7. Xác định thực phẩm nào ăn được trong trường hợp cần sống sót.

Không phải đi đâu xa, thiết thực nhất là ngay tại trong nhà, nhiều trẻ ở thành phố hoàn toàn lúng túng khi bị đói lúc chỉ có một mình. Trước đây có trường hợp một bé tuổi mẫu giáo đã sống sót khi bị bỏ quên trong nhà nhiều ngày nhờ biết tự mở tủ lạnh, lôi tất cả những thứ có thể ăn được như trứng sống ra ăn. Trẻ em ở phố hầu hết ít để ý tới điều này. Thậm chí, tụi trẻ như con mình, sinh ra ở Thụy Sĩ, từ bé tới giờ chỉ uống nước chai Evian, còn không có thói quen uống nước ở vòi hay đun nước máy sôi lên để uống, vì thế, rất thường xuyên mình phải nhắc chúng đừng quên là nếu có lúc nào nhà hết nước chai, các con phải biết là nước vòi dùng được hoặc tìm kiếm ở những nguồn khác trong trường hợp đặc biệt, như mở ấm nước điện vẫn đang còn nước, dùng đá trong tủ lạnh làm tan chảy, để ý các loại đồ ăn khô có thể ăn được có trong các hộc tủ, đồ ăn sống trong tủ lạnh...

Dạy chúng xác định thực phẩm trông như thế nào là đã hỏng, mốc, không còn có thể ăn được (trong sinh hoạt hàng ngày).

Nếu ai sống ở môi trường có đất đai, gần thiên nhiên thì dạy con cách nhận diện, xác định nguồn thực phẩm từ cây quả, thảo dược.

8. Dạy chúng về các thao tác thoát hiểm khi có hỏa hoạn, có động đất, trong trường hợp nguy cập nhất, phải lánh nạn thì cố gắng nhặt theo thứ cần kíp nhất, như điện thoại, chai nước (đồ ăn, đèn pin, nếu có thể), vật dụng nào gây tiếng ồn như còi (đồ chơi bình thường bố mẹ vẫn rất ghét ý lại rất có ích trong nhiều trường hợp đấy nhé).

9. Dạy chúng cách đi đường một mình an toàn.

Tụi trẻ nhà mình bắt đầu tự đi học bằng các phương tiện công cộng hoặc tự đi lại trong thành phố bằng taxi từ lớp 3, vì thế, dặn chúng nhận diện phương tiện như biển số xe, tên công ty xe, những tòa nhà hay biển hiệu quan trong trên con đường lạ chúng đi qua là rất cần thiết, ngoài ra, chúng cần mang theo điện thoại và đảm bảo là không được chơi games đến vạch pin cuối cùng.

Khi về Việt Nam, mình dặn chúng ở trường hợp bị lạc mà không có điện thoại trên người, không vội vàng túm lấy người lạ để xin giúp đỡ mà vì môi trường sống ở VN không an toàn như ở Sing, nên bình tĩnh quan sát và đi vào một nhà hàng, cửa hiệu nào nhìn đàng hoàng, có vẻ tin cậy được nhất, ngồi đó và gọi nhờ điện thoại ở lễ tân cho người nhà.

Đối với trẻ nhỏ tuổi như chúng, dạy tự vệ không quan trọng bằng việc phòng tránh mối nguy hiểm, vì chúng quá nhỏ, nếu gặp kẻ gian là người lớn thì chúng khó mà chống cự được, vì vậy cần :

- Dặn con cố gắng tránh đi vào toilet ở nơi công cộng một mình, nếu có bạn đi cùng thì cũng không la cà lâu ở bên trong. Nếu có anh, chị, em thì luôn đi với nhau, trông chừng nhau ở những nơi thế này.

- Dạy trẻ không nhận bất cứ món đồ ăn nào từ người lạ, không nói chuyện. Ở trường, ngoài giáo viên ra, con không được tiếp nhận và tin vào bất cứ một thông tin gì khác lạ so với thường ngày mà không tự miệng bố mẹ dặn dò.

