Mình thấy bài này bên www.concuame.com Bé Chậm Phát Triển Ngôn Ngữ & Tiếng Nói? Sau đây là bảng ghi mức phát triển bình thường về ngôn ngữ và tiếng nói của trẻ em từ 0 đến 6 tuổi: Ở tuổi Các bé có thể Mới sinh Khóc 2-3 tháng Khóc những lối khác nhau vì nguyên nhân khác nhau; biết u ơ 3-4 tháng Bập bẹ những nguyên âm và phụ âm đơn giản 5-6 tháng Bập bẹ nhiều hơn 6-11 tháng Tiếng bập bẹ và u ơ nghe như bé bắt chước đối thoại của người lớn với lên giọng, xuống giọng 12 tháng Nói được 1 hay 2 chữ; nhận ra tên mình khi nghe người khác gọi; bắt chước những âm quen thuộc; hiểu một số mệnh lệnh đơn giản 18 tháng Nói được 5 đến 20 chữ; kể cả tên người thân Từ 1 đến 2 tuổi Nói đựơc câu hai chữ; biết nhiều từ hơn; biết vẫy tay chào; biết dùng chữ để bày tỏ ý muốn (nữa, thôi, thêm…); bắt chước tiếng thú vật; hiểu ý chữ “không” Từ 2 đến 3 tuổi Biết tên các bộ phận cơ thể; biết xưng “con” thay vì xưng tên; có thể dung động từ và danh từ trong câu; có vốn từ khoảng 450 chữ; biết nói câu ngắn; biết vài mầu sắc; biết “lớn” và “bé”; thích nghe kể lại câu chuyện yêu thích Từ 3 đến 4 tuổi Có thể kể chuyện; có thể nói một câu gồm 4 hay 5 chữ; vốn từ khoảng 1000 chữ; biết tên, họ mình; biết tên đường; biết hát một vài bài hát thiếu nhi Từ 4 đến 5 tuổi Có thể nói câu gồm 4-5 chữ; biết dùng chữ “đã” hay “rồi” để diễn tả quá khứ; Vốn từ khoảng 1500 chữ, biết phân biệt nhiều mầu sắc, hình thể; hay hỏi “tại sao,” “ai” Từ 5 đến 6 tuổi Câu nói dài khoảng 5 đến 6 chữ; vốn từ khoảng 2000 chữ; biết sự vật làm bằng chất gì; biết lien hệ không gian như trên, dưới, ngoài, trong, xa gần; biết địa chỉ nhà; biết thế nào là “giống” và “khác”; biết đếm đến 10; biết tay trái tay phải; sử dụng nhiều loại câu như xác định, phủ định, câu hỏi…
Với trẻ em trên 6 tuổi, ngoài những khả năng phát âm chuẩn, rối loạn về ngôn ngữ rất phức tạp, và khó thẩm định. Sau đây là một số mô tả:
Không diễn tả tư tưởng mạch lạc Không ghi nhớ được chi tiết mà người khác nói Không nhớ để lập lại một câu nói Không phân tích được nguyên nhân và kết quả của một tình thế Không biết so sánh hai sự vật Không biết đặt câu hỏi Không biết nhiều tự vựng Không biết trả lời câu hỏi phức tạp như “tại sao,” “làm thế nào” Không biết kể lại một câu truyện quen thuộc Yếu khả năng đánh vần Yếu khả năng hiểu khi đọc sách, đọc truyện Yếu khả năng hiểu nghĩa bóng, thành ngữ
Xin quý vị gửi câu hỏi vào Diễn Đàn, chúng tôi sẽ cố vấn riêng từng trường hợp. Nếu Bé Có Vẻ Không Bắt Kịp Tầm Phát Triển? Trong trường hợp bé có vẻ bé chậm hơn bạn bè so với bảng phát triển đã nêu, việc đầu tiên phải thực hiện là đo tai cho bé. Trẻ khiếm thị vì không nghe được tiếng nói người chung quanh, nên không thể bắt chước mà nói. Cũng vì không trao đổi bằng tiếng nói, bé không học được tên sự vật để tăng vốn từ, không bắt chước đựơc cách phát âm, và không thăng tiến khả năng diễn tả bằng tiếng nói.
Ủa, kỳ vậy ta? Mình đoán nhiều khi anh chảng này chui vào nhà thờ nên tắt điện thoại chăng? Có gì Manly gọi giùm nhé. Phiền bạn tí vậy, để Gia Lâm có thêm tí chút.
Mình sẽ hỏi. Thực ra thì điều hợp viên bên VN nói đúng, vì VNHelp lo về giáo dục, xây trường... hoặc trẻ mồ côi, là những dự án dài thời gian. Để mình email hỏi rồi báo cho các bạn biết nhé.
