"CHIÊU" LUYỆN CON TỰ NGỦ SÁNG TẠO VÀ YÊU THƯƠNG CỦA MẸ VIỆT

Đọc thêm tại: https://www.facebook.com/PokiLearningAsia?ref=hl
Tôi sẽ không để mặc con khóc một mình như mẹ Tây, tôi cũng không dỗ dành con bằng bánh kẹo, đồ chơi. Tôi luyện con tự ngủ theo cách của mình
Cry- it - out của mẹ Tây

Nói đến Cry-it-out, không ít người thông suốt cách làm của nó, thậm chí đây là phương pháp được tôn sùng tại Pháp và nhiều nước phương Tây. Ở Pháp, những bà mẹ được mệnh danh là “người mẹ tuyệt vời nhất" vì con họ đứa nào cũng ngoan và tự lập ngay từ bé. Chỉ cần một cái nhìn nghiêm nghị của mẹ hoặc một từ" Non" gọn lỏn là đứa trẻ sẽ răm rắp nghe theo. Cốt lõi của việc giáo dục đó là gì? Chính là Cry-it-out. Người Pháp sẽ để mặc đứa trẻ tự ngủ trong cũi của nó, không lắc ru, không cho ti, không bế ẵm, đến giờ đặt vào cũi, tắt đèn và đi ra khỏi phòng. Đứa trẻ có thể sẽ khóc lóc và gào to trong vòng 30 phút đến 2h rồi thiếp ngủ. Mọi người trong nhà đều sẽ để yên cho trẻ khóc và học cách tự ru mình ngủ. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả, đứa trẻ sẽ chỉ khóc 2-3 ngày và từ đó nó sẽ không bao giờ khóc khi đi ngủ nữa, kể cả khi nó thức giấc nửa đêm. Cry-it-out không chỉ dùng để luyện ngủ. bố mẹ phương Tây còn sử dụng Cry-it-out kết hợp Time-out khi đứa trẻ tỏ ra ngang bướng không vâng lời. Khi đó nó sẽ được đưa vào một căn phòng ít đồ đạc hoặc vào cũi và ở đó một mình cho đến khi nào bình tâm trở lại, hết khóc thì mới được ra. Nhiều trẻ phương Tây có kỷ luật và tự lập theo cách đó. Vì thật ra, phương pháp đó rất khoa học. Đứa trẻ đôi khi cần được khóc một mình mà không cần ai dỗ, để rồi tự nó sẽ xả được stress, sẽ học được nhiều điều khi ở một mình, hơn hết nó sẽ biết mình phải chịu trách nhiệm với lỗi lầm của mình.
Con cứ khóc đi, mẹ ở bên con!
Thế nhưng, khi áp dụng cho con mình, tôi đau khổ khi nghĩ đến 3 từ "khóc một mình". Tôi không muốn để con tôi một mình với khuôn mặt ngập tràn nước mắt. Thế nên, tôi sẽ dùng một "Cry-it-out" của riêng tôi. Cũng giống như mọi đứa trẻ bình thường khác, con tôi cũng biết dùng tiếng khóc để giao tiếp khi nó chưa biết nói. Dù lý do là gì, khi con tôi khóc, tôi luôn bình tĩnh và ở bên con. Không giống mẹ Tây, tôi không đặt con vào một nơi nào đó mà nó không tự ra được rồi lặng lẽ đi ra ngoài, để mặc cho con khóc và tự nín. Tôi cũng không làm như mẹ Việt, không dỗ dành hay dùng đồ chơi, đồ ăn để làm con nín khóc. Tôi bình tĩnh xem xét mọi khả năng làm con khóc mà mình có thể nhìn thấy bằng mắt thường và xử lý cho con. Tuy nhiên, nếu sau mọi việc tôi đã làm, con vẫn khóc, tôi sẽ mỉm cười với con và bảo:" Bình tĩnh lại con yêu, mẹ đây, mẹ luôn bên con" rồi ôm con. Nếu con nằm yên trong vòng tay tôi, tôi sẽ để yên như vậy, không nói gì thêm cho đến khi con thôi khóc. Nếu con không muốn mẹ ôm, tôi sẽ để con nằm hoặc ngồi để khóc, còn tôi sẽ ngồi bên cạnh nhìn con, bình thản như ngắm một thiên thần... cho đến khi con thôi khóc. Tôi chưa bao giờ nuông chiều theo tiếng khóc của con, và cũng chưa bào giờ để con khóc một mình. Đó cũng là cách mà tôi cùng chia sẻ nỗi buồn với con. Cho đến ngày con lớn hơn, biết đi và biết nói. Mọi chuyện lại dễ dàng hơn mọi chút. Lúc này, khi con khóc, nó đã có thể nói cho tôi biết lý do vì sao nó khóc. Đôi khi, tôi cho phép con được chọn một hình thức nào đó để làm dịu nỗi buồn hay cơn tức theo cách riêng của con bằng câu hỏi: “Con muốn mẹ làm gì giúp con vui hơn không?" Con tôi sẽ chọn" mẹ hát con nghe" hoặc "mẹ bế con". Sau khi tôi thực hiện điều con mong muốn, con vui vẻ trở lại. Cứ như thế, bất kỳ lúc nào con cảm thấy bất an, cảm thấy sress, con đều tìm đến để nói lý do cho mẹ, vì con biết rất rõ rằng mẹ có thể giúp con cảm thấy khá hơn.
Luyện con tự ngủ
Theo tôi, nếu quyết định luyện con ngủ kiểu Tây thì bắt đầu thực hành từ lúc 8-10 tuần tuổi. Còn ngay từ đầu đã quấn quýt với con, ôm ấp chuyện trò thì có thể cho con ngủ chung, ôm con khi con khóc nhưng không ôm đến khi con thiếp ngủ, không lắc lư, có thể hát ru con để con vui và tăng cường trí thông minh, nhưng không ru để con ngủ. Con cứ bình tĩnh khóc, con yêu, mẹ sẽ ở bên con! - Ảnh: ST Đến giờ ngủ, tôi vẫn ở bên con cho đến khi con có thể ngủ được. Quá trình này đối với các bà mẹ phương Tây hoặc các bà mẹ bận rộn là cả một cực hình. Vì chỉ có đóng cửa tắt đèn và đi ra ngoài, để trẻ khóc xong tự ngủ thì mẹ mới nhàn. Nhưng tôi lại chọn con đường gai góc khó khăn. Tôi tắt đèn và ngồi cạnh con: - Mẹ: Đến giờ ngủ rồi, chúc con ngủ ngon! - Con: Không không, con dậy. - Mẹ: Đến giờ ngủ rồi con ạ! Nằm xuống ngủ thôi. - Con: Không... (rồi òa khóc) - Mẹ: (cười bình thản) Sao con khóc vậy? - Con: Mẹ... mẹ hát - Mẹ bắt đầu hát những bài hát mà con thích - Con: Mẹ đọc thơ - Mẹ bắt đầu đọc rất nhiều bài thơ cho con nghe - Con: Mẹ ru con, mẹ ôm con Mẹ lại nằm ôm con rồi ru con... Một tiếng sau, con ngủ, mẹ hôn con rồi đứng dậy ra ngoài. Nửa đêm con dậy đòi sữa, nhưng đã đến giai đoạn cắt ăn đêm, nên mẹ không lấy sữa cho con mà bảo con hãy ngủ tiếp đến sáng. Con khóc, khóc rất to. Mẹ bật đèn và nhìn con mỉm cười. mẹ bảo"Mẹ biết con thèm sữa, nhưng đã đến lúc con nên ngủ suốt đêm, điều này tốt cho não của con, con yêu. Hãy nằm xuống ngủ đi con!" Con ngưng một lúc rồi lại khóc. Mẹ vẫn bình thản ngồi cạnh con, mẹ bảo "Mẹ luôn bên con, bao giờ con khóc xong thì con nằm xuống nhé!" Và con khóc thêm 2 phút nữa thì tự nằm xuống, mẹ tắt đèn ... Hai hôm sau con không còn thức dậy và khóc nữa. Đó là cách mà tôi cai sữa đêm cho con và luyện cho con tự ngủ. Ban ngày, mỗi lần con tỏ ra bướng bỉnh, tôi lại dùng Cry-it-out của riêng tôi. Sẽ không có thỏa hiệp nào cho sự ương bướng. Sẽ không có dỗ dành lảng sang chuyện khác, không bánh kẹo, không đồ chơi. Khi con khóc, tôi bế con vào phòng, đóng cửa và để con khóc thỏa thích, công việc của tôi là ngồi cạnh, bình thản nhìn con, hỏi con "vì sao con khóc". Nếu con nói lý do, tôi sẽ giải thích vì sao điều con muốn không được thực hiện, và chính vì điều đó mà còn phải ngồi đây với mẹ để bình tĩnh lại. Còn nếu con khóc mà không nói gì, tôi sẽ bảo"Mẹ luôn bên con, khi nào con khóc xong thì mẹ con mình nói chuyện tiếp nhé". Điều tôi mong muốn nhất là đem đến cho con tình yêu thương trí tuệ, yêu con nhưng phải trau dồi làm cha làm mẹ đúng khoa học. Tôi áp dụng nhiều phương pháp dạy con kiểu Nhật, kiểu Tây vào việc nuôi dạy con mình, chẳng hạn như dạy con tự ăn, tự ngủ, tự rửa mặt, tự dọn đồ chơi, tự nói lên cảm xúc của mình, biết lễ phép vì yêu thương tôn trọng chứ không phải vì sợ người lớn… Điều quan trọng khi áp dụng các phương pháp đó lên con là tôn trọng con và tìm ra cách kết nối với con. Bố mẹ không áp đặt suy nghĩ của bố mẹ lên con, luôn ngừng lại và lắng nghe để xem con muốn gì, thích gì. Không có sách vở nào tuyệt vời bằng trái tim người mẹ!
(Sưu tầm của: Mẹ Cỏ Thiên Đưồng)

