẹ Minh...
Xin lấy một ví dụ hoàn toàn thực tế:
Nếu chị cần dịch một trang tài liệu nào đó, không tự dịch được, đem ra ngoài thuê người ta dịch thì liệu có phải trả tiền cho người ta không, bao nhiêu tiền chị có biết không? hay là họ cho không???
Thế mà, để có một chút kiến thức thì phải cần đọc, phải dịch bao nhiêu trang tài liệu, phải mất bao nhiêu công sức, phải tốn bao nhiêu thời gian????
Nếu cứ đi làm như Mẹ Minh và những người khác thì ngần ấy công sức thời gian quy ra tiền là bao nhiêu.
Xin lỗi chị, ở đời có câu, nếu không biết thì chắc chắn người ta không nói. Nhưng một khi đã nói là phải biết.
Mà dám nói chỗ công cộng như Forum này thì không đơn giản.
Nếu tôi ĐƯA RA NHỮNG CÁI MỌI NGƯỜI BIẾT CẢ RỒI thì không bao giờ tôi tốn công tốn sức làm gì.
Mà đã tốn công sức thì phải có kết quả gì đó, phải có cái gì đó khác với những điều mọi người đã biết..
Vài dong tâm sự chia sẻ với mẹ Minh, có chỗ nào không phải, xin được lượng thứ !
05:19 CH 22/11/2006
Tự kỷ (phần 3)
Xin gửi các bố mẹ loạt bài viết tham khảo này !
Điều mà các cha mẹ có con cái thuộc nhóm chậm phát triển nên biết
Giáo dục đặc biệt.
Khi chúng ta trở thành cha mẹ của trẻ có những nhu cầu đặc biệt, chúng ta thường bị choáng ngợp. Nuôi những trẻ này cũng đủ làm chúng ta quá mệt mỏi rồi, lại còn trách nhiệm giáo dục các em nữa. Và trong lĩnh vực giáo dục, xét theo bối cảnh Việt nam chúng ta tính đến 2006, thì phần lớn, nếu không muốn nói là tất cả, đã và đang tìm các hướng đi khác nhau để vượt qua cái mê cung của hiện trạng chậm phát triển hay rối loạn nơi con em mình theo hình thức tự phát. Hầu hết những quyết định của các cha mẹ được đưa ra dựa trên những kinh nghiệm riêng của chính mình và qua những lần thử nghiệm, qua những lần thất bại.
Thật không may, hiện trạng tại VN chúng ta đã không giúp nhiều cho các gia đình có con em thuộc nhóm chậm phát triển hay rối loạn phát triển. Đó là chúng ta chưa thiết lập được một hệ thống HIệU QUả để hỗ trợ lẫn nhau trong công việc đầy gian nan thử thách, đầy mồ hôi và nước mắt này. Chúng ta chưa chia sẻ kinh nghiệm và thông tin cách hiệu quả, vì một chút tự ái, vì một chút coi thường lẫn nhau, vì một chút quyền lợi riêng, vì quan điểm và đầu óc hẹp hòi, bè phái, nhóm hội ..v.. v và trên tất cả là chúng ta chưa hy sinh đủ để có thể lao vào nghiên cứu và chưa khích lệ, lôi kéo được sự cộng tác của mọi người, ngay cả những người không có con em bị tự kỷ hay chậm phát triển, nhưng vì tình thương họ đã hy sinh thời gian và công sức để cùng nghiên cứu hầu tìm ra một hướng đi khả thể giúp cho các em…. Chúng ta còn cần rất nhiều năm tháng để có thể thay đổi được một chút gì đó….. và như trong các bài viết trước tôi đã chia sẻ, thì thời gian là cái quý nhất, và nếu nói mạnh, thì thời gian là kẻ thù số một của các trẻ tự kỷ và trẻ thuộc nhóm chậm phát triển trong địa hạt can thiệp giáo dục (kế đến là sự nghèo nàn, dốt nát về tri thức, tình thương, sự hy sinh quảng đại…)..
Để giúp cho các gia đình có thể khởi đầu, tôi tổng hợp một danh sách những điều mà các cha mẹ và những người liên hệ trong lĩnh vực này nên biết và khi đã biết thì phải làm (theo đúng nghĩa của nó là làm bằng được, chứ không phải làm lấy lệ !) để có thể lập kế hoạch khả thi và hiệu quả cho việc giáo dục đặc biệt cho con em mình.
Việc đầu tiên tôi thiết nghĩ là các cha mẹ, phụ huynh và những người có liên hệ mật thiết với những trẻ tự kỷ hay trẻ thuộc nhóm chậm phát triển cần phải làm là phải xác định xem Ta cần hiểu biết về điều gì ?
1. Phải có được thông tin cập nhật thường xuyên về các phương pháp can thiệp giáo dục với những thành quả của nền giáo dục và y học hiện đại.
2. Phải tổ chức và lưu giữ trọn vẹn những tiến trình phát triển và học tập của con mình.
3. ý thức rõ về trách nhiệm của đấng bậc làm cha làm mẹ đối với con cái thông qua chương trình giáo dục cá nhân hoá cho con (IEP)
4. Không ngừng tìm hiểu về cách thức con mình học tập hay tiếp thu như thế nào, bằng cách nào.
- Xác định rõ mức độ khuyết tật của con hay đi chuẩn đoán cho con và có được những thông tin quan trọng về hiện tình bệnh tật của con là điều hết sức quan trọng; tuy rằng điều này không thể xác định được cách thức con học như thế nào.
- Tìm kiếm không ngừng những sự giúp đỡ có thể và thông tin về các nhu cầu đòi hỏi để can thiệp cho con, Các tiến trình can thiệp giáo dục, duy trì và tận dụng mọi thông tin để giúp con thành công…..đó là cách mà con của các anh chị HọC đó.
- Lo cho con có được những lần kiểm tra năng lực; về điểm này, tôi xin chia sẻ với các gia đình:
Từ trước đến nay, theo thống kê nghiên cứu của cá nhân tôi, tôi nhận thấy rõ một điều là; nhiều gia đình hiện chỉ mong muốn và chỉ dừng lại ở mức lo làm sao có thể chuẩn đoán bệnh tình cho con mình, xem con có phải tự kỷ hay không. Nếu phải tự kỷ thì có lẽ nó như cái án tử treo trên toàn gia đình vậy; nếu không phải thì có lẽ mừng được một chút.
Những gia đình khác lo lắng rất nhiều, tìm tòi rất nhiều hầu mong có một phép màu xảu ra với con qua một cách can thiệp nào đó.
Nhưng xin hỏi các gia đình là biết con không phải tự kỷ , thì chắc chắn nó thuộc nhóm chậm phát triển. Vậy bước tiếp theo là làm gì ? làm gì ? làm gì ???????????
Vâng, mọi người mới chỉ dừng lại ở việc làm sao gắn cho hiện trạng của con mình một cái tên thật chính xác (theo đúng nghĩa của nó).
Nhưng cái công việc rất quan trọng thì không mấy ai để ý tới:
- Đó là cho dù có phải tự kỷ hay không, trẻ vẫn thuộc nhóm chậm phát triển, và như thế chúng có điểm chung là Đều cần có một chương trình giáo dục, can thiệp riêng cho mỗi em, không em nào giống em nào (chương trình IEP)
- Mỗi em có một cách thức tiếp thu khác nhau, hay nói cách khác, cuộc sống của các em bị bưng bít, vậy với tư cách là cha mẹ, thầy cô, chúng ta phải tìm hiểu về Con Đường Để Đưa Kiến Thức vào cho các em; con đường để lôi kéo các em thoát ra khỏi đó, đó là tìm hiểu cách thức các em tương tác, diễn tả , yêu cầu , học tập, và tiếp thu thế nào cho hiệu quả.
Vâng, đây chính là điều cốt lõi. Giả thiết đặt ra là, các anh chị có học được tất cả những phương pháp giáo dục can thiệp hay (khoảng trên dưới10 phương pháp như tôi đã giới thiệu qua trong loạt bài trước), thì đâu có ích gì nêú các anh chị cứ áp dụng cách máy móc mà không tìm được lối vào, cổng vào, hay nói theo kiểu bóng đá là không thể tiếp cận khung thành đối phương thì làm sao có thể ghi bàn thắng đây ?????? và khi không có được lối vào, ta tấn công búa xua, vô hình chung ta tạo ra áp lực học tập, nhồi nhét các em ??
Câu trả lời là do các anh chị, các phụ huynh và gia đinh tìm kiếm đó. Chắc chắn phải có sự trợ giúp của các giáo viên , và đặc biệt là những người chuyên làm công tác này rồi…
5. Tạo ra một viễn cảnh cho tương lai.
Các anh chị cần phải lập và phát triển một kế hoạch để nhờ đó ta xác định được mục tiêu nhắm đến là gì, trước khi ta bắt đầu can thiệp giáo dục. Hãy nghĩ về thời điểm các anh chị sẽ nhìn thấy con của mình trong tương lai, ở tuổi trưởng thành đó; giả sử 5 năm, 10 năm hay xa hơn nữa.. anh chị chắc chắn sẽ hình dung ra con em mình sẽ như thế nào. (Nếu các anh chị không thể hình dung ra nổi, Tuấn sẽ cho các anh chị xem các đoạn Video về những trường hợp đã đi trước, bây giờ lớn tuổi rồi 12-20 tuổi, để qua đó các anh chị sẽ có thể hình dung ra và biết mình phải làm gì để tránh tình trạng đó càng nhiều càng tốt).
Anh chị hãy thử nói chuyện với bé hay những người nào biết bé và cũng quen anh chị xem
- Bé lớn lên sẽ sống ở đâu ?
- Bé sẽ sống nhờ vào cái gì ?
- Bé có thể sống độc lập không ?
- Bé có thể phần nào đó kiếm sống không ?
- Vậy để có một chút kiếm sống đó, bé cần ngay từ bây gìơ cái kỹ năng làm việc và kỹ năng sống gì ?
- Những kinh nghiệm nào bé sẽ phải cần để có được một chút tương tác xã hội, Cảm nghiệm bản thân ?
Rồi giả thiết anh chị có dư tiềm lực kinh tế để sau này mãi mãi bé sống nhờ vào đó cho đến khi qua đời, thì liệu xét về mặt cảm thụ cuộc sống, bé có thể có cảm nhận niềm vui chút gì không ?
Nếu không thì như vậy bé có một cuộc sống có khác gì cuộc sống thực vật đâu ??? Một người nằm trên giường bệnh và mọi chất dinh dưỡng được đưa vào cơ thể mà không có hoạt động cơ bắp nào, một mình một thế giới. Còn một người có hoạt động cơ bắp nhưng ngây ngô chẳng hiểu biết gì, một mình một thế giới.
Còn nếu khi anh chị đã luống tuổi, liệu bé có thể chia sẻ, giúp đỡ anh chị chút gì không ??
Trên đây là những câu hỏi quan trọng, thiết yếu. Còn hàng nghìn , hàng nghìn câu hỏi khác nữa chứ.
Một người con không thể nuôi được bố mẹ , cũng chưa thành vấn đề quá lớn; nhưng không thể chia sẻ tình cảm với người thương yêu nhất của mình, không thể chìa bàn tay khoẻ mạnh giúp mẹ đẻ của mình lúc tuổi già thì thật ….. không biết nói thế nào nữa.
Quả thật viết đến đây Tuấn cũng không muốn viết nữa. Vì cảm thấy sợ !!!! và buồn nữa.
Rồi còn niềm vui thích của nó, sức mạnh và nhu cầu của con người thanh niên đó nữa chứ !!!
Đọc đến đây, xin các anh chị hãy bình tâm, kiềm những giọt nước mắt . Thay vì để nó chảy ra và rơi xuống tự do, ta hãy để nó chảy ra, hứng lấy nó và làm nó thành một dòng suối, rồi tích tụ thành dòng sông và lâu nữa, với nhiều người góp lại, ta có thể biến nó thành một trận lụt để có thể cuốn ta vào một tiến trình, nơi đó ta bắt đầu với giấc mơ của mình, cái viễn ảnh của chính ta về bé để phát triển 1 kế hoạch dài hạn nhằm biến cái không thể thành cái khả thể.
Điều đó không có nghĩa là cái viễn ảnh đó không thay đổi theo thời gian. Có thay đổi đó. Nhưng cái cốt lõi là ta phải định ra kế hoạch dài hạn với những bước đi cụ thể cho từng ngày, từng ngày bước lên một chút, một chút, một chút….
TRẻ bị rối loạn lan toả, giống như bị rễ cây si bao trùm mất, giống như con bạch tuộc toả ra những cái vòi ghê sợ quấn lấy bé, định nuốt chửng bé. Ta phải từng ngày, từng ngày kiên trì, có kế hoạch hành động để không bị lạc giữa một cánh rừng không lối vào và chẳng có lối ra (vì ta và bé đang đứng ở giữa rừng mà !)
• Không có kế hoạch tổng thể thì giống như ta không thể ở tầm mức cao để có thể nhìn bao quát cả cánh rừng đó để thấy được hướng cần phải đi ngắn nhất để có thể chỉ hướng cho bé thoát ra.
• Không có những bước đi cụ thể từng ngày thì giống như bé đang bị hàng ngàn cái vòi, hàng ngàn cái rễ cây si bao phủ lấy, ta không chặt từng cái vòi, không chặt từng cái rễ si thì làm sao hy vọng có ngày sẽ chẳng có cái rễ si, chẳng có cái vòi bạch tuộc nào ???
6. Phát triển 1 kế hoạch.
Hãy bắt đầu với viễn ảnh của bạn trong một tay và tay còn lại là mức độ hiện tại của bé. Hãy thiết lập những mục tiêu dài hạn cho cuộc sống và xác định những gì cần làm hôm nay để đạt được nó. Cũng giống như người đánh gôn, anh ta phải nhìn thấy lỗ gôn để có thể ước lượng lực đánh và khoảng cách để có thể đưa ra một cú đánh hoàn hảo.
Hãy chia nhỏ nó thành những bước nhỏ một.
Một khi bạn đã xác định được nhu cầu của bé cần phải học, và đã thiết lập các tiêu chí, mục tiêu, bạn giờ đây có thể thiết lập các mục tiêu giáo dục tích hợp cái viễn cảnh của chính bạn vào đó, các mục tiêu cho cuộc sống và chuyển nó thành kế hoạch giáo dục cá nhân hoá cho bé (IEP).
Mới nghe bạn có cảm giác choáng ngợp, nhưng không làm như thế thì thử hỏi các bạn, các anh chị và gia đình làm sao có được một cuộc chạy dài hơi đây ?
Tôi đã thấy nhiều gia đình đã áp dụng một chương trình cách máy móc, phải nói là hết sức máy móc, với hy vọng con mình cũng có thể làm được như con anh chị khác, theo như thông tin từ các gia đình cho biết, thì không lẽ cũng một chương trình, cũng một cách dạy như thế sao các bé khác tiến triển được, mà bé của tôi lại không tiến bộ ?? Nêú không tiến bộ thì thật là vô lý ????
Vâng, quả đúng là vô lý.
Vô lý với chính cái suy nghĩ vô lý của những người lớn chúng ta. Xin hỏi con của anh chị A có giống hoàn toàn anh chị B không ? chắc chắn anh chị sẽ trả lời là không. Nó khác từ cái vẻ bề ngoài, nó khác đến tính tình, nó khác đến cả các tính tốt, điểm mạnh và tính xấu, điểm khuyết….
Vậy mà cha mẹ lại hy vọng với cùng một cách dạy như nhau sẽ có tác dụng cho tất cả mọi trẻ…… ???????
Nếu làm vậy thì chỉ có thể áp dụng cho Người Máy thôi. mà Con Người chúng ta Giống với Người Máy ở từ “Người” và Khác Nhau ở từ “Máy” đó.
Rồi còn hơn thế nữa, một số gia đình đã biết điều đó là không hợp lý, nhưng lại không giám can đảm thay đổi. Vì cho đó là hình thức cứu cánh duy nhất (đã được chứng nghiệm hẳn hoi qua một số trường hợp ???).
Mà trên đời này ai bảo là chỉ có một hình thức giáo dục can thiệp duy nhất có hiệu quả ? Phải chăng cứ gọi tên hình thức đó ra là người gọi tên đã biết trọn vẹn về hình thức giáo dục đó ? Nếu thế thì thế giới cần gì phải nghiên cứu tiếp tục nữa ???
Rồi với thời gian khi không thấy hiệu quả, gia đình mới lo quýnh lên lên, chạy tìm nơi khác, phương pháp khác, và khi đó lại đem những suy nghĩ, những kinh nghiệm cá nhân đã từng trải, những cái giá phải trả trước kia ra để so sánh và rồi áp đặt điều kiện và coi đó như kim chỉ nam cho sự lựa chọn của mình và nhờ đó, gia đình có thể tránh được sai lầm, tránh thiệt hại kinh tế lần nữa ?????????? Rồi tệ hơn là đồng hoá mọi người, mọi thứ như nhau, bắt phải được chứng nghiệm trước mà chẳng chịu tìm hiểu xem người này nói gì, quan điểm ra sao, hướng đi thế nào, xét về mặt lý luận có hợp logic khoa học không, họ dựa trên nền tảng nào, tiến trình và các bước hành động là gì , với những phương pháp nào v.v… Tất cả câu hỏi trên giúp gia đình nhìn nhận vấn đề, nhìn nhận những người khác khách quan hơn, và cũng giúp gia đình hiểu rõ hơn …
(Còn tiếp nhiều phần nữa ..)