- Trường hợp bỗng bị kẻ nào lôi đi mà không thể bỏ chạy được vì bị túm giữ thì kháng cự bằng cách đu chặt lấy chân kẻ gian, cố gắng nằm xoài ra đất, dùng sức nặng của cơ thể mình víu xuống và kêu gào hết sức có thể, để cản trở việc kẻ gian di chuyển (như lôi vào xe).

10. Nếu có điều kiện thì tiếp đến, mới dạy chúng những kỹ năng khác, ít khẩn cấp hơn như nhóm lửa, cách làm chín thực phẩm một cách đơn giản, mở nắp hộp đồ ăn (ở nước ngoài), cách dùng tấm khăn, vải để lọc nước bẩn và đun chín ở trường hợp bị khát ở nơi không có nước sạch, cách dựng lều hoặc che phủ kín toàn thân để ngủ mà không bị muỗi...

Bố mẹ cũng có rất nhiều điều phải học để bảo vệ con mình trước khi dạy con mình những kỹ năng sống sót cần thiết đấy. Một ví dụ nhỏ thế này. Mình nhớ đã từng xem phóng sự về một vụ trẻ con bị bắt cóc ở một khu vui chơi. Kẻ bắt cóc đã nhanh tay thay đồ cho đứa trẻ. Nhân viên an ninh của khu vui chơi đã được huấn luyện cho những công việc này nên họ đã chặn tất cả các cửa và dặn cha mẹ đứa trẻ là phải chú ý tới đôi giầy của mỗi đứa trẻ để nhận diện con chứ đừng nhìn lướt qua quần áo, vì kẻ bắt cóc thường chỉ kịp thay quần áo chứ ít chú ý tới giầy dép. Thật là một kinh nghiệm hữu ích.

Dạy con về kỹ năng sinh tồn (survival skills)

Đọc được bài này ở FB của Người hay ăn (Singapore) và thấy vô cùng hữu ích, lưu lại để áp dụng và share cho mọi người. Bài viết rất thực tế, hiệu quả và hợp lý.

Nhân đọc bài báo "Hành trình leo Fanxipan của "phượt nhí" 5 tuổi". Mình không chỉ trích, nhận xét tốt, xấu về việc làm của người cha, chỉ muốn nói về cách dạy trẻ kỹ năng sống.

