Webtretho
Thịnh hành
Cộng đồng
Webtretho Awards 2025
Thông báo
Đánh dấu đã đọc
Loading...
Đăng nhập
Bài viết
Cộng đồng
Bình luận
Thuyền trưởng đơn vị
Mình cũng thích cuốn này lắm. Mà mình vào đường link để tải mà không được.
Nếu được, mẹ gửi giúp cho mình vào email được không ạ.
nhung@kts.com.vn
xin cảm ơn nhiều nhiều.

À, trang thuvien-ebook.com đổi server rồi, link mới là: http://www.e-thuvien.com/forums/showthread.php?t=29126
link mediafire.com: http://www.mediafire.com/?k1yh2r2bxu58qid
P.S 4DHN thuộc phái mạnh nhé!:)
10:28 SA 06/07/2012
Con đã là tween
"Con đã là tween" Cổ đánh máy sai nhé, chắc là "Con đã là twin" chứ?
Sinh đôi à? ke ke ke:D:D:D
12:05 CH 22/05/2012
Cảm xúc tản mạn 27: Để gió cuốn đi...
Đọc mãi mới thấy chủ nhà sơ hở, không chém thì phí. :)):))
11:54 SA 22/05/2012
Cảm xúc tản mạn 27: Để gió cuốn đi...
Hợ, ngủ ít, ăn ít, giờ mệt quá


Đêm quên ăn, ngày quên ngủ à? ke ke ke 8-}8-}8-}
11:49 SA 22/05/2012
Cần mua trọn bộ "Kho tàng truyện cổ tích Việt...
Nếu bạn thích sách giấy thì có thể in bản pdf, nếu bạn bỏ đi phần các bài viết, lý luận văn học, chỉ lấy phần truyện cổ tích thì, cần in cỡ 1000 trang A4, nếu in toàn bộ thì là 1551 trang. Chắc chỉ thích hợp với ai có thể in chùa, chứ in toàn bộ theo giá thị trường thì tốn đấy nhỉ?:D
Tôi làm bản prc là để đọc trên thiết bị đọc sách điện tử, bản pdf là dành cho ai có nhu cầu in. Trên thực tế, tôi ít khi đọc bộ này ở sách in vì nặng quá, ngồi bàn đọc thì mỏi lưng, nằm đọc thì mỏi tay, thường thì vẫn đọc trên máy tính bảng.
04:01 CH 18/05/2012
Cần mua trọn bộ "Kho tàng truyện cổ tích Việt...
Không tải về được. Yêu cầu login. :((
Mình muốn mua bản in cơ, nhưng dù sao cũng cảm ơn các bạn!

Gửi bạn ebook link mediafire.com nhé:
http://www.mediafire.com/?3cerr9oe3dew3
03:28 CH 10/05/2012
Cần mua trọn bộ "Kho tàng truyện cổ tích Việt...
Mình biết bộ sách này được tái bản lại như sau:
Tác Phẩm Được Tặng Giải Thưởng Hồ Chí Minh - Nguyễn Đổng Chi, Tập 1

Tác Phẩm Được Tặng Giải Thưởng Hồ Chí Minh - Nguyễn Đổng Chi, Tập 2
Ngoài ra còn Tập 3 nữa nhưng không liên quan đến truyện cổ tích.
Bạn thử mua kiểu online xem có được không nhé.
10:43 SA 10/05/2012
Tuổi Mười bảy _ Ghéc -man Mát - vê - ép
Hihi, lâu lắm không thấy bác vào topic này nữa

Hì hì, tự dưng lẫn cẫn quên mất password nên có vào nhưng chỉ đứng ngoài ngó thôi, không spam được.:D
04:31 CH 27/04/2012
Cần mua trọn bộ "Kho tàng truyện cổ tích Việt...
Cám ơn bạn Nhà phố cổ đã gửi link cuốn sách tôi đã tham gia làm, nhưng thiếu link cho định dạng prc, thừa link cho định dạng pdf, do đó tôi xin bổ sung link của định dạng prc: http://www.4shared.com/mobile/zRcNX-WM/Kho_tang_truyen_co_tich_Viet_N.html?
04:28 CH 27/04/2012
Tuổi Mười bảy _ Ghéc -man Mát - vê - ép
...nhưng em quen...kẻng rồi ạ :Laughing:

Ừ thay đổi một định kiến khó lắm đấy, anh cũng mất mấy ngày đêm quên ăn ngày quên ngủ, đau đớn vật vã mãi mới xuống phím sửa đấy!!!! :Laughing::Laughing::Laughing:
05:53 CH 24/08/2011
Tuổi Mười bảy _ Ghéc -man Mát - vê - ép
Vậy là tôi đã post lên phần cuối cùng của truyện. Sau đây tôi sẽ đưa link download ebook định dạng pdf và prc.
Mời các bạn download
Ở ĐÂY.
Trong ebook này việc soát lỗi là khá kỹ, các tên riêng đã được chỉnh sửa cho thống nhất. Đặc biệt trong ebook tôi đã thay từ “kẻng” thành “chuông”, vì tôi nghĩ Liên Xô hồi đó đã là một nước công nghiệp hóa, bởi vậy họ sẽ không dùng cái kẻng (như ở Việt Nam hay dùng – đó là một cái vỏ bom, hoặc một đoạn thép khi cần dùng búa gõ :D) mà họ sẽ dùng chuông điện. Và đặc biệt bên đó là xứ lạnh, phòng học khá kín, nếu dùng kẻng sẽ không đảm bảo phòng nào cũng nghe thấy, trong khi đó nếu mỗi phòng hoặc mỗi hành lang bố trí một cái là đảm bảo ở phòng điều khiển bấm nút là tất cả sẽ đồng loạt kêu và phòng nào cũng nghe thấy.
Và các bạn có để ý thấy ở nhà các nhân vật cũng toàn dùng chuông cửa đó thôi, vậy thì chuông là một vật dụng khá phổ biến ở Liên Xô hồi đó, vậy mà ở một trường học lớn như vậy dùng kẻng thì quá buồn cười.
Xét câu sau ở cuối sách: “Đúng lúc đó ở khắp các tầng tiếng kẻng quen thuộc thân thương làm sao lại vang lên làm cho những giọt nước mắt chiến thắng được ý chí của Tamara tuôn ra ròng ròng.” Nếu dùng kẻng chẳng lẽ ở tầng nào cũng có một cái, rồi đúng giờ đồng loạt gõ à?:Laughing:
05:33 CH 23/08/2011
Tuổi Mười bảy _ Ghéc -man Mát - vê - ép
TIẾNG KẺNG CUỐI CÙNG
Mười lăm tháng năm là ngày học cuối cùng của các em học sinh lớp mười.
Các em đến lớp lặng lẽ, đăm chiêu. Bước vào lớp các em nhìn căn phòng quen thuộc lâu nay một cách buồn bã. Những chiếc bàn, chiếc tủ, cái bảng, những bức chân dung, những chậu hoa... Những thứ đó thật giản dị và quen thuộc, thật đáng yêu và thân thiết. Tất cả những thứ đó đã đi vào dĩ vãng và không bao giờ trở lại.
Trong giờ nghỉ các em vào những lớp học mà xưa kia đã từng học, dừng lại ở những chiếc bàn để nhận ra tên hoặc những dòng chữ viết trước kia nay đã bị xóa và trong ký ức lại hiện lên những kỷ niệm xưa - những cái đó ai đã làm và làm vào lúc nào.
“Ngôi tường thân yêu ơi xin vĩnh biệt! Hôm nay là ngày học cuối cùng. Trong bốn bức tường của ngôi trường này ta đã sống qua thời thơ ấu, tuổi niên thiếu và gần như hết tuổi thanh xuân. Trường đã tiễn chúng ta vào cuộc sống. Vĩnh biệt ngôi trường thân thiết của ta!” - các cô gái nghĩ thế và cô nào cũng nhíu lông mày lại, cổ nghẹn lại, nước mắt như muốn trào ra. Nói chuyện với giáo viên các cô cũng nhận thấy những sắc thái khác trong cách cư xử. Người ta thường nói chuyện như vậy với nhưng người thân thiết trước lúc chia tay tiễn họ lên đường đi xa.
Trong ngày hôm đó thực tế không có giờ học nữa. Thầy trò nói chuyện với nhau về kỳ thi sắp đến. Thầy, cô giáo góp ý kiến với các em về việc sử dụng thời gian trong những ngày còn lại, chỉ ra những chỗ yếu về kiến thức của các em.
Trong giờ nghỉ các cô gái đi dạo ở hành lang và bắt gặp những cái nhìn tò mò của các em học ở lớp dưới.
Dừng lại bên cầu thang, Tania nhớ lại cô đã từng bắt chước bọn con trai ngồi trên lan can trượt xuống và ôm chầm phải bà trưởng phòng giáo vụ Varvara Timofeevna. Khi đó cô hết cả hồn vía, còn bây giờ nhớ lại việc đó cô lại thấy cảm động, thấy có cái gì đó sưởi ấm lòng cô và làm cô dễ chịu vô cùng.
Svetlana vào một lớp học ở tầng hai và nhận ra chiếc bàn cô đã từng ngồi học trước kia. Đó là lớp ba. Cô nhớ hồi đó cậu học sinh Boria Bordanov tinh nghịch đã nhúng đuôi tóc nhạt màu của cô vào lọ mực.
Ania đi dọc hành lang, dừng lại bên cửa sổ cuối cùng. Ở chỗ này đây cô đã vô tình vung quyển sách làm vỡ một tấm kính bên trái của cánh cửa sổ. Cô không chạy trốn mà đến thú nhận ngay với giáo viên trực nhật. Tối về cô lại thưa lại với bố cô về việc đó. Cô có sợ không? Vâng cô sợ lắm chứ, nhưng đã thắng được sự sợ hãi và từ đó trở đi cô chỉ biết nói thật.