03:39 CH 21/11/2006
Tự kỷ (phần 2)
10 điều trẻ tự kỷ mong muốn các bậc phụ huynh,
giáo viên và mọi người hiểu biết các em.
1. Hành vi của con là sự giao tiếp. Tất cả các hành vi của con xuất hiện vì một lý do. Nó cho cha mẹ và thầy cô biết, thậm chí khi không diễn tả bằng lời được, làm cách nào con có thể cảm nhận những gì xảy ra xung quanh con và cả những hành vi tiêu cực cản trở vào tiến trình học tập của con. Nhưng chỉ đơn thuần cắt những hành vi này là chưa đủ, xin hãy dạy con cách thức hoán đổi những hành vi tiêu cực đó với những hành vi thay thế thích hợp hơn để việc học thực sự có thể diễn ra.
Khởi sự bằng việc tin vào điều này: Con thực sự muốn học cách tương tác thích hợp. Không một trẻ nào lại muốn một phản ứng tiêu cực từ các bậc phụ huynh đối với những hành vi xấu của con trẻ. Hành vi tiêu cực luôn có nghĩa là Con đang bị choáng ngợp bởi Hệ thống cảm giác của con bị rối loạn, nó không thể truyển tải những nhu cầu và ước muốn của con, hay là không thể hiểu được con mong đợi điều gì. Hãy nhìn sâu hơn, xa hơn vào hành vi để tìm ra nguồn gốc của sự chống đối. Hãy ghi chú những gì xảy ra ngay trước khi hành vi của con diễn ra : mọi người liên hệ, thời gian trong ngày, hoạt động, thiết lập… Với thời gian, bố mẹ sẽ có được một bảng tổng hợp.
2. Đừng bao giờ giả thiết điều gì. Nếu không có những sự kiện cụ thể, một sự giả định chỉ là một sự phỏng đoán mà thôi. Con sẽ không biết được hay không hiểu được những quy luật. Con có thể đã nghe được những hướng dẫn, yêu cầu, nhưng con không hiểu chúng. Có thể con đã biết nó từ hôm qua, nhưng con không thể gọi nó lên được ngày hôm nay.
Xin bố mẹ và thầy cô hãy hỏi chính mình:
Bố mẹ có chắc chắn là con có thực sự hiểu được cách thực thi những yêu cầu bố mẹ và các cô yêu cầu con làm không ? Nếu bỗng nhiên con muốn chạy vào phòng tắm mỗi khi bị yêu cầu làm một trang giấy những bài toán, có thể con không biết làm cách nào hay con sợ những nỗ lực của con sẽ không đủ tốt. Hãy đi cùng con qua việc lặp lại cho đến khi con cảm thấy mình đủ sức thực thi cách độc lập. Con cần nhiều sự luyện tập hơn những trẻ khác để có thể thành công trong một nhiệm vụ nào đó .
Bố mẹ và các thầy cố có chắc chắn là con đã biết các quy luật chưa ? Con có hiểu lý do cho những quy luật đó không (lý do an toàn, kinh tế hay sức khoẻ) ? Con đã phá vỡ những quy tắc vì có nguyên nhân tiềm ẩn chăng ?
Có thể con nhanh chóng lẳng mấy đồ ăn nhẹ khỏi túi đựng đồ ăn vì con lo lắng về việc phải hoàn thành các bài học, con đã không ăn sáng và giờ thì con đói lả.
3. Xin cha mẹ hãy nhìn vào các vấn đề về cảm giác trước. Rất nhiều hành vi chống đối của con xuất phát từ sự không thoải mái về cảm giác. Một ví dụ là ánh sáng đèn neon, nó đã liên tục chiếu lên con có thể là một vấn đề chính đối với trẻ như con. Tiếng kêu o-o mà cái đèn đó tạo ra rất bực mình đối với thính giác quá sức nhạy cảm của con, và những sự rung động tự nhiên của ánh sáng đèn có thể làm méo mó những sự cảm nhận thị giác, làm cho các đồ vật trong phòng xuất hiện trong sự chuyển động liên tục. Một đèn với ánh sấng chói trên bàn của con sẽ giảm sự bập bùng của ánh đèn neon. Hay có thể là con cần ngồi cạnh bố mẹ; con không hiểu bố mẹ đang nói gì vì có quá nhiều tiếng ồn “ở giữa”- tiếng máy, tiếng xe, tiếng còi bên ngoài cửa sổ, tiếng ghế xô, tiếng sột soạt của giấy tờ hay ny-lông …
Xin bố mẹ hãy hỏi những chuyên viên trị liệu nghề nghiệp để có những ý tưởng thân thiện đối với vấn đề cảm giác để có thể thu xếp được cho con một lớp học ổn định. Thực ra nó là rất tốt cho mọi trẻ, chứ không gì riêng con.
4. Hãy cho con có một chút giải lao để con có thể tự điều chỉnh bản thân trước khi con cần nó. Một góc yên tĩnh, được trải thảm trong phòng với vài cái gối, những quyển sách và tai nghe để cho con một khoảng trống để có thể tái tổ chức, tái nhóm khi con cảm thấy choáng ngợp, nhưng không quá xa để di chuyển. Nếu quá xa, con sẽ khó có thể tái tham gia các hoạt động theo nhóm cách suôn sẻ.
5. Hãy cho con biết cha mẹ muốn con làm gì một cách chủ động hơn là cách thụ động. “Con đã làm bừa bãi trong phòng vệ sinh thế kia à !” đơn thuần là một lời tuyên bố về một thực tại đối với con. Con không thể suy luận ra điều mà cha mẹ thực sự muốn con làm gì. Đừng buộc con phải đoán hay phải hình dung con sẽ phải làm gì.
6. Xin cha mẹ hãy giữ những kỳ vọng đối với con trong chừng mực hợp lý. Đừng quá tham vọng, đừng quá nhìn xa để rồi ép buộc con, nhồi nhét con học mà không để ý đến những nhu cầu cũng như cảm xúc hay niềm vui trong học tập của con.
7. Xin hãy giúp con chuyển đổi giữa các hoạt động. Con sẽ phải mất nhiều thời gian hơn để hoạch định vận động từ hoạt động này sang hoạt động khác. Hãy cho con khoảng 5 phút thông báo xa trước và khoảng 2 phút thông báo để chuẩn bị gần cho việc chuyển đổi các hoạt động và mỗi khi kết thúc hoạt động nào đó, xin cho con thêm một vài phút . Một chiếc đồng hồ đơn giản trên bàn của con sẽ cho con sự chỉ dẫn trực quan để con có thể biết mà chuyển sang các hoạt động khác và xin giúp con để con có thể giải quyết sự chuyển đổi đó cách độc lập.
8. Xin cha mẹ và thầy cô đừng làm cho những tình huống xấu trở nên tồi tệ hơn. Con biết rằng thậm chí bố mẹ và thầy cô là những người lớn trưởng thành, thì đôi khi chính bố mẹ và thầy cô cũng đưa ra những quyết định tồi tệ trong những giây phúc căng thẳng và nóng bỏng. Con thực lòng không muốn đốt chảy mọi thứ, không muốn thể hiện sự cáu giận ra bên ngoài hay cách nào đó làm tung lớp học lên. Bố mẹ và thầy cô có thể giúp con vượt qua những vấn đề đó nhanh chóng hơn bằng cách không phản ứng lại với con bằng thái độ hay hành vi đầy lửa tức giận của chính bản thân. Những sự hồi đáp như vậy làm cho mọi sự trở nên tồi tệ thêm, thay vì giải quyết một sự khủng hoảng như :
- Sự lên giọng hay nói to tiếng của mọi người. Con nghe thấy tiếng la hét và inh tai, chứ không nghe thấy các từ.
- Sự chế nhạo hay nhại lại con. Sự châm chọc, lăng nhục sẽ không làm con ngượng và thoát ra khỏi cái hành vi đang có.
- Đưa ra những lời kết tội vô căn cứ.
- Đem so sánh con với anh chị em hay các bạn cùng trang lứa khác.
- Gợi lại những sự kiện trước đây hay những sự kiện không liên quan.
- Liệt con vào một hạng, loại người như nhau (những đứa trẻ như mày thì vô tích sự như nhau thôi !)
9. Xin hãy phê bình cách tế nhị. Phải chăng không nên bao giờ sửa dạy con? Tất nhiên là có. Phải sửa dạy, nhưng xin làm việc đó một cách nhân từ để con có thể thực sự nghe bố mẹ và thầy cô. Xin, xin đừng bao giờ, đừng bao giờ áp đặt một quy luật hay một sự sửa dạy khi mà con đang cáu giận, điên cuồng, quẫn trí hay bị quá kích động, quá khép kín, quá lo lắng hay ngược lại, về mặt tình cảm không thể tương tác với bố mẹ hay thầy cô.
Một lần nữa, xin nhớ là con sẽ phản ứng nhiều, nếu không muốn nói là hơn, tương xứng mức giọng nói của bố mẹ hay thầy cô hơn là phản ứng đối với công việc thực sự đang làm. Con sẽ nghe thấy tiếng la hét và sự bực mình của bố mẹ hay thầy cô, nhưng con sẽ không hiểu những từ mà bố mẹ hay thầy cô nói ra và do đó, con sẽ không thể hình dung ra con Đã làm sai điều gì. Xin hãy nói với cung giọng nhẹ nhàng và với mức độ trương cơ lực và ngôn ngữ cơ thể nhẹ nhàng để cha mẹ và thầy cô có thể giao tiếp với con ở mức độ của con chịu đựng được, chứ không phải là mức gay gắt với con.
Xin giúp con hiểu những hành vi không thích hợp trong cách thế nâng đỡ để giải quyết vấn đề hơn là những hình phạt hay chửi mắng con. Xin giúp con gìm xuống những cảm xúc làm cho hành vi của con nổi lên. Con có thể nói là con đã cáu giận, nhưng có thể là con đã quá sợ, quá bực mình, quá buồn ….Phạm vi vượt ra bên ngoài sự hồi đáp đầu tiên của con.
Luyện tập hay chơi trò luân phiên, hãy cho con một cách tốt hơn để giải quết các tình huống trong lần tới. Một bảng giao tiếp, tuyển tranh ảnh, hay câu chuyện xã hội sẽ giúp được con. Con mong đợi những trò chơi luân phiên nhiều hơn. Sẽ không thể có một lần là sửa được. Và khi con đã biết cách làm tốt một lần, xin cho con biết để con có thể làm tốt những lần tới. Sẽ giúp cho con rất nhiều nếu như chính bố mẹ hay thầy cô làm mẫu cho con hành vi thích hợp cho sự hồi đáp đối với những sự chỉ trích.
10. Hãy cho con có sự lựa chọn thực sự và và chỉ sự lựa chọn thực sự mà thôi. Đừng cho con sự lựa chọn hay là hỏi con câu hỏi như “Con có muốn….. không ? ” Nếu làm vậy, xin hãy chấp nhận câu trả lời là “Không” từ nơi con. “Không ” có thể là câu trả lời chân thực nhất cho câu hỏi “Con có muốn đọc to lên bây giờ không ? ” hay “Con có muốn vẽ cùng Nam không ? ” Thật là khó cho con để có thể tin tưởng bố mẹ hay thầy cô khi mà những sự lựa chọn lại không phải là lựa chọn chút nào.
Cha mẹ mặc nhiên là có con số những sự lựa chọn hết sức lớn dựa trên những nền tảng hoạt động của 1 ngày, cha mẹ liên tục chọn 1 ý kiến này mà không chọn những ý kiến khác, và cha mẹ đều có thể lựa chọn và qua đó cha mẹ kiểm soát cuộc sống và tương lai của cha mẹ. Còn đối với con, những sự lựa chọn là rất hãn hữu, đó là lý do tại sao có thể rất khó để con cảm thấy tự tin về chính bản thân. Cung cấp cho con sự lựa chọn thường xuyên, giúp con trở nên tham dự cách tích cực và chủ động vào sinh hoạt hằng ngày hơn.
Bất cứ khi nào có thể, xin hãy cho con sự lựa chọn trong phạm vi “Có-Muốn-Thích”. Thay vì nói : “Con hãy viết tên và ngày tháng vào đầu trang giấy đi.”, xin hãy nói “Con có muốn viết tên con trước, hay con muốn viết ngày tháng trước ?” hay là “Con muốn viết cái nào trước, con số hay chữ ? ” và tiếp đó là chỉ cho con “Con có nhìn thấy bạn Lan viết tên của bạn ấy trên giấy không ?” hay “Con có nhìn thấy, các bạn con trong băng Video đang viết trên giấy thế nào không ?” . hay “ Con có nhớ…… ? ”
Việc cho con có sự lựa chọn sẽ giúp con học những hành vi thích ứng, nhưng con cũng cần phải hiểu rằng có những lần cha mẹ không cung cấp cho con sự lựa chọn. Khi điều này xảy ra, con sẽ không bị cáu giận nếu con hiểu lý do tại sao:
- “Cha mẹ không cho con sự lựa chọn trong tình huống này vì nó nguy hiểm. Con sẽ có thể bị thương đấy.”
- “Cha mẹ không thể cho con sự lựa chọn đó vì nó có hại cho anh, em của con hay bạn khác”.
- “Cha mẹ cho con nhiều sự lựa chọn nhưng lần này, con cần phải thực hiện sự lựa chọn như người lớn.”
Lời cuối cùng: Tin tưởng. ông chủ hãng xe FORD của Mỹ có nói : “hoặc bạn nghĩ bạn có thể hoặc bạn nghĩ bạn không thể, bạn luôn đúng.”
Xin hãy tin tưởng là cha mẹ có thể làm được nhiều điều cho con để con thay đổi. Điều đó đòi hỏi phải có quá trình điều chỉnh và thích nghi, nhưng tự kỷ là một dạng khuyết tật “Không hồi kết”. Sẽ không có những giới hạn trần cố định trong những thành tựu sẽ đạt được. Con có thể cảm nhận ở tầm mức xa hơn là con có thể diễn tả bằng ngôn từ và có một thứ nằm ở vị trí số 1 mà con có thể cảm thấy là cha mẹ hay thầy cô nghĩ con “có thể làm được điều đó” hay không. Hãy hy vọng nhiều hơn nữa và cha mẹ thầy cô sẽ có được nhiều hơn. Hãy khuyến khích con hết khả năng mà con có thể để con có thể tham dự vào các hoạt động và giờ học cho đến chừng nào kết thúc buổi học, giờ học.
T-T, HN, 10-2006
Hy vọng sau khi đọc kỹ xong bài này, các ông bố và bà mẹ cũng như giáo viên hay những người có liên hệ trong việc can thiệp giáo dục các em có thể hiểu thêm về các em, cách thức các em giao tiếp và suy nghĩ cũng như cảm nhận, để từ đó, ta có các sách lược và ứng xử thích hợp, giúp các em không ngừng tiến bộ.
Chúc các mẹ thành công hơn nữa, vui vẻ lên và tự tin hơn.
11:46 SA 17/11/2006
Tự kỷ (phần 2)
10 Sách lược hiệu quả để dạy trẻ tự kỷ
Sau đây là 10 sách lược hiệu quả nhất để dạy trẻ tự kỷ. Những sách lược này có thể được áp dụng trong nhiều thiết lập giáo dục đặc biệt.
1. Sách lược trực quan.
Trẻ tự kỷ sẽ hoạt động tốt khi mà các hoạt động hằng ngày có thể đoán biết được, với sự thấy trước rõ ràng.
Thiết lập và theo những kế hoạch trực quan sẽ loại trừ những điều không mong muốn và giúp trẻ tiên liệu và chuẩn bị cho sự chuyển đổi. Bảng kế hoạch phải trực quan và luôn để một chỗ liên tục, không được di chuyển. Đối với những trẻ tiền ngôn ngữ, ta có thể dùng bảng kế hoạch với những đồ vật tượng trưng. Một đồ vật cụ thể có liên quan chặt chẽ với cái giờ lên lớp hay hoạt động mà nó đại diện được gắn liền với một biểu tượng và chữ mô tả lịch trình đó.
Một bảng gợi ý chuyển đổi “đánh dấu” sau đó được đưa cho trẻ mỗi lần trẻ chuyển đổi từ hoạt động này sang qua hoạt động khác hay lớp khác.
2. sách lược Cân nhắc môi trường.
Những kích thích về âm thanh và hình ảnh trong lớp học cần phải được xem xét cân nhắc.
Nhiều trẻ tự kỷ rất nhạy cảm với âm thanh đầu vào và sẽ có những lúc rất khó khăn để xử lý sự kích thích về âm thanh đó. Nơi trẻ học hay chơi nên cách xa những nguồn âm thanh thái quá gây kích thích cho trẻ hay những di chuyển không cần thiết.
3. sách lược bố cục cụ thể.
