Tôi rất tiếc vừa rồi không được chứng kiến không khí của dịp 30 tháng tư tại VN và có dịp lục tung báo chí , tham dự hội thảo, đến viện bảo tàng để tìm hiểu thêm tư liệu. Từ nhiều năm nay tôi vẫn để ý tìm kiếm những số liệu về tổn thất trong chiến tranh mà chưa thấy. 30 năm đã trôi qua rồi mà sao những ảnh hưởng của cuộc chiến vẫn đè nặng lên cuộc sống người Việt cả trong và ngoài nước. Thế hệ con em chúng ta tuy không phải trải qua những đói khổ, chết chóc của chiến tranh nhưng lại phải đối mặt với cuộc chiến chống lại sự tụt hậu của nước nhà, chống lại những giá trị đạo đức bị đảo lộn,...
Tôi định viết một bài về cuộc chiến và thời hậu chiến nhưng không xong, đành "chép" vào đây một bài viết về chiến tranh , trong đó cũng có 1, 2 ý về Cha và Con (để khỏi bị coi là lạc đề). Bài viết bằng Anh ngữ của một cây bút nghiệp dư và người dịch cũng vậy (nên đừng bắt bẻ nhau).

Hồ nước

Những câu hỏi cứ luẩn quẩn trong đầu tôi mà không có lời giải đáp. Tôi không biết chính xác là tôi trở về đây để tìm kiếm điều gì, tôi có thể hy vọng tìm thấy gì trong đống đổ nát hoang tàn của thành phố này. Cái hồ nước nhỏ ngay trước mặt tôi đây đã từng là một nơi tuyệt vời bởi vẻ đẹp huyền ảo và thơ mộng của nó. Nhưng bây giờ thì nó chỉ còn là một cái ao bé tẹo đầy nước bẩn, tẻ ngắt và thiếu vắng sự sống như vạn vật khác xung quanh. Chả có gì còn lại ở đây, thậm chí chim cũng đã bay đi hết. Tôi băn khoăn không biết liệu chúng có còn trở lại không ? Liệu tôi có còn lại được nghe chúng hót? Một làn gió mát thổi nhè nhẹ phảng phất qua mặt tôi. Tôi ngồi đó,ngắm nhìn màu đỏ mờ mờ ảo ảo của bầu trời, khi mà hoàng hôn sắp sửa nhường chỗ cho đêm tối. Tôi như bỗng nghe thấy một lời thì thầm trong trẻo. Những âm thanh đó êm đềm nhỏ nhẹ như tiếng sóng biển, khơi lại trong tôi kỉ niệm về những năm tháng đã qua. Sự tĩnh mịch như bao trùm xung quanh. Hình ảnh về quá khứ u ám đang lẩn lút trong tâm trí, như một bóng đen phủ kín lấy tôi. Quá khứ đang hiện lên ngày càng rõ nét còn hiện tại mờ nhạt dần trước mắt tôi. Tôi cảm thấy xúc động mạnh như đang được sống lại trong quá khứ. Sâu thẳm trong tâm trí tôi, những hồi ức hiện về rõ ràng và sống động như thể đó mới chỉ là ngày hôm qua vậy…
…Hôm đó là một ngày đẹp trời, trên cao mặt trời to sáng rực rỡ, những tia nắng gay gắt như thiêu cháy bầu không khí. Tiếng chuông báo tan trường kêu vang và ngay lập tức bọn trẻ ùa ra khỏi các lớp học, lao mình vào cái nóng oi của một buổi chiều mùa hạ. Sự ồn ào náo động nhanh chóng lên tới đỉnh điểm. Bầu không khí yên tĩnh xung quanh các bậc phu huynh đang chờ đợi bị thay thế bởi những tiếng trò chuyện của bọn trẻ. Hôm nay có vẻ ồn ào hơn mọi hôm bởi lẽ đây là ngày cuối cùng của năm học. Các em bé chạy nhẩy nô đùa một cách hứng thú, háo hức nghĩ về kì nghỉ hè đang ở phía trước. Những đứa lớn hơn nhẩy lên xe đạp, làm vài vòng quanh sân trường trước khi về nhà. Tôi nhìn thấy bố và lao vào vòng tay ông. Bố nhấc bổng tôi lên, đặt lên vai ông và chúng tôi cười nói vui vẻ suốt dọc đường về.