Bạn có cần mình tìm cách khác để chuyển đến bạn không?
Các bạn cũng có nhắc đến hội thiện nguyện VNHelp tại San José, mình có làm việc với họ bên này khá gần. Bạn cần gì cho mình biết, may ra mình có thể giúp.
Mình thấy ông Wells Fargo mà mình banking bảo là miễn phí.
Manly: Bạn cho mình hỏi bạn ở đâu? Nếu ở Mỹ thì mình sẽ PM cho bạn số tk của mình bên đó
Mình đang có mặt ở Californa. Mình nghĩ nếu bạn có tài khoản ở Mỹ thì chỗ nào mình cũng gửi vào được, dĩ nhiên là mình không định bằng tiền VN chính xác được. Bạn PM cho mình tài khoản nhé.
Gửi lời thăm bé Long nếu có bạn nào vào thăm bé.
lạ đấy nhỉ. Mình mới vào hôm qua, đâu có trục trặc gì.
1. Nhóm concuame.com thông báo là họ sẽ về Việt Nam vào tháng 8 để làm hội thảo (miễn phí) và huấn luyện chuyên sâu (có phí). Họ nói ngày làm ở thàh phố HCM là 8 và 9 tháng 8, còn ở Hà Nội là ngày 15 và 16 tháng 8. Mình thấy cái này hay vì trước tiên là chuyên gia nói tiếng Việt, không mất nửa thời gian dịch thuật. Về huấn luyện chuyên sâu, họ nói phí là 50 USD, mà lớp thì không lớn để người tham dự có thể thực hành với chuyên gia. Vậy giá cũng không có gì làm đắt đỏ. Mình đọc bên website của họ, thấy kiến thức của nhóm đó vững vàng lắm. Đi một ngày đàng, học một sàng khôn. Còn đây mình chưa phải đi, mà có chuyên gia về tận nơi.
2. Họ cũng nói thời giancủa họ không nhiều nhưng vẫn có thể sắp xếp đánh giá trực tiếp cho một số bé. Vậy bố mẹ nào muốn chuyên gia đánh giá cho con chắc phải đăng ký liền, vì sợ đầy chỗ mất. Nếu phí có lên vài trăm USD chắc cũng phải vay mượn mà lo cứu lấy con, phải không các bố các mẹ, vì không phải lúc nào cũng có chuyên gia nói được tiếng Việt về Việt Nam. Mình có hỏi dò thì biết là chuyên gia ngôn ngữ trị liệu được huấn luyện chính thức trong chương trình cao học về kỹ năng giao tế, tương tác nữa. Dì của mình thì nói là trong trường học cháu của dì, người chuyên gia ngôn ngữ trị liệu biết nhiều thứ như hành vi, ngôn ngữ, rồi bên vận động nữa.
3. Họ kêu gọi cái này là mình ưng nhất, vì thấy được tấm lòng của họ: sáng tác khẩu hiệu để kêu gọi cộng đồng thông cảm và hỗ trợ các bé tự kỷ. Mình đọc những hỏi đáp bên website của họ, và thấy họ thương trẻ, nhưng hành động này thực ra thì họ không cần phải làm. Nếu họ chỉ là người đi kiếm tiền, chắc họ làm hội thảo miễn phí là cùng, đâu cần gì nghĩ tới chuyện treo giải 100USD cho ai sáng tác khẩu hiệu hay. Hơn nữa, chắc họ không chỉ kêu gọi về khẩu hiệu đâu, mình đoán họ sẽ dùng khẩu hiệu này cho những chiến dịch kêu gọi cộng đồng đấy. Vậy các bố các mẹ hợp tác với họ nhé, mình cùng kêu gọi mọi người hiểu và thông cảm với các bé tự kỷ. Mình sẽ thong báo cho mấy đứa cháu đang học đại học của mình. Đầu óc chúng hăng hái, chắc sẽ nghĩ ra nhiều khẩu hiệu hay.
Các bố các mẹ nào đi không? Có ý kiến gì không?
To vitconxauxi2008: Chúc chị tìm ra thông tin hữu ích cho cháu. Topic dài nhưng nhiều thông tin giá trị.
Nếu bạn thấy bé yếu về tiếng Anh so với các bé song ngữ khác, bạn để ý xem khả năng tiếng Việt có vững không. Nếu tiếng Việt vững, thì bé cần thời gian để học tiếng Anh thôi. Nếu tiếng Việt cũng loạng quạng, bạn viết thư cho nhà trường yêu cầu Speech therapist test bé thử xem.