Môi trường học của trẻ cần phải được bố trí cách cụ thể để giúp trẻ nhận rõ và hiểu điều ta đang mong trẻ làm. Các địa điểm học hay làm việc cần phaỉ xác định rõ ranh giới. Một số trẻ sẽ cần có những phòng bao 3 mặt, trong khi những trẻ khác có thể làm việc trong những nơi thoáng đãng hơn. Vạch rõ ranh giới trên sàn nhà, ghế được gắn nhãn với tên trẻ trên đó hay dùng đồ đạc trong phòng như những nguồn làm giảm thiểu kích thích tiếng ồn và giảm mức độ kích hình ảnh là những ví dụ của việc xem xét yếu tố môi trường. Những nơi trẻ học hay thực hành cần phải được thiết trí. Các hoạt động nên được thiết kế với những gợi ý hình ảnh rõ để giảm bớt những sự chỉ dẫn bằng âm thanh. Mỗi nơi cũng cần chỉ rõ cần phải hoàn tất những gì, bao nhiêu công việc cần hoàn tất, khi nào thì trẻ phải hoàn tất và kế tiếp là gì ?
4. sách lược thay thế cho giao tiếp bằng ngôn từ.
Nhiều trẻ tự kỷ sẽ bị khiếm khuyết về mặt giao tiếp, đặc biệt là về giao tiếp diễn tả. Đối với những em chưa có ngôn ngữ, một hệ thống trợ giúp thúc đẩy giao tiếp phải được thay thế vào đó. Hệ thống thúc đẩy giao tiếp thông qua hình ảnh đã chứng tỏ được tính hiệu năng của nó. Các thiết bị trợ giúp giao tiếp cho ra tiếng nói cũng rất thích hợp. Đối với những trẻ đã có những kỹ năng giao tiếp bằng ngôn từ, cũng sẽ có được ích lợi từ việc có một hệ thống giao tiếp dự phòng mỗi khi hệ thống giao tiếp của trẻ đó trục trặc. Điều hết sức phổ biến đối với những trẻ không thể dùng hình thức giao tiếp bằng ngôn từ mỗi khi em ở trạng thái tâm lý căng thẳng. Có dạng dự phòng cho giao tiếp có thể giúp ích rất nhiều và làm giảm những hành vi cáu giận.
5. sách lược Hướng dẫn các kỹ năng xã hội cách trực tiếp.
Đại đa số các trẻ tự kỷ cần sự hướng dẫn trực tiếp về các kỹ năng xã hội. Đại đa phần các em không thể học được các kỹ năng tương tác nếu chỉ đơn giản đặt trẻ đó vào các môi trường xã hội tự nhiên. Chúng cần học các kỹ năng tương tác cũng giống như cách mà chúng học các kỹ năng sống khác. Dùng kết cấu trực quan rõ ràng, các hoạt động có thể được thiết kế để dạy chúng nhận diện những cảm xúc nơi bản thân và nơi những người khác, nơi những tình huống có thể tạo ra những cảm xúc cụ thể nào đó, và học cách hồi đáp trong những tình huống xã giao cụ thể.
Các câu truyện xã hội đã được mọi người công nhận là có hiệu quả trong việc dạy tương tác xã hội. Đó là những câu truyện ngắn viết về những tình huống xã hội cụ thể và nó mô tả một tình huống xã giao, cách thức mà những người khác có thể hồi đáp trong tình huống này và trẻ sẽ hồi đáp như thế nào.
6. sách lược Hướng dẫn đọc viết.
Bởi vì nhiều trẻ tự kỷ dựa vào một số dạng thúc đẩy giao tiếp, thậm chí nếu nó chỉ là dạng dự phòng thôi, thì hướng dẫn đọc và chữ viết cũng là rất quan trọng. Nếu như một trẻ biết đọc biết viết, trẻ đó sẽ có thể giao tiếp ở mức cao hơn là nếu như trẻ đó bị bắt phải dựa vào các thiết bị giao tiếp được lập trình với những vốn từ hạn hẹp. Hướng dẫn đọc viết nên bắt đầu ở lứa tuổi sớm và tiếp tục xuyên suốt những năm học tại phổ thông.
7. sách lược Những cơ hội cảm giác.
Hầu như đại đa phần trẻ tự kỷ có một số những nhu cầu cảm giác. Nhiều em nhận thấy hành động bóp tay mạnh sẽ rất thư giãn. Những em khác lại cần những cơ hội thường xuyên để vận động. Tất cả các em nên có một hồ sơ về cảm giác được các nhà hoạt động trị liệu ghi nhận trong chương trình tích hợp cảm giác. Dựa trên hồ sơ này, một chương trình “ăn kiêng” đối với cảm giác sẽ có thể được tạo ra và áp dụng trong suốt ngày sống.
8. sách lược kiên định.
Tất cả các trẻ sẽ làm tốt khi mà chương trình hằng ngày luôn kiên định với những mục tiêu rõ ràng. Tất cả những người làm việc với trẻ tự kỷ cần phải được huấn luyện kỹ càng và buộc phải áp dụng chương trình hằng ngày kiên định hết khả năng có thể.
9. sách lược Tận dụng tối đa những điểm mạnh và niềm hứng thú của trẻ tự kỷ.
Nhiều trẻ tự kỷ có những điểm mạnh và những hứng thú rõ rệt và những điều này nên phải được tận dụng trong việc dạy và trong giờ dạy. Ví dụ: Nếu một trẻ cho thấy rõ một sự hứng thú về chơi tàu hoả, trẻ đó nên có những cơ hội để đọc về tàu hoả, viết về tàu hoả và làm các bài toán về tàu hoả v.v…
10. sách lược Chương trình hiệu quả.
Trẻ tự kỷ có rất nhiều tiềm năng sống và hoạt động độc lập giống như người lớn. Chương trình cho các em nên đặt một trọng tâm nhấn mạnh đến chương trình hoạt động thiết thực. Những kỹ năng có gắn kết mạnh mẽ đến những kỹ năng sống hằng ngày như các kỹ năng giao tiếp, sáng tạo, thư giãn, và kỹ năng việc làm cần phải được tích hợp vào trong chương trình. Trẻ tự kỷ học trong chương trình tích hợp có thể theo một giáo trình bình thường, nhưng sự nhấn mạnh nên đặt trọng tâm vào những kỹ năng thiết thực nhất. Thực hành học tập tại nhà trường nên luôn bao gồm đọc và viết, toán cơ bản, thời gian, tiền bạc . Những kỹ năng tự lập, kỹ năng sinh hoạt trong gia đình, vui chơi giải trí và những kinh nghiệm tại cộng đồng nên được nhấn mạnh. Những trẻ tự kỷ khác nên có được cơ hội được có việc làm chính thức khi trẻ đó bắt đầu học trung học .
T–T, HN, 2006
Mọi trao đổi, xin mail về
nguyen711228vn@hn.vnn.vn
08:02 SA 13/11/2006
Tự kỷ (phần 2)
Xin các mẹ chú ý: phần bài viết Xây Dựng QH với trẻ TK (1 và 2) là của Tác Giả G.s Nguyễn Văn Thành tại Thuyj Sĩ, không phaỉ là của tôi, xin đừng hiểu lầm, và cũng xin mọi người đừng nghĩ hễ ai làm cái gì là có dụng ý xấu cái đó. Tôi chỉ muốn chia sẻ để các mẹ có thêm tài liệu tham khảo và kinh nghiệm thôi, chấm hết. phần nào của tối, tôi sẽ ký với bút danh là T-T. Từ nay những phần của tác giả G.s Nguyễn Văn Thành nếu có, tôi sẽ trích dẫn đường link để các mẹ vào đấy đọc nhé. (vì có sự phàn nàn và hiểu lầm !)
01:01 CH 07/11/2006
Tự kỷ (phần 2)
Mình gửi bài này với hy vọng các mẹ có bé còn rất nhỏ có thể qua đó nhận biết được những dấu hiệu nơi con mình để phòng ngừa và để chủ động can thiệp sớm sẽ rất hiệu quả.
Tại Mỹ, hiện nay nếu người ta có thể phát hiện sớm, người ta can thiệp từ lúc 1-2 tuổi, rất hiệu quả.
Mình có băng quay lại một số hoạt động người ta áp dụng với trẻ 1 tuổi rất hiệu quả và rất hay. Chính nhờ băng đó mình thấy nếu phát hiện sớm, cho dù chỉ là nghi ngờ thôi , nhưng có ý thức đề phòng và can thiệp ngay sẽ đơn giản và hiệu quả hơn nhiều khi để bé 3-4 tuổi mới cam thiệp.
Nội Dung:
Các dấu hiệu phát hiện sớm nguy cơ tự kỷ nơi trẻ thơ ấu
Vận động
Thụ động
• Trương cơ lực Mềm
• Yếu ớt chậm chạp
• Hiếm khi khóc
HAY
Cáu kỉnh
• Không thể giải khuây
• Chỉ có thể dỗ được khi hoạt động liên tục
• Cứng ngắc khi được ôm ấp.
• Nếu tiếp cận gần thì thường hay bỏ đi nơi khác
• Thích ghế đẩy, ghế trên xe, toa phía sau được kéo đi hay đẩy hay rung.
Hay bỏ dở hay quên những kỹ năng đã học được.
Không thích lăn cuộn tròn trong hoạt động hình xoắn ốc.
Cảm giác- tri giác
Thường nhạy cảm với yếu tố thúc đẩycảm giác
Thính Giác
• Tỏ ra điếc đối với âm thanh, nhưng bị giật mình với âm thanh của môi trường.
Xúc giác:
• Từ chối thức ăn có vỏ bề ngoài gồ ghề
• phản ứng ngược đối với một số loại vải sợi
Thị giác :
• Nhạy cảm đối với ánh sáng.
• Có thể bị mêm mẩn bởi ánh sáng, nhìn chằm chặp vào mặt Trời, hay bị làm bực mình vì ánh sáng.
• Bị bận tâm bởi quan sát các chuyển động của tay hay ngón tay mình.
• Khó khăn tham dự kích thích chéo
• Đấu tranh để nhận được 2 nguồn kích thích cảm giác mỗi lần.
• Quay đi khi được mẹ ôm và ngắm nhìn trực diện.
• Trằn lưng lại khi người chăm sóc ẵm cho bú.
• Nhìn đi chỗ khác khi nghe người chăm sóc hát ru.
Tình cảm- xã hội
Không hồi đáp hay hồi đáp thoảng qua
* Không thể hiện nụ cười tương giao xã hội hay những cái nhìn mong đợi.
* Có vẻ tránh né tiếp xúc bằng mắt, đặc biệt khi được ôm ẵm hay khi ở khoảng cách gần .
* Không tỏ cử chỉ mong có sự chú ý của người chăm sóc.
* Thích được ôm chặt/được quấn bằng tã chặt hay Không thích.
* Luôn quấy, bực mình, hay bằng lòng khi được để một mình.
* Không dõi theo sự chuyển động đến và đi của người chăm sóc bằng mắt.
* Không chơi các trò có cử điệu đơn giản Mà các trẻ cùng tuổi khác thường chơi.
* Lo lắng xa lạ không bình thường, hoặc là phản ứng không nguôi, hoặc xem chừng lãnh đạm đối với các sự tách rời hay tái hợp với người chăm sóc chính.
* Không lặp lại 1 hành vi tạo ra nụ cười, sự tán thưởng hay niềm vui nơi cha mẹ.
ngôn ngữ-
* Không có cái nhìn mong đợi, các cử chỉ hay âm ngôn ngữ để ám chỉ ước mong một sự lặp lại hay tiếp tục bất kỳ hoạt động hay tương tác nào.
* Không phát âm để thu hút sự chú ý của người chăm sóc.
* Không quay lại hướng có âm thanh hay giọng nói .
* Tỏ ra không nghe người nói (quay lại, nhìn, nhìn trực diện, biểu lộ lắng nghe với sự thay đổi trên khuôn mặt )
* Không à ư hay phát âm đáp lại khi được người khác nói chuyện với.
Biểu hiện tâm thần
* Không bắt chước các diễn tả trên khuôn mặt.
* Không tìm kiếm các đồ vật hay người khi người, hay vật di chuyển ra khỏi tầm mắt.
* Tỏ cho thấy mối quan tâm rất lớn đối với các đồ vật hơn là người.
* Không chỉ vào đồ vật yêu thích hay nhìn hướng về phía đồ vật rồi nhìn người chăm sóc.
hatcatgiuabiendoi
HN, 05-2006
11:03 SA 06/11/2006
Tự kỷ (phần 2)
Chào các Mẹ,
Mình có thể đoán được phần nào tâm trạng của các mẹ sau khi đọc bài post của mình.
Chắc chắn bài viết đã phần nào đem lại cho các Mẹ những tia hy vọng, và mình không muốn dập tắt những tia hy vọng nhỏ nhoi đó, những tia hy vọng mà mình cố tình muốn thắp lên nơi lòng mỗi bà mẹ hay ông bố có con em bị tự kỷ.
Giờ đây mình xin các gia đình hãy làm sao để nuôi được những ngọn nến leo lắt đó cho khỏi tắt trước các cơn giông tố của cuộc đời, của hiện trạng thực tế mà các mẹ gặp thấy nơi con của mình mỗi ngày.
Để thắp lên được một ngọn nến giữa đêm đen bão bùng là rất khó, nhưng để duy trì nó khỏi tắt còn khó hơn.
Để hiểu rõ hơn một chút, mình xin phân tích rõ để mọi người cùng thấy và khi thấy rồi, hy vọng mọi người sẽ ý thức hơn., và khi đã ý thức hơn thì điều cốt lõi cuối cùng mình muốn thấy nơi các gia đình có con em bị tự kỷ là họ phải biến cái sự ấm áp, biến đổi những ánh sáng leo lắt của một cây nến thành những chương trình hành động cụ thể cho mỗi ngày, mỗi tuần và mỗi tháng, qua đó ta mới có thể duy trì ngọn nến được cháy sáng mãi.
Hẳn nhiên, ai cũng thấy lòng ấm lại một chút khi đọc bài viết đó. Nhưng thực tế vẫn là thực tế. VÀ ta thử kiểm tra xem tại nước Mỹ, trên thế giới có bao nhiêu trẻ tự kỷ làm được cái điều giống như cậu bé trong câu truyện đó?
Thưa không phải là nhiều, có lẽ có khoảng trên dưới 10 em gì đó. Nhưng có lẽ nổi bật nhất ai cũng biết đến là trường hợp của cậu bé Titô, người Ấn Độ, nay đã định cư ở Mỹ. Rồi trường hợp của cậu bé trong bài viết mình post là 2 và một số trường hợp của Merry Maurist v.v...
Con số đó có thể tạm gọi là Phép mầu. Nếu người nào không tin vào phép mầu thì có thể gọi là sự đột biến.
Vâng, vậy những phép màu đó, những sự đột biến đó sẽ là rất hiếm.. Và phải chăng những phép màu đó là hoàn toàn tự Trời rơi xuống? để ta có thể ngồi đợi như ngồi đợi xung rụng mà không phải trèo cây hái xung?
Thưa không phải vậy.
1. Đồi với trường hợp cậu bé Titô , thì bà mẹ đã phải hy sinh cả đời cho cậu ta, hy sinh công việc, hy sinh thời gian, hy sinh hạnh phúc gia đình,, hy sinh tiền của.. v.v. mọi thứ đều là hy sinh.
Vậy xin hỏi các mẹ có hy sinh được như vậy không?
2. TRường hợp cậu bé trong bài post của mình.
Nếu đọc kỹ toàn bộ tác phẩm đó, ta có thể dễ dàng đoán ra, tuy là võ đoán thôi, nhưng có lẽ xét ở góc độ chuyên môn, và nếu mẹ nào để ý một chút trong bài viết sẽ thấy rõ, caí làm cho cậu bé thay đổi là thời gian cậu chuyển nhà và chuyển trường. Và khi vào trường hoà nhập dành cho các trẻ tự kỷ hay trẻ chậm phát triển đó, ở đó chắc chắn họ sẽ áp dụng các hoạt động TRỊ LIÊỤ NGHỀ NGHỆP, từ chuyên môn gọi là (Occupational Therapy), vaf các hoạt động đó rất phù hợp với các trẻ chậm phát triển lớn tuổi. Nó tạo cho các em có được sự độc lập tối đa và sự tự chủ bản thân cùng với niềm vui, cái mà một số gia đình tại VN ta đang áp dụng một vài phương pháp giáo dục của một vaì cá nhân đã không chú ý đến
(xin xem các bài post trước mình đã phân tích tương đối kỹ khía cạnh và yếu tố vui thích trong việc dạy và học với trẻ tự kỷ là quan trọng thế nào)
Chính cái đó , cộng với ơn Trời đã giúp cho cậu bé có được những bước đột phá và những bước đó giống như người ta đã phá tung được bức tường bao bọc cậu , kiềm giữ cậu trong một thế giới riêng, tách biệt với thế giới bên ngoài. Một khi đã khoan thủng được một mũi rồi, thì tất nhiên việc phá các viên gạch hay phá các tảng bê tông còn lại không đến nỗi quá khó.
Từ việc phân tích 02 trường hợp trên có thể tạm rút ra kết luận sơ bộ như sau:
1. việc tạo niềm vui thíc, sự hứng thú trong việc can thiệp dạy dỗ các trẻ tự kỷ là điều hết sức quan trọng.
Tại sao vây?