Ở đây, mình h

iểu là người cha muốn dạy cho con về kỹ năng sinh tồn (survival skills) chứ không đơn thuần là rèn luyện sức khỏe, song mình cho là anh chưa xác đúng kỹ năng sinh tồn cần thiết cho trẻ ở lứa tuổi của con anh - 5 đến 8 tuổi - là gì. Điều này còn tùy thuộc vào môi trường đứa trẻ đang sống, bởi vì rèn luyện cho chúng những kỹ năng này chẳng phải để chúng có thể tự lo cho thân ở những tình huống khó khăn mà chúng có khả năng sẽ gặp phải, mà trước tiên là ở ngay tại môi trường chúng đang sống hàng ngày đó sao ?
Ở tuổi này, nhất và với trẻ đang sống ở một đô thị bình thường, mình cho rằng những kỹ năng dưới đây mới là cần thiết nhất.
1. Làm gì khi bị lạc?
- Dặn trẻ dừng ngay tại điểm mình bị lạc.
Lúc mình được 4 tuổi, bố hay dẫn mình đi ăn quà vặt, đi chơi vào mỗi sáng chủ nhật. Có lần, mình bị lạc ngay ở đoạn trước cổng chợ. Người qua lại đông kinh khủng, mình hoàn toàn mất phương hướng vì mình bé tẹo, lọt thỏm giữa rừng người, nhưng mình nhớ lời ông dặn là khi bị lạc thì luôn đứng yên ở chỗ bị lạc, không được tự ý đi lang thang. Mình đang mếu máo thì ông quay ngược lại và tìm thấy mình. Điều này, mình đã nhắc lại với các con.
- Nếu tìm sự giúp đỡ thì đối tượng có thể tin tưởng là những người mặc đồng phục như cảnh sát, nhân viên an ninh, nhân viên của địa điểm mình đang bị lạc (như siêu thị, khu vui chơi... ).
Một lần, nhà mình chờ chuyển tiếp ở một sân bay, thời quan quá lâu nên việc để mắt liên tục đến chúng trở nên rất mệt mỏi, loáng một cái con biến mất khỏi tầm mắt. Hắn đã biết túm lấy một cô mặc đồng phục, nhân viên trong sân bay để được họ lên loa thông báo cho bố mẹ tới nhận.
- Mẹo vặt giúp con gây tiếng ồn khi bị lạc (trường hợp trẻ không có điện thoại).
Khi cho con đi chơi ở những khu vui chơi quá rộng, người đông, khó tìm được nhau, giống như Disney Land chẳng hạn, bố mẹ nên bỏ vào túi con một chiếc còi đồ chơi để chúng có thể thổi khi lạc bố mẹ hoặc rơi vào tình huống bị làm cho sợ hãi.
2. Dạy chúng cách xem bản đồ.
3. Dạy chúng bơi.
4. Dạy chúng cách sơ cứu như rửa vết thương, khử trùng vết thương, dán băng y tế đơn giản...
5. Ở nhà một mình.
Nguyên tắc là không được mở cửa cho bất cứ ai trừ bố mẹ nhưng nếu thấy có người có vẻ cố tình rình rập ở cửa để vào nhà thì trẻ nên bật TV thật lớn, gây tiếng ồn trong nhà để kẻ lạ mặt nghĩ trong nhà có người lớn.
6. Khi bố mẹ gặp sự cố như bất tỉnh, tai nạn.
Ở tủ lạnh, mình luôn treo một list số điện thoại quan trọng như xe cấp cứu, cứu hỏa, cảnh sát... Dạy trẻ cách gọi điện tới số gọi cấp cứu khi cần, nếu dùng điện thoại di động thì để loa để vừa nói được, vừa có thể giúp đỡ bố/mẹ, người đang ở trong trạng thái bị thương chẳng hạn.

Với bétrên 6 tuổi thì khả năng quản lý cảm xúc cao hơn rồi nên mình sử dụng Bảngđiểm.

Trênbảng điểm ghi rất rõ các việc làm được cộng điểm và các việc làm bị trừ điểm.

Ăn cơmtrong 30 phút, gặp người lớn chào hỏi, học bài đúng giờ,..

Vàchúng ta sẽ tổng kết cuối mỗi tuần. 1 điểm sẽ là phần thường nhỏ, 2 điểm phầnthưởng to hơn,..

Tại saolại như vậy? Chúng ta không nên áp dụng là 10 điểm thì được thưởng còn khôngđược 10 điểm thì không được gì, như vậy sẽ dạy cho bé: hoặc là có tất cả hoặclà không có gì cả. Như vậy lớn lên nó sẽ: nếu con quí vị thuộc hàng mạnh mẽ nósẽ lấn át người khác, nếu yếu đuối nó sẽ chấp nhận để người khác lấn át nó.

Nếutổng điểm mà âm thì chúng ta sẽ lấy bớt đi những cái muốn của nó. Xin thưa lànó có hàng triệu cái muốn, đơn giản vì nó là con người.

Bảngđiểm này không chỉ dành cho con, mà sẽ dành cho cả gia đình vì có ai không baogiờ làm sai không, có ai luôn luôn đúng không? Cho nên trong xã hội hiện đạimọi người đều có quyền bình đẳng như nhau. Nên cái bảng điểm này sẽ có cho bố,mẹ mỗi người một cột nữa.

Có rấtnhiều bố mẹ đã thực hành bảng điểm thì mọi người đều phản ánh là rất vui, concái rất là hứng thú và hợp tác.

Theo tưtưởng của hệ phong kiến thì cha mẹ muốn con Nghe Lời, còn hệ tư tưởng của hệdân chủ là cha mẹ muốn con Hợp Tác.

Do đócha mẹ muốn con hợp tác thì cần thương lượng với con, thỏa thuân với con. Chamẹ không muốn con đánh bạn thì cha mẹ không được đánh con. ĐÁNH là xấu thì chamẹ ĐÁNH cũng xấu, con ĐÁNH cũng xấu, ông trời ĐÁNH cũng xấu.