Riêng việc đi học sớm thì tuỳ cha mẹ chọn. Nhưng có những bé đến Kindergarten mới đi học mà vẫn nắm bắt tiếng Anh dễ dàng. Thế là cũng tùy ở con nữa, phải không? Tuy nhiên, mình nghĩ Speech therapist sẽ khuyên bạn cứ việc nói tiếng Việt ở nhà, dù vẫn tập cho con tiếng Anh. Điều quan trọng là đừng bao giờ nói lộn xộn cả hai thứ Anh và Việt trong cùng câu (giống như mình đang nói vậy nè, heheh).
1) bé học hai thứ tiếng nên bối rối tí.
2) bé yếu về expressive language - bày tỏ ý tưởng
Bạn cứ so sánh khả năng nói tại nhà và tại trường xem có gì khác nhiều không. Nếu thực sự có vấn đề về bày tỏ ý tưởng, thì nên bắt đầu ngay. Dưới 3 tuổi thì có những chương trình miễn phí đấy.
Tuy nhiên, khoan hãy lo đã. Nếu bé nói và nói rõ tại nhà, thì chắc bé nhút nhát thôi.
Bé Chậm Phát Triển Ngôn Ngữ & Tiếng Nói? Sau đây là bảng ghi mức phát triển bình thường về ngôn ngữ và tiếng nói của trẻ em từ 0 đến 6 tuổi:
Ở tuổi
Các bé có thể
Mới sinh
Khóc
2-3 tháng
Khóc những lối khác nhau vì nguyên nhân khác nhau; biết u ơ
3-4 tháng
Bập bẹ những nguyên âm và phụ âm đơn giản
5-6 tháng
Bập bẹ nhiều hơn
6-11 tháng
Tiếng bập bẹ và u ơ nghe như bé bắt chước đối thoại của người lớn với lên giọng, xuống giọng
12 tháng
Nói được 1 hay 2 chữ; nhận ra tên mình khi nghe người khác gọi; bắt chước những âm quen thuộc; hiểu một số mệnh lệnh đơn giản
18 tháng
Nói được 5 đến 20 chữ; kể cả tên người thân
Từ 1 đến 2 tuổi
Nói đựơc câu hai chữ; biết nhiều từ hơn; biết vẫy tay chào; biết dùng chữ để bày tỏ ý muốn (nữa, thôi, thêm…); bắt chước tiếng thú vật; hiểu ý chữ “không”
Từ 2 đến 3 tuổi
Biết tên các bộ phận cơ thể; biết xưng “con” thay vì xưng tên; có thể dung động từ và danh từ trong câu; có vốn từ khoảng 450 chữ; biết nói câu ngắn; biết vài mầu sắc; biết “lớn” và “bé”; thích nghe kể lại câu chuyện yêu thích
Từ 3 đến 4 tuổi
Có thể kể chuyện; có thể nói một câu gồm 4 hay 5 chữ; vốn từ khoảng 1000 chữ; biết tên, họ mình; biết tên đường; biết hát một vài bài hát thiếu nhi
Từ 4 đến 5 tuổi
Có thể nói câu gồm 4-5 chữ; biết dùng chữ “đã” hay “rồi” để diễn tả quá khứ; Vốn từ khoảng 1500 chữ, biết phân biệt nhiều mầu sắc, hình thể; hay hỏi “tại sao,” “ai”
Từ 5 đến 6 tuổi
Câu nói dài khoảng 5 đến 6 chữ; vốn từ khoảng 2000 chữ; biết sự vật làm bằng chất gì; biết lien hệ không gian như trên, dưới, ngoài, trong, xa gần; biết địa chỉ nhà; biết thế nào là “giống” và “khác”; biết đếm đến 10; biết tay trái tay phải; sử dụng nhiều loại câu như xác định, phủ định, câu hỏi…
Với trẻ em trên 6 tuổi, ngoài những khả năng phát âm chuẩn, rối loạn về ngôn ngữ rất phức tạp, và khó thẩm định. Sau đây là một số mô tả:
Không diễn tả tư tưởng mạch lạc
Không ghi nhớ được chi tiết mà người khác nói
Không nhớ để lập lại một câu nói
Không phân tích được nguyên nhân và kết quả của một tình thế
Không biết so sánh hai sự vật
Không biết đặt câu hỏi
Không biết nhiều tự vựng
Không biết trả lời câu hỏi phức tạp như “tại sao,” “làm thế nào”
Không biết kể lại một câu truyện quen thuộc
Yếu khả năng đánh vần
Yếu khả năng hiểu khi đọc sách, đọc truyện
Yếu khả năng hiểu nghĩa bóng, thành ngữ
Xin quý vị gửi câu hỏi vào Diễn Đàn, chúng tôi sẽ cố vấn riêng từng trường hợp.