Câu trả lời xin xem bên trên. và có thể lấy ví dụ là chính chúng ta, nhưng người lớn, có những lúc trong đời sống chúng ta buồn, chúng ta thất vọng, chúng ta có cười đâu, chúng ta có nói chuyện đâu? trong khi đó tai ta vẫn nghe, mắt ta vẫn nhìn, đầu óc vẫn suy nghĩ, nhưng cái miệng ta không muốn cất nên lời, cái tai ta không muốn nghe nữa, và cái chân ta không muốn cất bước, mà chỉ muốn nằm lỳ một chỗ hay muốn khuỵu xuống mà thôi.
do đó, trẻ tự kỷ cũng là con người, các em cũng là một thực thể sống động như chúng ta, những người lớn, cho dù các em có thù mình vào một thế giới riêng đi chăng nữa, thì các em vẫn có nhu cầu giao tiếp, trao đổi và có nhu cầu được người khác tôn trọng, hiểu biết. Nếu không vậy, tại sao các em cứ thích xem lại một đoạn băng, tại sao các em cứ thích nhìn ngắm một cái gì đó. Thưa vì đó là điều tạo cho các em sự kích thích, sự tò mò và dễ đoán biết.
Cũng vậy , với từ chuyên môn thì qua các phương pháp như ABA, VBA, PECS, DTT, Tâm vận động, Floortime v,v,,, người ta luôn khuyến khích chúng ta phải tìm ra được những điểm, những yếu tố tạo nên sự kích thích đặc biệt (Special Stimilus) để thong qua đó, nó làm chiếc cầu nối kết các em với thế giới bên ngoài và tạo cho cấc em có thói quen giao tiếp và có nhu cầu cho những yếu tố đó, và qua đó ta có thể dạy các em...
2. từ yếu tố tạo sự vui thích đó , tự bản chất là đối chọi lại 100% với việc học nhồi nhét, coi các em là những bệnh nhân, còn ta, người dạy , cha mẹ là những người lành , nên các em phải theo chúng ta, mà không bao giờ chúng ta chịu tìm hiểu các em. Có bao giờ ta chịu tìm hiẻu nhu cầu sâu xa nơi nội tâm các em là gì chưa? Có bao giờ ta cùng đồng hành với các em để qua đó ta có thể hiểu được các em và các em cũng có thể coi ta là bạn để sẵn sàng chia sẻ chưa?
Vâng, ta đã thiếu sót nhiều quá, để lỡ nhiều thời gian quá. Nay ta có nhận ra thì cơ hội đã trôi qua nhiều rồi, mà thời gian dành cho viẹc học tập tốt không còn nhiều. Chính vì thế ta mới nóng lòng, dốc tổng lực để giúp bé, Chính lúc này không cẩn thận , ta sẽ rơi vào tình trạng học nhồi không kém đâu. Đây là một lời cảnh báo đối với những thái độ như vậy.
3. Để có được sự vui thích đó, chúng ta những bậc làm cha mẹ, những người chịu trách nhiệm giáo dục dạy dỗ, cho dù chỉ là hình thức làm công ăn lương, làm theo hợp đồng thôi, thì với lương tâm của người làm giáo dục, với lương tâm của đấng bậc phụ huynh , ta phải làm gì?
Thưa ta phải có được sự hiểu biết về kiến thức tương đối đủ, đặc biệt là về lĩnh vực phân tích hành vi của phương pháp ABA. Đây là một công cụ rất hữu hiệu để hiểu các bé, cùng với sự tế nhị , nhạy cảm nữa, tuy rằng để hiểu các bé không dễ chút nào, nhưng nhờ những công cụ đó, ta có thể phần nào từ từ hiểu các bé và nhu cầu thực sự của các bé hơn.
rồi từ đó ta sẽ phải làm gì?
Thưa, ta sẽ phải sáng tạo những hoạt động phù hợp với những điểm mạnh, những sở thích của bé, với tiêu trí đi từng bước nhỏ một. Và một khi bé đã học được rồi, ta không nên bỏ qua, cho là đã học được rồi thì thôi, thưa là phải học được đến mức độ KHÁI QUÁT HOÁ THẬT TỐT và có thể dùng tốt những bài học đó trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày. Và để được như thế, ta vẫn cần phải có sự sáng tạo , linh hoạt.
SÁNG TẠO, LINH HOẠT, 2 từ nghe có vẻ đơn giản, nhưng cũng chính 2 từ đó laịi là điểm mà rất rất nhiều gia đình và cả giáo viên nữa hoàn toàn thiếu hẳn. Chính vì thế họ mới máy móc dập khuôn và cái khuôn đó không bao giờ áp dụng được với con của họ vì mỗi bé một khác nhau. Không phải là cứ nhìn thấy mẹ này mẹ kia có làm cái này hay là copy y chang đem về áp dụng với con mình. Làm như vậy là lợi không thấy mà còn thấy hại đó.
Vâng, để có được sự sáng tạo, linh hoạt, ta phải hiểu bé, ta phải có được sự bình tĩnh cần thiết, và trên tất cả, sự sáng tạo cũng chính là tri thức đấy.
chúc các mẹ có thể có được sự sáng tạo đủ cho con mình, chúc các mẹ có thể hiểu được con mình, chúc các mẹ có đủ sự can đảm, hy sinh, dấn thân, không ngại khó, không giấu rốt, cái ta không biết ta cần phải hỏi han, học hỏi.
Và trên tất cả là tình yêu thương dành cho bé. Chính tình yêu có thể làm thay đổi nhiều điều, hãy ngước mắt nhìn Trời cao, hãy ăn ở tốt lành, rồi mọi cái tốt sẽ đến, hãy tin tưởng vào ông Trời vì "Trong cái hoạ có cái phúc !"
CÁc mẹ có ý kiến chia sẻ hay thắc mắc riêng , xin gửi về địa chỉ
nguyen711228vn@hn.vnn.vn
PS: À suýt quên, các mẹ đã được xem toàn bộ chương trình các chuyên gia trong lĩnh vực nghiên cứu và điều trị tự kỷ, não bộ, thần kinh v.v trao đổi và phỏng vấn trực tiếp cậu bé Tito vào tháng 6 năm 2006 chưa? Một chương trình rất hay, và rất nên xem. Nếu không xem thì quả là đáng tiếc. Qua chương trình đó ta có thể hiểu ra rất nhiều điều về trẻ tự kỷ và về thế giới của các em, chính nó cũng giúp cho mình có được những hướng trị liệu tích cực và hiện đang áp dụng cho các em đấy.
Nếu các mẹ hay gia đình nào có quan tâm, hãy liên lạc nhé. Sẵn sàng chia sẻ.
(Mình đã dịch ra tiếng Việt rồi)
10:26 SA 06/11/2006
Tự kỷ (phần 2)
P.S: Mọi thắc mắc trao đổi riêng, xin mail về
nguyen711228vn@hn.vnn.vn
vì mình không có thời gian để thường xuyên vào WTT nên giửi về hộp thư riêng tiện hơn cho việc trả lời, nếu cần có thể trực tiếp liên lạc qua điện thoại càng nhanh nữa, đỡ phải đánh máy, he, he,,
07:31 CH 03/11/2006
Tự kỷ (phần 2)
Xin gửi tặng các Mẹ và các gia đình bài viết của mình giới thiệu phương pháp giáo dục hiệu quả nữa. đây là thiện ý của mình mong muốn phần nào giúp đỡ cho các gia đình đang có con nằm trong diện CHẬM PHÁT TRỂN (BẠI NÃO, TỰ KỶ, ASPINGER, DOWN, TĂNG ĐỘNG. v.v...)
Mình post trước phần giới thiệu tổng thể.
Phương pháp Montessori và các hoạt động được chuyên biệt hoá dành cho trẻ ở lứa tuổi 2-8.
Phương pháp Montessori là gì?
Phương pháp giáo dục Montessory được phát triển bơỉ tiến sĩ Maria Montessory tại Italy. Đây là phương pháp với tiến trình giáo dục đặc biệt dựa vào việc học qua cảm giác. Năm 1907 bà bắt đầu sự nghiệp là nhà giáo dục khi bà được mời tổ chức 1 trường trong khu tái định cư ổ chuột khu vực San Lorenzo, Italia. Trong giai đoạn này bà đã quan sát thấy rằng trẻ em hoàn toàn bị cuốn hút bởi các chất liệu được thiết kế để trợ giúp sự cảm nhận của giác quan. Tiến sĩ Montessori tiếp tục phát triển những sự trợ giúp dạy học chuyên biệt được dùng cho những trẻ trong môi trường thích hợp và tôn trọng những đặc tính riêng biệt của trẻ.
Phương pháp Montessori chân nhận sự duy nhất của mỗi trẻ và cho phép trẻ phát triển tuỳ theo những khả năng riêng của mình và thời gian riêng của mình. Do đó việc tổ chức các lớp học theo mô hình Montessorri phaỉ đảm bảo sự tôn trọng tính riêng biệt của mỗi trẻ và phải bố trí phòng học và bài học phù hợp những nhu cầu và mục đích của mỗi em.
Đây là một cách rất tốt để giúp các nhà giáo dục và các ông bố bà mẹ nhìn nhận và hiểu thế giới trẻ thơ. Đây là một cách nhìn tổng thể về sự phát triển và tiến trình học hỏi của trẻ như thế nào, những điều trên đã được chuyển thành một phương pháp giáo dục có hệ thống dựa trên nghiên cứu khoa học cụ thể của bà Maria Montessori.
Phương pháp này đã gặt hái được thành công sau khi đã trải qua sự phát triển không ngừng trong hơn 70 năm qua và phương pháp giáo dục này đã được sử dụng hiệu quả trong việc giáo dục đối với các em ở dạng trí óc chậm phát triển, tật nguyền cơ thể cho đến những trường hợp phát triển bình thường và trường hợp có những khả năng tự nhiên đặc biệt trên khắp thế giới.
Phương pháp Montessori được dựa vào những điểm thiết yếu là
• Trẻ có sự yêu mến đích thực và nhu cầu cho việc làm có chủ đích.
• Trẻ có một không bình thường và năng lực trí tuệ để tiếp thu và học hỏi từ môi trường của trẻ , không giống như năng lực của người lớn xét về mặt khả năng và chất lượng.
• Những năm quan trọng nhất của sự phát triển là khoảng từ 7-8 năm đầu đời của trẻ, khi mà sự học tập không ý thức từ từ biến đổi dần đến mức có ý thức.
• Trẻ em phải được tôn trọng vì chúng khác người lớn và vì mỗi cá thể là một thể khác nhau, không ai giống ai.
Montessori coi trọng hai sự thúc đẩy những chiều kích bên trong cho sự phát triển của một đứa trẻ là: Quá trình nhận biết và Khả năng nhận thức.
Giáo cụ của Montessori
Các giáo cụ giảng dạy cần hỗ trợ cho sự hình thành bên trong của trẻ. Giáo cụ phải phù hợp với nhu cầu bên trong của trẻ. Điều này có nghĩa là giáo cụ học tập cần được áp dụng vào đúng thời điểm theo sự phát triển của trẻ.
• Mỗi một giáo cụ cần có một mục đích và có ý nghĩa cụ thể đối với trẻ.
• Các giáo cụ được phát triển từ đơn giản đến phức tạp về nội dung và hình thức theo mức năng lực của trẻ.
• Các giáo cụ được thiết kế để chuẩn bị gián tiếp cho việc học tập trong tương lai của trẻ.
• Các giáo cụ được bắt đầu bằng các dạng trực quan cụ thể rồi đến dạng trừu tượng hơn.
Maria Montessori (1870-1952) đã bắt đầu nhà trẻ đầu tiên, tiếng ý gọi là “Casa de Bambini” với 50 trẻ em tại các khu nhà ổ chuột nghèo nàn ở thành Rome năm 1907. Bà nhận thấy rằng những trẻ em mà mọi người chẳng bao giờ có chút hy vọng thành công, lại là những trẻ học tập có tiến triển rất nhanh trong việc học tập trong khi các em làm việc độc lập trong những khu vực danh riêng cho các em. Bà đã phát triển nhiều chất liệu khác nhau nhằm cho phép các trẻ phát triển các kỹ năng thể lý, kỹ năng thần kinh, trong khi vẫn duy trì một mức tự chủ cao độ.
Lớp học thường được chia làm 5 khu vực dùng chung, trong đó trẻ có thể học và khám phá môi trường (điều này đã được ta áp dụng trong các nhà trẻ kiểu mẫu điển hình).
1. Cuộc sống thực tế.
Trẻ học cách tự chăm sóc mình và môi trường của chúng thông qua các công việc “thực tế”. Trước tiên, trẻ được dạy cách đổ nước một cách hoàn chỉnh và học cách lau sạch nếu có giọt nước nào rớt ra hay tràn ra. Ngay khi trẻ thành công trong hoạt động này, chúng sẽ được chuyển đến các hoạt động phức tạp hơn như rửa tay, lau đĩa, đánh giầy, lau gương. .v.v.. Với mỗi bài tập, trẻ sẽ tăng cường được khả năng phối kết hợp giữa các bàn tay, cánh tay và các ngón tay. Khi chúng học các bài học lau và đánh bóng, chúng phải học cách chú ý đến những sự không hoàn thiện nhỏ nhất trong công việc chúng đang làm. Điều này làm tăng sự tập trung của trẻ và thúc đẩy những thói quen làm việc cách trổi vượt đến độ sau đó chúng có thể dùng những kỹ năng này trong các công việc học đường.
2. Về giác quan hay cảm giác:
Các hoạt động về giác quan hay cảm giác giúp trẻ khám phá thế giới qua các giác quan của chúng. Những miếng màu phải được ghép lại, nhận diện và xắp xếp từ màu tối nhất đến màu sáng nhất. Trẻ phải ghép những thứ có mùi vị giống nhau thông qua việc dùng ống trụ để ngửi….
3. Ngôn ngữ :
Trẻ được giới thiệu các âm của chữ cái qua các con chữ cát trên giấy. Chúng sẽ rượt theo môĩ chữ cái và phát cái âm của chữ đó. Sau đó, chúng sẽ bắt đầu ghép các âm này lại với nhau để thành lập các từ với các bảng chữ cái có thể tháo rời và chuyển chỗ được, một bảng chữ cái bằng nhựa. Thậm chí các em có vấn đề về viết còn có thể đánh vần các từ với bảng chữ cái cơ động nếu chúng đã học được các âm của chữ cái. Đồng thời, trẻ cũng được cung cấp giấy, bút nhớ dòng, bút chì màu và đen trắng, bút sáp màu và phấn để trẻ thường xuyên dùng nó để viết chữ và dùng cho kỹ năng vẽ, vẽ chữ để diễn tả những gì trẻ thích. Mỗi ngày trẻ cũng phải vẽ và viết trên những giấy to như tờ báo. Trẻ được vẽ tự do hay viết tự do về những gì làm chúng cảm thấy thích. Vào cuối năm học, các tờ vẽ đó được gưỉ về gia đình của trẻ…
4. Toán học:
Trẻ sẽ học nhận diện con số từ 1-9, sử dụng các con số cát trên giấy, cũng giống như các chữ cái cát trên giấy. Rất nhiều chất liệu trong gia đình có thể tận dụng làm việc này rất hiệu quả để giúp trẻ đếm và ghép các số lượng với số viết. Khi trẻ đã đạt được một số kỹ năng trong việc đếm đồ vật, trẻ được giới thiệu về phép cộng và trừ, khi đó trẻ sẽ dùng những chất liệu trên để hình dung ra câu trả lời. Khi trẻ đã thành công với phép cộng và trừ, chúng sẽ được dạy nhân và chia, điều này phục thuộc vào mối hứng thú và khả năng của trẻ.. Một lần nữa, trẻ sẽ dùng những đồ vật thật để hình dung ra câu trả lời, do đó trẻ có thể hiểu được quá trình đó diễn ra chứ không chỉ đơn thuần là nhớ các công thức.
5. Địa lý:
Đầu tiên trẻ được giới thiệu quả địa cầu với phần đất phủ bằng giâý màu đất và phần nước sơn màu xanh với bề mặt mịn. Điều này làm cho trẻ có ấn tượng cụ thể đối với lục địa. Tiếp theo là các hình thức chơi đố ô chữ với bản đồ thế giới. Trẻ học tên của các lục địa và chú tâm đến những khác biệt về kích cỡ và hình dạng. Bước tiếp theo là trò đố chữ với từng lục địa riêng biệt, trẻ sẽ học tên và địa điểm của các đất nước trong mỗi lục địa. Chẳng bao lâu sau trẻ sẽ có cảm giác cụ thể giúp cho sự hình dung ra thế giới của chúng và nơi chúng đang sống….
“Mục đích của chúng tôi là không chỉ làm cho trẻ hiểu, nhưng lại không buộc trẻ phải ghi nhớ chúng, trái lại, chúng tôi chạm đến sự tưởng tượng của trẻ để thúc đẩy tiềm năng nội tâm của trẻ.” Dr. Maria Montessori
“Thông qua sự tương tác của trẻ với môi trường, thông qua hoạt động của đôi bàn tay, thông qua sự hoàn toàn tự động của trẻ hấp thu các khía cạnh đạo đức, xã hội, văn hoá, tri thức về thế giới quanh trẻ và thông qua sự hoàn toàn độc lập của trẻ, trẻ sẽ phát triển bản thân, phát triển cá thể riêng biệt của mình.” Dr. Maria Montessori
Bài sau:"241 hoạt động áp dụng phương pháp Montessori cho lứa tuổi 2-8 và dành cho các trẻ :
• Trẻ bình thường
• Trẻ có khả năng trổi vượt hơn các bạn bình thường khác.