Jenia đưa mắt tìm một chỗ trong lò sưởi hơi nước sát tường và tự nhiên thò tay tìm vật gì đó phía sau. Khi cô mới đến trường học, cô thường mang theo con búp bê mà cô thích nhất, đem giấu ở cái chỗ ấm áp này để cho bọn con trai khỏi cười...
...Các cô gái có cảm giác là thầy giáo chủ nhiệm miễn cưỡng đứng dậy, lại gần bàn, chân có vẻ khập khiễng hơn mọi khi.
- Các em ạ, chúng ta sẽ khỏi xếp hàng đôi đi như mọi khi. - Thầy giáo nói, - nhưng đi phải có trật tự, không được tranh luận ồn ào nhé.
- Đến hội tường làm gì ạ?
- Hình như có mít tinh gì đó thì phải.
Ở hành lang vắng tanh. Các cô học sinh lớp mười vây quanh thầy chủ nhiệm chậm rãi xuống hội trường.
- Cô Vaxivia Antonnovna ạ, cái môn học nghệ thuật sống của cô có những phần nào ạ? - Nadia thì thầm hỏi cô giáo.
- Làm thế nào cho việc chi tiêu sát sao phải biết không phải chỉ vạch ra mà còn phải thực hiện nữa... Nghĩa là phải biết nấu nướng, may vá, làm những việc mà người ta thường gọi là nội trợ...
- Thưa cô, và cô cho rằng những cái đó cũng cần phải học ở trường ư?
- Nếu ở nhà chả ai dạy bảo các em những việc đó thì giáo viên chúng tôi không thể thờ ơ được. Tôi còn cho rằng ở lớp mười cần bảo cho các em biết chăm sóc trẻ sơ sinh nữa kia. Quấn tã, tắm, nấu cháo v.v...
- Ồ thưa cô, theo em cái đó thì thừa cô ạ. - Tamara đi bên cạnh nghe thấy thế nói chêm vào.
Tất cả trường tập trung trong gian phòng rộng. Phía trước là các em học sinh lớp một mặc tạp dề trắng trong tay cầm những bó hoa xuân nhỏ nhắn. Trên bục là bà Natalia Zakharovna. Những giáo viên khác giống như mọi khi ngồi dọc hai bên tường. Tất cả những cặp mắt đều chăm chú nhìn các cô gái mới bước vào phòng và các cô bồi hồi xúc động là cả trường phải bỏ học vì họ.
Bà Natalia Zakharovna mời tất cả các em học sinh lớp mười lên bục và xếp họ đứng thành hình bán nguyệt. Sau đó bà quay xuống nói với cả hội trường:
- Các em ạ, đây là giờ học cuối cùng của các em học sinh lớp mười. Trước mắt các em ấy là một giai đoạn khó khăn nhất trong suốt cả thời gian học ở trường - giai đoạn chuẩn bị thi tốt nghiệp phổ thông. Chúng ta hoàn toàn tin rằng các em ấy sẽ thi đạt kết quả tốt và qua được mọi thử thách, nói đúng hơn là lần kiểm tra cuối cùng này. Các em ấy đã làm việc như những đoàn viên Komsomol chân chính, như những công dân giác ngộ của Tổ quốc vĩ đại của chúng ta. Đã làm việc một cách tự giác, làm hết khả năng của mình. Nhất là năm cuối cùng này. Nhưng hôm nay chúng ta lại phải chia tay với các em ấy. Các em ấy sẽ vĩnh viễn xa ngôi trường của chúng ta...
Bà Natalia Zakharovna nói dõng dạc, dứt khoát, còn hơi nghiêm khắc nữa là khác, hình như bà muốn giấu nỗi xúc động của mình.
-... Chúng ta sẽ không quên các em ấy. Đêm liên hoan năm mới do các em ấy tổ chức sẽ luôn luôn động viên những lớp học sinh nhỏ sau này. Tờ báo tường đầy tài năng và chủ nhiệm Tamara Krapchenco sẽ mãi mãi là niềm tự hào của chúng ta. Sự lãnh đạo có suy nghĩ, cương quyết và dân chủ của bí thư chi đoàn Catia Ivanova đã góp phần xây dựng lớp thành một tập thể sáng tạo, xứng đáng đứng hàng đầu về học tập cũng như công tác xã hội. Có ai trong chúng ta lại không biết những em học sinh lớp mười chu đáo, nhạy cảm như Svetlana Ivanova, Jenia Smirnova, Acxenova Tania, Ania Alechxeeva, Nadia Erefeeva, Lida Versinina, Clara Kholopoeva, Nina Cosinscaia và Nina Sarina! Tất cả các em đó đều sẵn sàng giúp đỡ những học sinh yếu kém, với những yêu cầu nghiêm túc của mình, các em đã giúp trường củng cố được tổ chức kỷ luật và tiến hành công tác dạy và học kết quả.
Những lời của bà Natalia Zakharona không lọt được vào ý thức của Jenia và tai cô hình như bịt nút bông lại. “Vĩnh biệt ngôi trường thân yêu!” Ý nghĩ đau đớn đó làm cô khó lòng mà tập trung được. Jenia nghe thấy tiếng nấc của Nadia, thấy Nina Cosinscaia rút chiếc khăn thêu ra và chấm mắt.
-... Hôm nay chúng ta sẽ không nhắc đến những lầm lỗi và những lúc hiểu lầm nhau, - bà Natalia Zakharovna nói. Tuy là trong mười năm qua những trường hợp như thế hoàn toàn không đáng kể. Tôi chỉ muốn nói một điều là không thể nào lại sống mà không có lỗi lầm, không có những mâu thuẫn, những va chạm được. Tất cả chúng ta đều là con người và là những con người rất khác nhau. Rất tốt là qua những lần đó người ta trưởng thành hơn lên, tôi mong các em khi bước vào một cuộc sống khác, cuộc sống của người lớn, luôn luôn nhớ đến điều đó. Hãy cố gắng tránh những lầm lỗi. Nhưng một khi đã có lỗi thì hãy rút từ đó ra kết luận cần thiết cho mình, qua những lỗi đó mà học tập, đừng bao giờ bảo thủ các em nhé. Các em phải biết nhận khuyết điểm như Lenin vĩ đại đã dạy... Bây giờ tôi xin nhường lời cho đại diện của lớp chín.
Lena Menicova vẫn thường phát biểu trước toàn trường và cô đã quen làm việc đó, nhưng hôm nay cô xúc động hơn mọi lần.
- Các bạn thân mến! Tôi xin thay mặt cho các bạn lớp chín cũng như nhân danh cá nhân tôi muốn nói với các bạn mấy lời chia tay... Các bạn sắp kết thúc học tập ở trường phổ thông, chúng tôi xin chúc các bạn thi đỗ lớp mười... Chúc các bạn đạt kết quả tốt và sẽ có một cuộc sống tươi vui đầy lao động sáng tạo. Chúng tôi, những học sinh lớp chín tiếp nhận trách nhiệm “chị cả” trong trường xin hứa sẽ đem hết sức mình, hết khả năng để xây dựng nhà trường như các bạn đã làm. Xin hứa sẽ quan tâm đến các lớp bé hơn... Sẽ phấn đấu để đạt kết quả cao trong học tập, đẩy mạnh công tác Đoàn và Đội. Các bạn hãy tin ở chúng tôi, nhất định chúng tôi sẽ làm được như thế... Nhưng chúng tôi cũng mong rằng các bạn sẽ đến thăm chúng tôi trong những lúc rỗi rãi, sẽ giúp đỡ chúng tôi bằng việc làm cụ thể và những ý kiến đóng góp hay. Xin hết ạ.
Sau đó các em lớp chín dắt các em lớp một đứng lên bục.
Mỗi em cầm trong tay một bó hoa nhỏ. Mười lăm em học sinh bé nhỏ mặc những bộ lễ phục có tạp dề trắng muốt đứng dàn hàng ngang trước mặt các học sinh lớp mười.
- Bây giờ xin mời em Tania Sergheevna phát biểu. - bà hiệu trưởng nói và gật đầu động viên em bé.
- Thưa các chị! - Tania bắt đầu nói dằn từng tiếng một với một giọng trong trẻo. - Các chị là những người bạn lớn của chúng em, các chị sắp xa trường, chúng em là những học sinh bé nhất trường xin chúc các chị luôn luôn…
Em ngập ngừng và dừng lại, và tất cả đều rõ là em quên mất bài phát biểu của mình. Nhưng Tania đã lấy lại bình tĩnh em suy nghĩ một chút và kết thúc lời, nói dở dang:
-... Học giỏi! - Sau đó em lại suy nghĩ và nói một cách rành rọt hơn: - À, không phải, đấy là chúng em hứa với các chị là luôn luôn học giỏi... và luôn luôn noi gương các chị... chúng em hứa sẽ nâng cao...
Không ai nhắc, không ai làm cho Tania mất bình tĩnh và ai cũng chăm chú nghe lời nói ngắt quãng, không mạch lạc của em với nụ cười trên môi như đang nghe một cái gì rất có ý nghĩa, thú vị và dễ chịu.
Jenia kiềm chế đến cùng, nhưng đến lúc các em học sinh lớp một đến tặng những bó hoa xinh xắn thì cô không gắng được nữa. Cô ôm lấy em bé mắt đen có cái nơ trắng to tướng trên đầu hôn và tự nhiên nước mắt trào ra như suối.
Tất cả các cô học sinh lớp mười đều khóc sụt sịt, ôm lấy các em bé, thầm thì gì đó với các em và cả gian phòng vang dậy tiếng vỗ tay, đây đó thấp thoáng những chiếc khăn tay...
Chỉ một mình Tamara nén được không khóc. Cô cầm lấy hoa, bắt tay em học sinh lớp một và trịnh trọng cám ơn em bé vì sự quan tâm đó.
Bà Natalia Zakharovna xem đồng hồ và gật đầu ra hiệu cho các em học sinh đang gần cửa. Cánh cửa mở, cô trực nhật chạy đến cầu thang nhìn xuống vẫy tay.