Bước dần xuống những bậc thang tới tuổi thơ, tôi còn nhớ là không nơi nào có thể cao hơn vai của bố tôi. Tôi còn nhớ rõ cái cảm giác được che chở, bảo vệ trong vòng tay của ông. Không một nơi nào trên thế giới có thể ấm áp hơn. Nhưng sau này tôi nhận ra rằng vòng tay của ông không thể bảo vệ được tôi và tôi không bao giờ có được cảm giác thực sự an toàn nữa.
Sau bữa tối hôm ấy, cũng như nhiều hôm khác, tất cả bọn trẻ con hàng xóm bạn tôi đều đi ra hồ để tắm. Bố mẹ bọn nó cũng đi cùng để giặt quần áo. Những tiếng cười đùa của bọn trẻ pha lẫn trong tiếng buôn chuyện của người lớn và tiếng hót của bầy chim. Chúng tôi nô đùa vui vẻ dưới hồ, tắm mình trong ánh sáng của những vì sao.
Hồ nước này là nơi tôi sống trong quãng thời gian đẹp nhất của cuộc đời. Những quãng thời gian thật đẹp và mỗi khi nhớ về chúng tim tôi lại đau nhói. Ngày nối tiếp ngày, những trận chiến giả bất tận dưới nước và những trò chơi tràn ngập niềm vui lẫn tiếng cười. Tôi từng nghĩ rằng chúng sẽ kéo dài mãi mãi. Thực tế là tôi nhầm bởi vì buổi tối hôm đó chính là dấu chấm hết cho những ngày tháng hạnh phúc của tôi. Buổi tối hôm đó có một sự khác biệt. Không phải vì hôm đấy là ngày đầu tiên của kì nghỉ hè. Cũng không phải do chúng tôi quyết định chơi trò bóng nước thay cho những trò chơi mọi khi. Mà là bởi vì có một cái gì đó đầy nguy hiểm và không ai ngờ đến sắp xảy ra. Cái điều diễn ra tối hôm đó sẽ được ghi vào trong sử sách.
Một tiếng còi inh ỏi vang lên ngay giữa trò chơi của chúng tôi, chen ngang tiếng nói chuyện rôm rả của những người phụ nữ và tiếng hót của bầy chim. Sau đó là tiếng của người phát thanh viên, đề nghị mọi người hãy bình tĩnh và sơ tán khỏi thành phố ngay lập tức. Mẹ tôi tìm thấy tôi giữa đám người đang bỏ chạy, bà nắm lấy tay tôi, chen lấn và kéo tôi theo. Sau đó bà bảo tôi là mọi việc rồi sẽ ổn cả. Nhưng ánh mắt của bà lại cho tôi biết một điều khác hẳn. Tôi biết là có một cái gì đó tệ hại, rất tệ hại đang sẩy ra. Những con chim dường cũng biết điều này, chúng bay đi tan tác và náo loạn.
Mọi thứ thật hỗn loạn. Mọi người đang bỏ chạy, bỏ chạy vì cuộc sống của họ. Ngay sau đó, những chiếc máy bay xuất hiện, phủ kín bầu trời và nhả đạn một cách bừa bãi xuống mặt đất. Một viên đạn bay ngang qua tôi với sức mạnh và vận tốc thật đáng sợ, cậu bé ngay cạnh tôi gục ngã, rơi xuống nước. Những phát đạn bây giờ được bắn ra một cách đều đặn hơn, từng người một ngã xuống.
Đó là lần đầu tiên tôi được chứng kiến cái chết. Cái cảnh tượng hãi hùng ấy vẫn còn đọng lại trong tâm trí tôi cho tới tận ngày hôm nay, máu chảy tràn xuống hồ, kèm theo là màu sắc của sự chết chóc, cuối cùng thì nước hồ nhuộm trong màu của máu.
Rốt cục thì điều gì đã xẩy ra ? Tôi hoàn toàn không thể hiểu được gì qua đôi mắt trẻ thơ, non nớt của mình. Tất cả những gì sau đó chỉ là sự choáng váng, là kí ức kinh hoàng. Nhưng tôi sẽ không bao giờ muốn quên đi những kỉ niệm đẹp đẽ về khỏang thời gian tôi có cùng bạn bè bên hồ nước, về sự ấm áp trong vòng tay của bố. Còn những kí ức về cái hồ nước đầy máu, nỗi ám ảnh về màu đỏ được tạo nên bởi máu của những người vô tội đã ngã xuống cũng khiến tôi không thể nào quên được.