• Trẻ thuộc nhóm chậm phát triển (tăng động, tự kỷ, aspinger, down v.v..)
07:10 CH 03/11/2006
Tự kỷ (phần 2)
XÂY DỰNG QUAN HỆ ĐỒNG ĐẢM, BAO DUNG VÀ BẤT BẠO ĐỘNG VỚI TRẺ EM CÓ NGUY CƠ TỰ KỶ (2)
Nhằm minh họa, tôi xin trích dẫn một đôi ví dụ như sau:
Mỗi buổi sáng, sau khi thức dậy, theo cách quyết định đơn phương của mình, Sean phải là người đầu tiên vào phòng bếp, để ăn sáng, trước khi đi học. Nếu em Meagan hay là cha hoặc mẹ không tôn trọng cách làm ấy, Sean sẽ bùng nổ, la lối, khóc lóc và gây rối loạn cho mọi người.
Nhìn lại sự cố ấy, Sean đã giải thích rằng: Sean cần có những qui luật bất biến, để ổn định đời sống của mình. Khi có người không tôn trọng thứ tự ấy, Sean không còn cảm thấy an toàn suốt cả ngày. Tuy nhiên, Sean không biết dùng cách nào, để bộc lộ và trình bày nguyện vọng ấy cho mọi người trong nhà. “Bùng nổ” là một cách khẳng định mình: Tôi cần được mọi người tôn trọng. Ai ở ngoài tôi có khả năng bắc nhịp cầu, giúp tôi dần dần hiểu được con người ở bên trong nội tâm của tôi? Thiếu bài học nầy, tôi thực sự chỉ là “một pháo đài trống rỗng”, như Bruno Bettelheim thường khẳng định, vào những năm 1960. Thiếu những ý nghĩa được xác định như vậy, câu nói trên đây chỉ làm tổn thương cho bao nhiêu cha mẹ, và đánh mất lòng quyết tâm, phấn đấu nơi họ
Một ví dụ thứ hai: Những lỗ thoát nước trong nhà tắm, cũng như trong phòng vệ sinh, luôn luôn bị kẹt cứng. Sean đã có thú vui là ném giấy hay là bút chì vào trong các lỗ thoát nước như vậy, để tìm hiểu những vật dụng sẽ đi đến đâu.
Nhìn lại sự cố ấy, đã gây ra bao nhiêu xáo trộn trong đời sống gia đình, cũng như những cơn thịnh nộ của cha mẹ, Sean đã thú nhận rằng: Những kẻ hở, những lỗ trống luôn luôn kích thích hiếu kỳ của mình, một cách tột độ. Cho nên, Sean cảm thấy băn khoăn, bối rối, khắc khoải, bao lâu chưa tìm cách “nghiên cứu”, nhằm hiểu rõ: những kẻ hở, những lỗ trống ấy dẫn nước và khí, cũng như bao nhiêu vật dụng khác đi về đâu, đến đâu.
4.- Ba câu hỏi cơ bản trong cuộc đời
Trong vòng hơn 20 năm ròng rã, cuộc đời của ông bà Barron đã chất chứa nhiều nước mắt và hối hận, nhiều giận hờn và thét la, nhiều đắng cay và tủi nhục. Trên những bước đường lần mò, mù lòa, giữa đêm tối dày đặc và triền miên, vô vọng và vô phúc, hai ông bà vẫn luôn luôn giữ vững ngọn đuốc yêu thương đối với đứa con tự kỷ của mình. Nhờ thái độ vững tin, không bao giờ chấp nhận đầu hàng của hai cha mẹ, cậu bé Sean vẫn ngày ngày lớn lên và phát triển theo vận tốc hoàn toàn riêng biệt của mình.
* Khi lên 3 tuổi, Sean đã bắt chước em là Meagan, lặp lại một đôi từ một cách máy móc, nhưng không hiểu rõ ý nghĩa và biết cách ứng dụng mỗi từ, với từng hoàn cảnh cụ thể, trong cuộc sống hằng ngày.
* Từ 5 tuổi trở lên, ngôn ngữ đã xuất hiện, lúc ở nhà, cũng như tại trường học. Thế nhưng, ngôn ngữ của Sean chỉ là một tập hợp hỗn loạn, lộn xộn. Khi phát biểu, Sean kết ráp với nhau những từ lạ lùng, ít được ai dùng. Và khi kẻ khác diễn tả ý kiến và quan điểm của mình, Sean chi ghi nhận những tiếng động, tiếng ồn, những làn sóng bị nhiễm, như trên các kênh, các đài rađiô và truyền hình. Thậm chí, khi cha mẹ phẩn nộ, la nạt, rầy rà, Sean chỉ ghi nhận những điệu bộ “hoa tay múa cánh”, hay là những “nét mặt sừng sộ, hung tợn…” mà thôi. Ngoài ra, Sean không bao giờ hiểu rõ cha mẹ cố ý nói gì với mình, dạy gì cho mình. Đó là một trong những lý do chính yếu tại sao Sean tìm cách tránh xa những quan hệ xã hội, thậm chí với cha mẹ. Hẳn thực, ở đâu có con người tiếp xúc, trao đổi qua lại, ở đó Sean cảm thấy bị tổn thương, nhức nhối, mất an toàn, cô đơn và lạc lỏng.
Từ ngày lắng nghe và tìm hiểu tiếng kêu trầm thống của Sean Barron, đã được viết ra với tất cả khổ đau lai láng tràn trể, trên suốt chiều dài hơn 20 năm, bản thân tôi đồng cảm với tình huống bế tắc, tiến thối lưỡng nan của mọi trẻ em có nguy cơ tự kỷ, khi phải tiếp cận với vấn đề ngôn ngữ. Ngôn ngữ phải chăng là phương tiện thiết yếu, tạo trung gian giữa người với người? Không tiếp thu và thấm nhuần bài học về ngôn ngữ, làm sao một trẻ em tiến lên khả năng hội nhập những bài học làm người khác? Tuy nhiên, ngôn ngữ bao gồm rất nhiều cạm bẫy, hiểm nguy và tai họa. Xuyên qua ngôn ngữ của người khác, bắt đầu từ cha mẹ sinh ra tôi, tôi dễ dàng đánh mất lòng tự tin đã có và có sẵn, từ ngày tôi vừa lọt lòng mẹ.
Khi người lớn bắt đầu cấm đoán, trừng phạt, la rầy, tố cáo, mắng chửi… tôi đã từ từ nghi kỵ về chính mình:
* Phải chăng tôi là con người có giá trị?
* Phải chăng tôi được yêu thương, trên suốt con đường học làm người?
* Phải chăng tôi có khả năng làm cho đời tôi có ý nghĩa xây dựng và phục vụ?
Bao lâu 3 câu hỏi ấy chưa được cha mẹ và thầy cô trả lời cho tôi, một cách thỏa đáng, suốt dọc cuộc đời, tôi vẫn còn là đứa bé bơ vơ, phiêu bạt, lang thang…cơ hồ một chiếc thuyền không có bến đậu, giữa bão táp và phong ba.
Sống trong những tình huống như vậy, thay vì biết CHỌN LỰA và QUYẾT ĐỊNH, để trở thành con người tự do, có bản lãnh, tôi chỉ PHẢN ỨNG một cách máy móc và tự động, dưới sức ép của những xúc động tràn ngập và hoàn toàn vô thức. Theo lối nói chuyên môn của Tâm Lý Phật học, đó là VÔ MINH và DỤC VỌNG đang lèo lái cuộc đời. Lúc bấy giờ, tuy có tai, tôi vẫn không nghe như người câm điếc. Tuy có mắt, tôi vẫn không thấy như người đui mù. Tuy có làn da nhạy bén, tôi vẫn lạnh lùng và vô cảm, như một tảng băng sơn.
Và khi tôi chỉ phản ứng như vậy, hành vi khách quan bên ngoài của tôi có hai chiều hướng:
* Một là chống đối, phản loạn, đập phá, cao bồi, du đãng,
* Hai là bị động, ù lì, lệ thuộc, làm nạn nhân cho người khác.
5.- Những chuyển biến lớn lao của Sean Barron, từ năm lên 17 tuổi
Vào năm 1978, lúc Sean lên 17 tuổi, vì lý do thay đổi công ăn việc làm, ông bà Barron đã quyết định di chuyển nơi cư trú, từ bang Ohio, ở phía Đông Nước Mỹ, đến bang California ở về phía Tây, nằm sát bờ biển Thái Bình Dương.
Lúc ban đầu, Sean đã phản loạn, từ chối.
Nhưng sau gần một năm thích nghi với môi trường mới, những chuyển biến bắt đầu xuất hiện một cách rõ nét, trong cuộc sống của Sean.
Trong khuôn khổ của bài chia sẻ vắn gọn nầy, tôi không có tham vọng phân tích mọi yếu tố đã đóng góp phần mình vào thành quả chuyển biến lớn lao, trong con người của Sean. Tôi chỉ nêu ra những sự cố có tính quyết định sau đây:
* Sự cố thứ nhất là lớp học về cuộc sống hằng ngày.
Nhờ có nhiều giờ rảnh và các môn học ở trường trung học không quá khó khăn, Sean đã đăng ký theo học một khóa học về cuộc sống thường ngày. Chủ đề đầu tiên được bà giáo trình bày là “Hội Chứng Tự Kỷ”. Khi nghe bà giáo trình bày những dấu hiệu cần phát hiện và nhất là những hành vi đặc biệt và độc đào của những người có những rối loạn này, Sean cảm nghiệm như bà giáo đang nói về chính con người của mình. “Tôi thấy mình như đang bị lột trần, trước mặt của mọi người”, đó là lời tự thú của Sean, sau giờ học.
* Sự cố thứ hai là cuốn phim với tựa đề “Hỡi con, hãy đứng thẳng lên”.
Nhờ lời giới thiệu của một bà bạn, Mẹ của Sean đã mang về nhà một cuốn phim. Bà Judy, Sean và Meagan, cả ba mẹ con đã cùng ngồi xem với nhau.
Cuốn phim trình bày nhân vật chính là một trẻ em 5 tuổi, có những hành vi, điệu bộ và sở thích hoàn toàn giống như Sean, cách đây 12 năm về trước.
Trong cuốn phim, bên cạnh đứa bé, bà mẹ chỉ làm công việc “phản ảnh” con, bằng cách lặp lại những điệu bộ, hoàn toàn giống như con. Khi đứa con thét la, ú ớ hay là bi bô, phát âm… bà mẹ bắt chước, làm y hệt như con.
Trong nhiều tháng, bà mẹ đã tìm cách “đi vào bên trong vũ trụ của con”. Ngày ngày, bà “ĐỒNG HÀNH” với con, để “ĐỒNG CẢM” với con.
Nhờ vậy, từ từ đứa con thoát ra khỏi vũ trụ Tự Kỷ của mình. Từ từ trở về thế giới bình thường với mẹ và giống như mẹ. Cuối cùng đứa con biết ĐỒNG CẢM và ĐỒNG HÀNH với mẹ.
Suốt buổi xem phim, bà Judy không cầm nổi nước mắt. Ngồi bên cạnh con, bà đã khóc tức tưởi.
Bà nhớ lại, vào lúc Sean lên 10 tuổi, bà đã có lần giải thích cho con “Hội Chứng Tự Kỷ” là gì…Sean chỉ nghe qua, nhưng không chú ý, rồi bỏ đi.
Lần nầy, Sean đã ngồi xem phim từ đầu chí cuối, một cách rất chăm chỉ.
Sau khi cuốn phim đã kết thức, trong vòng 2 đến 3 phút, cả 3 mẹ con, ngồi bất động và thinh lặng hoàn toàn. Cuối cùng, chính Sean đã cất tiếng:
* Mẹ ơi, thế thì con cũng mắc phải chứng Tự Kỷ?
* Vâng, con ơi, bà mẹ trả lời, đúng như vậy.
Sau đó cả ba mẹ con ngồi nhìn nhau. Lần đầu tiên trong cuộc đời, Sean nhìn thẳng vào đáy mắt của mẹ, không còn chi để LO SỢ.
Cũng từ lúc ấy, theo lời thú nhận của Sean, “tôi có thể đặt ra cho mẹ tôi, tất cả mọi câu hỏi. Và mẹ sẽ trả lời cho tôi”. Ngôn ngữ không còn là một hố sâu thăm thẳm, giữa con người với con người. Ngôn ngữ là nhịp cầu nối kết con người lại với nhau
Lausanne,=2006
BÍ CHÚ :
1. Hội Chứng Tự Kỷ: Hướng đến một lối nhìn khoa học và toàn diện.
2. Judy Barron, Sean Barron - Moi, l’enfant autiste – J’ai Lu, Librairie Plon, 1993.
- There’s a boy in here – Simon & Schuster, New York, 1992
nguyenvanthanh
06:44 CH 03/11/2006
Tự kỷ (phần 2)
XÂY DỰNG QUAN HỆ ĐỒNG ĐẢM, BAO DUNG VÀ BẤT BẠO ĐỘNG VỚI TRẺ EM CÓ NGUY CƠ TỰ KỶ
Trong một bài chia sẻ trước đây, tôi đã mạnh dạn đưa ra những nhận xét và kinh nghiệm như sau (1) :
« Ích lợi gì, khi trẻ em suốt ngày phải học tập, lặp đi lặp lại một đôi từ hay là một đôi câu, một cách máy móc tự động, như keo vẹt, để rồi sau đó trở nên bị động và ù lì hoàn toàn trong các tác phong hằng ngày ?
« Ích lợi gì, khi chúng ta tìm cách cấm đoán, ức chế hoặc trừng phạt những hành vi kỳ dị và những sở thích lạ thường, nếu sau đó, trẻ em càng ngày càng cố thủ trong một nếp sống bít kín và cắt đứt mọi quan hệ xã hội với mọi người ? ».
Một cách đặc biệt, tác phẩm mang tựa đề « Moi, l’enfant autiste » (Tôi là một đứa bé mắc hội chứng Tự Kỷ), xuất bản lần đầu tiên vào năm 1991, đã củng cố lối nhìn có tính giáo dục và sư phạm trên đây của tôi. Nguyên tác bằng tiếng Anh có tên là « There’s a boy in here ». Hẳn thực, ở bên trong, sau bộ mặt Tự Kỷ có một trẻ em, một đứa con, một con người… cần được chúng ta đùm bọc, dạy dỗ và tôn trọng.
1.- Nội dung của cuốn sách có liên hệ đến Hội Chứng Tự Kỷ
Tác giả của cuốn sách là hai mẹ con : bà Judy Barron và cậu con trai đầu lòng Sean Barron (2).
Sean sinh ra vào năm 1961. Bà mẹ lúc bấy giờ được 21 tuổi. Người cha là Ron Barron 22 tuổi, đang hành nghề giáo viên tại trường Portland, thuộc bang Ohio, Nước Mỹ.
Trong lối kết cấu hành văn, tác phẩm nầy trình bày một bộ mặt khá độc đáo. Bà mẹ ghi lại các biến chuyển đã xảy ra trong đời sống của đứa con từ ngày sinh ra. Những trang nhật ký ấy thường đề cập những vấn đề khó khăn xuất hiện trong đời sống gia đình, nhất là những tình huống khủng hoảng và xung đột, trong quan hệ giữa hai mẹ con.
Sau khi đã lắng nghe và cảm nhận những trăn trở, lo âu, tuyệt vọng… của bà mẹ, trong suốt một phần tư thế kỷ, Sean Barron đã cầm bút, ghi thêm những nhận xét và lời giải thích chủ quan của mình, từ khi vượt qua ngày sinh nhật thứ 25.
Hai mẹ con đã cùng nhau viết ra những nhận thức và cảm nghiệm như vậy trong vòng 3 năm. Sau đó, Sean còn phải trải qua 2 năm, để gọt đẽo, trau chuốt, làm cho bản văn của mình thêm phần trong sáng, đơn sơ và rõ ràng.
Điều đáng lưu tâm và ghi nhận, trong tác phẩm nầy, là quá trình biến chuyển tâm linh trải dài trong vòng 30 năm của một con người mang hội chứng Tự Kỷ, còn dược gọi là Rối Loạn Phát Triển Lan Tỏa:
* Sean sinh ra vào năm 1961, như tôi đã nói tới trước đây,
* Khi lên 2 tuổi, Sean có thêm một đứa em gái mang tên là Meagan,
* Chung quanh 4 tuổi, Sean được các bác sĩ chuyên môn, vào thời ấy, phát hiện là mắc Hội Chứng Tự Kỷ,
* Từ thời điểm ấy trở đi, trước mỗi một phản ứng của Sean, nhất là trong đời sống hằng ngày tại gia đình, hai ông bà Barron đã cảm nghiệm nhiều đắng cay, chua xót, tuyệt vọng và chán nản.
* Lớn tiếng la nạt, giam con vào phòng và khóa cửa lại…là những biện pháp đã được cả hai cha mẹ sử dụng, khi thần kinh quá bị căng thẳng, vì phải đối diện thường xuyên với hành vi của Sean. Theo lối nhìn và cách “gắn nhãn hiệu” của hai ông bà, đó là những hành vi “ương ngạnh, ngoan cố, cứng đầu, không chịu vâng lời và nghe lời một ai cả”.