- Các em thân mến! Giờ học cuối cùng của các em đã kết thúc, - bà hiệu trưởng nói. Tôi xin phép được thay mặt tất cả trường một lần nữa chúc các em lên đường bình an...
Đúng lúc đó ở khắp các tầng tiếng kẻng quen thuộc thân thương làm sao lại vang lên làm cho những giọt nước mắt chiến thắng được ý chí của Tamara tuôn ra ròng ròng.
Đó là tiếng kẻng cuối cùng. Nó không còn báo hiệu giờ học bắt đầu hay kết thúc nữa. Tiếng kẻng này báo cho các cô giáo biết rằng những giờ học ở trường đã vĩnh viễn chấm dứt.
Leningrad 1947 - 1954
05:11 CH 23/08/2011
Tuổi Mười bảy _ Ghéc -man Mát - vê - ép
TRƯỚC KỲ THI
Mặt trời đã sưởi ấm những bức tường đá của các ngôi nhà, đường nhựa, và về chiều trời đã trở nên ấm áp... Những chiếc lộc trên cây căng phồng trông rất rõ. Ở chợ người ta đã bán hoa Verba và trong các cửa hiệu bán hoa đã các hoa Mimoza.
Và ngoài phố ấm áp bao nhiêu, mặt trời âu yếm sưởi ấm bao nhiêu thì trong lòng các cô gái sắp tốt nghiệp lớp mười này trở nên lo lắng bấy nhiêu. Những kỳ thi ngày càng gần, chúng đến gần lúc nào không biết như thể lén lút vậy. Không kịp quay đi ngoảnh lại đã đến thứ bảy rồi. Mỗi một tuần trôi qua một cách nhanh chóng chưa từng thấy!
Cứ hết tuần này đến tuần khác, từ thứ bảy này đến thứ bảy khác các em học sinh lớp mười còng lưng ra mà học. Tất cả các em đều gầy tọp, xanh xao, nhưng trông vẫn sảng khoái và hăng hái.
Larisa Trikhonova được ông bác mua cho một chiếc xe đạp và thỉnh thoảng cô đi xe đến trường chân tay đầy những vết tím bầm. Các bạn thường chào đón cô bằng những lời chòng ghẹo:
- Ô! Bạn vẫn còn sống đấy chứ?
- Nào Larisa, đưa xem. Cái gì thế này? Lại một vết bầm à?
- Các bạn ơi, xem này, một chỗ lở đẹp tuyệt.
- Thế còn xe đạp vẫn nguyên chứ?
- Dĩ nhiên là nguyên vẹn rồi, - Larisa thật thà trả lời các bạn.
- Thế mới gọi là chất lượng chứ. - Jenia ca ngợi. - Mình cuộc đấy, chiếc xe đạp này sẽ qua được mọi thử thách và nếu có bị gãy hay hỏng thì chắc chắn là Larisa chứ không phải là chiếc xe.
- Không đâu, Larisa khỏe lắm. Thế nào xe đạp cũng gãy trước.
- Nào cuộc nào!
Larisa mỉm cười nghe các bạn trêu ghẹo, cô không tự ái. Cô thích sự quan tâm đó của các bạn và trong bụng còn cảm thấy tự hào vì những chỗ bị hoặc bầm lên vì ngã đó.
Tamara cũng được bố tặng cho một chiếc máy ảnh mà ông đã hứa từ lâu và cô phải cố gắng lắm mới tìm được thì giờ để nghiên cứu cái kỹ thuật chụp ảnh này. Đôi khi cô mang máy ảnh đến trường và sau giờ học cô thường kéo cả lớp đến một di tích lịch sử nào đó để chụp. Cô lấy hình rất lâu, luôn luôn đổi hướng của máy và không bao giờ hài lòng với dáng điệu và nét mặt của những người được chụp ảnh, chửi cái ống kính chết tiệt nào đó và cứ như thế cô ngắm nghía chuẩn bị để chụp làm cho các bạn mệt lử cả người.
Sau khi chụp mấy hôm các bạn đợi ảnh nhưng chẳng có gì cả.
- Không đủ ánh sáng! Biết không? Hỏng hết rồi... - Tamara giải thích. - Mình mở ống kính hẹp quá.
Trong ngôn từ của cô xuất hiện những thuật ngữ như “non” “già” và các bạn cô phải tự hiểu là chưa đủ ánh sáng hoặc nhiều ánh sáng quá. Và bỗng nhiên lại có một bức ảnh thành công. Svetlana ngồi cạnh Jenia trên nền song sắt của hàng rào công viên mùa hè với những quyển sách để mở trong tay. Đó là một bức ảnh vô tình chụp được nhưng lại rất đẹp. Thế là “uy tín chụp ảnh” của Tamara lập tức được đưa lên tận mây xanh. Thôi thì tứ phía ai cũng yêu cầu, van nài Tamara chụp cho một “pô” kỷ niệm. Tamara không từ chối một ai, nhưng cô cứ khất lần ngày này qua ngày khác, lấy lý do là sắp đến kỳ thi rồi. Vẫn như mọi khi cuộc sống của lớp mười luôn luôn có những sự kiện.
Nina Sarina cãi nhau với Rita Krưlova thế là Valia Belova lại học với Rita. Giữa hai cô gái lại bắt đầu có một tình bạn. Tình bạn đó theo nhận định của “bộ ba” thì không bền chặt, rất mỏng mamh, nhưng nếu kéo dài đến được kỳ thi thì thế cũng là tốt lắm rồi.
Vào trung tuần tháng tư Constantin Sergheevich mang đến lớp một tập vé gì đó, nhưng trước khi giải thích cho các em rõ đó là cái gì, anh chăm chú nhìn các em một lượt rồi lắc đầu.
- Các em có biết tôi sắp nói gì không? Trông mặt mũi em tôi không thích tí nào. Xanh xao, gầy gò... Không, không, thế này thì không thể được. Các em quá mệt mỏi, làm việc mà quên cả mức độ rồi. Thế thì không được đâu. Muốn học cho tốt phải có nghỉ ngơi, có không khí trong lành và những lúc vui chơi giải trí chứ.
- Thưa thầy, chứng em cần không khí làm gì cơ ạ? - Jenia nói với nụ cười đau khổ. - Đằng nào thì cũng chẳng có lúc nào mà thở cơ mà.
- Thi đến nơi rồi. - Tamara nói theo giọng của Jenia.
- Chính vì thi cử đến nơi rồi mà các em không được để cho mình mệt mỏi. Khi đầu óc quá mệt thì sẽ làm việc không tốt. Vậy thì các em cố gắng có ích gì? Nào, ta hãy thỏa thuận với nhau thế nay nhé... Mỗi ngày sau giờ học các em phải đi dạo từ hai đến ba tiếng đồng hồ. Nếu muốn thì đi dạo tập thể vậy.
- Thầy cũng đi với chúng em chứ ạ?
- Tôi cũng cùng đi với các em... Bây giờ nói đến chuyện thi nào. - Tôi thấy các em rất sợ và lo lắng. Có phải thế không Nina? - Thầy giáo hỏi Nina Sarina.
- Ôi, em thì còn nói gì nữa... em là người bỏ đi mà thấy nói làm gì ạ. - Cô trả lời. - Hãy chôn em không cần kèn trống gì cả.
- Thế tại sao lại có cái tâm trạng lo lắng quá mức thế này? Các em hãy tin tôi, không có gì đáng lo sợ cả. Trong thời gian gần đây chúng ta sẽ luyện tất cả các môn. Tuần sau về môn văn học sẽ có luận. Điều kiện giống như thi thật. Các em sẽ có sáu tiếng đồng hồ để làm... Điều quan trọng là các em phải học cách phân phối thời gian để suy nghĩ lập dàn bài và viết nháp. Sẽ có những bài làm tương tự về môn toán và các môn khác. Đây là những vé thi. - Thầy nói và bày chúng ra mặt bàn. - Từ hôm nay chúng ta sẽ học theo những câu hỏi trong vé này. Acxenova Tania, em lên đây. Lấy một vé... Thế. Bây giờ cho em mười lăm phút suy nghĩ. Sau đó thì trả lời. Tất cả các em khác là ban giám khảo dưới sự chủ tọa của tôi và có thể hỏi em những gì chưa rõ.
- Thế còn điểm thì sao ạ? - Tania đứng cạnh bàn hỏi.
- Điểm thì tôi sẽ cho như mọi khi. Đây là một giờ học bình thường và không có gì là lạ cả. Nào nhắm mắt lại và rút một vé.
- Em không nhắm mắt đâu thầy ạ. Em sẽ chỉ run như cầy sấy ấy thôi. - Tania nói và rút một vé.
- Đọc to lên xem trong đó viết những gì?
- Ôi cha mẹ ơi! - Cô sợ hãi kêu lên, đưa mắt lướt nhanh nói dung của vé thi. - “Vé số mười sáu. Thứ nhất: Văn học ở giai đoạn khôi phục kinh tế quốc dân sau nội chiến. Chủ đề của những tác phẩm văn học trong thời gian đó. Nghị quyết của Trung ương Đảng cộng sản ngày 18 tháng 6 năm 1925 “Về chính sách của Đảng trong lĩnh vực văn học”. Tiểu thuyết “Suối thép” của A. X. Xeraphimovich (đánh giá chung). Thứ hai: Hình tượng Bazarov trong tiểu thuyết “Cha và con” của I. X. Turghenev. Nội dung tư tưởng của tác phẩm D. U. Pisarov đánh giá về Bazarov” - Tất cả những vấn đề đó Tania đọc chậm rãi gần như đánh vần từng chữ và trước khi quay về chỗ để suy nghĩ cô nói khẽ: - Nếu em mà vớ phải cái vé này khi đi thi thì có lẽ em sẽ ngất mất.
- Không sao, - Constantin Sergheevich nói để em yên tâm - Lúc đó tôi sẽ mang theo một chai cồn... Em ngửi và sẽ tỉnh lại, sẽ trả lời được năm điểm... Ania Alechxeeva! Valia Belova! Mời các em lên đây. Chúng ta sẽ học theo kiểu này đến khi nào xong hết các vé thì thôi. Nếu các em chăm chú nghe tất cả các câu trả lời và tự kiểm tra xem mình biết đến đâu thì chẳng cần có sự chuẩn bị thêm gì nữa cả. Đây là chương trình của toàn khóa rồi đấy.