Thật là một điều kì lạ khi có mặt ở đây, sau tất cả những năm tháng chiến tranh ấy. Chiến tranh đã làm thay đổi con người tôi, biến tôi thành một người hoàn toàn mới. Trưởng thành, sâu sắc và thận trọng. Chiến tranh đã dạy cho tôi biết thế nào là cái cảm giác lạnh và đói. Nói chung thì chiến tranh thật đáng sợ. Nhưng về một số mặt thì nó đã giúp tôi hiểu thêm nhiều về cuộc đời. Nó cho tôi sức mạnh. Bất chấp việc phải chạy trốn khỏi những cuộc ném bom rải thảm, khỏi những kẻ xâm lược đã chiếm đóng đất nước chúng tôi và tàn phá nhà cửa của chúng tôi. Cuộc sống, đối với tôi vẫn tiếp tục…
Bầu trời lúc này tối đen như mực, màu nước đục của cái ao không còn có thể trông thấy được nữa. Những vì sao to sáng lấp lánh trên màn đêm. Trăng đã lên, vẫn sáng tỏ như mọi khi. Mặt nước phản chiếu ánh sáng, trở nên long lanh như dát ngọc, in bóng của những cái cây khẳng khiu sần sùi. Nếu như cái ao này vẫn còn là cái hồ đẹp tuyệt và đầy thơ mộng như thủa nào thì nó sẽ vẫn là nơi lưu giữ những kỉ niệm đẹp của bọn trẻ tới đây chơi. Nhưng sau tất cả mọi chuyện, nó cũng như chúng tôi, chịu ảnh hưởng nặng nề của chiến tranh. Chiến tranh đã lấy đi vẻ thanh bình và tĩnh lặng của nó.
Thành phố sẽ được sửa chữa lại. Nhà cửa sẽ được xây dựng lại. Giống như một vết thương, những vết tích của chiến tranh rồi cũng sẽ phai mờ dần theo thời gian, nhưng nó sẽ vẫn còn ở lại đây mãi mãi. Cái ao vẫn còn chứa máu của những người đã chết. Máu ngấm vào lòng đất và ở lại nơi này vĩnh viễn. Tôi sẽ vẫn tiếp tục cuộc sống của mình và rồi thì cuối cùng trái tim vỡ nát của tôi cũng sẽ được hàn gắn lại. Nhưng nếu như bạn nhìn tôi kĩ hơn một chút bạn sẽ thấy nỗi đau vẫn còn đây, trong đôi mắt tôi. Tất cả những đứa trẻ chịu ảnh hưởng của cuộc chiến sẽ không bao giờ có lại tuổi thơ của chúng.
Mọi người khi xem bản tin thời sự, luôn buồn khi nhìn thấy những cảnh về chiến tranh, về nạn đói, về lụt lội. Họ sẽ ngồi đó và cảm thấy thương hại cho những người mà họ chỉ nhìn thấy trong giây lát trên màn hình. Nhưng ngay sau đó thì tất cả bọn họ đều quên hết những điều đã xem.
Tôi nghĩ rằng tôi đã tìm ra lời giải đáp cho những câu hỏi của mình. Tôi không thể thay đổi quá khứ. Tôi không thể giúp gì được cho những người bạn đã chết của mình. Nhưng tôi chắc chắn rằng tôi có thể thay đổi được tương lai. Tôi đã thật may mắn khi vẫn còn sống và tôi rất biết ơn số phận vì điều này. Cuộc sống thật đáng trân trọng, tôi có cơ hội để sống và ngay bây giờ đây tôi muốn tuyên bố trước toàn thế giới, ý kiến của tôi phải được lắng nghe. Tôi hy vọng rằng một ngày nào đó, những đứa trẻ ở khắp nơi trên trái đất này sẽ không bao giờ phải sống trong sự sợ hãi nữa. Tôi hy vọng là chúng sẽ đều có những cơ hội ngang nhau. Tôi mong muốn được thấy sự bình đẳng giữa các quốc gia.
Tôi ngồi xuống bên cạnh cái ao, tận hưởng bầu không khí trong lành mát dịu. Chợt tôi nhìn thấy một cái gì đó đang chuyển động trên bầu trời. À, những chú chim đã quay trở lại. Chúng đậu trên một cái cây, cái cây sống sót còn lại và bắt đầu cất tiếng hót trong đêm.