* Trong một vài tình huống trầm cảm, họ đã dùng tay hay là các đồ vật có sẵn trước mặt, để đánh đập, trừng phạt con, một cách thô bạo.
* Một cách đặc biệt, từ ngày Sean biết đi, hành vi càng ngày càng trở nên lăng xăng, tăng động, khiêu khích và phá hoại.
* Sau mỗi lần có hành vi bạo động với con, cả hai ông bà đều cảm thấy ân hận, xấu hổ, khóc lóc, tự đánh giá là không biết dạy con. Cho nên họ đã dốc quyết sẽ không bao giờ tái phạm.
* Tuy nhiên, ngay lập tức sáng hôm sau, vừa khi thức dậy, nhảy ra khỏi giường, Sean đã trở lại với những hành vi thuộc thói quen hằng ngày. Và cha mẹ cũng lại tự động đặt mình trong tình thế đánh mất khả năng làm chủ những cảm xúc và phản ứng của mình. Bạo động lại ồ ạt xuất đầu lộ diện, trong lời nói và cánh tay…vượt ra ngoài khả năng kiểm soát và ý thức của cả hai ông bà.
2.- Những đấu tranh gay gắt của hai cha mẹ, nhất là của bà Judy Barron
Ngay từ những giây phút đầu tiên, vừa khi các bác sĩ cũng như các nhà chuyên môn đã xác định Hội Chứng Tự Kỷ của Sean, với lời phán quyết đành rành “Đây là một tai họa khủng khiếp, không có lối thoát, trong những điều kiện hiện thời của y khoa”.
Thế nhưng, hơn ai hết, bà Judy Barron vẫn đấu tranh quyết liệt, với tất cả tâm huyết và năng lực “làm người”, nhằm chứng minh cho bản thân mình: Lời phán quyết ấy không thể nào trở thành hiện thực, cho đứa con đầu lòng của bà, bao lâu bà còn sống, còn thở. Nhiều lúc, những khó khăn do hành vi rối loạn của Sean mang đến cho bà và dìm bà vào những hố sâu khủng hoảng và trầm cảm lớn lao, bà vẫn tìm cách hiên ngang đứng dậy, vươn lên, bước tới.
Sau khi đem con đến phòng khám, thuộc nhiều ngành nghề chuyên môn khác nhau, như Tâm Thần, Thần Kinh, Tâm lý Trị Liệu, Dinh Dưỡng Trị Liệu, Gia Đình Trị Liệu…không một nơi nào có khả năng mang đến cho hai Mẹ con một tia hy vọng. Những loại dược phẩm khác nhau như Ritalin, Mellaril, Tegreton, Phenergan…giảm khinh một phần nào, tình trạng tăng động của Sean, chỉ trong vòng một hai hôm. Sau đó, cậu con trai càng phá phách hơn, càng thét la bực bội nhiều hơn hay là càng ngày càng đặt bày ra những trò chơi rất nguy hiểm, khi nghỉ học ở nhà.
3.- Những dấu hiệu thuộc Hội Chứng Tự Kỷ, trong hành vi của Sean
Đa số những hành vi của Sean, đang ngày ngày tạo hoang mang và khó khăn cho cha mẹ, đều thuộc 3 dấu hiệu chính qui và đặc hiệu, mà tôi đã đề cập với đầy đủ mọi chi tiết, trong một bài chia sẻ trước đây “Hướng đến một lối nhìn khoa học và toàn diện về Hội Chứng Tự Kỷ” (3).
* Dấu hiệu thứ nhất là đời sống bít kín, không có những quan hệ xã hội, tác động qua lại giữa người với người, thậm chí với cha mẹ và những ai khác đang cùng chung sống trong gia đình,
* Dấu hiệu thứ hai có liên hệ đến ngôn ngữ. Đối với người Tự Kỷ, ngôn ngữ không phải là một phương tiện có vai trò trung gian, bắc nhịp cầu qua lại, giữa những người có nhu cầu diễn tả mình và tìm hiểu quan điểm của người khác.
* Dấu hiệu thứ ba là những hành vi lạ thường, kỳ dị, lặp đi lặp lại… bộc lộ những nhu cầu và sở thích hoàn toàn riêng tư, không thể được chia sẻ với một người thứ hai.
Nét độc đáo và đặc sắc, trong tác phẩm “Tôi là một trẻ em Tự Kỷ” là sự đối chiếu thường xuyên giữa hai bình diện hoàn toàn khác nhau, nhưng bổ túc và kiện toàn cho nhau. Một bên, bà Judy Barron trình bày và giới thiệu nhiều hành vi cụ thể và khách quan của đứa con, trong thời gian trải dài hơn 20 năm. Một bên khác, chính tác nhân Sean Barron sau khi nhìn lại các sự cố đã xảy ra trong cuộc đời quá khứ của mình, trình bày quan điểm và lối nhìn hoàn toàn chủ quan. Bằng cách này hay cách khác, với tư cách là một chứng nhân về Hội Chứng Tự Kỷ “từ bên trong”, Sean muốn gửi đi một sứ điệp.
Đối với những người làm cha mẹ và tất cả những ai đang phục vụ và dạy dỗ trẻ em, sứ điệp của Sean đáng được lắng nghe, tìm hiểu, coi trọng và thực hiện trong mọi quan hệ tiếp xúc và trao đổi hằng ngày:
Ở bên dưới mỗi hành vi mà tôi đã thực thi, tôi còn có những xúc động, nhu cầu, sở thích và nguyện vọng, không được ai lưu tâm và chia sẻ, thậm chí người mẹ sinh ra tôi. Người khác đang chung sống với tôi, chỉ lưu tâm và tố cáo những hành vi rối loạn bên ngoài. Ai có khả năng giúp đỡ tôi mang ra vùng ánh sáng, những xúc động, nhu cầu và lời yêu cầu ấy. Không tìm cách dạy cho tôi những bài học về quan hệ làm người nầy, làm sao tôi có thể trở thành người? Nếu tôi không được dạy và học về bài học cơ bản và đầu tiên nầy, những bài học khác chỉ là “uổng công đan giỏ bỏ cà, giỏ thưa, cà lọt, công đà uổng công”.
(xem tiếp phần 2)
06:40 CH 03/11/2006
Tự kỷ (phần 2)
Những dấu hiệu báo động ban đầu nhằm phát hiện
“ Nguy cơ Tự kỷ”.
1./ Chung quanh 18 tháng, trẻ em có hành vi thụ động
* Phản ứng chậm chạp, yếu ớt trước những kích thích trong lãnh vực quan hệ xã hội.
* Khó khăn trong lối nhìn trực diện và đồng qui: Mẹ đưa tay chỉ một vật dụng, trẻ nhìn tay chứ không nhìn theo hướng ngón tay
* Không đưa tay chỉ vật mong muốn, chỉ cầm tay người khác kéo tận nơi có vật mong muốn.
* Chậm phát âm: líu lo, bi bô…
* Không biết chơi giả bộ.
2./ Ở mọi lứa tuổi: có hiện tượng thóai hóa
- Không còn nói hay bi bô như trước đó vài tháng, vài tuần
3./ Ở lứa tuổi vào trường
* chơi một mình
* Không có quan hệ, tiếp xúc với bạn bè cùng lứa tuổi
4./ Lịch trình những cấp độ phát triển của trẻ em bình thường
0 - 3 tuần : Nhìn thẳng mặt người thân( bà mẹ) Thích nhìn vào mặt
6 tuần – 3 tháng: Nụ cuời “ xã hội” trao đổi với người thân, với khuôn mặt
3 - 6 tháng : Nụ cười chọn lọc dành cho người thân quen.
7 - 8 tháng : biết chú ý, đưa mắt nhìn khi có người gọi tên
10 – 12 tháng : Gọi “ ba mẹ” một cách đúng đắn, đúng người .
15 tháng:
- Nhìn khi có người nói chuyện với,
- Đưa hai tay ra để được bồng
- Chia sẻ đồng qui ( chia sẻ ý thích và hành động)
- Bắt chước, quan hệ xã hội như: trao đổi nụ cười qua lại
- Đưa tay vẩy chào khi tạm biệt.
- Biết trả lời khi có ai gọi tên của mình
- Biết thi hành những mệnh lệnh đơn giản
- Biết gọi Ba má
18 tháng :
- Biết gọi hay ít nhất chỉ đúng các phần thân thể, khi có người yêu cầu
- Biết chơi
- Nói vài ba từ
- Đưa tay chỉ các vật dụng
- Đưa mắt nhìn khi có người chỉ các đồ vật
24 tháng:
- Biết dùng câu với ít nhất 2 từ : đi chơi, ăn cơm, ba về ….
- Bắt chước làm theo các công việc quen thuộc như lau nhà, quét nhà ….
- Thích vui đùa với trẻ em cùng tuổi.
5./ Chung quanh 3 tuổi, những dấu hiệu đáng lo ngại
Chúng ta cần khảo sát 3 bình diện
Một : về mặt trao đổi và thông đạt… phát âm:
Có những hiện tượng rối lọan và chậm trể trong lĩnh vực ngôn ngữ
- Thiếu bi bô, bắt chước phát âm
- Phát âm không đúng với ngôn ngữ thông thường của môi trường
- Không trả lời, không có phản ứng khi có người gọi tên .
- Thiếu những trao đổi bằng điệu bộ, cử chỉ( ngôn ngữ không lời)
Hai : về mặt quan hệ xã hội:
- Không bắt chước,
- Không đưa tay chỉ các vật dụng cho người khi yêu cầu
- Không thích chơi với trẻ em cùng lứa tuổi
- Có những sở thích không giống ai
- Không nhận ra xúc động của người khác( khả năng đồng cảm)
- Không có những trò chơi tưởng tượng , giả bộ…
- Không bắt chước bạn bè cùng lứa tuổi
- Không chơi với bạn bè
- Chơi hay là ở một mình
- Quan hệ bất thường với người lớn: hoặc có thái độ lãnh đạm, hoặc thiếu những khỏang cách cần thiết
Ba : về mặt sở thích và hành vi
- Quá nhạy cảm
- Đu đưa, nhún nhảy….
- Tự hủy họai bả thân hay là tấn công kẻ khác
- Chống đối bùng nổ
- Khó hay là không chấp nhận những thay đổi trong cuộc sống hằng ngày
- Hành vi lặp đi lặp lại như sắp xếp các trò chơi hay là mở và tắt đèn một cách liên tục
6./ Dấu hiệu cần lập tức phát hiện
- Không bi bô, líu lo, bập bẹ
- Không “ chỉ” hay là không có quan hệ xã hội chung quanh 12 tháng
- Không nói được từ nào lúc 24 tháng
- Thóai hóa, mất ngôn ngữ, mất quan hệ trao đổi xã hội
7./ Những rối lọan phát triển lan tỏa (PDD: Pervasive Developmental Disorder )
Một: Trong vấn dề thể lý( cơ thể)
- Vần đề khó ngủ
- Vấn đề khó ăn.
- Không có xúc cảm hay là thiếu bén nhạy trước nước sôi, bếp điện hay là các nguy cơ khác như vùng sâu, nhảy từ lầu cao….
Vấn đề xúc động bùng nổ
- Bùng nổ quá đáng, không thể đo lường tiên liệu
- Thiếu ý thức tự kềm chế bản thân
- Không có những bộc lộ, diễn tả xúc động ra bên ngòai, ví dụ khi bằng lòng, hân hoan
Trương lực cơ
- Mềm nhũn hay là cứng đờ co quắp …
- Đi bằng đầu ngón chân
- Kích động lăng xăng, không thể ở yên một chỗ
Sơ đồ thân thể thiếu tổ chức, phối hợp,không ăn khớp với nhau
- Hoặc bám chặt vào kẻ khác, đưa lưng dựa sát
- Quá lưu tâm hay là vô cảm đối với một vài chi thể, bộ phận, thành phần….
- Sơ đồ thân thể không ăn khớp hoặc dính liền vào nhau, trong cách trình bày qua hình vẽ
- Trước hình ảnh của mình trong tấm gương , có thái độ lo sợ hay là lưu tâm quá đáng như ôm hôn….
- Phản ứng co rút tự vệ, hay là chạy trốn, khi phải va chạm kẻ khác
Hành vi lặp đi lặp lại, tự hủy bản thân hay là cần có một nghi thức, thứ tự bất di bất dịch
Trong lãnh vực tâm vận động
- Có những chậm trể, trì trệ
- Thái độ vụng về hay là rất tài tình xuất sắc khi thực hiện một số động tác.
- Hiếu động hay là ù lì, bị động, bất động
Hai: Trong lãnh vực tiế`p xúc với sự vật và môi trường sinh sống
+ Khichơi:
- Lăng xăng, hiếu động, thiếu ổn định
- Vòng vo lui tới với một số trò chơi hạn định hay là chập chờn, thiếu vui thích, chú ý trong các lọai trò chơi thuộc lứa tuổi…
+ Những phản ứng xúc động:
- Lo sợ quá đáng hay là thiếu vắng trước mặt người lạ , chung quanh 8 tháng
- Không chấp nhận một vài thay đổi
- Quá bám chặt vào những yếu tố cố định thuộc môi trường
- Hành vi băn khoăn, bối rối, lo sợ
- Thiếu tiên liệu dự đóan
- Thiếu ý thức về thời gian
Hành vi thiếu phân định cách rõ ràng
- Đối với những lúc xa lìa hay gặp lại, phản ứng có thể quá đáng hay thiếu vắng
- Hành vi không thay đổi hay là đi từ cực đoan nầy đến cực đoan khác, tùy theo hòan cảnh hay là tùy theo người có mặt
- Không ý thức về hiểm nguy
- Không ý thức về qui luật xã hội
Quan hệ với đối tượng
- Quan tâm đến chi tiết hơn là tổng thể
- Không có đối tượng trung gian hoặc chuyển tiếp ( thay thế mẹ)
- Không quan tâm đến chức năng hay phần vụ của đồ vật
Ba : Trong lãnh vực quan hệ xã hội
- Bít kín, trốn quan hệ
• Tránh liếc nhìn trực diện
• Tránh va chạm thể lý( xúc giác)
• Thiếu phản ứng khi được kích thích, kêu mời
• Cầm tay kẻ khác khi muốn họ thực hiện điều gì theo ý mình
- hành vi gắn bó rất ấu trỉ
- Không có chú ý đồng qui
- Ngôn ngữ chậm trể và lặp lại
8./ NĂM DẤU HIỆU CƠ BẢN
1./ Sống bít kín, không có quan hệ xã hội
2./ Bùng nổ( vì sợ, giận, buồn..)
3./ Ngôn ngữ thiếu vắng, chậm
4./ Lặp đi lặp lại trong hành vi và ngôn ngữ
5./ Hành vi lạ kỳ như nhún nhảy, xoay tròn, đưa tay ve vẩy trước mặt
NB .- Để có thể sử dụng lối nói “ HỘi chứng Tự kỷ”
Điều kiện 1 : Phải hội tụ cả 5 dấu hiệu một cách đầy đủ và khách quan
Điều kiện 2: Vẫn tồn đọng sau 6 tuổi
Trước 6 tuổi, chỉ sử dụng cách nói:
- Nguy cơ Tự kỷ
- Rối lạn lan tỏa trong lãnh vực phát triển ( PDD trong tiếng Anh hay là TED trong tiếng Pháp )
Cho nên vừa khi phát hiện một rối lọan
- Can thiệp sớm ngay tức khắc
- Nâng đỡ cha mẹ: đồng cảm đồng hành
- Với trẻ em . chú trọng 3 cách nhìn
• Kích thích giác quan và tâm vận động
• Quan hệ an tòan, vui thích, có mặt, KHÔNG đe dọa, trừng phạt, đánh đập chủi mắng …
• Khẳng định qui luật xã hội khi cần
nguyenvanthanh
06:18 CH 03/11/2006
Tự kỷ (phần 2)
(xin gửi các Mẹ phần trích lược tài liệu rất dài về CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ DỰ ÁN GIÁO DỤC CON CÁI" của GS tiến sĩ khoa học giáo dục Trần Văn Cảnh tại Paris, Pháp. Phần nào các mẹ không cùng niềm tin thì xin bỏ qua nhé)
khoá Chuẩn Bị Hôn Nhân XX
Mùa PS 2005, tại Giáo Xứ VN Paris
G.S Trần Văn Cảnh "Tiến sĩ khoa học giáo dục"
GIÁO DỤC CON CÁI
Để mở đầu cuộc thảo luận hôm nay, tôi xin gởi đến quí anh chị ba đóa hoa, hái từ sách Huấn Ca "Có con cái, trai hay gái, cha mẹ hãy lo giáo dục chúng" (HC 7.24-25). Bằng không, "chúng trở nên mất dậy và làm nhục cho cả cha lẫn mẹ" (HC 22.3-5). Trái lại, "Cả kho tàng của thế giới cũng không quí bằng có một người con được giáo dục tốt" (HC 26,28).
Và để đi vào đề tài "Giáo dục con cái" trong khóa mục vụ này, tôi xin đặt với quí anh chị ba câu hỏi và xin gợi một vài ý tưởng để khai mào :
1. Tại sao phải giáo dục con cái ?
2. Phải giáo dục con cái ở những lãnh vực nào ?
3. Phải giáo dục con cái bằng phương pháp nào ?
1. Tại sao phải giáo dục con cái ?
Trong ca dao Việt Nam, ta đọc được câu này :
Vợ chồng là nghĩa tào khang,
Chồng hòa vợ thuận nhà thường yên vui.