Ania Alechxeeva mạnh dạn rút một vé và đọc to lên:
“Vé số bốn mươi tám. Câu hỏi thứ nhất: Hình tượng Lenin trong trường ca “V. I. Lenin” của Maiacovki. Nội dung tư tưởng phong phú và giá trị nghệ thuật của tác phẩm. Câu hỏi thứ hai: Những hình tượng của bọn địa chủ trong tác phẩm “Những linh hồn chết” của Gogol. Nội dung tư tưởng của tác phẩm A. I. Jecsen nói về tác phẩm “Những linh hồn chết”.
- Thế nào, có đáng sợ lắm không? - Thầy giáo hỏi.
- Em trả lời được ạ, - Ania đỏ mặt, trả lời một cách hài lòng.
- Tốt lắm. Em đứng đấy. Valia, em rút vé đi.
Valia lấy đúng một vé tương đối khó: “ 1. Kịch của A. M. Gorki và đặc điểm của những tác phẩm đó. A. M. Gorki và nhà hát Nghệ thuật. 2. Hình tượng Caterna trong vở kịch “Giông tố” của A. N. Astrovxki.
- Thưa thầy, em phải suy nghĩ ạ, - đọc xong vé Valia nói.
- Được, được Không ai giục em đâu. Các em hãy cất sách giáo khoa hết vào ngăn bàn... Giống như lúc đi thi vậy.
Ania trả lời rất tốt. Cô có cảm giác là cô vớ may phải cái vé dễ. Tất cả những điều này đều được trình bày ở lớp nên hằn sâu vào trí nhớ của các em. Thậm chí những câu hỏi nghiệt ngã của một số bạn cũng không làm cô bối rối. Cô trả lời bình tĩnh, tự tin, chắc chắn.
Với Nadia thì mọi việc không được trôi chảy như thế. Trước khi lấy vé cô ngắm nghía chúng một hồi lâu làm như cô có thể nhìn xuyên qua tờ giấy để đọc được trong đó có viết những gì vậy. Rút vé xong, cô đưa mắt đọc thầm một mình và đỏ mặt.
- Thầy ạ, cho em đổi vé có được không ạ. - Cô rụt rè đề nghị.
Thầy giáo nhìn cô gái dút dát và mỉm cười.
- Hai em Nadia và Nina Sarina, các em hãy nhớ rằng ở đây không có vé nào làm cho các em thích ngay đâu. Nếu cho phép em lấy vé khác thì một phút sau em lại sẽ thấy ân hận là không trả lời theo vé đầu hoặc lại muốn lấy một chiếc vé thứ ba, vì vậy không nên đổi vé. Sau đây tôi muốn góp với các em một ý kiến rất chân thành... Rút vé xong các em đừng cho là mình đã chết đang lúc còn sung sức và đừng vội chôn mình trước thời hạn cần thiết nhé. Tất cả các em đã làm việc một cách tự giác và không bao giờ sự lao động cần mẫn và tự giác lại không cho kết quả gì cả. Các em lại muốn lấy một chiếc vé thứ ba, vì vậy thấy điều tôi nói là đúng dựa trên kinh nghiệm của chính bản thân của các em trong cuộc sống... Lida Versinina, thế nào, em đã chuẩn bị xong chưa?
- Thưa thầy, xong rồi ạ.
- Em trả lời đi.
Lida lên bảng, quay mặt xuống lớp và bắt đầu trả lời:
- Mikhail Alecxandrovich Solokhov - là người Kozac ở vùng sông Đông. Ông sinh năm một nghìn chín trăm linh năm tại ấp Verenscaia. Ông sống ở đó cho đến ngày nay...
- Sao bạn lại biết? - Tamara thốt lên.
- Tôi đọc trong báo, Solokhov học ở trường trung học nam.
- Trong nội chiến ông làm công tác phân phối lương thực và có tham gia trong cuộc chiến đấu chống bọn cướp trên sông Đông...
Constantin Sergheevich nghe Lida nhưng lại nghĩ về việc khác. Về khóa tốt nghiệp đầu tiên sau chiến tranh. Sau khi tốt nghiệp phổ thông như những con chim đủ lông cánh các em rời bỏ tổ ấm bay về muôn ngả. Cuộc sống các em sau đó ra sao? Số phận đưa các em về đâu? Việc thi cử của các em không làm anh phải lo lắng mấy. Tất cả các em đều được chuẩn bị tốt và đang tiếp tục học tập hết sức mình. Svetlana Ivanova và Ania Alechxeeva thì chắc chắn sẽ được huy chương vàng rồi nếu không có sự cố gì bất ngờ xảy ra. Valia Belova thì khó có khả năng nhận huy chương vàng. Trong thời gian em ốm nên thua các bạn, nhưng huy chương bạc thì chắc chắn là em sẽ được cùng với các bạn Tamara Krapchenco, Jenia Smimova và Nina Cosinscaia...
Anh đưa mắt nhìn những em sẽ nhận được huy chương và nghĩ là kiến thức thì các em có và cái vốn đó không phải là ít, - nhưng như vậy lẽ nào đã đủ? Lẽ nào thầy giáo có thể yên tâm cho ra trường những con chim mỏ còn vàng như các em kia được?
Mong con mình hạnh phúc thì đừng bao giờ chuẩn bị cho chúng sẽ có một cuộc đời hạnh phúc mà ngược lại làm sao cho chúng có đủ sức để vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống. Chỉ có những người được rèn luyện, lanh lợi, dũng cảm mới không bị mất tinh thần khi gặp phải những trở ngại không lường trước.
Thí dụ như Nina Cosinscaia chẳng hạn... Trường học đã làm gì và có thể làm gì để cô bé ấy khi rời khỏi ghế nhà trường không còn là một đứa bé bất lực thế kia? Constantin Sergheevich chăm chú nhìn cô gái xen lẫn đôi chút thương hại. Nina đang lo lắng cho cô bạn đang trả lời hay lo đến lượt mình bị gọi lên. Trong mắt em như ngưng đọng lại một cảm giác sợ hãi và sự đăm chiêu lo lắng. “Một cô bé có nhiều năng lực bẩm sinh. - Constantin Sergheevich nghĩ thế. - Giá như em sống trong một gia đình khác, trong những điều kiện khác thì ta đã có một Svetlana nữa. Svetlana - đó là của báu hiếm có. Đó là cô gái đi theo nghĩa vụ thiêng liêng, những cô gái như vậy trong trường hợp cần thiết có thể biến thành Doia Cosmedimiaskaia hoặc Ulia Gromova được. Khó mà có thể hình dung Svetlana sống trong cảnh chán chường của bọn hoài nghi, bọn vô công rồi nghề hoặc những kẻ đê tiện. Và nếu như vô tình cô rơi vào cảnh sống đó thì cô cũng không chịu được bao lâu. Còn Nina - đó là một vật hy sinh của lòng thương mù quáng của bố mẹ cô. Cũng may mà cô không trở thành một đứa ích kỷ độc ác như Valia Belova - hậu quả tất nhiên của những loại tình thương như vậy. Nina nhẫn nại, chịu khó, hiền lành nhưng không có nghị lực, không chủ động và không được chuẩn bị đầy đủ để có thể vượt qua những khó khăn trong cuộc sống.
Nguyên soái Kosinski đã hai lần đến trường để xin ý kiến về việc giúp con gái thi tốt nghiệp như thế nào để môn nào cô cũng có thể đạt điểm năm. Có cần thầy giáo dạy kèm không và cần dạy thêm những môn nào? Chắc đây là một người hiếu danh và huy chương có ý nghĩa đối với chính ông hơn là đối với con gái ông. “Không biết ông ta chuẩn bị con gái ông để sau này làm gì mà ông cố gắng che chở không cho nó va chạm với cuộc sống như thế?”.
Constantin Sergheevich đưa mắt nhìn Catia và nhớ lại lời cô phát biểu về những chiếc phao, anh mỉm cười. Em này thì chẳng chìm được, - anh nghĩ thế. Có thể hớp vài ngụm nước, nhưng sẽ bơi vững vàng và ngay thẳng. Không biết sao anh lại muốn nghĩ và cũng đã từng nghĩ rằng Catia sau khi tốt nghiệp đại học sẽ quay về trường tiếp tục sự nghiệp của thầy Vaxili Vaxilievich.
Còn đây, Acxenova Tania. Năm qua em đã lớn lên hẳn so với các bạn, đã đường đường là một cô gái. Không biết sự lười biếng, ngái ngủ và bàng quan của em vụt biến đi đâu mất. Tania vẫn dễ tính như xưa, thường châm chước những hành động nóng vội, thiếu suy nghĩ của các bạn, nhưng nào cô có chịu thua kém các bạn trong những việc “dại dột” đó, cô còn có khả năng “vượt” cả họ cơ đấy. Nhưng bây giờ thì Tania đã học được cách làm việc tự lực và rất cần mẫn. Nhưng “cơn” chịu khó đó, hoặc nói theo lời cô “làm một việc đột xuất theo cảm hứng” đó chỉ là những hiện tượng hiếm hoi và hy vọng là cuối cùng thì Tania cũng sẽ rèn luyện được những đức tính cần thiết để làm công tác khoa học, Lida đã trả lời xong và nhìn thầy giáo thăm dò.
- Thế! Các ủy viên của Hội đồng chấm thi có hỏi gì không? - Anh hỏi và thấy có em giơ tay. - Tamara em muốn hỏi à?
- Nagunov là người như thế nào? Đề nghị hãy phân tích nhân vật đó về quan điểm chính trị.
Lida bực tức nhìn bạn và suy nghĩ. Câu hỏi khó quá nhưng may sao lúc đó tiếng kẻng cứu cánh vang lên báo hiệu hết giờ học.