'Thần đồng' Đỗ Nhật Nam nói tiếng Anh như gió
(http://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/than-dong-do-nhat-nam-noi-tieng-anh-nhu-gio-3028076.html)
Phần trả lời phỏng vấn bằng tiếng Anh một cách tự tin, trôi chảy của học sinh lớp 7 Đỗ Nhật Nam khiến người xem thán phục.
Video ghi lại phần trả lời phỏng vấn bằng tiếng Anh của Đỗ Nhật Nam (lớp 7, THCS Newton) trong cuộc thi tiếng Anh English Champion 2014, diễn ra vào tháng 6 vừa qua, nhận được sự chia sẻ lớn của cộng đồng.
Trong vòng 10 phút, em đã giới thiệu về bản thân, gia đình và nêu quan điểm về một số vấn đề như: tiền có phải yếu tố quan trọng nhất để chọn lựa công việc, học sinh thêm có nên làm thêm... Cách lập luận logic cùng thái độ tự tin, sử dụng ngôn ngữ cơ thể của cậu bé 12 tuổi khiến giám khảo liên tục ngợi khen "very good" (rất tốt), "excellent" (tuyệt vời).

Đỗ Nhật Nam trả lời phỏng vấn bằng tiếng Anh, cuộc thi English Champion 2014. Ảnh chụp màn hình.
Nhiều khán giả hết lời thán phục tài nói tiếng Anh trôi chảy, tự tin "như người bản ngữ" của nam sinh lớp 7 này. "Riêng về kỹ năng nói, độ chính xác, mức độ trôi chảy, Nam xứng đáng điểm 10", một khán giả nói. Cách lập luận và phong thái trò chuyện của Nhật Nam cũng khiến người xem trầm trồ "thông minh, có tố chất của một lãnh đạo tài năng". Một số khán giả khác còn cho rằng, xem xong clip nói tiếng Anh "như gió" của cậu bé 12 tuổi cảm thấy có động lực hơn để học ngoại ngữ.
Kết quả, vượt lên hơn 5.000 học sinh thuộc 18 trường tiểu học và THCS cùng tham dự, Nhật Nam đã giành giải Vô địch.
Trước đó, Đỗ Nhật Nam đã được mệnh danh là "thần đồng tiếng Anh" vì khả năng ngoại ngữ rất tốt. Em cũng vừa trở thành Tổng biên tập của Creative Melange - tờ báo dành cho lứa tuổi học sinh của Đông Nam Á sẽ phát hành số đầu tiên vào tháng 8 này.
Đọc cái này xong mình có bao nhiêu suy tư. Thiên tài không phải là tự nhiên mà có,nhất định phải có sự định hướng của bố mẹ, sự nỗ lực chăm chỉ của bản thân, quá trình rèn luyện, học hỏi mỗi ngày.

KHI TRẺ ĂN VẠ, CHA MẸ NÊN LÀM GÌ?

Đây là hành động gây chú ý của trẻ đối với cha mẹ, và những người trong gia đình nếu ở mức độ nhẹ nhàng thì cũng không đáng lo nhưng ở mức độ thường xuyên thì cũng cần phải dạy con theo một phương pháp nhất định tránh tình trạng bé càng ngày trở lên hư và khó dạy con hơn!!!

Nhiều cha mẹ rất bối rối khi bé bắt đầu có những hành động ăn vạ và thường dập tắt cơn ăn vạ của bé bằng cách chiều theo ý bé cho xong. Tuy nhiên, đây là hành động "chữa cháy" không thích hợp. Bởi khi mẹ chiều theo yêu cầu của bé sẽ khiến ăn vạ trở thành thói quen xấu của bé. Vậy khi bé ăn vạ, mẹ có thể ứng phó với bé bằng một số cách dưới đây:
Từ chối yêu cầu của bé một cách cương quyết nhưng nhẹ nhàng.
Nếu bố mẹ càng to tiếng thì bé sẽ càng lì hơn
Hướng sự chú ý của bé vào chuyện khác
Để bé lựa chọn những món đồ yêu thích. Nếu bé chuẩn bị ăn vạ, bố mẹ hãy cố gắng trêu chọc làm cho bé cười. Bé sẽ quên ngay chuyện mình định ăn vạ. Bố mẹ cần ngăn chặn cơn " bùng nổ" của bé ngay từ đầu. Không để những thứ bé hay vòi vĩnh trong tầm mắt của bé.
Phớt lờ hành động ăn vạ của bé
Khi mẹ thực hiện hành động này có thể sẽ khiến bé thất vọng mà ăn vạ dữ dội hơn để thu hút sự chú ý của mẹ, nhưng nếu mẹ tiếp tục lờ hành động đó đi bé sẽ tự nhận thấy ăn vạ cũng không có tác dụng. Vì vậy, khi bé ăn vạ mẹ nên lờ đi, đảm bảo những lần sau bé sẽ không thực hiện những chiêu ăn vạ vô tác dụng đó nữa. Tuy nhiên mẹ nên nhớ rằng việc phớt lờ là hành động cho bé thấy nhưng mẹ vẫn trông chừng bé để nắm bắt được thái độ và biến chuyển trong thái độ, từ đó đưa ra cách xử lí đúng nhất đối với bé.
Cho bé thấy hành động đó là sai
Mẹ có thể cho bé thấy hành động ăn vạ của bé là sai nếu bé bắt đầu ăn vạ dữ dội hơn. Mẹ có thể áp dụng các hình thức phạt cho bé như úp mặt vào tường hay bảo bé khoanh tay xin lỗi với thái độ dứt khoát.
Thống nhất cách giải quyết vấn đề ăn vạ của bé đối với các thành viên trong gia đình
Tránh tình trạng mỗi người một ý. Vì có thể không khắc phục được thói quen ăn vạ của bé mà càng làm tình trạng trở nên tồi tệ hơn.
Thiết lập thời gian biểu cố định cho trẻ
Các mẹ nên thiết lập và duy trì một thời gian biểu cố định trong ngày để con bạn biết điều gì sắp xảy ra. Cha mẹ cần có kế hoạch khi cho trẻ đi theo mình và mang theo một vài đồ chơi mà trẻ thích để trẻ chơi.
Khuyến khích trẻ
Khuyến khích trẻ dùng từ ngữ để diễn đạt những điều trẻ cần, từ đó giúp trẻ bớt ăn vạ hơn.
Để trẻ chọn lựa
Thay vì để trẻ tự chọn hoặc bạn lấy đồ vật cho trẻ, bạn nên cầm hai đồ vật lên và hỏi: "Con thích cái nào?" rồi để bé lựa chọn. Sau đó bạn nhớ khen con.
Ngợi khen khi trẻ hành xử tốt
Bạn hãy để ý đến con khi bé cư xử tốt. Nói với bé, bạn rất tự hào khi bé chia sẻ đồ chơi với bạn bè, biết lắng nghe người lớn.
Tránh những nơi dễ làm bé nổi giận
Nếu bé hay vòi mua đồ chơi, bạn tránh đưa trẻ đến gần khu vực bán đồ chơi.
Khi đi ra ngoài hay ở nhà cha mẹ nên trò chuyện với con
Khi đi ra ngoài hay ở nhà cha mẹ nên trò chuyện với con, kích thích óc tò mò ham hiểu biết ở con. Đặc biệt, không để trẻ ở trong tình trạng chán, buồn, mệt mỏi và đói. Đây là những lí do làm cho trẻ trở nên hay ăn vạ hơn.
Ăn vạ không xuất phát đơn thuần từ bản thân bé mà một phần cũng xuất phát từ sự nuông chiều của cha mẹ
Vì thế mẹ nên giới hạn cho bé những gì bé được và không được, nên hay không nên, tránh tình trạng nhức đầu mỗi khi bé giở chiêu ăn vạ. Bố mẹ đành phải kiên nhẫn chờ đợi cho thời gian này qua đi, bé sẽ trở nên ngoan ngoãn khi có sự dạy dỗ từ cha mẹ
(Nguồn: giadinhonline.vn)
(THAM KHẢO THÊM VỀ PHƯƠNG PHÁP TƯƠNG TÁC HIỆU QUẢ CÙNG CON KHI CHƠI, KHI HỌC VÀ VỪA HỌC VỪA CHƠI TẠI: WWW.POKI.VN)