Cómột phụ huynh tham gia đã kể câu chuyện sau về bảng điểm:

ChịLiên

NgườiViệt mình có 1 câu rất hay: tận nhân lực chi thiên mệnh.Có nghĩa là chúng ta cố gắng hết sức thôi, còn kết quả ra sao thì còn phụ thuộcvào nhiều yếu tố ngoài tầm kiểm soát của mình."

Do đóLiên luôn muốn nói với phụ huynh là gì: đừng đòi hỏi con mình phải hạng nhất,đừng đỏi hỏi con mình phải 10 điểm, vì sao?

Vì nókhông được 10 điểm LÀ do cái người cho nó cái gen không được 10 điểm

Do đó, hãykhuyến khích sự cố gắng, đừng khuyến khích kết quả.

Khônglẽ mình đè nó xuống, cột nó lại ?Không, như thế thì còn bạo lực hơn nữa.

Nếu békhông ngồi thì chúng tã sẽ lấy dần đi các cái nó muốn: không ngồi thì cuối tuầnkhông ăn KFC, không ngồi nữa thì không có pepsi trong tủ lạnh, không ngồi nữathì sẽ thay vì 1h xem TV, chỉ còn 0.5h xem TV,.. cứ như vậy.Nó sẽ học được mộtbài học là Hậu quả đương nhiên.

Chị A:Nếu nó không muốn gì cả thì sao ạ?

ChịLiên: Trẻ em nó là con người, là động vật nên nó có rất nhiều ham muốn. Khôngcó một trẻ em nào mà không có một ham muốn nào cả.Cha mẹ luôn biết con thíchcái gì, muốn cái gì, ghét cái gì, sợ cái gì.

Mụcđích của Timeout là cho đứa bé nó lắng xuống, cho nó calm down để nó có khảnăng quản lý cảm xúc, tình cảm của nó. Sau này tự nó có thể điều khiển được cảmxúc của mình.

Có mộtcâu chuyện cũng rất hay sau đây, Liên xin được chia sẻ.

Chínhvì thế mà Nhật Bản mới trở thành cường quốc thứ 2 thế giới từ cái đống tro tàncủa Hiroshima và Nagasaki.

Cái màchúng ta muốn dạy cho con chúng ta là dạy con có khả năng quản lý cảm xúc chứkhông phải là nô lệ của cảm xúc. Nên khi bé ngồi vào cái nghế này thì chính làlúc bé tìm cách quản lý cảm xúc của mình.Bé trên 6 tuổi thì khả năng quản lýcảm xúc lớn hơn rồi nên chúng ta không sử dụng phương pháp timeout nữa mà chúngta sẽ sử dụng Bảngđiểm.

Lấy vídụ về con voi bị xích trong vườn thú Thủ Lệ. Vì sao 1 con voi hoàn toàn có đủsức mạnh để phá tung sợi xích mỏng manh đó và thoát ra ngoài mà nó lại khônglàm như vậy?

Tại saoư? Tại vì con voi đó từ bé nó đã bị xích như vậy, mỗi lần nó phá xích hay có ýđịnh phá xích là có người đánh nó. Cứ như vậy cho đến lúc dần dần nó không còndám nghĩ đến việc phá sợi xích đó nữa, nó đã mất hết bản năng về việc đó. Nó đãkhông biết dùng sức mạnh của mình để cứu lấy mình.

Vậy cácbố mẹ nhà mình có muốn con chúng ta cũng trở lên giống như con voi đó không?

Dạy conbằng bạo lực là quan điểm phong kiến (giống như ông bà ta vẫn hay có câu:thương cho roi, cho vọt), ngày nay chúng ta cần dạy con bằng lí lẽ.

Bốmẹ nào có quan điểm hay vấn đề nào hay về chủ đề này thì cùng chia sẻ nhé.

.......................................................................................................................................................

Cái màchúng ta hướng tới là một xã hội bình đẳng, chỉ có vai trò khác biệt chứ khôngcó sự khác biệt về quyền lực.