Phương pháp dạy theo vé thi không chỉ làm cho học sinh thích. Ngày hôm sau thầy Vaxili Vaxilievich mang những vé thi về môn hóa đến, rồi sau đó cô Anna Vaxilievna cũng làm thế. Đến hôm 20 tháng 4 cô Vaxivia Antonnovna cũng kết thúc chương trình và bắt đầu cho ôn tập theo vé.
Những vé chính thức trường nhận được vào cuối tháng tư. Quyển đề thi khá dầy khoảng bảy mươi trang lúc đầu làm cho các em sợ hãi. Một số em có cảm giác rằng vé thi làm ở Moscva, trên Bộ thì chắc là họ cho những câu hỏi khó lắm, những câu mà chắc các em không thể trả lời được. Khi làm quen với nội dung của vé thi, các em cảm thấy yên tâm hơn, không có gì đáng sợ cả. Những câu hỏi thông thường và có khi lại còn dễ hơn cả những câu mà các thầy cô giáo cho nữa. Điều làm các em thích thú hơn cả là những vé về văn học hầu như trùng lặp với những vé mà thầy Constantin Sergheevich đã cho trước.
*
* *
Mồng một tháng năm. Các phố xá người đông nghịt. Các đội nhạc nổi lên khắp nơi. Những đoàn diễu hành từ bốn phía kéo vào trung tâm thành phố. Cờ, ảnh hoa, những quả bóng bay... ở các ngã ba, những chiếc xe vận tải được trang hoàng lộng lẫy đầy ắp bánh rán và kem. Tối đến khắp nơi đều có vũ hội: ở quảng trường cung điện, trong cung văn hóa ở trường học... Nhưng tất cả những cái đó đâu có phải dành cho các em sắp thi tốt nghiệp lớp mười.
Một số các em lớp mười tụ tập tại nhà Lida để ôn môn vật lý theo vé thi. Những mẩu giấy được rọc ra vội vàng và viết số vào đấy bày ra trên bàn.
- Nina, đến lượt bạn rồi đấy. Rút đi!
- Vé số bảy.
- Xem thử có gì trong đó.
Lida đọc các câu hỏi trong vé.
- Thế nào, bạn trả lời được không? - Catia hỏi.
- Được.
- Các bạn ơi, có ai không trả lời được không?
- Vé đó dễ quá. Tiếp tục nào. - Jenia đề nghị.
- Làm thế này không được đâu các bạn ạ? Nếu vậy thì coi như ta biết hết rồi, cuối cùng chẳng có gì để ôn nữa cả. Cần phải tập trả lời nữa chứ, - Svetlana phản đối. - Có thể trả lời ngắn gọn cũng được vậy…
- Đúng rồi! - Tamara tán thành. - Nào Nina, bạn trả lời đi xem nào.
- Ôi, giá như mình vớ được chiếc vé thi này thì thích quá nhỉ. - Nina nói một cách mơ mộng và bắt đầu trả lời.
- Các bạn ơi, sắp có pháo hoa rồi! - Jenia sực nhớ ra và nhìn đồng hồ.
- Thế này nhé, chúng mình leo lên mái nhà xem đi! - Tamara đề nghị vì bỗng nhớ hồi cô cùng với bố trực chiến trên mái nhà. Ở đó nhìn chung quanh rất rõ. - Lida, nhà bạn cầu thang lên mái có khóa không?
- Không biết nữa. Mình sẽ hỏi bác Pasa xem nhé.
Lida ra ngoài và một phút sau cô qua lại cầm chiếc chìa khóa.
- Chúng ta có chìa khóa rồi. Đi thôi!
Các cô gái lần lượt chui qua chiếc cửa sổ nhỏ, bụi bặm lấm lem, leo lên mái nhà.
Cả thành phố đèn hoa lộng lẫy mở ra trước mắt các cô gái. Các loại tiếng động vang lên ồn ào, nào nhạc, nào còi ô tô, nào tiếng leng keng của tàu điện.
Luồng không khí mát lạnh làm cho những đôi má nóng rực cảm thấy dễ chịu.
Nhưng vụt lóe lên một vệt vàng rực và nghe thấy tiếng nổ của pháo, trên bầu trời nổ ra những bó hoa muôn màu sặc sỡ, đỏ, xanh biếc, trắng bạc, vàng, lơ... và từng ánh lửa nhỏ uốn thành hình cong rồi nổ ra như chụm phải nhau, tóe ra muôn ngàn tia lấp lánh rơi xuống.
05:10 CH 23/08/2011
Tuổi Mười bảy _ Ghéc -man Mát - vê - ép
Không phải đợi lâu nữa. Cửa mở và thầy Constantin Sergheevich bước vào lớp.
- Ivanova Catia! - Anh gọi ngay. - Cô Marina Leopoldovna vừa cho tôi biết là cả lớp không nói chuyện với cô và còn không muốn giải thích tại sao lại có cái sự cố phi thường như vậy, có đúng không?
- Vâng ạ.
- Tại sao lại thế?
- Thưa thầy, hôm qua chúng em được biết chắc chắn là cô Marina Leopoldovna đã viết một bức thư vu khống, toàn chuyện bịa đặt cho Thành ủy... Chúng em không thể tôn trọng một cô giáo như vậy.
- Gượm đã. Chúng ta sẽ phân tích sau. Bây giờ hãy nói đến sự việc đã... Em nói về bức thư tố cáo nào cơ?
- Bức thư nặc danh cho Thành ủy... Thầy hỏi cô Natalia Zakharovna mà xem. Việc kiểm tra vừa rồi cũng tiến hành vì có bức thư khiếu nại đó.
Thầy Constantin Sergheevich ngạc nhiên cô nhìn bí thư chi đoàn. Anh có biết về bức thư. Bà Natalia Zakharovna có nói với anh là có một giáo viên nào đó đã gửi cho Thành ủy một bức thư nặc danh và vì vậy mà có cuộc kiểm tra ngoài kế hoạch vừa rồi. Nhưng bà không nói gì về nội dung bức thư và hoàn toàn không nói đến những lời bịa đặt và vu khống trong đó. Nhưng sao các em học sinh lại biết điều đó?
- Cứ cho là có một bức thư như vậy.
- Đúng như vậy, thầy Constantin Sergheevich ạ!
- Tôi không tranh luận. Nhưng sao các em lại cho rằng trong thư có chuyện bịa đặt và vu khống? Các em được đọc à?
- Không ạ. Nhưng chúng em biết chắc là như vậy... Đó là một bức thư kinh tởm, bẩn thỉu...
- Tôi không được đọc thư nên cũng không thế phản đối các em... Nhưng tại sao các em lại cho rằng bức thư đó là đo cô Marina Leopoldovna viết? Vì bức thư không có ký tên cơ mà?
- Không còn ai nữa cả! - Catia vẫn khẳng định một cách chắc chắn như vậy.
- Và đó là tất cả những gì các em có thể nói ư? - Anh hỏi với một sự ngạc nhiên đau đớn.
Catia lặng thinh. Constantin Sergheevich đưa mắt nhìn khắp lớp và hiểu rằng, cả lớp tin chắc là Marina Leopoldovna có lỗi và nhất định bảo vệ ý kiến của mình. Constantin Sergheevich bối rối trong giây lát. Trong thời gian cuối anh quá bận nên ít quan tâm đến lớp anh phụ trách, hoặc nói đúng hơn là anh quá tin ở các em. Anh tưởng rằng tập thể lớp mười đã được củng cố, đang trên đà tiến lên, là tất cả mọi vấn đề được cả tập thể quyết định, là các em đã đủ lớn khôn biết suy nghĩ và không thể có gì sai trái đáng sợ xảy ra... vậy mà đã xảy ra đấy. Và người có lỗi dĩ nhiên trước tiên phải là anh.
- Các em ạ! Các em có biết là đã làm điều gì không? Các em đã xúc phạm, xúc phạm một cách quá đáng một người hoàn toàn không có lỗi. - Anh buồn bã nói.
- Thưa thầy không phải thế đâu ạ! Đúng là cô ấy viết ạ. - Tamara nói khẽ, nhưng dằn rõ từng tiếng.
- Thế còn tôi thì tin vào một điều hoàn toàn ngược lại! - Constantin Sergheevich nói một cách chân thành. - Tôi hoàn toàn tin là thế! Các em ạ, tôi chắc chắn rằng cô Marina Leopoldovna không bao giờ lại viết những bức thư nặc danh, lại còn vu khống nữa. Nếu cô ấy thấy cần thiết phải nói điều gì thì cô ấy sẽ nói một cách thẳng thắn và trung thực... Dĩ nhiên là cô ấy cũng có nhược điểm vì cô ấy cũng là con người như mọi người, nhưng cô ấy thẳng thắn và trung thực, tôi tin chắc như vậy ngay từ những ngày đầu.
- Thưa thầy, giá gì thầy biết được cô ấy không ưa thầy và hay xoi mói đối với thầy như thế nào! - Catia bắt đầu nói, nhưng thầy giáo ngắt lời cô:
- Tôi biết điều đó, và cô Marina Leopoldovna cũng không hề giấu giếm. Nhưng tôi thì dính dáng gì đến việc này?
- Người ta viết thư khiếu nại về thầy ạ. - Jenia nói. - Cô Marina Leopoldovna định làm mất uy tín thầy mà.
- Có nghĩa là các em cho rằng tôi có uy tín?
- Tất nhiên là như vậy ạ!
- Thế thì nếu như tôi có uy tín, làm sao có thể làm cho nó mất được. Bằng cách nào? Vu khống ư? Vô lý. Tôi đã nói với các em rồi: “Thật vàng sợ gì lửa”. Uy tín của tôi chỉ mình tôi có thể làm mất thôi, và rõ là tôi đã làm mất... Làm mất một cách không thể cứu vớt được! Trong cái việc đáng xấu hổ này tôi phải là người có lỗi hơn cả và mình tôi phải gánh lấy trách nhiệm. Tôi không giải thích được cho các em rõ những vấn đề đơn giản và dễ hiểu như vậy và chắc là cũng làm mất lòng tin của các em. Tôi hỏi các em, sau khi các em quyết định làm việc này, không hỏi xem tôi có thể góp ý kiến gì cho các em không?
