nên đọc Có phải công chúa thì càng thiếu cảm xúc?

08. 12. 12 - 1:32 pm

Cam Vũ Bộ áo dài cách điệu của Võ Việt Chung

Đọc trên Dân Trí thấy tin về Đại sứ Du lịch Việt Nam tới thành phố Cape Town để tham dự lễ công nhận danh thắng Núi Bàn vào danh sách 7 kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới (vịnh Hạ Long của Việt Nam cũng nằm trong danh sách này), tôi đã háo hức click vào xem, một phần vì mê Lý Nhã Kỳ…
Và thấy chạnh lòng!
Nam Phi được coi là quốc gia phát triển nhất châu Phi, nhưng cũng bị tai tiếng nhất bởi chủ nghĩa phân biệt chủng tộc Apartheid. Trong suốt một thời kỳ dài, từ đầu thế kỷ 20 cho tới tận thập kỷ 90, đây vẫn là một vết nhơ trong lịch sử loài người, nơi một thiểu số người da trắng tự cho mình cái quyền được cai trị số đông người da đen với những luật lệ hà khắc, tàn bạo. Cho dù từ năm 1994, chủ nghĩa Apartheid đã bị xóa sổ trên danh nghĩa, nhưng thực chất, kỷ niệm về nó vẫn mới chỉ được phủ da non trong tâm trí nhiều người Phi da đen.
Cape Town là một trong ba thủ đô của Nam Phi (thủ đô lập pháp), có mũi Hảo Vọng lừng danh, nơi Đại Tây Dương gặp Ấn Độ Dương. Thành phố cảng biển này là một trong những nơi phát triển nhất ở Nam Phi, nhưng số lượng người da đen nghèo vẫn chiếm một tỷ lệ lớn. Cho đến tận bây giờ, sau gần 20 năm, chủ nghĩa Apartheid, bằng một cách nào đó, vẫn hiện diện, khi người da đen là lực lượng chủ chốt trong đội quân nghèo khổ của Cape Town. Sự tương phản đen-trắng từ thời kỳ Apartheid vẫn còn in đậm nơi đây, không chỉ trên lý thuyết, mà cả trong đời sống của hàng triệu người nghèo.
Tôi nghĩ khi tới dự một buổi lễ ra mắt long trọng của nước chủ nhà, một Đại sứ du lịch phải ăn mặc lịch sự, đẹp đẽ là điều hiển nhiên. Chắc cô Lý Nhã Kỳ cũng nghĩ vậy. Nhưng như trong bản tin của Dân Trí, vị Đại sứ du lịch của chúng ta vận một bộ áo dài cách điệu trắng muốt, mặt đánh dày phấn trắng, đeo một chiếc bờm gắn đá quý lóng lánh; theo như lời bình thì trong bộ trang phục ấy, Lý Nhã Kỳ tạo nên hình ảnh như “một cô công chúa”! Các em nhỏ da đen, sau khi được chụp ảnh với cô cũng hỏi cô có phải là công chúa không và đến từ xứ sở nào?
Cô muốn làm một công chúa Tuyết? Trắng thật trắng trên một xứ sở đen?
Nhìn những hình ảnh đó, thấy hình như sự lóng lánh của một cô công chúa đã không mang lại cảm giác sang trọng, thần tiên, mà như một sự tương phản bất nhẫn, giống như khi đến thăm một trại mù mà gắn cườm lên mi mắt cho to, cho đẹp vậy!
Nếu Lý Nhã Kỳ chỉ là một người đẹp thông thường đến Nam Phi dự lễ thì chẳng ai bàn làm gì. Ở đây, cô đến với tư cách Đại sứ Du lịch – một bộ môn đòi hỏi phải có sự nhạy cảm về “nhập gia tùy tục”, về đặc điểm của từng vùng đất, từng dân tộc, cũng như những nỗi đau không nên gợi ra của một quốc gia. Tôi không nghĩ Lý Nhã Kỳ có giành được chút thời gian nào sau khi đeo bờm và nhồi phấn để đọc tài liệu về chủ nghĩa Apartheid, đặng còn biết nó đã gây nên sự đau đớn thế nào cho hàng triệu người da đen Nam Phi. Nhưng những quan chức của ngành du lịch, không mất thì giờ trang điểm, đeo bờm và nhồi phấn, thì phải có thì giờ học hành để còn dặn dò cô trước khi lên đường chứ?
Trong tin ảnh về sự kiện này, báo mô tả quan khách quốc tế xúc động trước vẻ đẹp “như công chúa” của Lý Nhã Kỳ. Tôi không tin là như thế. Trên ảnh, trông cô như một cô gái sau một đêm dự tiệc hóa trang công chúa Tuyết, uống quá nhiều rượu đến nỗi mặt vô hồn. Tôi càng tin một điều khác, là những người da đen nghèo khổ của Cape Town, những người mà ký ức tương phản nghiệt ngã về sự đen-trắng vẫn còn hằn sâu trong tâm hồn họ – không có chung niềm xúc động ấy.
Lý Nhã Kỳ là người vốn rất thông minh, từng thể hiện rõ điều đó trong không ít những bài trả lời phỏng vấn cho báo giới. Nhưng trong sự kiện tại Nam Phi này, cô là minh chứng hùng hồn cho kết quả một cuộc thăm dò công phu gần đây của Viện Gallup, một tổ chức thăm dò uy tín, cho thấy, Việt Nam nằm trong số những nước có ít cảm xúc nhất trên thế giới. Dân gian ta vẫn gọi là “vô cảm”.
http://soi.com.vn/?p=93348