Tôi nhớmãi có một bức hình chụp Tổng thống Obama bắt tay người quyết rác, và ông cónói " Trong công việc chúng ta có vai trò khác nhau nhưng ngoài công việcchúng ta đều là những người đàn ông bình thướng"

Chúngta vẫn thường quen là: trong công ty sếp là vua, trong lớp học thầy cô là vua,trong gia đình bố mẹ là vua. Xin thưa rằng đó là một xã hội phong kiến. Cho dùchúng ta có nói đây là một nước Việt Nam dân chủ CH hay CHXHCNVN nhưng thực rangười Việt chúng ta chưa bao giờ được sống trong một xã hội gọi là dân chủchúng ta vẫn sống trong xã hội bản chất là phong kiến. Do đó, cho đến khi nàochúng ta vẫn còn sống trong xã hội phong kiến thì chúng ta vẫn còn tin vào bạolực. Quyền lực của xã hội phong kiến là dựa trên bạo lực còn quyền lực của xãhội chủ nghĩa là dựa trên lí lẽ.

Hômnay, tôi muốn giới thiệu tới các bạn một lối sống mới, một môi trường mới,không bạo lực. đây là sự tiến hóa tự nhiên của nhân loại chứ không phải do aiviết ra một chủ thuyết, không phải ai đó đưa ra lí tưởng cao đẹp. Mỗi con ngườiđều có nhu cầu được yêu thương và nhu cầu được tôn trọng, con cái chúng ta cũngrất cần nhu cầu đó.

A: thầyơi cho em hỏi

Thầy:Tôi là thầy hay em là thầy?”

“con màkhông nghe lời mẹ là mẹ không cho ăn tối”

“Mẹơi con muốn học đàn.

Mẹ:không, còn phải học chữ”

Ăn: ănđủ dinh dưỡng, an toàn là đủ rồi -> cái này là cái cần

Khôngcon muốn ăn KFC cơ -> đây là cái muốn

Mặc:mặc đủ ấm, che thân, thoải mái là được rồi -> cái này là cái cần

Khôngcon muốn ăn mặc thời trang cơ -> cái đó là cái muốn

Trẻ emcó quyền học hỏi, thông tin, nên một ngày nó cần 0.5h TV, internet -> cái đólà cần

Trênthời gian đó là muốn

Do đó,nếu trẻ em nó không nghe lời thì chúng ta sẽ lấy đi cái nó muốn chứ không đượclấy đi cái nó cần.

“Tuầnnày con sẽ được đi ăn KFC nếu con đi ngủ đúng giờ”

“Tuầnnày con sẽ được uống pepsi nếu con học bài đúng giờ”

"Tuầnnày thay vì con được đi ăn KFC thì con sẽ phải ăn tối ở nhà vì con đánhbạn"

"Tuầnnày thay vì có một lon Pepsi trong tủ thì không có lon pepsi nào cả vì conkhông chịu chào hỏi mọi người"

.....................................................................................................................................................

Quaytrở lại, với trẻ dưới 6 tuổi, nếu đứa trẻ không nghe lời thì chúng ta sẽ cho nótimeout.Chúng ta đặt một cái ghế ở một góc an toàn trong nhà và cái ghế đókhông được rời chỗ khác. Kế bên nghế không để gần bất kỳ cái gì khác. Và cho nóngồi vào đó.Có một câu rất nổi tiếng “Đối với trẻ em dưới 6 tuổi thì: mọi lúcđều là giờ chơi, mọi nơi đều là chỗ chơi, mọi việc đều là trò chơi, mọi thứ đềulà đồ chơi và mọi người đều là bạn chơi.”Do đó chúng ta không để bất kỳ cái gìgần cái ghế đó vì nó sẽ nghịch.

Theo nghiên cứu của nhi khoaviện hàn lâm Hoa Kỳ thì mỗi 1 tuổi thì thời gian timeout là 1 phút. Có nghĩa làbé 3 tuổi thì timeout trong 3 phút. Và một ngày không quá 20 lần timeout.Chi A:Em nghĩ 3 phút là quá ít.Chị Liên: Chúng ta quen suy nghĩ của xã hội phong kiếntrung cổ, trừng phạt có nghĩa là hành hạ, nhưng thời hiện đại trừng phạt chỉ cónghĩa là nhắc nhở. Cho nên không cần phải làm cho nó đau khổ.