Nếu Bé Có Vẻ Không Bắt Kịp Tầm Phát Triển?
Trong trường hợp bé có vẻ bé chậm hơn bạn bè so với bảng phát triển đã nêu, việc đầu tiên phải thực hiện là đo tai cho bé. Trẻ khiếm thị vì không nghe được tiếng nói người chung quanh, nên không thể bắt chước mà nói. Cũng vì không trao đổi bằng tiếng nói, bé không học được tên sự vật để tăng vốn từ, không bắt chước đựơc cách phát âm, và không thăng tiến khả năng diễn tả bằng tiếng nói.
Mình ủng hộ hình thức học kiểu lớp học có 1-2 bé dặc biệt trong môi trường các bé bình thường, và đặc biệt trong lớp có cô giáo chuyên về giáo dục đặc biệt, có dạy riêng cho bé 1 tuần 2-3 buổi one-on one ở trong phòng riêng 1-2h, còn lại là bé sinh hoạt như bình thường với tất cả các bạn. Đó là hình thức con mình đã học trong vòng 1 năm.
Mình thấy người ta (bên Mỹ) chia lớp thế này:
1. Nếu bé có thể ngồi ở lớp phổ thông (ít bùng nổ, không đánh bạn...), bé nhất định sẽ học ở lớp phổ thông. Những gì yếu thì có giáo viên dậy riêng: ngôn ngữ, hoạt động. Thậm chí nếu văn hay đọc yếu thì có bé xuống học với lớp thấp hơn (chỉ một cấp thấp hơn thôi, thí dụ lớp 2 xuống lớp 1). Giáo viên chính của lớp là giáo viên giáo dục phổ thông. Không có phụ giáo ở đây. Bé nào cần thì có phụ giáo riêng của mình. (Đây mới là one-on-one aide).
2. Nếu khả năng của bé chưa đủ để hòa vào giáo duc phổ thông, bé học lớp chỉ có những bé cũng còn yếu khả năng. Ai dậy ngôn ngữ, hoạt động... thì đến đưa bé sang văn phòng của họ. Giáo viên chính là giáo viên giáo dục đặc biệt, và có thêm 2 hay 3 cô phụ giáo. Bé nào cần sẽ có phụ giáo riêng của mình trọn ngày. Với những bé không có phụ giáo riêng, các bé vẫn có giờ học riêng với cô giáo trong ngày.
Điều mình thấy hay trong lớp của con bạn là: có các bé bình thuờng trong lớp. (Mà bạn ơi, không biết có ai đồng ý với mình là chữ bình thuờng thực ra cũng chẳng đại diện cho điều gì hết. Mình thì chỉ muốn gọi các em ấy là học sinh giáo dục phổ thông, và các bé kia là nhóm các em cần giúp đỡ). Ngặt là có nhiều phụ huynh của các em giáo dục phổ thông cứ hay rầy rà: Để mấy em kia trong cùng lớp rồi con tôi hư theo thì sao, hoặc: cô giáo cả ngày xoay quanh mấy bé TK nên sẽ ít giờ cho con tôi.
Vì vậy, mấy ông bà bên Mỹ mới nghĩ ra một cách: để cho các bé ở lớp giáo dục đặc biệt nếu bé chưa có đủ kỹ năng vào giáo dục phổ thông. Sau giờ học, họ tổ chức những lớp dậy riêng về khả năng giao tế, lúc đó thì có mấy bé bên giáo dục phổ thông được mời vào. Các bé chơi chung với nhau và bé này để ý quan sát bé kia rồi học theo.
Cái quan trọng là: thiếu ba mẹ dậy trước khi bé đi học và kèm thêm ở nhà khi bé đã đi học, thầy cô giáo chỉ thành công ở mức nhất định.
Lớp học gồm tất cả các bé tự kỷ:
Trong trường hợp này, thong thường có 4-5 giáo viên trong lớp khoang 12 học sinh . thong thường các bé sẽ làm lớp học bừa bộn, bé thì muốn đi phòng tắm, bé thì tự làm đau bản than hay đánh bạn…giáo viên phải chạy quanh để ngăn hết chuyện này chuyện khác và có rất ít thời gian để dạy các bé điều gì. Và đã có những cha mẹ nói với tôi rằng con họ học những hành vi xấu từ những bạn bè khác, hoặc một trò stim mới.