"KỸ NĂNG SINH TỒN NHẤT THIẾT PHẢI DẠY CON"

Việc nuôi dạy con cái cũng giống như việc đầu tư kinh doanh, Ad thường so sánh như vậy, khác nhau là 1 bên cho mục đích đạt lợi nhuận cao còn 1 bên là vì sự thành đạt của con cái . Cả hai đều phải mất thời gian, công sức, tiền bạc và trí tuệ đã đành nhưng yếu tố để quyết định sự thành công chính là việc lựa chọn phương pháp.
Thay vì ngồi tra cứu, đọc các thể loại “trường phái” nuôi dạy từ: nuôi dạy con kiểu Nhật, nuôi dạy con theo cách của người Mỹ, Cách dạy con của người Do Thái, bố mẹ Đức dạy con … tới phương pháp giáo dục sớm Glenn, Giáo án 0 tuổi … sao các bác không lựa chọn con đường đi ngắn hơn bắt đầu từ những tư duy đơn giản hơn. Chẳng phải đơn giản là đẹp, đơn giản là thành công, đơn giản là hạnh phúc đó sao. Hãy thay đổi tư duy đi các bác, người thành công ắt hẳn phải là người có cá tính, không theo lối mòn nữa, thử đi 1 lối đi sáng tạo xem nó thế nào. Với dạy con, hãy dạy chúng Kỹ Năng trước. Tại sao? Năng là bản năng (Instinct), năng lực (Adaptability) – khoa học chứng minh rồi, bản năng là có sẵn còn năng lực ẩn chứa trong mỗi con người ngay từ lúc mới sinh ra, Kỹ là luyện tập kỹ (Practice), vậy thì cứ thực hành, thao tác nhiều lần, có khó gì đâu.
Câu trả lời đã rõ: Phải dạy con phát huy bản năng trước tiên. Bản năng của con người là “tự vệ”(self-defence) do đó chẳng phải là phải dạy con Kỹ Năng tự vệ để tồn tại (How to survive?). Để dẫn chứng cho câu trả lời trên, Ad mời các bác xem bản Infor do POKI thực hiện dưới đây.
Theo WHO và UNICEF thống kê: 830.000 trẻ em tử vong hàng năm do thương tích, 2.000 trẻ em tử vong mỗi năm do thương tích không chủ đích đến từ các tai nạn do bỏng, điện giật, chết đuối, tai nạn giao thông …. Nhưng nếu các em được trang bị Kỹ Năng – cụ thể là Kỹ Năng tự vệ thì 1.000 trẻ được cứu sống mỗi ngày khỏi những tai nạn không chủ đích trên.
Thông điệp ngày hôm nay Ad muốn gửi tới các bác là. Kỹ Năng sinh tồn nhất thiết phải dạy con. Và những bài học về Kỹ Năng sinh tồn, các bác hoàn toàn có thể dễ dàng tìm thấy ngay trên site www.poki.vn . Đừng chần chừ gì nữa, các bác hãy trang bị cho con các Kỹ Năng khẩn cấp như: tránh người nguy hiểm, tránh các tình huống nguy hiểm, kỹ năng thoát hiểm …rồi sau đó có điều kiện thì tiếp đến, mới dạy chúng những kỹ năng khác, ít khẩn cấp hơn như nhóm lửa, cách làm chín thực phẩm, …

Các bố mẹ hãy xem video sau để thấy rõ lí do vì sao nhất thiết phải dạy con kỹ năng sinh tồn đầu tiên

(Video sản xuất bởi Tổ chức giáo dục POKI Á Châu)

Trẻ em thành phố, trẻ em nông thôn, môi trường giáo dục và điều kiện khác hẳn nhau. Để so sánh như thế nào tốt hơn thì thật là khó vì tương quan so sánh không ngang bằng, mình xin chia sẻ để các mẹ tự rút ra kinh nghiệm cần thiết cho con cái mình nhé

(Tham khảo thêm tại: www.poki.vn)
Tôi có đứa mấy đứa cháu ở quê. Hôm cả nhà làm cỗ, có thằng bé mới hơn 2 tuổi, chạy lăng xăng chơi đùa với lũ anh họ, chẳng may vấp vào viên gạch ngã lăn ra. Thế mà nó chả khóc, bố nó nhìn thấy cũng kệ. Thằng cháu tự đứng dậy, phủi phủi vài cái rồi lại cười hí hớn chạy chơi.
Đến giờ cỗ, nó ngồi lên ghế nhựa như người lớn. Nó không dám ăn ngay mà nhìn bố, đợi bố nó gật đầu thì mới bắt đầu đánh chén. Nó ngồi bàn ăn tự nhiên, chẳng cần ai phải bón dỗ.
Đêm về nó ngủ riêng với chị. Chị nó mới hơn 5 tuổi, cứ đến hơn 9h là lôi em đi ngủ. Giọng hát của chị nó ngọng líu ngọng lô, thằng em chả thèm nghe mà vẫn ngủ lăn quay chả quấy gì.
Lâu lắm mới về quê, thấy con chị nó, tôi bảo: "Hôm nay ở nhà bà ăn cơm với nhà cậu luôn. Chả mấy dịp về quê." Con bé lắc đầu quầy quậy, bảo: "Cháu còn phải về nấu cơm cho bố, cho em ăn." Tôi giật mình lắm hỏi: "Cháu bé thế này thì làm được gì."
Nó kể ra, nào là nấu cám cho lợn, cắt cỏ cho bò, mang vịt đi chăn. Mẹ thì đi làm công nhân tận miền Nam, nên cơm nước nó làm cả. Bếp củi nó biết nhóm, nấu ăn nó tinh tươm. Ở quê chẳng thấy bố nó sợ nó bị bỏng nước sôi, chẳng sợ làm vỡ bát đĩa, chẳng sợ ở nhà bị điện giật... Hỏi bố nó mấy điều này, bố nó bảo: "Tao còn phải đi làm phụ hồ, mệt bỏ bố thời gian đâu mà quản. Nó làm hỏng thì lần sau nó nhớ. Nó không làm thì cả nhà đói chết à."
Con bé mới tí tuổi đầu mà đã biết bơi. Nó vẫn buộc can bơi ao, bơi hồ. Còn chưa đi học mà cũng khéo tay làm đồ chơi từ lá dừa cho em, khoét hộp bột giặt nhựa làm đèn lồng cho em.
Từng đấy việc mà nó vẫn có thời gian ngồi cong lưng tập viết, vẽ phấn lên khắp sân. Và vẫn dạy em nó hát líu lô được ối bài.
Và tôi thấy nó lớn hơn cái tuổi chưa đi học của nó nhiều lắm.
Và cần học đâu xa? Chính những đứa trẻ như vậy vứt đâu cũng sống được trên cõi đời này.
Nên là mới có chuyện: ở thành phố người ta cho con về quê để học kĩ năng sống của trẻ nông thôn.
Còn ở nông thôn? Những đứa trẻ ấy rồi cũng sẽ tìm đường lên thành phố. Để học lấy "nhiều thứ của người thành phố".