Và tôixin giới thiệu: kỷ luật không nước mắt

Tôi sẽgiới thiệu 2 cách phạt con với 2 lưới tuổi khác nhau mà không cần đòn roi

Thứnhất là: Dùng cho trẻ từ 3-6 tuổi

Thứ 2là: Dùng cho trẻ từ trên 6 tuổi

Cónhiều người sẽ hỏi: Thế bé dưới 3 tuổi thì sao?

Dưới 3tuổi trẻ em chưa biết lí lẽ. Có nhiều bé 2 tuổi rưỡi bắt đầu nhưng trung bìnhlà 3 tuổi.Ở độ tuổi này cái cần của chúng ta là dạy cho con có ý chí theo đuổicái tốt và tránh xa cái xấu của riêng nó chứ không phải nó làm vì bố mẹ.Do đó,trước 3 tuổi đừng cố gắng dạy dỗ, lúc đó mục đích là giúp cho bé phát triển hếtkhả năng, phát triển hết tiềm năng học hỏi của nó.

Có mộtbạn đã hỏi câu hỏi sau:

Dưới 3tuổi mục đích của bé là khám phá, tìm hiểu, học hỏi theo cách riêng của nó. Khinó chống đối cha mẹ thì đó là đang tìm hiểu khả năng ảnh hưởng của nó tới môitrường như thế nào, và môi trường trong đó có cha mẹ. Do đó thay vì phạtcon vì con sờ vào ổ điện thì ở Mỹ người ta che hoặc bịt lại hết ổ điện. Ngườita bọc những nơi nguy hiểm đẻ trẻ em tự do tìm hiểu môi trường xung quanh nóchứ không tạo ra biên giới vô hình xung quanh đứa trẻ, nó sẽ làm cho đứa trẻlớn lên trở thành người hay sợ hãi, không tự tin, không dám vượt qua khả năngđể làm những việc khó khăn. Hãytạo ra môi trường an toàn để cho con mình thỏa sức khám phá môi trường xungquanh nó.

Chúngta ở nhà thường hay cấm bé cắn đồ, mút tay nhưng chúng ta đã quên rằng cách tốtnhất để nó tìm hiểu môi trường, đó là Cắn. Chúng ta phải hiểu được nhu cầuchính đáng của đứa trẻ để làm sao cho con chúng ta phát triển được hết tiềmnăng.

.....................................................................................................................................................

Trướckhi đi vào phần cách phạt con thì chúng ta cùng nói khái niệm về qui tắc thưởngphạt sau đây. Đó là chỉ thưởng phạt trên cái muốn, không thưởng phạt trên cáicần.Vậy muốn là gì, cần là gì?

Chúngta ai cũng có phần con và phần người. Phần con, cần: ăn, uống, ngủ, thở, vệsinh, an toàn, hoạt động. Phần người, cần: yêu thương, học hành, lắng nghe, tôntrọng, phát triển, cảm thong, phát biểu, suy nghĩ. Trên đây tạm gọi là 1 nhucầu căn bản của một con người, là nhưng cái gọi là cái cân

Chúngta có nghĩ rằng chúng ta có đầy đủ những cái quyền trên này hay không???Từ béđến giờ chúng ta có bao giờ nghe thấy những câu này chưa?“con nít biết gì imđi”“

@bakukevin: cậu cũng sắp làm mẹ rùi mà nên tớ gọi thế,hihi. Cậu dự sinh khi nào, cậu ở quận nào í, trước kia tớ ở quận 2, mới ra HN theo chồng công tác ngoài này cũng gần 3 năm rùi, thỉnh thoảng cũng vào SG.
@thuy_hutt:cậu là đủ nếp đủ tẻ rùi, sướng nhất cậu còn gì, cậu đi làm ai trông nhóc sau, con gái tớ cân nặng cũng bằng Thỏ nhà cậu