- Thưa thầy... Nhưng cô ấy là cô giáo. Cô ấy phải dạy cho chúng em những điều tốt đẹp nhất, có những tình cảm quý giá, cao đẹp nhất, thế mà cô ấy... Lẽ nào thầy lại bảo vệ những kẻ viết thư nặc danh ạ? - Catia hồi hộp nói.
- Không, tôi bảo vệ không phải bức thư nặc danh. Thư nặc danh - đó là một việc làm kinh tởm... Tôi muốn các em hiểu được là các em đã có hành động thật tàn nhẫn, thật không công bằng đối với cô Marina Leopoldovna như thế nào. Các em thử nghĩ xem. Những lúc người ta buộc tội các em không đúng... Giả dụ như các em làm việc rất tốt, rất cố gắng và giải được bài toán một cách xuất sắc. Thế mà cô Vaxivia Antonnovna lại cho các em điểm hai và còn kết tội là em chép lại của bạn. Lúc đó các em cảm thấy thế nào? Nhưng đó chỉ mới là một việc nhỏ, một việc vặt thôi. Thế còn các em đã làm điều gì nào. Trước khi buộc tội một người nào ta cần phải biết một cách chắc chắn là người đó có lỗi. Đấy các em bảo - “còn ai nữa!”. Trong trường ta có biết bao là giáo viên! Thế mà sao các em lại bảo không còn ai nữa. Hơn nữa sao các em lại cho rằng người viết bức thư nặc danh đó chính là một cô giáo? Thế nhỡ đó là một người nào đó khác thì sao? Một công nhân viên, một phụ huynh nào đó...
- Không ạ, đúng là một cô giáo viết ạ! - Catia nói một cách cau có nhưng cương quyết. - Điều này thì chúng em biết chắc. Cô Natalia Zakharovna và bà đại diện của Thành ủy nói thế ạ.
- Tôi không có quyền phản đối, một khi các em đã biết chắc... Cứ cho là cô giáo đi nữa thì cũng không phải là cô Marina Leopoldovna. Tôi hoàn toàn tin chắc là như vậy.
Anh liếc nhìn đồng hồ. Còn mười phút nữa thì hết giờ nghỉ.
Tâm trạng của cả lớp bây giờ hoàn toàn khác. Quen tin vào thầy chủ nhiệm các em ngồi cúi đầu ủ rũ và ngượng ngùng.
- Các em ạ, về phía tôi, tôi sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể được để cô Marina Leopoldovna tha lỗi cho tôi... Còn các em. Các em hãy tự tìm lấy lối thoát. Tôi không góp ý kiến cho các em và cũng không muốn ép các em nghĩ theo tôi. Các em cứ làm theo lương tâm của mình. Sau giờ học, các em ở lại, chúng ta cần nói chuyện thêm.
Nói xong anh vội vàng bước ra khỏi lớp.
Bốn tiết còn lại và ba giờ nghỉ các em học sinh lớp mười có cảm giác giống người phạm tội nặng tước giờ đưa ra xử án. Sau khi thầy Constantin Sergheevich đi rồi các em hiểu ngay là đã hành động vội vã, nóng nảy, thiếu suy nghĩ. Bây giờ chính các em lại thấy đúng là cô Marina Leopoldovna không đời nào lại viết thư nặc danh, lại còn vu khống nữa kia. Cô ấy có thể xoi mói, có những lời nói độc địa hoặc nhận xét không đúng mức, có thể ngắt lời một cách thô bạo hoặc cáu kỉnh, nhưng không bao giờ lừa dối và đặt điều về ai cả.
Làm thế nào bây giờ đây? Quyết định làm gì là tùy ở lương tâm họ và đó chính điều khó nhất. Lúc đầu cũng có một số em định tìm xem ai có lỗi, ai là người nghi cô Marina Leopoldovna trước tiên, ai đề nghị cuộc “bãi học” này, nhưng Svetlana đã kịp làm kết thúc mọi câu chuyện. Cô nói:
- Tôi có lỗi. Tôi nghi cô Marina Leopoldovna, tôi biểu quyết và bây giờ tôi sẽ phải chịu trách nhiệm lấy!
- Bạn lại nói gì mà ngốc nghếch vậy...
- Nếu đó là sự ngốc nghếch thì hãy chấm dứt cái câu chuyện vô tích sự ấy đi. Tất cả chúng ta đều có lỗi... Trừ mỗi Raia ra. Hóa ra Raia lại thông minh hơn tất cả đấy... Cần phải tuyên dương bạn ấy.
- Không, mình hoàn toàn không muốn được tuyên dương. - Raia nói ra vẻ độ lượng. - Mình cũng giống như mọi người...
- Thôi, xin lỗi đi! - Tự nhiên Nadia nổi cáu - Bạn chẳng bảo cô Marina là bạn không tham gia với bọn mình là gì... Đúng thế! Mình nhớ rất kỹ... Thế thì đừng tham gia!
- Chẳng qua là bạn ấy quá hèn nhát trong lúc đó thôi, - Valia nói.
Thời gian trôi đi. Trong giờ học các em ngồi yên lặng, nhưng cần phải đưa hết nghị lực ra để xua đuổi mọi ý nghĩ không liên quan đến bài học ra khỏi đầu để có thể tập trung tư tưởng được. Trong khi nghĩ các em tranh luận và suýt nữa thì đã xảy ra vài ba vụ cãi nhau. Sự hối hận, sự cắn rứt của lương tâm biểu hiện thật là kỳ lạ. Tất cả đều không hài lòng, đều bực tức, và không biết phải tức ai.
Giờ học cuối cùng kết thúc, cô Anna Vaxilievna ra khỏi lớp nhưng các cô gái vẫn ngồi yên tại chỗ.
- Bây giờ thì liệu hồn nhé! - Jenia thở dài nói.
- Ôi các bạn ơi! Mình sợ lắm. Chúng mình sẽ bị một trận nên thân cho mà xem! - Nadia nói với vẻ sợ sệt thật sự làm cho mọi người phải phì cười.
- Ở trường học ngày xưa thầy giáo có quyền đánh học sinh bằng thước kẻ cơ đấy. - Larisa nói. - Bà mình bảo thế.
- Nào chỉ có thước kẻ! Đánh bằng gậy nữa kia. - Jenia nói thêm vào. - Nhất là ở các trường thầy dòng.
- Ở trường học bên Anh trong thời gian chiến tranh có những, hình phạt nhục thể.
- Ôi sao các bạn lại nói chuyện gậy gộc đâu đâu ấy! - Catia bực bội nói. - Buồn quá à?
- Không phải thế mà là vì các bạn ấy linh cảm thấy sắp xảy ra một cái gì đó tương tự như vậy. - Tamara trả lời.
Tamara chưa dứt lời thì thầy Constantin Sergheevich xuất hiện ở cửa. Các cô gái đứng dậy chào. Tất cả đều nghĩ rằng cô Marina Leopoldovna theo sau thầy, nhưng cô không đến...
Lớp học có hai cửa sổ to quay về hướng Nam, nhưng hoa trên bệ cửa che hết ánh mặt trời và trong phòng như đang lúc tranh tối tranh sáng rất dễ chịu. Cây cảnh đủ loại trồng trong những chiếc chậu treo lủng lẳng trên bệ cửa sổ. Đại đa số đó là các loại xương rồng. Những cây bé nhỏ này có thể giống bất cứ một thứ gì: giống những con rắn nước đang ngủ, giống những cái u xơ bệnh tật, giống những chiếc bánh bột do bàn tay con trẻ nặn nên, chồng chất bên nhau, giống cả những chiếc nấm hình thù kỳ quái có những cái u đáng sợ, nhưng chúng ít giống cây cối nhất. Những cây xương rồng này không có gì là đẹp cả nhưng Marina Leopoldovna rất quý chúng. Trước khi đến trường cô vui mừng tìm thấy nụ hoa mà theo ý cô hôm nay hay ngày mai sẽ nở.
Về nhà cô thấy một bông hoa đỏ rất to gắn vào chiếc lá xương rồng gai góc. Những bông hoa có vẻ đẹp lộng lẫy hiếm hoi của giống cây kỳ lạ đó lúc nào cũng làm cho cô giáo mê say nhưng hôm nay trông thấy nó cô vẫn thờ ơ lãnh đạm.
Constantin Sergheevich đề nghị sau giờ học cô đến lớp để các em học sinh lớp mười đã hối lỗi xin lỗi cô, nhưng cô khước từ. Cô biết các em kết tội cô vì việc gì rồi và cũng biết đó là sự hiểu nhầm, xong cô đã bị xúc phạm quá nặng đến nỗi không thể dễ dàng tha thứ và làm lành với các em. Marina Leopoldovna hết lòng quý mến các em gái ở lớp này, quen làm việc với các em rồi và cho rằng nếu cô không được các em yêu quý hết mức thì ít nhất cũng chiếm được cảm tình và sự tôn trọng của các em.
“Thật là sự vô ơn của những trái tim độc ác! Những kẻ ích kỷ khô khan! Những đứa vô tâm, được nuông chiều quá mức... Làm sao mà còn mong đợi được điều gì ở chúng nữa cơ chứ? - Marina Leopoldovna nghĩ thế nhưng đâu đó trong thâm tâm cô, cô cũng nhận thức được rằng suy nghĩ như cô vừa rồi là không công bằng và cô cũng chừng mực nào đó có lỗi trong mối mâu thuẫn này.
Lấy hết nghị lực ra để xua đi những ý nghĩ đau đớn, cô đặt chồng vở xuống bàn và bắt đầu làm việc.
Catia, Jenia, Tamara leo lên tầng ba và ngập ngừng dừng lại trước cửa.
- Đây à? - Tamara hỏi.
- Đúng rồi! - Jenia trả lời.