GỌI CON DẬY BUỔI SÁNG LÀ TRÁCH NHIỆM CỦA AI?
Người dịch: Nguyễn Thị Thu/ https://www.facebook.com/nguyenthithu
Trích dẫn tham khảo: “子どもの心のコーチング、親にできる66のこと”ー菅原裕子
Mình vừa sưu tầm được bài viết này, thực sự rất ý nghĩa,các bố mẹ cùng đọc nhé. Mình xintrình bày trước gia cảnh nhà mình là 1 mẹ 1 con đồng hành là chính vì bố của con đi làm xa nhà. Chính bản thân mình đang gặp khó khăn trong việc đánh thức con dậy mỗi buổi sáng để mẹ còn tất tưởi đi làm cho kịp giờ. Trước khi đọc được bài viết này, mình đã thực hành được 1 trong số những cách đã được chị Thu chỉ ra ở dưới và mình thấy nó thực sự hiệu quả. Con mình hiện giờ đã rất tiến bộ, tần xuất mẹ đi làm muộn giờ cực cực kì ít ạ. Các bố mẹ cùng tham khảo nhé
1. Gọi con dậy buổi sáng là trách nhiệm của ai?
- “Buổi sáng, gia đình nào đánh thức con dậy?” Có đến 80% các bậc cha mẹ tham gia buổi tư vấn đã giơ tay với câu hỏi này.“Vậy thì, việc đánh thức trẻ vào giờ nhất định mỗi sáng để trẻ không bị trễ học là công việc của ai?”. Vâng, công việc này là trách nhiệm của chính bản thân trẻ. Nhưng, ở rất nhiều gia đình cha mẹ lại tước đoạt mất công việc đó từ trẻ, và chính từ việc cha mẹ đánh thức trẻ dậy mỗi sáng đã khiến trẻ trở nên ỷ lại vào cha mẹ, và làm cản trở quá trình trẻ tự lập.
- “Nhưng nếu không đánh thức thì con lại trễ học”. Vâng, sự giúp đỡ theo đúng tâm lí làm cha mẹ ấy kết cục đã tạo ra tình trạng là trẻ không cần tự mình dậy buổi sáng cũng được. Không phải là việc trẻ không tự thức dậy được, mà bởi vì có cha mẹ đánh thức rồi nên trẻ không cần tự mình phải dậy.
2. Để trẻ tự thức dậy chính là nuôi dưỡng “tinh thần trách nhiệm” cho trẻ
- Ý nghĩa nguyên thủy của hai từ “trách nhiệm”: “Trách nhiệm” trong tiếng Anh có nghĩa là RESPONSIBILITY, nó được ghép lại từ hai chữ RESPONSE nghĩa là “phản ứng”,và ABILITY nghĩa là “năng lực”. Vậy thì trách nhiệm có nghĩa là “năng lực phản ứng”.Trách nhiệm mà cha mẹ cần dạy trẻ ở đây chính là “tự bản thân mình biết phản ứng một cách tích cực đối với những việc cần phải làm trong cuộc sống hàng ngày”.
- Hãy bắt đầu từ việc tự thức dậy buổi sáng, tự sửa soạn quần áo, sách vở...sau đó đến khi trẻ bước vào tiểu học, trẻ có thể tự mình làm mọi việc mà bản thân nên làm và phải làm. Công việc của cha mẹ không phải là chỉ thị trẻ làm những công việccủa mình bằng câu ra lệnh “con hãy tự mình làm đi”, mà chính là tạo một môi trường làm sao để trẻ trở nên thích tự mình làm nó. Muốn như thế thì bước đầu tiên là khi trẻ bắt đầu có những biểu hiện muốn tự mình làm cái này cái kia, cha mẹ đừng ngăn cản trẻ.
- Khi trẻ được khoảng 1 tuổi rưỡi là lúc trẻ bắt đầu muốn tự mình làm mọi thứ. Khi trẻ được 3 tuổi, trẻ bắt đầu tỏ ra “ương bướng” hơn rằng “để con tự làm”. Khi này, bằng cách để cho trẻ được tự mình làm càng nhiều càng tốt, cha mẹ có thể nuôi dưỡng mầm non “tự lập” ấy lớn lên khỏe mạnh.
- Nhưng thực tế thì có không ít cha mẹ lại làm ngược lại. Khi trẻ còn nhỏ mà nói là “Con muốn làm cơ” thì cha mẹ sẽ phản ứng “Nhỡ con bị đứt tay thì sao. Con vẫn chưa làm được đâu”, nhưng khi trẻ lớn lên chút mà muốn làm nũng đòi “Mẹ làm giúp con”, thì lại mắng trẻ “Con lớn rồi hãy tự mình làm đi”.Thật mâu thuẫn phải không nào.
3. Hãy để trẻ học bài học “Nguyên nhân-kết quả” từ chính việc mình làm