Sinh con mới ra thân người,
Làm ăn thịnh vượng đời đời ấm no.
1. Qua văn hóa Việt Nam, cũng như giáo huấn của Giáo Hội, lý do thứ nhất khiến cha mẹ phải giáo dục con cái là vì đó là mục tiêu của BT Hôn Phối, và nói theo ca dao Việt Nam, thì đó là nghĩa tào khang.
2. Gần với lý do nghĩa tào khang, là lý do nợ tông đường. Cha mẹ ta đã sinh ra ta, đã giáo dục ta, đã làm ta ra thân người. Hôm nay, đến phiên ta, ta phải nhớ đến cội nguồn, phải trả cái nợ đã được giáo dục, bằng cách chính bản thân ta, ta giáo dục con cái ta. Đó là ý nghĩa của câu ca dao :
Trứng rồng lại nở ra rồng,
Hạt thông lại nở cây thông rườm rà.
Có cha mới sinh ra ta,
Làm ăn thời bởi mẹ cha vun trồng.
Khôn ngoan nhờ ấm cha ông,
Làm nên phải đoái tổ tông phụng thờ.
Đạo làm con chớ hững hờ,
Phải đem hiếu kính mà thờ từ nghiêm.
3. Vả lại, việc giáo dục con cái là lẽ tự nhiên. Tự bản tính tự nhiên, từ cây cỏ, súc vật, sinh vật nào cũng biết chỉ dạy cho con cái nó. Và quan sát chung quanh chúng ta, ta thấy ai ai cũng làm như vậy. Cha mẹ nào cũng lo lắng dạy dỗ con cái mình. Còn ta, lẽ nào ta chẳng làm như vậy ? Ta là một ngoại lệ sao ?
Sinh con, ai nỡ sinh lòng,
Sinh con ai chẳng vun trồng cho con ?
Đó cũng là lẽ mà Tuyên Ngôn Giáo Dục Công Giáo đã nhận định rằng : "Vì là nguồn truyền sự sống cho con cái, cha mẹ có bổn phận hết sức quan trọng là giáo dục chúng, vì thế, họ được coi là những nhà giáo dục đầu tiên và chính yếu của chúng. Vai trò giáo dục này quan trọng đến nỗi thiếu sót thì khó lòng bổ khuyết được" (GD 3).
4. Ngoài ra, như thày Khổng Tử đã dạy : "Kế một năm là trồng lúa, kế mười năm là trồng cây, kế trăm năm là trồng người" Giáo dục con cái phải được cha mẹ coi trọng và thực hiện kỹ lưỡng, vì đó là "lợi ích kinh tế".
Sinh con chẳng dạy chẳng răn,
Thà rằng nuôi lợn cho ăn lấy lòng.
Câu sách Huấn Ca mà tôi trích ở trên, cũng nghĩ như vậy, khi bảo rằng : "Cả kho tàng của thế giới cũng không quí bằng có một người con được giáo dục tốt" (HC 26,28).
5. Sau cùng, dẫu đã mặc nhiên hàm ý qua các lý do trên, nhưng để nói cho rõ ra, ta cũng nên xác định rằng cha mẹ phải giáo dục con cái, vì Giáo Hội dạy như vậy. Xin trích dẫn thêm một văn bản của Công Đồng Vatican II : Tự bản tính của nó, hôn nhân và tình yêu vợ chồng phải được hướng về việc sinh sản và giáo dục con cái, vì đó là chóp đỉnh cao đẹp của hôn nhân (GS 48).
Vậy tóm lại, trước câu hỏi "tại sao cha mẹ phải giáo dục con cái ?", xin thưa rằng vì năm lý do : vì nghĩa tào khang, vì nợ tông đường, vì tính tự nhiên, vì lợi ích kinh tế và vì Giáo Hội dạy như vậy.
2.Nhưng phải giáo dục con cái ở những lãnh vực nào ?
Trong lá thơ gởi các gia đình tháng hai, năm 1994, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã vạch cho các bậc cha mẹ rằng "lý tưởng giáo dục CG là một giáo dục toàn diện".
Thế nào là giáo dục toàn diện ?
Văn hóa cổ truyền Việt Nam hoàn toàn đồng ý với quan niệm giáo dục toàn diện này, qua giấc mơ giáo dục bình dân :
Trên trời có cái cầu vòng,
Kẻ chợ Cầu Muống, cửa đông cầu Rền.
Vua trên đền, cầu vòng cầu bạc,
Các lái buôn cầu nước cầu non.
Đôi ta cầu của cầu con :
Con đẹp giống mẹ, con giòn giống cha.
Con gái dệt cửi trong nhà,
Con trai đi học đỗ ba khoa liền.
Con lớn thi đỗ trạng nguyên,
Hai con tiến sĩ đỗ liền cả ba.
Vinh qui bái tổ về nhà,
Bõ công đèn sách mẹ cha nuôi thầy.
Giáo dục toàn diện gồm năm lãnh vực :
1. Lãnh vực thể lý, phải dạy con ăn, nói, cười, chơi :
Trời sinh ra đã làm người,
Hay ăn, hay nói, hay cười, hay chơi.
Khi ăn thì phải lựa mùi,
Khi nói thì phải lựa lời, chớ sai.
Khi vui, chớ có vội cười,
Nơi không lễ phép chớ chơi làm gì !
2. Lãnh vực kinh tế, phải dạy con biết tính toán, tiết kiệm :
Làm người phải biết tiện tần :
Đồ ăn, thức mặc, có ngần thì thôi.
Những người đói rách rạc rời,
Bởi phụ của trời mà chẳng nên ăn.
3. Lãnh vực nghề nghiệp, phải dạy con biết chuyên cần làm ăn trong nghề nghiệp của mình :
Trăm năm như cõi trời chung,
Trăm nghề cũng phải có công mới thành.
Cứ trong gia nghiệp nhà mình,
Ngày đêm xem sóc giữ gìn làm ăn.
Chữ rằng tiểu phú do cần,
Còn như đại phú, là phần do thiên.
Đừng trễ nải, chớ ghét ghen.
Còn như lộc nước có phen dồi dào.
4. Lãnh vực luân lý xã hội, phải dạy con biết cương thường :
Làm người phải biết cương thường,
Xem trong ngũ đẳng, quân cương ở đầu.
Thờ cha, kính mẹ trước sau,
Anh em hòa thuận, mới hầu làm nên.
Vợ chồng đạo nghĩa cho bền,
Bạn bè cho thực, dưới trên đúng thường.
5. Một lãnh vực mà văn hóa Việt Nam không đề cập đến vì là độc đáo của người công giáo. Nhưng bất cứ cha mẹ công giáo nào cũng coi trọng. Đó là lãnh vực đức tin.
Đối với con cái, cha mẹ là những người cộng tác với ơn Chúa, là những chứng nhân đức tin. Thực vậy, cha mẹ là những kẻ trước tiên rao giảng và giáo dục đức tin cho con bằng lời nói và gương sáng (TĐGD 1).
Chính cha mẹ có nhiệm vụ tạo cho gia đình một bầu khí thấm nhuần tình yêu cũng như lòng thành kính đối với Thiên Chúa và tha nhân (GD 3).
Tóm lại, trước câu hỏi "phải giáo dục con cái ở những lãnh vực nào ?", xin thưa rằng ở năm lãnh vực : thể lý, kinh tế, nghề nghiệp, xã hội luân lý và đức tin.
3. Phải giáo dục con cái bằng phương pháp nào ?
Tình yêu không ngớt bị thử thách : phải cố gắng, phải chịu đựng và đôi khi bị thất vọng trong việc giáo dục. Trong những cơn thử thách ấy, ta phải tìm đến nguồn sức mạnh thiêng liêng, mà không đâu khác hơn là nơi "Đấng đã yêu đến tận cùng". Giáo dục, bởi vậy, nằm trong lòng văn hóa và văn minh tình yêu.
Tình yêu, như vậy, là nguyên tắc, là phương pháp, là dụng cụ căn bản trong mọi hành động giáo dục. Tình yêu này cao cả, rộng lượng và bất tận :
Công cha như núi thái sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Trên căn bản tình yêu, một phương pháp chiến lược rất hữu hiệu trong việc giáo dục con cái đã được nhiều thế hệ trắc nghiệm và xác nhận là sự cộng tác hỗ trợ của cả hai người cha mẹ :
Mẹ dạy thì con khéo,
Bố dạy thì con khôn...
Sự cộng tác hỗ trợ này được biểu lộ qua sự thống nhất về mệnh lệnh, giúp con cái an tâm và tin tưởng thi hành. Nên tránh tranh luận, gây? gỗ trước mặt con cái về các mệnh lệnh trao cho chúng. Những tranh luận, gây gỗ này chỉ làm chúng hồ nghi, hoặc đưa cho chúng dịp lợi dụng sự khác biệt quan điểm của cha mẹ.
2. Yêu có nghĩa là chia sẻ, theo dõi, khuyến khích, chỉ dẫn. Nó ngược hẳn với sự buông thả phóng túng. Theo dõi để chia sẻ các ưu tư của con cái, để hiểu biết các giao du của chúng, để khuyến khích khi chúng làm đúng và để sửa dẫn khi chúng làm sai, là phương pháp giáo dục thứ hai rất quan trọng mà mọi cha mẹ cần áp dụng.
Con hư, bởi tại cha dong,
Vợ hư, bởi tại ông chồng cả nghe.
Cha sinh, mẹ dưỡng,
Cha đưa, mẹ đón.
Đừng áp bức con cái, nhưng hãy dưỡng dục, biết răn bảo sửa dạy theo đạo Chúa (Eph 6,4).
3. Một phương pháp giáo dục thứ ba, càng ngày càng được áp dụng, tại gia đình cũng như tại học đường, là phương pháp tâm lý phát sinh và hoàn cảnh. Phương pháp này chú trọng đến khả năng hấp thụ của trẻ em tùy theo lứa tuổi, tùy theo cá tính và tùy theo hoàn cảnh.
Nhưng đại cương thì lúc ban đầu rất là quan trọng :
Dạy con từ thuở còn thơ,
Dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về.
Mục tiêu vẫn gắt gao và đòi hỏi :
Cha muốn cho con hay
Thầy muốn cho trò khá.
Mà sự mắng phạt phải tùy người, tùy lúc, tùy việc mà áp dụng :
Mẹ đánh một trăm,
Không bằng cha ngăm một tiếng.
Gia đình là đơn vị quan trọng nhất của một xã hội lành mạnh và của một giáo hội tin cậy. Dẫu có bị khủng hoảng, gia đình vẫn là điểm tựa để thành công và để đương đầu với các khó khăn của cuộc đời. Giáo dục trong gia đình, bởi vậy, chiếm một địa vị vô cùng quan trọng. Giáo dục là lẽ tự nhiên, là nghĩa vợ chồng, là nợ tông đường, là chóp đỉnh cao đẹp, là kho tàng quí báu, là vinh dự hay tủi nhục của gia đình. Trong việc giáo dục gia đình, cha mẹ phải lãnh lấy trách nhiệm dạy bảo con cái và anh chị em cũng góp phần không nhỏ cho nhau. Trong gia đình công giáo, việc giáo dục có một lý tưởng toàn diện và bao gồm mọi lãnh vực, nhưng quan trọng nhất là lãnh vực đức tin, lãnh vực luân lý xã hội, lãnh vực nghề nghiệp, lãnh vực kinh tế và lãnh vực thể lý. Phương pháp hữu hiệu nhất để giáo dục con cái là giáo dục chúng bằng và trong tình yêu. Tình yêu bảo ta phải thống nhất đường lối giáo dục, không buôn thả, nhưng chia sẽ, theo dõi, khuyến khích và chỉ dẫn con. Tình yêu cũng bảo ta phải tùy thời, tùy nơi và tùy tuổi mà dạy con.
Làm sao xây dựng dự án ?
Tôi hỏi các anh chị :
- Các anh chị muốn xây dụng một ‘Dự án Giáo Dục con cái’. Vậy, theo các anh chị, để xây dụng ‘Dự án Giáo Dục con cái’, mình phải vạch ra được những điểm nào ?
Anh Giuse. Trần Quốc Bình và chị Thérèse Đỗ Uyên Thi trả lời ngay :
- Thưa giáo sư, mình phải xác định được những mục tiêu mà mình muốn.
Chị Thảo và anh Lê Dân tiếp theo :
- Dạ thưa bác, mình phải đề ra được những việc mà mình phải làm.
Chị Thanh Tâm và anh Anh Sĩ điềm tĩnh giơ tay và phát biểu :
- Thưa bác và các anh chị, chúng em đồng ý với anh chị Bình-Uyên và anh chị Dân-Thảo là phải định được mục tiêu mình muốn rồi từ đó, thảo ra chương trình mình sẽ phải làm. Nhưng vấn đề là mục tiêu mình định và chương trình mình thảo có cụ thể, có khả thi và có hợp với mình không ? Bởi vậy, chúng em nghĩ, trước khi xác định mục tiêu và thảo chương trình, mình cần phải nhận ra hoàn cảnh hiện tại của mình và hiểu được những nguyên nhân đưa đến tình huống hiện nay.
Anh Mai Duy Hoà và Chị Vũ Thị Kim Dung vỗ tay :
- Đúng, ý kiến của anh chị Sĩ-Tâm đúng. Thưa thầy và các bạn, chúng em đồng ý với anh chị Bình-Uyên, Dân-Thảo và nhất là anh chị Sĩ-Tâm.
Tôi khen các anh chị dã tìm ra một phương pháp làm việc rất khoa học và thực tiễn cho việc xây dựng dự án. Dự án là một dự tính cho tương lai, với mục đích, kết quả muốn đạt được và chương trình thực hiện với những việc phải làm và những phương pháp, những dụng cụ phải có để thực hiện tốt được những kết quả mong muốn. Nhưng tương lai là cái tiếp tục, cái nối dài của hiện tại. Bởi vậy, muốn cho dự án được cụ thể, khả thi và hữu hiệu, dự án phải được xây dựng với những dữ kiện của hoàn cảnh hiện tại và những nguyên nhân đưa đến tình huống hiện tại này.
Theo phương pháp ‘Bánh xe Deming’, mỗi công việc đều được quản lý xoay vòng theo chiều bánh xe 4 giai đoạn này : Dự án (to plan), thực hiện (to do), kiểm soát (to check) và thăng tiến (to act).
Ở giai đoạn thứ nhất, giai đoạn dự án, 4 việc phải làm là :
1. nhận ra những tình huống thực tại, những tình huống khách quan, cụ thể và có tầm vóc quan trọng;
2. phân tích những nguyên nhân khác nhau của những tình huống ấy;
3. xác định những mục tiêu mới muốn đạt tới những kết qủa cụ thể có thể nhận ra và đo lường được;
4. phác thảo một chương trình làm việc với những việc phải làm, những phương tiện nhân sự, vật liệu, phương pháp, dụng cụ và thời biểu rõ rệt.
Áp dụng phương pháp ‘Bánh xe Deming.
tiếp theo là các phương pháp giáo dục cụ thể:
1. Phương pháp huấn dụ
VD……………
3. Phương pháp đối thoại
VD……
5. Phương pháp dự án hành động
VD…….
7. Phương pháp quan sát
VD………..
8. VD mẫu Làm sổ quan sát về « Cha Mẹ giáo dục con cái »
11:17 SA 03/11/2006
Tự kỷ (phần 2)
chào cả nhà.
Mìnn đọc thấy phần post của bạn rất hay, một số điểm mình đồng ý với mọi người, và mình thấy rằng các gia đình đã, đang và sẽ vẫn lo lắng, tìm tòi xem có phép màu nào đó có thể cứu giúp con mình được không. Quả thực là rất khó. Miùnh có mấy điểm chia sẻ như sau:
1. Mọi thông tin hiện nay các gia đình đã và đang có và đang được cập nhật tương đối. Nhưng nó luôn mang tính cách manh mún, không được hệ thống hoá cụ thể để từ đó ta có được cái nhìn tỏng thể ,một hướng đi,, Vì là các gia đình có con em bị Tukỷ nên sẽ rất lo lắng và sốt ruột, nhất là các Bà Mẹ.Mình rất thông cảm về điều này. Đúng vậy, thời gian để dành cho việc can thiệp trị liệu có hiệu quả cho các bé sẽ chỉ có hiệu lực tốt nhất từ 2-7 tuổi mà thôi, tương đương với khoảng 5-6 năm = 60-72 tháng. Mà mỗi tháng ta làm được bao nhiêu việc, hay cụ thể hơn mỗi tháng ta can thiệp được những gì cho bé. chú ý là sự can thiệp đó nếu bé có tiếp thu được thì phải đạt đến mỨC HOÀN TOÀN KHÁI QUÁT HOÁ ĐƯỢC, nghĩa là với bất kỳ môi trường nào, với bất ỳ ai, và không cần bất kỳ điều kiện nào có trước, bé phải làm được hoạt động đó..
căn cứ vào đó thì hỡi các Bậc phụ huynh, hỡi các ông Bố, các Bà Mẹ, con em của chúng ta có thể làm được bao nhiêu trong 1 năm. Mà 1 năm trôi qua rất nhanh. Do đó, chúng ta đang trong cuộc chạy đua đường trường, không được phép dừng chân, nếu dừng chân là thua cuộc, Mà cuộc chạy đó lại chỉ có thời hạn là từ 2-7,8 tuổi mà thôi (lý do vì trong thời gian này thần kinh của các bé còn có thể uốn nắn được, nếu để lớn tuổi, không uốn được nữa).
