http://www.sggp.org.vn/dulichkhampha/2007/8/113999/
Những truyền thuyết về con kỳ hưuSGGP:: Cập nhật ngày 04/08/2007 lúc 22:28'(GMT+7)Tương truyền, thời vua Minh Thái Tổ khi lập nghiệp gặp lúc ngân khố cạn kiệt, vua rất lo lắng. Trong giấc mơ vàng, vua thấy có con vật đầu lân mình to, chân to lại có sừng trên đầu xuất hiện ở khu vực phía trước cung điện nuốt nhanh những thỏi vàng ròng sáng chói mang vào trong cung vua.
Theo thầy phong thủy tính toán, khu vực xuất hiện con vật ấy là cung tài và đất ấy là đất linh, như vậy, theo đó giấc mơ đã ứng với việc trời đất muốn giúp nhà vua lập nghiệp lớn. Sau đó vua Minh Thái Tổ cho xây một cổng thành to trên trục Bắc Nam, đường dẫn vào Tử Cấm thành, ngay tại cung tài ấy. Con linh vật ấy có mặt con lân đực nhưng lại có một sừng và có râu, mình to, mông to như mông bò, đuôi dài, có chùm lông đuôi rậm. Con vật này không ăn thức ăn bình thường mà chỉ ăn vàng, bạc; đặc biệt nó không có hậu môn, do vậy vàng bạc nó ăn vào không bị thoát đi đâu, cho dù no căng bụng.
Nói cách khác, vàng bạc chỉ có vào mà không có ra.

Chuyện kỳ hưu xưa

Sau khi có linh vật ấy, ngân khố nhà Minh ngày càng đầy, cuộc sống không chỉ vua mà gia đình vua ngày càng sung túc. Sau đó, vua cho tạc tượng linh vật trên bằng ngọc phỉ thúy và đặt trên lầu cao của khu “Tài môn”. Từ đấy, nhà Minh ngày càng mở rộng địa giới và trở thành triều đại giàu có. Khi nhà Mãn Thanh lên ngôi vua, họ vẫn rất tin vào sự mầu nhiệm của con vật linh kia và đặt tên cho nó là con kỳ hưu. Nhà Thanh cho tạc nhiều tượng con kỳ hưu đặt tại cung vua và hoàng hậu. Các cung công chúa, hoàng tử đều không được đặt con kỳ hưu. Các quan càng không được dùng cho nhà mình, bởi quan không được giàu hơn vua.
Thời ấy, ai dùng thứ gì giống vua dùng là phạm thượng. Nhưng với sự linh nghiệm của con vật này khiến các quan lại lén lút tạc tượng con kỳ hưu đặt trong phòng kín, ngay cung tài nhà mình để “dẫn tiền vào nhà”. Muốn tạc tượng phải gọi thợ khắc ngọc. Và, thế là thợ khắc ngọc cũng tự tạc cho mình một con để trong buồng kín, cầu tài. Cứ thế, các đời sau, con, cháu thợ khắc ngọc cũng biết sự linh nghiệm ấy mà tạc tượng kỳ hưu để trong nhà, cầu may.

Tiêu Tuấn Kiệt, hướng dẫn viên du lịch của Công ty Du lịch quốc tế Cảng Trung Lữ, đơn vị đối ứng tại Bắc Kinh của Công ty Du lịch lữ hành Saigontourist, đã kể nhiều câu chuyện rất hấp dẫn liên quan đến các danh thắng mà chúng tôi đến thăm, trong đó có chuyện liên quan đến Hòa Thân, một nhân vật lẫy lừng về mưu mẹo, gian thâm và cực giàu trong lịch sử nhà Thanh và con kỳ hưu linh nghiệm.
Thiếu thời nhà Hòa Thân rất nghèo, nghèo đến nỗi không có đủ 10 lượng bạc nộp cho quan để xin nhận lại chức quan nhỏ của cha truyền lại. Nhờ ông Liêm (sau này là cha vợ) cho 10 lạng bạc mà Hòa Thân có cơ hội bước vào quan trường. Thời vua Càn Long, Hòa Thân là nhân vật “dưới một người trên triệu triệu người”. Ngân khố nhà vua ngày càng vơi mà nhà Hòa Thân ngày càng giàu.
Đến khi Hòa Thân bị giết; quan quân đã tá hỏa khi thấy tài sản Hòa Thân bị tịch thu nhiều gấp 10 lần ngân khố nhà vua đang có. Hòa Thân có 2 vật trấn trạch được cất giấu trong núi đá giả đó là con kỳ hưu và chữ Phúc do chính vua Khang Hy viết tặng bà nội, nhân ngày mừng thượng thọ. Khi đập vỡ hòn giả sơn, các quan mới phát hiện trong núi đá ấy có con kỳ hưu. Mà con kỳ hưu của Hòa Thân to hơn kỳ hưu của vua.
Ngọc tạc con kỳ hưu là ngọc phỉ thúy xanh lý mát rượi, trong khi vua chỉ dám tạc bằng bạch ngọc. Bụng và mông con kỳ hưu của Hòa Thân to hơn bụng, mông con kỳ hưu của vua và như thế khiến Hòa Thân nhiều vàng bạc hơn vua. Sau khi tịch thu con kỳ hưu, nhà vua không thể tịch thu chữ “Phúc” kia được bởi chữ Phúc đã được gắn chết vào đá hồng ngọc; nếu đập đá ra lấy chữ thì đá sẽ vỡ, như thế thì phúc tan. Mà chữ thì do vua Khang Hy viết nên không ai dám phạm thượng. Thế là đành để “Phúc” lại cho nhà Hòa Thân, có lẽ vì thế nên dù phạm nhiều tội tày đình nhưng Hòa Thân chỉ chết một mình, thay vì phải bị tru di tam tộc.