- Nếu sáng nào trẻ cũng dậy lúc 6g, chuẩn bị mọi thứ khoảng 1 tiếng, sau đó 7 giờ ra khỏi nhà thì không bao giờ đến trường trễ. Nhưng, có hôm nào đó, khi trẻ bừng tỉnhdậy đã là 6 giờ rưỡi, thì chắc chắn hôm đó sẽ bị trễ học. Cả lớp đang ngồinghiêm chỉnh nghe thầy giảng bài, tự dưng một mình lò dò bước vào trước ánh mắtđổ dồn của cả lớp khiến bản thân trẻ cũng cảm thấy xấu hổ, rồi thầy giáo từ đócũng trở nên chú ý đến trẻ nhiều hơn. Trải nghiệm này mà lặp đi lặp lại sẽ khiếntrẻ thấy xấu hổ và không còn tái diễn nữa. Trẻ sẽ tự mình suy nghĩ “Ngày mai nhấtđịnh mình sẽ dậy từ 6 giờ mới được”.
- Ngày tiếp theo, trẻ dậy từ 6 giờ sáng, và có thể đến trường thoải mái thời gian. Khi ấy trẻ sẽ học được bài học là bằng việc thay đổi hành động của mình thì kết quả cũng sẽ được thay đổi. Chỉ cần tự mình thay đổi nguyên nhân, thì kết quả cũng có thể thay đổi được.
- Trẻ nào được nhiều trải nghiệm lặp đi lặp lại trong cuộc sống tương tự như ví dụ trên, thì sẽ tự hình thành cho mình thói quen suy nghĩ và tìm hướng giải quyết vấn đề khi có tình huống xấu xảy ra. Và trẻ sẽ có thêm nỗ lực để thay đổi nguyên nhân dẫn đến hành động đó. Đó chính là năng lực phản ứng với các tình huống thực tế.
- Ngược lại, trường hợp mà bố mẹ đánh thức buổi sáng và trẻ bị trễ học thì sẽ thế nào? Khi về nhà chắc chắn trẻ sẽ hậm hực với bố mẹ “Chỉ tại bố mẹ đánh thức con dậy trễ nên mới vậy”. Vậy là nguyên nhân dẫn đến việc đi học trễ không phải là lỗi tại bản thân mình. Kết quả không như mong muốn là bị bạn bè chê cười, bị thầy cô để ý hay quở mắng ấy không phải lỗi tại mình, mà là lỗi tại bố mẹ đã không đánh thức mình dậy đúng giờ. Trẻ mang suy nghĩ như này sẽ cho rằng chính cha mẹ là người đã để xảy ra chuyện trễ học này. Và chính vì nghĩ rằng lỗi là của cha mẹ, nên trẻ cũng không hề có ý định thay đổi hành động của mình, thay đổi nguyên nhân dẫn đến kết quả ấy.
4. Hãy bắt đầu từ việc “không đánh thức con dậy buổi sáng”
Làm thế nào để bắt đầu việc này? Nếu như cha mẹ có thể thành công ở việc này thì cũng sẽ biết cách để thành công trong các công việc khác như: để trẻ tự soạn sách vở của mình, tự chọn quần áo mặc hôm sau, tự cho đồ vào nơi để giặt…
- Ban đầu hãy trò chuyện với trẻ
“Con có biết là nếu buổi sáng mà phải để bố mẹ đánh thức thì sẽ có tác dụng xấu là làm cản trở sự tự lập của con đấy?”, cha mẹ hãy nói cho trẻ suy nghĩ của mình về vấn đề này. Tiếp đến nói cho trẻ quyết định của mình “Nên từ ngày mai bố mẹ sẽ không đánh thức con nữa đâu nhé”.
Khi này trẻ sẽ phản ứng tức thì “Không được, bố mẹ làm khó con à. Ngày mai vẫn phải gọi con dậy đấy”. Khi này cha mẹ đừng có nổi nóng với trẻ vội “Không được cãi, bố mẹ nói là phải nghe”.Cha mẹ hãy gật gù tiếp nhận tâm trạng của trẻ “ừ đúng là làm khó con thật. Mọi khi được bố mẹ gọi dậy thế mà bỗng nhiên từ ngày mai lại phải tự mình dậy nhỉ”,nhưng vẫn tỏ ra cương quyết chốt lại ý của mình “nhưng mà mai mẹ sẽ không gọi để con tự dậy nhé”.
- Hỗ trợ cho trẻ dậy sớm như nào
Cha mẹ có thể mua cho trẻ đồng hồ báo thức. Trao đổi cùng trẻ về các phương án làm sao để trẻ có thể tự dậy sớm một mình mà không cần bố mẹ đánh thức. Đối với gia đình tôi, tôi đã tặng lại con gái mình chiếc đồng hồ báo thức mà tôi dùng khi còn trẻ. Khi đến giờ con phải dậy thì tôi hay mở ti vi để đánh thức. Công việc của con gái tôi là phải đặt chuông báo thức trước khi đi ngủ.
- Quyết tâm “Không đánh thức trẻ buổi sáng”
Ban đầu khi trẻ không thức dậy thì cha mẹ hãy cố gắng nhẫn nại, vì sự nhẫn nại đó sẽ có kết quả thay đổi về sau, trẻ sẽ tự mình thức dậy được. Khi mãi mà trẻ không chịu thức dậy thì dù có trải qua mấy tiếng đi nữa cha mẹ không đánh thức thì rồi trẻ cũng sẽ phải tự dậy.Nếu khi này mà cha mẹ không kiên nhẫn được mà đánh thức trẻ, thì sau đó trẻ không bao giờ sửa được thói quen ỷ lại vào người khác của mình.
Vấn đề ở đây không phải chỉ có tự bản thân trẻ không thức dậy được, mà lời nói và hành động của cha mẹ thiếu sự nhất quán. Trẻ sẽ ngầm hiểu rằng “bố mẹ chỉ nói miệng là không đánh thức thôi, chứ cuối cùng thì cũng vẫn cứ phải đánh thức mình dậy” làm mất đi sự uy nghiêm của cha mẹ. Cha mẹ mà không được trẻ tôn trọng thì việc nuôi dạy tính trách nhiệm cho trẻ sẽ vô cùng khó khăn. Chính vì thế khi đã quyết tâm bắt đầu thực hiện thì cũng quyết tâm không đánh thức trẻ dù có chuyện gì đi nữa.
- Hãy công nhận rằng trẻ có thể thức dậy một mình
Buối sáng đầu tiên khi trẻ tự mình thức dậy vào buổi sáng hãy thẳng thắn công nhận điều đó với trẻ bằng sự vui mừng “Con có thể tự thức dậy một mình đấy chứ. Mẹ rất vui. Đúng là con yêu của mẹ có thể làm được rồi nè. Mẹ rất tự hào về con”. Tự mình thức dậy vào buổi sáng, lại được cha mẹ công nhận về sự cố gắng đó sẽ khiến trẻ trở nên tự tin hơn. Sự tự tin này khác với sự tự tin về khẳng định cái tôi, khẳng định sự tồn tại của bản thân, mà đây là sự tự tin từ kết quả được sinh ra từ một việc làm cụ thể của bản thân.
Khi hai cái tự tin này hợp thành một thì cuộc sống đối với trẻ sẽ là những ngày vui bất tận.

XIN HÃY ĐỂ CÁC CON "PHÁT TRIỂN MỘT CÁCH TỰ NHIÊN

. Nhưng Tự nhiên thế nào mới là đúng cách. Mình đang rất băn khoăn về vấn đề này, vì nhiều ý kiến trái chiều quá. Bố mẹ nào cũng đang lúng túng như mình thì chia sẻ nhé.