Tóm lại, để con bạn trong lớp học chỉ toàn những bé tự kỷ sẽ chỉ giết chết thời gian của bé.
Lớp học bình thường với một vài bé tự kỷ
Trong những lớp học này sẽ chỉ co 1-2 giáo viên và bé tự kỷ sẽ có một phụ tá ngồi cùng để giúp bé làm theo những hoạt động trong lớp. Giờ hãy đưa ra một số vấn đề trong lớp học này:
1, chương trình giảng dạy không phải được thiết kế để giúp các bé tự kỷ. Thay vì tập trung vào ngôn ngữ và giao tiếp mắt. hoặc sự tập trung- những thứ mà con bạn thực sự cần sự giúp đỡ- thì bé chỉ học những kỹ năng rất ít lien quan, ví dụ như toán
2, Những đứa trẻ khác có thể có những hành vi bạn không muốn con mình học như chửi thề, đánh nhau, gào thét…Trên thực tế những hành vi này sẽ bị phản ứng quyết liệt của các bạn và giáo viên , chính vì thế nó sẽ lại gần như là động lực khiến con bạn sẽ càng làm theo
3, Có rất nhiều ồn ào, và màu sắc xung quanh , nó khiến bé mất tập trung
4, Bé sẽ không tự chủ được nhiều tình huống trong lớp. Bé không thể đứng khi bé muốn, không thể đi khi bé muốn , không thể nói bất cứ khi nào bé muốn . Những hoạt động bị sắp đặt bởi người khác, chính vì vậy nó khiến bé cảm thấy không thú vị.
Sự thật là với những bé bình thường thì lớp học là rất tốt để bé học cách quan tâm đến người khác, nhưng với con bạn thì thường là lãng phí thời gian
Tôi nhớ có một tư vấn bên www.concuame.com thì phải, cũng nói về lớp học cho trẻ có tự kỷ. Có vẻ như vấn đề không tệ như tác giả (người viết, không phải người dịch) diễn tả. Tuy nhiên, tôi thấy 2509 cũng đã dịch trong phần review:
In fact, this book is strictly about the Son-Rise treatment approach to autism, an approach that may or may not be appropriate for your child or your family. (thực ra, cuốn sách này chỉ nói đến phương thức Son-Rise mà thôi, là một phuơng thức có thể hay không thích hợp với con của bạn).
Có thể tác giả có thành kiến với giáo dục đặc biệt mà chính quyền Hoa Kỳ thiết kế, và thấy rằng chỉ có Son-Rise là hiệu quả. Theo riêng tôi, tôi thích ngành giáo dục đặc biệt của HoaKỳ vì họ vẫn nhất định kèm văn hóa vào chưuơng trình của các bé có tự kỷ. Văn hóa không phải là ưu tiên duy nhất, nhưng vẫn là một trong những ưu tiên hàng đầu. Chúng ta thấy các bé có tự kỷ đều sở hữu một khả năng nhất định, tại sao lại chỉ huấn luyện xúc cơm, đi tiểu, nhìn mắt khi nói chuyện...? Mà dù các bé chưa tỏ ra khả năng nào, đó vẫn cứ là mục tiêu chúng ta phải đeo đuổi bên cạnh những huấn luyện kỹ năng khác. Vì tương lai của bé, vì tôn trọng nhân phẩm của bé, nếu tôi đóng vai trò chọn lựa chuyện học hành cho con, tôi sẽ không dám bỏ qua phần văn hóa (dù mới đầu chỉ là học nhận dạng chữ, học nhận mặt số).
Về môi truờng, mình biết rằng con học tốt hơn nếu môi trường được điều chỉnh để mất đi những gì gây chia trí. Nhưng con đang và sẽ mãi mãi phải liên hệ với môi trường thực tế chung quanh con. Vì thế, có nhũng khoảng thời gian trong ngày con học riêng trong phòng, nhưng đa số giờ còn lại con phải tập mà làm quen với cuộc sống và sinh hoạt náo nhiệt, ồn ã chung quanh con. Đây cũng chính là điểm mà một chuyên gia bên www.concuame.com nói: luật lệ Hoa Kỳ không cho phép trẻ có tự kỷ hay bất kỳ khuyết tật nào bị tách rời khỏi môi trường chung. Luật lệ ấy đòi hòi các em phải đựơc sắp xếp để ở trong môi trường ít giới hạn nhất (least restrictive environment).
Tôi chỉ có ý kiến thế thôi, và vẫn tôn trọng trường phái Son-Rise. Tôi thấy mỗi trường phái đều có cái hay, nên chúng mình sẽ góp nhặt những bông hoa đẹp nhất đem vào thế giới của con.