Chuyện kỳ hưu bây giờ

Bắt đầu câu chuyện kỳ hưu thời nay, Tuấn Kiệt chỉ vào những bức ảnh treo ở Tài môn nói: “Ở Việt Nam cũng có những con kỳ hưu đặt ở nhiều nơi. Ví dụ như trong Diamond Plaza. Chủ khu mua sắm trên đã làm thêm một khách sạn mới cạnh khu An Đông sau khi đặt tượng hai con kỳ hưu ở Diamond đấy. Tại khách sạn mới chủ đặt hai con kỳ hưu to hơn con trước”. “Với những kỳ tích hấp dẫn ấy nên Saigontourist mong khách mình ngày một khá hơn, và trong tour có dẫn khách đến Tài môn để “thỉnh” kỳ hưu mang tài lộc về nhà” (không ai nói đi “mua” kỳ hưu mà nói “thỉnh” kỳ hưu vì đó là linh vật).
Các tour du lịch sang Trung Quốc ai cũng muốn tìm cho mình một con kỳ hưu để mang may mắn về nhà. Kỳ hưu ở Tài môn làm bằng các loại ngọc. Vì sao kỳ hưu phải làm bằng ngọc mới linh? Tiêu Tuấn Kiệt nói: “Chữ Vương có một dấu chấm (.) thành chữ Ngọc, nghĩa là ai dùng ngọc là người vương giả, giàu sang. Ai chẳng muốn mình sang giàu”. À ra thế. Phải tốn tiền “thỉnh” nhiều con kỳ hưu ở nhiều nơi tôi mới “ngộ” ra cách chọn kỳ hưu mà chắc chắn ít người biết.
Con kỳ hưu không chỉ mang tiền bạc vào nhà mà còn giúp công danh tấn tới và sự bình an lâu dài. Trước tiên, con kỳ hưu là linh vật không có hậu môn, nhưng thỉnh thoảng người bán vẫn đục một lỗ nhỏ ở vị trí hậu môn của vài con kỳ hưu và trộn chung vào số những con kỳ hưu bán. Như thế có nghĩa là, người ấy có thể làm ăn khá, nhưng không giữ của được.
Họ không chỉ khiếm khuyết ấy cho người mua bao giờ, bởi theo họ đó là duyên của người chọn mua, và đâu phải cứ ai muốn giàu là được giàu. Còn muốn công danh tấn tới thì người mua phải chọn con kỳ hưu có sừng, có cánh, mông nhỏng cao, thuôn. Muốn cầu sức khỏe, bình an thì đó là con kỳ hưu có râu, mông thuôn và không có cánh (để sức khỏe và bình an không bay đi mất).
Tuyệt nhất và tròn trịa nhất đó là con kỳ hưu phải có chòm râu càng dài càng tốt, có cái bụng to và mông tròn căng, có sừng (không cần sừng dài như công danh, nhưng phải có sừng) và có cánh. Người ta bảo, thỉnh kỳ hưu ở Tài môn mới linh nghiệm, do vậy, giá một con kỳ hưu ở Tài môn không hề rẻ và để vào được Tài môn “thỉnh” hướng dẫn viên phải “xin lịch” trước với ban quản lý Tài môn.