"Phát triển một cách tự nhiên" là một khái niệm khó để định nghĩa và còn khó hơn khi muốn thay đổi quan điểm của các bậc phụ huynh về vấn đề này. Tôi chỉ mong sao các bậc phụ huynh đừng biến khái niệm đẹp này trở nên máy móc mà vô tình làm mất đi cơ hội, khả năng và sự mẫn cảm của trẻ.
Những năm gần đây, tình trạng các bố mẹ đua nhau cho con đi "luyện thi vào lớp 1" để không thua kém bạn bè và theo kịp chương trình, rồi các lớp học thêm, học hè khiến nhiều trẻ oằn mình vác những chiếc ba lô ê hề sách vở trên lưng với lịch học kín mít; trẻ không được chơi một cách tự do, không có thời gian để tìm đến những thú vui tưởng chừng như rất đơn giản của ngày xưa nữa; và cụm từ để cho trẻ "phát triển một cách tự nhiên" bắt đầu được một bộ phận các bố mẹ thường xuyên áp dụng, thường xuyên nói ra và vô hình chung, cụm từ này trở thành kim chỉ nam cho các tương tác của phụ huynh với trẻ trong độ tuổi mầm non.
Cũng như bao người mẹ khác, tôi rất quan tâm đến những gì xung quanh con mình; từ ăn, uống, đến chơi gì, làm gì, học gì và phát triển cái gì trong thời điểm hiện tại và trong tương lai. Từ sự quan tâm ấy, tôi mới lần mò và cuối cùng là tìm đến với giáo dục lứa tuổi mầm non. Đọc, nghiên cứu, thực nghiệm nhiều, sau một thời gian, tôi thấy mình đã đổi khác rất nhiều. Và cho đến giờ, tôi vẫn đang tiếp tục nghiên cứu và học hỏi thêm trong quá trình tương tác với trẻ và với chính con của mình.
"Phát triển một cách tự nhiên" - Nếu tôi không nhầm thì ý của các bố mẹ là: Cứ để tự nó học, đến tháng tự nó biết lẫy, tự nó biết bò, tự nó biết đi, biết nói; rồi đến tuổi nó sẽ biết làm những công việc mà tuổi của nó phải làm, đến tuổi nó đi học, lúc đó nó sẽ được dạy dỗ cẩn thận ở trường...
Trong quá trình tôi đi chia sẻ về giáo dục và những kinh nghiệm mà tôi học được, tôi đã gặp rất nhiều kiểu để cho con phát triển một cách tự nhiên của các phụ huynh. Có phụ huynh cho trẻ xem ti vi, chơi ipad vì trẻ thích chơi, thích xem và biến nó thành một nhu cầu thường nhật. Có phụ huynh thuê bảo mẫu với mục đích không bắt trẻ làm gì cả, tất cả thời gian của trẻ sẽ được sống trong niềm vui ăn, ngủ, chơi cùng với rất nhiều đồ chơi như ô tô, máy bay... những đồ chơi đắt tiền mà bé luôn mơ ước có. Hoặc cũng có phụ huynh để kệ nó đấy, cho một chút đồ chơi, còn lại tự nghĩ ra trò để chơi, ăn uống thì thích gì ăn nấy, đói giờ nào ăn giờ nấy, buồn ngủ thì ngủ đến khi nào hết buồn ngủ thì thôi...Còn vô vàn những cách để trẻ phát triển tự nhiên khác mà tôi không tiện kể ra. Thế nhưng, phản ứng chung của họ khi tôi chia sẻ rằng tôi đã dạy con như thế này đều là xua tay và nói anh/chị muốn để con nó "phát triển một cách tự nhiên". Những lúc đó tôi thường tôn trọng quan điểm của họ và thôi không chia sẻ nữa mặc dù chính những phụ huynh đó gặp tôi là để nghe tôi tư vấn.
Quay lại chủ đề chính "phát triển một cách tự nhiên". Đối với tôi, khái niệm này có ý nghĩa như một kim chỉ nam để tôi lao vào tìm hiểu, nghiên cứu và thực nghiệm. Đối với mỗi em bé được tượng hình, tháng thứ tư của thai kỳ, thai nhi đã bắt đầu phát triển trí não. Khoa học nghiên cứu não bộ, nghiên cứu sự phát triển của loài người cũng đều đã tìm hiểu được những quy luật phát triển trên các bé ngay từ khi còn nằm trong bụng mẹ như tuần bao nhiêu thì có tim thai, tuần bao nhiêu thì não phát triển, tuần bao nhiêu thì mắt phát triển, tai phát triển... Cho đến khi sinh ra thì bản năng của trẻ là gì, sự mẫn cảm của trẻ đối với mỗi giai đoạn phát triển ra sao... Rồi khoa học nghiên cứu con người cũng đã tìm ra được những hoạt động bản năng của con người là gì? Tâm lý qua từng giai đoạn ra sao, khả năng của những đứa trẻ là gì?... Có thể nói rằng những kết quả nghiên cứu này là kết quả tìm ra quy luật của tự nhiên.
Vậy nhưng các bậc phụ huynh của chúng ta đã làm gì để phát triển những bản năng tự nhiên đó của trẻ. Tôi xin đặt ra vài câu hỏi để các bậc phụ huynh trả lời:
1- Bản năng của trẻ khi sinh ra là được vận động để tiến tới các hoạt động lẫy, trườn, bò, đi, nhai, nói... Thế nhưng vì sao các mẹ lại cứ suốt ngày bế trẻ trên tay, khi trẻ đến tháng thứ 3 không lẫy, thậm chí tháng thứ 4, 5 không lẫy, các mẹ vẫn tặc lưỡi: "Bé trốn lẫy" vậy.
2 - Trẻ được sinh ra, giống như bao loài khác sống trên trái đất đều có khả năng thích nghi tuyệt vời với môi trường thế nhưng vì sao các mẹ giữ trẻ trong nhà khi trời lạnh và mặc cho trẻ thật nhiều quần áo cho đỡ lạnh; trẻ đùa nghịch toát mồ hôi thì lập tức lấy khăn lau liên tục rồi cấm không cho trẻ chơi đùa, chạy nhảy, trẻ cũng không được phép hứng chút nắng gió, không được đi chân đất, không được nghịch bẩn vì sợ giun sán vào bụng...
Vậy có phải là trẻ đang đánh mất dần bản năng thích nghi với môi trường sống mà đáng ra trẻ đã có và đã thích nghi được với rất nhiều sự khắc nghiệt của môi trường xung quanh. Khi để trẻ mất đi điều này, liệu có phải là các bố mẹ đã đi ngược với sự phát triển tự nhiên của trẻ???
3 - Trẻ được sinh ra và tiếp tục hoàn thiện mọi kỹ năng sống bắt đầu từ những điều được coi là bản năng như là: nhai, nuốt và sử dụng thành thạo các bộ phận cơ thể... tuy nhiên, trẻ của chúng ta hiện tại nhiều bé thậm chí đến 3 tuổi chưa nói, 4 tuổi vẫn chưa tự cầm thìa xúc cơm ăn, 5 tuổi vẫn chưa biết mặc quần áo... mọi hoạt động của trẻ đều nhận được sự trợ giúp của người khác. Vậy trẻ có phát triển đúng với tự nhiên chưa???
4 - Cũng ngay từ khi sinh ra, trẻ đã bắt đầu ghi nhớ những gì trẻ nhìn thấy trong môi trường xung quanh trẻ bằng tất cả các giác quan mà trẻ có... Thế nhưng các phụ huynh vẫn luôn quan điểm: "nó biết gì mà dạy". Đổi lại là chính các bậc phụ huynh, mỗi kiến thức lịch sử, bạn có tự biết ra không hay là phải đến khi tìm thấy tài liệu và đọc không chỉ một lần hoặc nghe ai đó nói nhiều lần mới có thể ghi nhớ, vậy tại sao bạn không cung cấp thông tin cho trẻ để trẻ ghi nhớ mà lại chờ đến khi trẻ vào trường học mới được cung cấp những thông tin đó. Tôi có thể khẳng định một điều, dù bạn không dạy gì trẻ nhưng trẻ vẫn học từng phút từng giờ của trẻ. Bạn đã có khi nào bất ngờ khi con làm một hành động nào đó giống y hệt ông, bà đã thực hiện như cách chỉ tay, giọng điệu nói; hoặc đơn giản hơn nữa, có khi nào trẻ đem nguyên văn câu nói mà bạn nói với người trong gia đình ra sử dụng trong khi đang giao tiếp với bạn không?
5 - Trẻ đã bắt đầu học ngay từ lúc mới chào đời, thế nhưng nhiều gia đình hiện tại không hề giáo dục phép lịch sự cho trẻ. Tôi đã từng bắt gặp có những em bé chỉ 4 đến 5 tuổi, chỉ tay vào mặt người giúp việc nói với giọng kẻ cả sai bảo một điều gì đó; tôi cũng đã từng gặp trường hợp trẻ dùng những ngôn từ chợ búa để nói không chỉ với bạn bè mà với cả người thân trong gia đình lẫn khách; có nhiều gia đình thậm chí còn cười vui vẻ bởi con học nhanh thế mà không nhận ra rằng tại sao con học nhanh thế mà mình không dạy cho con những điều hay lẽ phải, dạy con tôn trọng người đối diện và dạy cho con những kiến thức về thế giới xung quanh???
6 - Khoa học đã nghiên cứu được những giai đoạn mẫn cảm của con người đối với môi trường xung quanh như ở độ tuổi nào thì giác quan của trẻ phát triển tốt nhất, ở khoảng thời gian nào thì trẻ mẫn cảm với các con số, ở độ tuổi nào thì trẻ mẫn cảm với nghệ thuật... Thế nhưng khi tôi nhắc tới việc dạy trẻ cảm thụ nghệ thuật bằng các trò chơi và có sự tương tác của bố mẹ thì nhiều phụ huynh gạt đi và cũng đưa ra một lập luận: "tôi không ép nó học cái gì cả, tôi để cho nó phát triển một cách tự nhiên". Tự nhiên nghĩa là phát triển trong môi trường tự nhiên, vậy môi trường tự nhiên mà bạn tạo ra cho con là gì? Là 4 bức tường với ê hề thứ đồ chơi, là sự chăm sóc đến tận chân tơ kẽ tóc của bảo mẫu, là những trò chơi trên ipad, là những đoạn quảng cáo đầy màu sắc của ti vi, là những clip thu hút bé và bạn lạm dụng lúc bé xem để cho bé ăn... Giả như bé có sự mẫn cảm đặc biệt với hội họa, hay âm nhạc, hoặc bất cứ bộ môn nào mà bạn không tạo được môi trường cho bé tiếp xúc ngay trong giai đoạn mẫn cảm nhất này, như vậy có phải là bạn đã tước đi cơ hội "phát triển một cách tự nhiên" theo sự mẫn cảm và tiềm năng của bé hay không???
7- Trẻ em được sinh ra và bắt đầu học cách tư duy; học cách nhận biết thế giới xung quanh trẻ; học cách ứng xử thông qua những hoạt động thường ngày trong gia đình... Biết là vậy, sao không "uốn cây từ thuở còn non, dạy con từ thuở con còn ngây thơ" mà lại để đến tuổi thì nó tự được nhà trường dạy dỗ. Bạn cho con quen chơi thả phanh và lười suy nghĩ thì liệu trẻ khi bước vào bậc học tiểu học có hứng thú với việc học hành theo nề nếp hay không? Bạn cho trẻ thức, ngủ, ăn uống không theo lịch trình, các sinh hoạt cá nhân không theo nề nếp thì liệu khi trẻ bước vào lớp học, ngoài những kiến thức khoa giáo, thì trong nhà trường có dạy trẻ những kỹ năng đơn giản để phục vụ cho chính bản thân trẻ hay không? Sau này khi trẻ bước vào một môi trường mới, môi trường mà trẻ không quen, liệu trẻ có thể thích nghi mà sống tốt được hay không???