Có mấy lần Jenia mang thư và giấy mời họp đến cho cô giáo Marina Leopoldovna nên cô vẫn nhớ địa chỉ.
- Nào các bạn sao đứng im thế? Gọi cửa đi chứ Jenia! - Catia nói.
- Các bạn ơi, nhưng nhỡ cô tống cổ bọn mình về thì sao? - Jenia hỏi.
- Tống thì tống chứ sao - Tamara lẩm bẩm đưa tay bấm chuông. - Không lẽ lại quay về à?...
Marina Leopoldovna ra mở cửa. Việc “Bộ ba chịu trách nhiệm giáo dục” của lớp đến không hề gây một phản ứng gì đối với cô dường như cô đã đợi sẵn cuộc thăm viếng này của họ.
- Thưa cô, cô ở nhà ạ? - Jenia lúng búng trong mồm không biết phải bắt đầu thế nào.
- Như các em thấy đấy. Thế chắc các em muốn tôi không có nhà à?
- Ngược lại ạ! - Catia vội đỡ lời. - Chúng em được cả lớp cử đến...
Cô giáo trở nên đăm chiêu một lúc. Lúc đầu cô định từ chối không nghe các em xin lỗi và định nói cho các em rõ ngay ngoài cầu thang là cô không thể tha thứ cho một sự xúc phạm quá nặng nề đến nhân phẩm cô như vậy và tuy là cô sẽ dạy lớp này đến cuối năm học nhưng sẽ có quan hệ hoàn toàn khác so với trước kia. Cô còn muốn nói là các em đã giết chết những tình cảm tốt đẹp nhất của con người và cô rất khó chịu, rất đau khổ khi phải nhớ lại những điều vừa xảy ra. Nhưng cô lại không nói gì cả. Cô lùi lại và lấy tay ra hiệu mời vào.
- Các em vào nhà.
Thật kỳ lạ khi nhìn thấy vô số các chậu hoa trên bệ cửa sổ, sự ngăn nắp, sạch sẽ trong căn phòng của một cô giáo sống đơn độc. Nhưng không biết tại sao bức ảnh của một người trai trẻ có ria mép mặc chiếc áo sinh viên cũ kỹ treo trên tường làm các em ngạc nhiên hơn cả. Cũng vẫn bức ảnh ấy nhỏ bằng bức bưu ảnh để ngay trên bàn làm việc sau những chồng sách vở xếp ngay ngắn.
05:04 CH 23/08/2011
Tuổi Mười bảy _ Ghéc -man Mát - vê - ép
Không còn thấy tự tin và không thấy sự ủng hộ của tập thể sau lưng mình, Valia làm sai và chẳng bao lâu đã hoàn toàn lẫn lộn lung tung. Em không làm bài nữa đứng lặng lẽ mặt cúi gầm trông thật tội nghiệp.
Lớp học im lặng một cách căng thẳng.
- Thế nào, em làm bài ra sao, hả Valia? - Cô giáo vừa hỏi vừa đi về bàn giáo viên.
- Thưa cô, em không giải được ạ... em...
Cô giáo nhìn lên bảng và trông thấy bài giải lung tung.
- Em Valia, tôi rất lấy làm ngạc nhiên... Tôi hoàn toàn không muốn, nhưng buộc phải cho em hai điểm. Em về chỗ.
Thế là cô giáo, lần đầu tiên sau nhiều năm học, đã cho Valia điểm hai.
Buổi học hôm ấy cô Vaxilixa Antonnovna còn hỏi bài bốn người nữa và cô giáo đã cho cả bốn người điểm năm. Khi Raia Loghinova bị gọi lên bảng, Raia cũng lâm vào tâm trạng giống như Valia. Làm bài đúng rồi, cô bỗng dưng lại...
- Em làm sao thế? - Cô Vaxilixa Antonnovna hỏi, nhưng Raia quay mặt lại, và nhìn thấy Larisa gật đầu tán thưởng.
- Thưa cô, không ạ... Em soát lại. - Raia đáp và tiếp tục vững tin viết lên bảng.
Trước khi hết giờ học, Vaxilixa Antonnovna nhìn đồng hồ và vội vã đọc thêm mấy bài tập về nhà. Cô gập quyển sổ ghi đầu bài lại, rồi chỉ tay về phía bản tin, nói với vẻ đồng tình:
- Không quên tự phê bình bản thân mình như em làm là rất tốt Catia ạ!
- Thưa cô chúng em nghĩ rằng cần phải nghiêm khắc đối với mình hơn là đối với người ạ.
- Đúng lắm!
Giờ ra chơi kéo dài, Catia gặp thầy Constantin Sergheevich. Thầy nói:
- Catia này, tôi có việc cần nói với em. Ta tìm chỗ nào đi.
Catia rời các bạn đang cùng em đi lại trong hành lang và đi theo thầy giáo.
- Giờ học hôm nay ở lớp em có chuyện gì thế?
- Thưa thầy, giờ lượng giác ấy ạ? - Catia đoán:
- Ừ! Cô Vaxilixa Antonnovna có kể cho tôi biết nhưng nói thật là tôi không rõ lắm. Valia có chuyện gì thế?
- Thưa thầy, chính chúng em cũng không rõ ạ. Bạn ấy làm đúng, nhưng rồi lại xóa đi hết và lẫn hết. Lúc đầu chúng em lại còn cho rằng đấy là bạn ấy cố tình làm thế. Bởi vì bạn ấy vốn là như vậy... Bạn ấy có thể cố ý làm để chọc tức.
- Chọc tức chính mình ấy à? - Thầy vẫn chưa tin hỏi lại. - Ơ, thế bạn ấy nói gì?
Hai người đi xuống tầng hai và đi vào phòng trụ sở của Đội thiếu niên. Ở đây khá nhộn nhịp, nhưng tương đối yên tĩnh hơn, thầy trò ngồi xuống bên cạnh bàn cửa sổ.
- Vậy thì Valia cũng có chuyện gì thế hả Catia? - Thầy quay lại câu chuyện bị bỏ dở.
- Thưa thầy bạn ấy ngày càng khó tính hơn. Bây giờ chẳng ai chơi với bạn ấy và nói chung coi bạn ấy như người xa lạ.
- Cachiusa ạ, phải làm một cái gì đó mới được... - Constantin Sergheevich đăm chiêu nói.
Lần đầu tiên thầy gọi em là Cachiusa. Rất phấn khởi, Catia mặt đỏ bừng, đỏ hết cả hai tai, như Jenia thích nói. Em thở dài thông cảm, rút trong túi áo ra cái khăn mùi xoa và chẳng hiểu tại sao lại đi lau môi.
- Thưa thầy chúng em cho rằng - Catia nói - À có một ý kiến đề nghị... Đến thăm gia đình bạn ấy coi như chẳng có chuyện gì xảy ra. Phân công bạn ấy làm một công tác gì đó của tập thể... Một việc gì đó để chuẩn bị cho đêm liên hoan hay là giúp một bạn nào đó học tập. Bây giờ chúng em làm thế này ạ: Nếu có ai bị điểm ba thì phân công một người giúp đỡ cho đến khi bạn ấy không còn bị ba mới thôi. Thí dụ như Tamara đã làm: Tổ chức hẳn buổi thi ở nhà. Nó kiểm tra từng môn một... Ngoài ra bạn ấy còn có thể hỏi bố mẹ bạn tại sao lại học kém? Rồi kể cho bố mẹ bạn biết “Lời hứa” và yêu cầu bố mẹ bạn ấy giúp đỡ tác động và việc học của Valia.
- Các em định phân công Valia giúp đỡ bạn học kém hay sao? Thầy Constantin hỏi.
- Vâng ạ, phân công hoặc bằng cách nào khác nữa ạ...
- Đúng đấy. Như vậy sẽ chứng tỏ là tập thể tin cậy... Ở lớp tám có hai em con liệt sĩ. Hai em nữ sinh này học đuối về tất cả các môn cho nên rất cần được giúp đỡ.
- Xin làm theo lời thầy ạ!- Catia đáp gần như theo kiểu bộ đội - Nhưng thưa thầy, nhỡ bạn ấy không nhận lời thì sao ạ?
- Bây giờ cần đưa vấn đề này ra cuộc họp. Các em định hôm nào họp lớp bàn về việc chuẩn bị đêm liên hoan ấy nhỉ?
- Thưa thầy thứ bảy ạ. Thưa thầy, chúng em biết nói gì với bạn ấy ạ? Bạn ấy không phải là đoàn viên, và nói chung là...
- Thì cuộc họp sẽ quyết định.
- Cuộc họp ấy ạ? Catia hỏi lại. - Em cũng chẳng biết sẽ ra sao... Tất nhiên là lớp sẽ cạo cho bạn ấy một trận...
- Cachiusa ạ, khi ra cuộc họp, con người ta sẽ có thái độ khác với lúc thường... Sẽ có những lời đề nghị nghiêm túc, tôi tin là các em sẽ tìm ra lối thoát đúng đắn... Bây giờ đến vấn đề thứ hai. Cuối tháng giêng tới là vừa tròn bốn mươi năm thầy Vaxili Vaxilievich công tác ở trường. Lễ mừng chính thức sẽ được tổ chức vào cuối năm học, còn bây giờ thì chưa ai hay biết gì. Tôi đã yêu cầu cô Natalia Zakharovna chưa nói cho ai biết vội...
- Thưa thầy, sao lại thế ạ?
- Tôi cứ nghĩ để các em sẽ tự động có biện pháp gì chăng?
- Thưa thầy! Catia mừng rỡ, - nhất định chúng em sẽ có biện pháp chứ ạ! Ý kiến của thầy hay quá! Vừa theo sáng kiến của chúng em, lại vừa làm cho mọi người bị bất ngờ... Thưa thầy như thế được chứ ạ? Thầy dành cho chúng em lo buổi lễ chúc mừng...