VẬY ĐÂU LÀ LÝ DO?
Ngoài ra,
lý do thứ 1
là thông thường, tại hầu như 99,99% các gia đình hiện nay có thể biến môi trường tại tư gia, môi trường bên ngoài và 70% cơ hội trong ngày sống thành một bài học cho bé hay không? Xin thưa là không làm được, cho dù các mẹ có ở nhà chăn con cũng không làm được, huống hồ thuê mấy cô giáo ở trường tâm lý về dạy con thì làm sao các cô có thể làm được điều này. Vấn đề rất nan giải. vì cần NGƯỜI CÓ TÂM,YÊU TRẺ VÀ PHẢI CHẤP NHẬN HY SINH VÌ TRẺ VÀ PHẢI CÓ ĐỦ TRI THỨC CHUYÊN MÔN. Ai có thể làm được., Ngay các mẹ sinh ra con có làm được như vậy không?
lÝ DO thứ 2:
ở VN ta vẫn giữ quan điểm cổ điển, nhất là trong vào năm gần đây mọi trường lớp và hệ thóng giáo dục bị nhiễm căn bệnh thành tích nên cứ gắn việc HỌC CÓ NGHĨA LÀ PHẢI DAY CAÍ GÌ ĐÓ/ bên canhj đó là lý doi kinh tế và tâm lý bất an của các gia đìh luôn mong muốn con mau tiến bộ bõ công sức và tiền của bỏ ra. Nên các gia đình cứ bám vào và lấy tiêu trí là PHẢI DẠY GÌ CHO CON MỚI LÀ DẠY, CÒN NHỮNG CÁI KHÁC LÀ KHÔNG QUAN TÂM. VÍ DỤ NHƯ TÂM LÝ VUI VẺ TRONG KHI HỌC, VỆC VUI CHƠI ĐỂ PHÁT TRIỂN. có mấy gia đình quan tâm đến việc này??
Hầu như không có mấy đâu. (Theo sự tìm hiểu và của riêng toi sau khi khảo sát qua hơn 10 gia đình có con em bị tự kỷ và đang áp dụng một số phương hướng giáo dục, can thiệp)
Chính vì thế mà kết quả thu được không thấm vào đâu, mà tuổi các bé càng lớn, càng khó...
Lý do thứ 3
: CÁc gia đình đã được huấn luyện gọi là tương đối về ít nhất 5 phương pháp can thiệp chính chưa ??
đó là Phương pháp ABA, TEACHH, VBA, DIR hay Floortime, ET, DTT, PECS.... SI,
Câu trả lời là chưa.. Chắc chắn. đến các cô trực tiếp dạy trẻ còn chưa được huấn luyện các phương pháp này hưóng hồ nói gì đến gia đình.
Chú ý là : Không phải CỨ BIẾT TÊN GỌI CỦA PHƯƠNG PHÁP LÀ ĐÃ BIẾT ĐƯỢC TOÀN BỘ NỘI DUNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓ !! Vì nhiều người khi nói đến tên phương pháp thì tỏ ra biết, nhưng hiểu chính xác và tường tận về nó , NHỮNG ĐIỂM MẠNH, ĐỂM YẾU CỦA PHƯƠNG PHÁP ĐÓ, NHƯNG ĐỈÊM CẦN PHÁT HUY, NHỮNG ĐIỂM CẦN TRÁNH KHI ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓ LÀ GÌ thì các cố, các gia đình có biết được không?
xin thưa là không.
vài thông tin cụ thể về các phương pháp:
ABA : dùng để phân tích hành vi, tìm ra nhu cầu nội tâm của bé.
VBA : áp dụng phân tích hành vi vào ngôn ngữ.
TEACCH : thiết lập môi trường can thiệp để cho bé học tập tốt hơn (những ai đã học qua lớp của Thầy Thành thì sẽ biết là Thầy cũng trích dẫn hơn 170 bài học của TEACCH)
PECS: hệ thống giao tiếp thông qua hình ành
ET: phương pháp Dạy học không lỗi, phương pháp được ABA dùng chủ yếu.
DTT,: phương pháp thúc đẩy thầm kính (rất hay)
DIR hay Floortime : phương pháp áp dụng các hoạt đọng trị liệu rất hữu ích
SI, phương pháp tích hợp chữa trị cảm giác,.
.... còn một phương pháp rất hay khác tôi đang nghiên cứu và sẽ cập nhật cùng với từ 400-600 bài học trị liệu mới nhất đến 2006, tôi cũng sẽ tích hợp một số hoạt động chuyên biệt cho trẻ với đièu kiện kinh tế và xã họi của VN
sẽ ra mắt trong thời gian cuối năm 2006. (đang biên soạn)
LÝ DO THỨ 4
Tại sao phải cần dùng đến các phương pháp trên?
Xin thưa là hiện nay chưa có phưng pháp hoàn bị chỉ cần có nó là có thể can thiệp trị liệu hiệu quả cho trẻ tự kỷ.
Lý do nữa là đặc tính của căngười bệnh này là RỐI LOẠN LAN TOẢ. Ta có thể mô tả nó như chùm rễ của cây Si. Nó lan ra, bò ra và bám vào 7-10 mặt khác nhau của trẻ, nên ta buộc phải áp dụng liệu pháp tổng hợp để có thể lợi dụng những điểm mạnh của mỗi phương pháp để không chế các sự lan toả đó. Chận đứng sự lan toả và dần dần đẩy lui không cho nó lan toả nữa.
Đó là đường hướng mà tôi đã nghiên cứu và đang triển khai áp dụng cho một số trẻ tại Hà nọi.
CHẮC CHẮN các bố mẹ, các anh chị tham dự nhiều khoá huấn luyện của nhiều người. (đọc kỹ trong forum thì sẽ thấy) và mọi người đã có trong tay tương đối những tài liệu. Vậy tại sao các gia đình không lên được chương trình cho con em mình mà phải đi các trung tâm nọ kia?
Vấn đề ở chỗ, KHÔNG PHẢI CỨ CÓ TÀI LIỆU LÀ CÓ THỂ LÀM ĐƯỢC VIỆC. đúng vậy, Nếu thế thì mọi người đã có thể tự học được nhiều mà không cần đến các trường đại học. thực tế chỉ có ít người có khả năng tự học tốt thôi. Còn số đông phải đến trường lớp mới may học được.
tóm lại: TÀI LỆU CÓ, SỰ ĐỘNG VIÊN KHÍCH LỆ CÓ, TÌNH YÊU DÀNH CHO CON CÁI CÓ, THỜI GIAN CẦN THIẾT DÀNH CHO CON CÓ, PHƯƠNG PHÁP CAN THIỆP CŨNG BIẾT TƯƠNG ĐỐI (CHO DÙ CHƯA HOÀN BỊ) , SỰ HY SINH CÓ KHÔNG? THƯA CÓ, KHÔNG CÓ !! TRI THỨC CÓ KHÔNG?? THƯA CÓ, KHÔNG CÓ !!
VẬY NGẦN ẤY ĐIỀU ĐÃ ĐỦ CHƯA?
xin thưa là chưa. Vậy tôi còn thiếu gì vậy?
xin thưa là thiếu PHƯƠNG HƯỚNG HÀNH ĐỘNG CỤ THỂ. cÁI NÀY MỚI LÀ CỐT LÕI CỦA VẤN ĐỀ. Nếu chỉ nhìn sơ qua, các cha mẹ nói là dễ, nhưng không phải là dễ chút nào hết, vì CAN THỆP CHO TRẺ TỰ KỶ, KHÔNG PHẢI TRẺ NÀO CŨNG CAN THỆP GIỐNG TRẺ NÀO. THẾ MỚI KHÓ. mỌI TRƯỜNG HỢP KHÁC CHỈ LÀ THAM KHẢO, CHỨ KHÔNG THỂ NÀO ÁP DỤNG Y CHANG MÀ LẠI CÓ ĐƯỢC THÀNH CÔNG ĐÂU.
vÌ Lý do đó mà việc can thiệp cho các trẻ Chậm phát triển nói chung và TRẺ TỰ KỶ NÓI RIÊNG cần phải có 1 chương trình giáo dục cá nhân hoá (IEP)
mà chương trình đó là gì ? các gia dình có biết không?
Để có chương trình đó ta càn có điều kiện gì?
Câu trả lời xin dành cho các gia đình tự tìm hiểu, Tôi không cung cấp mọi thứ sẵn có ngay. xin dành bớt một phần công việc cho các anh chị đấy.
* Đúc kết từ các phương pháp can thiệp kể trên được cập nhật tính đến năm 2006, thì
để có một chương trình can thiệp toàn diện.
các anh chị có gần như mọi thứ, chỉ thiếu điều cốt lõi thôi.
giống như người đầu bếp, biét tên mọi thực phẩm, nhưng cái gì làm nên sự khác biệt nơi đầu bếp hạng thường và đầu bếp cao cấp?
Chắc anh chị đã biết cầu trả lời cho hình ảnh ví von đó.
* Mỗi người một khầu vị- gióng như mỗi trẻ tự kỷ là một thể khác nhau.
* Tài của đầu bếp khéo léo, tinh hoa - giống như người biết làm thể nào để có được một chương trình hiệu quả cho con em mình dựa vào những gì đã có là toàn bộ thực phẩm.
* Vậy thôi. ở nước ngoài bao giờ người ta cũng cần những người chuyên làm viẹc này , và họ luôn thiếu những người như vạy. ở VN ta lại càng thiếu hơn. Và có lẽ đây là lần đầu tiên các anh chi thấy bài viết với quan điểm và phương hướng hành động như vạy, cũng như thấy nhu cầu cho người chuyên lên chương trình ĐÓ LÀ NGƯỜI ĐIỀU PHỐI CHƯƠNG TRÌNH CHO NHÓM TRỊ LIỆU DÀNH CHO TRẺ TỰ KỶ.
theo quan điểm của tôi và cũng như tại Mỹ hay các nước phát triển trên thế giới thì :
1. Các cha mẹ phải tham dự cùng với người ĐIỀU PHỐI VÀ GIÁM SÁT THỰC HỆN CHƯƠNG TRÌNH. tức là cha mẹ phải là người dược tham dự để biết con mình đanh được can thiệp cái gì, tại sao phải làm vậy, cái được, cái mất khi áp dụng chương trình đó, (chương trình giáo dục cá nhân hoá IEP) các bớc tiến, lui khi gặp trở ngại cũng như thuận lợi, các phương thức đánh gia kết quả......
2. CÁc giáo viên buộc phải được huấn luyện kỹ càng.
3. CÁc gia đình phải đảm bào có được sự cộng tác của giáo viên để cùng với người lên chương trình tạo ra những mối liên hệ thóng nhất nhằm làm lợi cho quá trình can thiệp cho bé giống như thế kiềng 3 chân. mọt chân lậych mẹ, anh chị em gia đình, một chân là người lên chưng trình và các thầy cô trực tiếp dạy, và một chân là nhà trường và toàn xã hội.
có vậy các em được sống trong môi trường tình thương và sự quan tâm chăm sóc có CÓ KHOA HỌC thì các em mới hy vọng có thể phát triển thoát ra khỏi vòng tăm tối của căn bệnh tự kỷ , nếu không ta sẽ phải trả giá là cả đời các em sẽ chẳng làm được gì hết, cho dù đơn giản là biết chia sẻ, giúp đỡ một chút cho chính cha mẹ đẻ ra các em thôi.
Nếu không làm được vậy thỉ thạt bất hạnh
thôi tôi phải đi dùng cơm rổi, nhà có tiệc..
Mọi ý kiến phản hồi hay thác mắc chia sẻ, xin gửi về cho tôi theo địa chỉ
nguyen711228vn@hn.vnn.vn
(bài sau : phương pháp và các tiêu chuẩn chọn người lên dự án can thiệp)
Không biết đọc xong bài này còn gìa đình nào có thể BÌNH TĨNH CHẤP NHẬN không?
thực tế là ta làm chưa đủ để có thể đạt đến mức BÌNH TĨNH CHẤP NHẬN ĐÂU.
chỉ khi ta chọn được hướng đi chính xác, ta xác quyết được hướng đi đó, sau khi có tham khảo và suy xét có khoa học các phương hướng hành động của ai đó có thể lên chương trình can thiếp, khi đó ta vui vẻ và quyết tâm nhằm thẳng hướng mà đi, không còm phải lăn tăn, suy suy nghĩ ngược suôi. chỉ toàn tâm toàn ý , quyết tâm nhắm thẳng đích mà tiến, cho dù con đường có chông gai đi nữa thì " VỚI SỨC NGƯỜI SỎI ĐÁ CŨNG THÀNH CƠM". Hay nói theo kiểu noí của Thầy Thành "CUỐI VỤ GẶT THỂ NÀO TA CŨNG ĐƯỢC CỦ KHOAI CỦ SẮN !".
07:16 CH 31/10/2006
h
hatcatgiuabiendoi
Bắt chuyện
792
Điểm
·
0
Bài viết
Gửi tin nhắn
Báo cáo
Lên đầu trang
Vì những lý do tế nhị, không hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau, từ nay hạt cát giữa biển đời sẽ dừng việc post bài chia sẻ trên box Tự kỷ của web trẻ thơ.
Mọi bài viết và chia sẻ từ nay sẽ chuyển sang hình thức chia sẻ mới theo nhóm của yahoo. Đây là hình thức chia sẻ thông tin nhóm rất tiện lợi và dễ sử dụng, được mọi người trên thế giới tin dùng và rất phổ biến.
Các anh chị chỉ cần có acount tại yahoo và gủi thư đăng ký là sẽ nhận được thông tin cập nhật.
Nếu các anh chị không có account tại yahoo, mà có những địa chỉ mail khác ngoài yahoo, xin cứ dùng địa chỉ đó, gửi về những địa chỉ mail dưới đây
Hay các anh chị có thể dùng chương trình IE truy cập trực tiếp vào Group đó với account của yahoo.
Về thông tin các anh chị sẽ nhận được, có 2 hình thức:
1. Nhận tin cập nhật ngay khi mỗi thành viên post bài: Khi có 1 thành viên posts bài hay trả lời, bài đó sẽ gửi tới tất cả những ai đăng ký nhận tin cập nhật theo dạng liên tục từng bài viết.
2. Nhận tin cập nhật theo dạng tổng kết theo ngày: Sau mỗi ngày, tất cả những tin tức và bài viết của các thành viên gửi về room sẽ được tổng kết và gửi tới những ai đăng ký nhận theo dạng này.
Mục đích của việc thành lập Group chia sẻ :
1. Cập nhật thông tin và chia sẻ kinh nghiệm về lĩnh vực giáo dục, can thiệp và điều trị cho trẻ tự kỷ nhỏ tuổi và đặc biệt là lớn tuổi.
2. Cập nhật những thành công của các gia đình thực hiện việc can thiệp tại việt nam hay trên thế giới, cả hình ảnh, bài viết và băng video, trực tiếp để các gia đình cùng nhau học hỏi.
3. cập nhật những tiến bộ trong lĩnh vực điều trị trẻ tự kỷ và chạm phát triếẻ xét về mặt nghiên cứu khoa học, y học và giáo dục.
4. Cập nhật và giới thiệu về những phương pháp can thiệp trị liệu mới trên thế giới, đặc biệt là tại USA, dành cho trẻ tự kỷ và trẻ chập phát triển.
5. Phổ biến các chương trình và bài dạy cụ thể được linh hoạt hoá của các chương trình nổi tiếng như VBA, ABA, TEACCH, Floortime và PECS,…. Tính đến năm 2006.
Nếu anh chị và gia đình nào có thể tham đọc được tiếng Anh trực tiếp, sẽ có room riêng dành cho nhóm tiếng Anh. với những địa chỉ theo sau đây.
Các anh chị và gia đình muốn nhận tin tức cập nhật trên, muốn tham gia nhóm, hay muốn chia sẻ kinh nghiệm, bài viết giúp cho công tác can thiệp và giáo dục điều trị trẻ tự kỷ được ngày một tốt hơn, hiệu quả hơn, xin mời tham gia bằng cách gửi thư đến địa chỉ như sau:
Nhóm tiếng Việt nam
Xin gửi thư đến địa chỉ : autismvietnam-subscribe@yahoogroups.com
Nhóm tiếng Anh , xin gửi thư về địa chỉ : vn_autism-subscribe@yahoogroups.com
để gửi bài viết hay thắc mắc:
Nhóm tiếng Việt, xin gửi về : autismvietnam@yahoogroups.com
Nhóm tiếng Anh, xin gửi về : vn_autism@yahoogroups.com
CÁc anh chị có thể truy cập trực tiếp từ trang web:
Nhóm tiếng Việt: http://health.groups.yahoo.com/group/autismvietnam/
Nhóm tiếng Anh : http://health.groups.yahoo.com/group/vn_autism/
Than chao anh chi va gia dinh, chuc vui ve hanh phuc va may man.
hatcatgiuabiendoi.