Dưới đây là 1 bài viết mình chọn lọc được của 1 mẹ dành thời gian dịch tài liệu từ tiếng Nhật sang nhé. Bài chia sẻ về:

Dạy trẻ tự lập từ khi nào, và cách dạy như thế nào?

October 31, 2014 at 5:58pm
Người dịch: Nguyễn Thị Thu/ https://www.facebook.com/nguyenthithu
Mình sẽ bắt đầu seri bài về dạy con tự lập dành cho các cha mẹ muốn tham khảo nuôi dạy con theo quan điểm của người Nhật và của phương pháp Montessori. Từ lí luận rồi tới các bài cụ thể để cha mẹ thực hành.
Trích dẫn: 親子が輝くモンテッソのメッセージ、相良敦子
Tạm dịch: “Thông điệp của Montessori để giúp cả cha mẹ và con cùng tỏa sáng”, tác giả Sagara Atsuko
Lời nói đầu:
- Có lẽ nhiều cha mẹ vì nghĩ rằng làm giúp con là thể hiện tình yêu thương với con,vì muốn con chỉ cần chuyên tâm vào ăn, học và chơi, vì nghĩ rằng con chưa biết làm gì, và vì nhà có người giúp việc rồi, và vì ông bà chiều cháu không cho cháu làm…. Có muôn vàn lí do như thế nên cha mẹ đã vô tình cướp đi của con trẻ rất nhiều những việc mà lẽ ra nó phải là công việc và trách nhiệm của cá nhân con trẻ.
- Lẽ ra ở thời điểm cần dạy trẻ tính tự lập để làm nền móng vững chắc cho giai đoạn thiếu niên và thanh niên thì cha mẹ lại không cho trẻ làm, rồi đột nhiên khi trẻ lớn lên trẻ vẫn quen với thói quen được cung phụng như thế thì cha mẹ lại bắt đầu ca thán và la mắng con rằng sao lại ỷ nại thế, dựa dẫm thế.
- Làm thế nào để hình thành cho con thói quen tự lập ngay từ khi còn nhỏ để làm bước đệm vững chắc cho con trong tuổi trưởng thành, mình sẽ viết một loạt bài nhỏ về dạy trẻ tính tự lập và kỹ năng sống, một phần tham khảo từ cuốn sách “Giúp con tự lập bằng yêu thương: 66 bài học từ cha mẹ Nhật” của tác giả Sugahara Yuko,và kèm theo phương pháp Montessori của tác giả Sagara Atsuko.
1. Nên dạy trẻ tự lập từ khi nào
Câu trả lời rất đơn giản đó là khi trẻ được 1 tuổi rưỡi đến 2 tuổi trẻ đòi tự mình xúc, tự mình đi giày,tự mình đi nhà vệ sinh…là thời kỳ trẻ bắt đầu muốn được tự mình làm mọi thứ, tức là bắt đầu muốn tự lập thì thay vì ngăn cản cha mẹ hãy trao cho trẻ quyền được tự mình làm.
- Vì sao phải để trẻ tự lập từ khi còn nhỏ:
Khi trẻ phát ra tín hiệu con muốn tự mình làm, tức là trẻ đang muốn nói với cha mẹ rằng “cha mẹ hãy giúp con để con có thể tự làm một mình” và đó cũng chính là bước cơ bản đầu tiên mà một con người tiến tới tự lập. Nếu cha mẹ bỏ qua giai đoạn tiền đề này không cho trẻ luyện tập, rồi khi trẻ lớn lên vài tuổi nữa lại la mắng trẻ là “lớn rồi mà mấy cái việc cỏn con này cũng không làm được” hay “tự mình làm đi”, thì thật chẳng khác nào xây nhà mà không xây móng.
Đồng thời ý thức muốn tự mình làm nó còn thể hiện sự khẳng định cái tôi, ý chí của bản thân nên nếu như nó nhận được sự tôn trọng từ cha mẹ thì cái tôi ấy sẽ tiếp tục đơm hoa kết trái.
Còn nếu như cha mẹ nào nhìn thấy con lóng ngóng cầm thìa rồi làm đồ ăn tung tóe, vụng về cài cái cúc mà nó cứ trượt, buộc mãi cái dây giày mà nó không xong thì sốt ruột, rồi cáu kỉnhnói với con “đấy mà, có làm được đâu nhưng cứ đòi cơ”, rồi “mẹ đang bận lắm,không có thời gian”, hay dụ dỗ “khi nào con làm được thì mẹ cho con làm” thì tự nhiên đã ngắt mất mầm non tự lập vừa mới nhú của trẻ đi rồi. Cha mẹ lại không biết rằng trẻ sẽ tích lũy được kinh nghiệm để trở nên thành thạo hơn từ chính những trải nghiệm vụng về và thất bại ấy đấy. Hơn thế nữa hành động ngăn cản còn ám thị một sự phủ định cái tôi của trẻ, sẽ khiến trẻ mất đi tự tin và động lực hành động.
- “Muốn tự mình làm” chính là bằng chứng về sự trưởng thành
Sự phát triển của trẻ sẽ chia ra nhiều bước, mà thành thục bước này rồi sẽ là tiền đề cho trẻ tiến đến bước cao hơn. Tại sao khi trẻ tập lẫy hay tập bò thì cha mẹ có thể kiên nhẫn chờ trẻ làm đi làm lại mấy chục lượt, rồi còn cố làm sao tạo ra môi trường tốt nhất để cho trẻ lẫy, trẻ bò được nhanh hơn. Thế thì tại sao cha mẹ không coi việc trẻ muốn tự xúc cơm, tự đi giày…cũng như một giai đoạn phát triển như là việc trẻ tập lẫy, tập bò để kiên nhẫn với trẻ hơn.
Đứng trên quan điểm của nhà giáo dục Montessori thì có những thời điểm chỉ xảy đến một lần duy nhất trong đời trẻ mà ở thời điểm đó, cơ quan cảm thụ của trẻ trở nên nhạy cảm đặc biệt để tiếp thu những kích thích từ môi trường xung quanh. Thông qua việc hấp thu những kích thích cần thiết và tất yếu ấy trẻ sẽ hình thành nên chính con người mình. Đó chính là “thời kỳ nhạy cảm”. Dấu hiệu của thời kỳ nhạy cảm chính à viêc trẻ thể hiện mình muốn làm gì, đang tập trung hay có hứng thú đặc biệt với cái gì. Nếu như cha mẹ bỏ qua thời kỳ này thì trẻ vẫn sẽ học được nhưng khả năng thành thục sẽ chậm hơn và có khi làm giảm đi tinh thần ham học hỏi của trẻ đi rất nhiều.
Vậy thì “muốn tự mình làm gì” cũng chính là dấu hiệu của trẻ bước vào thời kỳ nhạy cảm đó, và để giúp con phát triển về cảm xúc lẫn rèn luyện tính tự lập lẫn kỹ năng sống thì cha mẹ đừng bỏ qua thời kỳ nền móng quan trọng này. Nếu muốn sau này nuôi con “nhàn nhã” thì cha mẹ hãy dành thời gian kiên nhẫn, dõi theo những thay đổi từ tâm lí đến hành động, và một trái tim sẵn sang “tiếp nhận những mong muốn của con” nhé.
2. Dạy trẻ như thế nào?
Tôi biết là mình phải để cho trẻ tự làm, hoặc là dạy trẻ làm để giúp trẻ tự lập đấy, nhưng mà nói trẻ không nghe, có khi dạy mãi mà trẻ không biết làm theo. Vậy tôi phải làm thế nào. Vâng câu hỏi này cũng là câu hỏi mà nhiều phụ huynh than thở nhiều nhất.Thực ra mấu chốt của vấn đề ở đây là không phải trẻ không làm được mà là “trẻ không biết cách làm”. Vì thế cách cha mẹ dạy trẻ cũng như tạo ra môi trường thích hợp nhất để trẻ học hỏi như nào sẽ quyết định đến việc trẻ có thể tự mình làm được một mình hay không. Dưới đây là những lời khuyên về cách dạy trẻ theo phương pháp Montessori:
- Dù chưa nói sõi nhưng trẻ đã biết giằng lấy cái thìa đòi tự mình xúc, đòi tự đánh răng, tự đi giày…khi ấy việc cha mẹ cần làm là hãy “thu tay lại và dõi theo”hành động của trẻ như là sự tiếp nhận mong muốn của trẻ. Hãy quan sát xem trẻ có thể làm được đến đâu, chỗ nào là khó đối với trẻ, chỗ nào là trẻ vướng mắc không làm tiếp được để từ đó đưa ra những cách chỉ dẫn trẻ làm cho phù hợp.
- Khi muốn dạy trẻ làm gì thì hãy chỉ chọn một việc để dạy thôi. Nếu dạy quá nhiều thứ một lúc thì bạn đừng ngạc nhiên là đã dạy rồi mà trẻ chẳng nhớ được gì.
- Hành động cần được chia ra làm các bước rõ ràng, chỗ nào khó làm đi làm lại nhiều lần cho trẻ nhìn
- Cho trẻ nhìn theo và bắt chước hành động của mình: Hành động phải thật chậm rãi, có trình tự và trật tự làm sao trẻ nhìn thấy rõ. Trẻ con không có tốc độ lí giải ngay như người lớn được nên cách dạy sẽ khác với người lớn. Vì trẻ con sẽ muốn lưu lại hình ảnh 24 hình /phút thay vì người lớn muốn lưu hình ảnh 24 hình/giây. Ví dụ như khi dạy trẻ gấp cái áo thì mẹ hãy làm thật chậm từ bước gấp hai tay, rồi đến thân áo, sau đó gấp đôi lại nhưng không cần mẹ phải thuyết minh từng bước cho trẻ nghe
- Nguyên tắc “Đừng nói mà hãy hành động” tức là: Đừng thuyết minh hay giải thích gì khi làm cho trẻ nhìn
- Sau khi hành động xong hết rồi mới bắt đầu giải thích cho trẻ. Ví dụ như con nhớ không mẹ gấp áo bắt đầu từ gấp tay phải, tay trái, đến thân áo, rồi gấp đôi lại…
- Tránh dùng từ hàm ý chê bai, gây sự tự ti cho trẻ kiểu như “đấy, con đã hiểu chưa”, “mẹ dạy rồi mà vẫn không biết làm à”.
- Đừng bao giờ tỏ ra sốt ruột vì trẻ thất bại nhiều lần thì mới thành công được, nhưng đó là sự thành công vô cùng giá trị đối với cuộc đời trẻ.
- Đừng bao giờ vừa làm cho trẻ xem lại vừa nói đính chính kiểu lên giọng với trẻ khi đang dạy trẻ: “đây, làm như này này”, hay muốn nói cho con biết chỗ sai kiểu như “con đã thấy mình làm sai chưa, đúng không”, thì sẽ chỉ khiến trẻ tụt hứng mà không thêm làm tiếp nữa.
- Cuối cùng là mỗi đứa trẻ sẽ có tính cách và ý chí khác nhau, nên cha mẹ hãy quan sát con mình để tìm ra thời điểm phù hợp để bắt đầu dạy trẻ những thói quen tự lập. Nhanh chậm không quan trọng bằng việc trẻ thu được gì cho bản thân từ những việc làm ấy, và không bị làm mất đi hứng thú. Vì thế mình sẽ không ghi ra khung rõ ràng rằng ở tuổi này trẻ cần làm được cái gì, chỉ cần từ 0- 3 tuổi trẻ được nuôi dưỡng khả năng khẳng định bản thân, biết chăm sóc vệ sinh cá nhân, những điều cơ bản liên quan đến bản thân trong sinh hoạt hàng ngày là được.

