Như có hứa lúc chiều, tối nay mình viết tiếp 1 bài về phát âm. Trong bài này mình chỉ cố gắng trình bày cách phát âm 1 từ đơn thôi, không bàn đến ngữ điệu của cả câu và nối âm giữa các từ.
Trong 1 từ đơn tiếng Anh có 3 yếu tố chính quyết định cách phát âm:
- Nguyên âm: cấu thành trọng âm chính của từ
- Blending sound: (các) phụ âm ở đầu từ
- Ending sound: (các) phụ âm ở cuối từ
Ví dụ chữ bridge sẽ gồm các phần BR -- I -- D -- GE trong đó BR là blending sound, I là trọng âm kết hợp với D thành ID, và GE là ending sound. Mình chỉ phát âm 1 từ đúng khi làm đúng 3 cái này. May mắn là có phuơng pháp để tập luyện riêng lẻ từng cái.
1. Trọng âm:
Thực tình là mình cũng không đủ trình độ để biết trong tiếng anh có bao nhiêu trọng âm, nhưng cái trang web này cung cấp cho chúng ta đủ dùng: http://www.shiporsheep.com. Các bố các mẹ vào trang này, click vào từng mục rồi đưa chuột vào để nghe cách đọc.
Các bố mẹ lưu ý trong tiếng Anh ngoài những âm khá giống âm tiếng Việt như a, e, i, u, o sẽ có thêm âm dài hơn 1 chút như a: e: i: o: u:
Ngoài ra còn có âm đôi không có trong tiếng Việt như
- nửa a nửa e như từ bad
- giống â như từ cut
- giống ơ như từ curt
- giống âu như từ coat
- giống ai như dial
- giống ây như tail
- giống oi như từ oil
- giống au-ơ như từ hour
- giống iu như từ cure
Đây là chỗ khó của phát âm tiếng Anh. Mình tập hoài mà đến giờ vẫn chưa chuẩn.
2. Về blending sound có thể dịch là âm trộn
Thường blending sound ở phần bắt đầu từ. Blending sound được tạo ra từ 2 hay 4 phụ âm. Người Việt mình ít bị lỗi phát âm khi bắt đầu từ bằng 1 phụ âm. Các sách dạy phát âm luôn có phần dạy từ phụ âm riêng biệt như c, b, d, t, h,... nhưng có lẽ là áp dụng cho các dân tộc không dùng hệ chữ latinh như TQ, Ấn, Lào, Thái, Cam... Chỉ có vài phụ âm đơn mà chúng ta cần để ý là
- chữ f: phát âm như ph tiếng Việt
- chữ p: phát âm như b nhưng nén hơi mạnh hơn
- chữ w: như qu tiếng Việt
- chữ t: chữ này coi vậy mà khó, nó khác t trong tiếng Việt. Nếu phát âm đúng sẽ nghe mềm hơn. Bắt đầu âm t bằng cách nhe răng ra như đang cười, lưỡi tì vào răng. Sau đó rút lưỡi lại, đẩy hơi từ cuống họng ra. Các bố mẹ vào vdict.com thử gõ chữ TIME để nghe.
- chữ g: như gi trong tiếng Việt.
- chữ j: giống như ch trong tiếng Việt
Giờ mình nói về blending của 2 hay 3 phụ âm. Trong trang này có liệt kê tất cả blending có trong tiếng Anh: http://www.phonicsontheweb.com/blends.php
Nguyên tắc phát âm blending: để miệng ở tư thế phụ âm thứ nhất, nhưng phát ra âm của phụ âm thứ 2. Ví dụ BL: để phát âm blend, mình để miệng ở vị trí chuẩn bị phát ra âm B (bờ) lúc này 2 môi ngậm lại. Nhưng khi phát âm thì nhắm đến chữ LEND, tự động nó sẽ thành B-LEND.
Tôi gặp rất nhiều người VIệt bị lỗi phát âm thành bờ lend, cờ-ream, hay sờ-candal. Không hiểu sao mà lỗi này đa số rơi vào người miền Bắc!
Giờ các bố mẹ thử thực tập ở đây xem http://www.yourchildlearns.com/letters/blends.html
3. Ending sound
Cho mình khất lại phần này nhé vì nó quan trọng. và phải đi ăn cơm thôi :-)
Các bố mẹ có thể vào đây thực tập phát âm:
http://www.starfall.com/n/level-a/learn-to-read/play.htm?f
Đây là trang web mà nhiều GV ở Mỹ dạy cho trẻ em.