Topic này gần đây ít trao đổi hơn trước nên em sì pam được ít nào thì được nhé, các bác rôm rả em lại dừng sì pam thôi, hihi.

Thực ra mỗi một giai đoạn có những quan điểm học tập khác nhau, hoặc cách dạy khác nhau, vì thế nhiều khi với những người " nặng lòng" thì sẽ thấy giờ các cháu thay đổi nhiều sẽ khổ hơn so với trước, nhiều thứ trong sách chán/ nhạt hơn so với trước. Em thì vẫn thấy rằng SGK nói chung, vẫn là sách để đọc ổn nhất, ai cũng có thể mua được mà không cần chọn lọc, hỏi han quá nhiều so với nhiều sách tham khảo tương tự trên thị trường. ( Trừ những cuốn đọc trúc trắc lủng củng mang danh nhà xuất bản GD thì không nói nhé)

Nói tóm lại là mấy ông bà hay nặng lòng với quá khứ ( trong đó có bà Mưa, bà Thỏ, bà Cốm..) , các ông bà đang.. già rồi :((, thử hỏi có đến 95-97% số người vẫn nuối tiếc cái tờ báo Hoa học trò ngày xưa đấy, báo HHT giờ đọc lại thấy .. nhạt không, toàn showbiz với ăn gì mua gì, vậy mà báo vẫn bán chạy cho các cháu bây giờ ầm ầm đó thôi, ai tiếc vẫn cứ tiếc..

Biết đâu 20 năm nữa, các con chúng ta nhìn lại bộ sách tụi nó đang học bây giờ, lại rưng rưng như các bô lão của chúng, là chúng ta đây.

Đây là mấy trang sách lớp 1 ngày xưa, thế hệ cuối 7x, đầu 8x vẫn học những cuốn này, hôm trước em vào thư viện, giở ra mà lòng rưng rưng, muốn.. chiếm đoạt mấy cuốn sách cũ, quý này mang về quá thể:

Cảm ơn mẹ muathangrieng. NHìn được ảnh quyển sách bạn chụp mà mình cũng thấy rưng rưng theo. Soa mà nhớ quá khứ thế này hic

BA MẸ ƠI, XIN ĐỪNG SO SÁNH CON VỚI BẠN KHÁC

“CON NHÀ NGƯỜI TA”: NHÂN VẬT VÔ HÌNH NHƯNG ĐÁNG SỢ!
(St: Mẹ Ốc - NGUỒN: https://www.facebook.com/PokiLearningAsia?fref=nf)
P/S: Nếu thấy hay và ý nghĩa, các mẹ đừng ngại tiết kiệm lời khen với em nhá, hí hí. =D>
Hồi nhỏ xíu, “con nhà người ta” ngoan ngoãn, đáng yêu. Ai như con, lười ăn lại mải chơi, chẳng biết nghe lời bố mẹ!
Lớn lên một chút, “con nhà người ta” biết tự giác ngồi học bài. Ai như con, tối nào mẹ cũng phải “gọi như hò đò” mới chịu vào bàn học!
Vào đại học, “con nhà người ta” đỗ trường danh tiếng. Ai như con, thi đại học điểm thấp lè tè!
Sau khi ra trường, “con nhà người ta” đi làm lương cao ngất. Ai như con, tốt nghiệp chán chê vẫn ngồi nhà!
Mẹ cứ nói mãi, con thấy phát mệt. “Con nhà người ta”: sao con ghét nó thế! Tự hứa với mình sau này có con sẽ không bao giờ so sánh như mẹ. Con hứa đấy!
…
Rồi con cũng lấy chồng sinh con, chẳng mấy thằng cu đã vào lớp một. Hôm ấy đi họp phụ huynh về, nhìn cái bảng điểm mà muốn “nổ đom đóm mắt”. Bực quá rít lên:
- Sao điểm chác lại thấp thế này. “Con nhà người ta” thì chẳng có cái ăn, con nhà mình chỉ có mỗi ăn với học mà vẫn không ra hồn!
Buổi tối thằng cu đi ngủ, nằm thủ thỉ với bà ngoại:
- Cháu ghét cái thằng “con nhà người ta”. Chẳng biết mặt mũi ra sao mà mẹ suốt ngày nhắc nó.
Con tình cờ đi qua nghe được, chột dạ nghĩ về lời hứa ngày xửa xưa.
…
“Con nhà người ta” là một nhân vật vô hình nhưng đáng sợ với mọi đứa trẻ, dù ở thời nào đi chăng nữa. Nó được sinh ra từ chính những kì vọng và mong mỏi của bố mẹ. Bố mẹ có biết không, so sánh con với bất kì đứa trẻ nào cũng khiến con thấy thật buồn và mệt mỏi. Mỗi đứa trẻ có một mặt mạnh riêng. Con nhà người ta học giỏi, con nhà mình nấu ăn ngon. Con nhà người ta hát hay, con nhà mình có năng khiếu hội họa. So sánh luôn khập khiễng.

Xin bố mẹ đừng vô hình đặt áp lực lên vai con!