- Các em vừa lo chuẩn bị đêm liên hoan, lại đứng ra tổ chức lễ mừng thầy ấy như vậy liệu có quá sức không? Có ảnh hưởng đến học tập hay không? Thôi, ta thống nhất thế này nhé: Tôi và cô Natalia Zakharovna sẽ không nhúng tay vào việc cho đến lúc các em biết rõ đến lúc nào rồi đấy! Các em cứ chủ động làm đi nhé. Các em liên hệ với các bạn khối tám và khối chín. Các em sẽ thành lập ban tổ chức và bắt đầu ngay việc chuẩn bị một cách thật đều tay. Nhưng! - Thầy vừa nói vừa chỉ ngón tay lên trời - Không có quà cáp gì đấy nhé!
- Thưa thầy sao lại không có quà tặng ạ? - Catia kéo dài giọng một cách thất vọng. - Bốn mươi năm cơ mà. Chỉ nghĩ cũng đã thấy...
- Không có quà tặng gì theo kiểu ghi tên góp tiền - Constantin Sergheevich nhắc lại. - Nếu các em có thể tự tổ chức lao động lấy tiền thì đó lại là chuyện khác.
- Thưa thầy, tự mình là thế nào ạ? Lao động ở đâu ạ? Thế còn đi học?... Có làm thì cũng phải chờ đến nghỉ đông chứ ạ.
- Thế cũng được - Thầy giáo bằng lòng.
- Chúng em thì làm gì được ạ? Dọn tuyết, dọn sân trượt băng…
- Đấy, đấy. Dọn tuyết là một việc làm tốt. Vừa lành mạnh, vừa lý thú.
- Nhưng người ta sẽ trả tiền chứ ạ?
- Ít thôi, nhưng chắc người ta sẽ trả. Cái quý không phải là tặng phẩm, cái quý là tấm lòng, - Constantin Sergheevich đáp - Bây giờ tôi dặn em điều này nhé, Cachiusa này... Việc chuẩn bị lễ chúc mừng kỷ niệm này sẽ giúp các em thống nhất tất cả lớp lớn vì một mục đích chung, một nhiệm vụ chung... Như vậy là rất quan trọng. Các em chớ quên điều đó. Các em sẽ chỉ gặp nhau trong các cuộc họp. Tôi sẽ bàn kỹ với Lena Menicova.
Lena Menicova là bí thư Đoàn trường đang học lớp chín.
- Thưa thầy, em hiểu rồi ạ... Nhưng cứ giữ bí mật việc này đã, được không ạ? Thầy tưởng tượng mà xem, thú vị biết chừng nào. Chẳng ai hay biết gì, rồi bỗng nhiên... lễ kỷ niệm?
- Tôi đồng ý. Cứ giữ bí mật đã - Thầy giáo chủ nhiệm mỉm cười nói.
Rất xúc động vì tin mới lạ này, Catia vội chạy ra khỏi phòng trụ sở Đội thiếu niên tiền phong để đi tìm Tamara và Jenia.
Ra đến hành lang thì Constantin Sergheevich gặp bà Vera Gavrilovna, bà giáo trực ở tầng hai, tiến đến. Đây là một bà giáo đã đứng tuổi, giàu kinh nghiệm dạy địa lý, được tất cả các giáo viên rất tôn trọng. Bà phụ trách lớp 5B.
- Anh Constantin Sergheevich ạ, tôi muốn nói chuyện với anh một lúc, - bà tươi cười nói.
- Tôi xin nghe chị đây, chị Vera Gavrilovna ạ.
- Ngay tại đây ấy ạ?... Mà thôi, ở đây cũng được. Câu chuyện chẳng to tát gì đâu. Bây giờ anh là người lãnh đạo tư tưởng của chúng tôi... Ngoài ra, các giáo viên xì xào với nhau rằng anh có cây gậy thần...
- Lần đầu tiên tôi mới biết chuyện ấy đấy nhé...
- Người ta xì xào ghê lắm - bà cười to và nhắc lại. - Chả thế là gì... Anh được giao một lớp khó bảo, ấy thế mà lại chẳng gặp khó khăn gì hết... Điều ấy lại không lạ hay sao? Thế cho nên người ta mới đồn rằng anh dùng cây gậy thần của mình để gạt bỏ mọi khó khăn.
- Chị Vera Gavrilovna ạ, tôi vẫn chưa hiểu rõ anh chị em giáo viên gọi cái gì là những khó khăn. Hay là ở đây có sự nhầm lẫn. Một đằng là những sự va chạm. Những điều va chạm là điều khó tránh ở mọi nơi, mọi lúc. Không có những xung đột va chạm thì làm gì có cuộc sống. Thế còn những khó khăn? Đó lại là chuyện khác... Lớp chị có chuyện gì chăng? - Constantin Sergheevich lo lắng hỏi và, trông thấy nụ cười trên môi bà giáo vụt tắt, anh nói thêm: - Chị gặp khó khăn hay sao?
- Vâng. Ở lớp tôi vừa xảy ra một chuyện va chạm bực mình, như anh nói... Mà nói thật ra là tôi cũng chẳng biết xử trí ra sao.
Hai người đi đến cuối hành lang quay trở lại tiếp tục đi bách bộ.
- Lớp tôi đông hơn lớp anh nhiều... Bốn mươi hai người, - Vera Gavrilovna bắt đầu nói, - Lứa tuổi thì lại nghịch ngợm nhất. Lớp năm, lớp sáu là những lớp khó nhất. Tôi không phàn nàn gì cả. Tôi quản lý các em được, giữ kỷ luật của lớp cũng được.. Nhưng lớp tôi có một con bé được bố mẹ quá nuông chiều nên rất vô lễ... Cách đây ba hôm nó nói hỗn với tôi, tôi không nhịn được nữa, Tôi bảo nó đại khái là: “Em đi khỏi trường và có thể không trở lại nữa”... Thế rồi anh có tưởng tượng được không... Con bé vênh mặt đáp lại, “Vâng... Nhưng rồi cô sẽ đến mời em đi học”… Rồi nó bỏ đi. Nó bỏ đi đến hôm nay đã là ngày thứ ba rồi mà vẫn chưa trở lại - bà giáo nói và sau một phút im lặng lại tiếp: Bây giờ thì tôi chẳng biết nên làm gì. Gọi bố mẹ đến - vô ích. Hay trả việc này cho chị Natalia Zakharovna?... Theo anh thì nên thế nào?
- Tôi xin nói để chị rõ là con bé này nắm rất vững luật về việc bắt buộc đi học, còn chị thì lại quên luật ấy.
- Vâng, vâng... Đúng thế. Trẻ con chúng nó biết và hiểu hết. Mình cho nó điểm hai, nó tuyên bố: “Vâng... cô sẽ bị rầy rà thêm. Cô tự hạ phần trăm”...
Các em gái đi lại chơi phía trước, ngoảnh lại nhìn làm cho Vera Gavrilovna nín lặng. Hai người không nói gì một lát.
- Tình trạng trở nên khó xử, bà giáo nói tiếp khi mấy nữ sinh đi xuống cầu thang. - Cứ như là trên thực tế tôi sẽ phải đến nhà nó để xin lỗi và vận động trở về trường học...
Constantin Sergheevich tiếp tục im lặng. Câu chuyện về “cây gậy thần” làm anh ngạc nhiên và bực dọc. Thật là bực mình vì trong tập thể giáo viên nhiều người vẫn không hiểu và không muốn hiểu tại sao ở lớp anh không có những khó khăn mà những người khác thường phàn nàn, nhưng vấn đề nào có phải chỉ ở chỗ trong lớp có mười lăm người? Anh đã nhanh chóng tổ chức được tập thể lớp và cho nó có hướng hoạt động cần thiết. Anh không la quát học sinh, không vận động thuyết phục các em... Anh lãnh đạo chúng. Phải chăng kinh nghiệm của Macarenco còn chưa rõ ràng? Chẳng nhẽ suy nghĩ về nền móng những nguyên tắc của ông và vận dụng chúng khó khăn đến thế ư? Vậy mà vấn đề chính lại ở chỗ đó. Kinh nghiệm của Macarenco chính là “cây gậy thần” mà bất kỳ người giáo viên Xô Viết nào cũng có thể có.
- Chị Vera Gavrilovna ạ, tôi nghĩ rằng những va chạm như vậy dưới các biến dạng khác nhau sẽ lặp lại nhiều lần, - anh nói, vì thấy rằng Vera Gavrilovna đã trình bày xong và đang chờ anh góp ý. - Nguyên nhân rất đơn giản. Quyền học tập ở nước ta đã trở thành một nghĩa vụ có tính chất cưỡng bức. Mà nếu đã là nghĩa vụ thì tức là phải bắt buộc. Khó khăn của chúng ta chính là ở chỗ đó. Đó là những khó khăn của các thầy giáo. Chúng ta phải tìm những hình thức công tác để khắc phục sự phản kháng của trẻ em. Nhưng đây là một vấn đề đặc biệt. Còn về cây gậy thần thì có thể dùng nó cả trong trường hợp của chị. Tập thể học sinh ở lớp chị có thái độ thế nào trước việc này.
- Tôi cũng chẳng rõ nữa. Tôi không phải báo cáo cho chúng về hành động của mình...
- Thế thì tôi khuyên chị nên đề nghị hiệu trưởng thi hành biện pháp hành chính... Xin lỗi chị, tôi có việc phải đi...
Nói những lời cuối cùng, Constantin Sergheevich bước nhanh về phía phòng hội đồng.
03:14 CH 23/08/2011
Tuổi Mười bảy _ Ghéc -man Mát - vê - ép
ĐIỂM HAI
Số mới của bản tin là số mười bắt đầu bằng câu trích dẫn:
“Mang lại càng nhiều lợi ích cho Tổ quốc của mình - Đó là mục đích duy nhất của đời tôi”.
C. Đ. Usinski.
Dưới một chút là bài viết của cô Valentia Vipentiena. Cô giáo thể dục vốn ưa thích viết, cho nên các bài của cô đăng trong tất cả những số báo tường của các lớp.
“Bạn chớ quên rằng:
... Nếu ta tạo được cho mình một thói quen làm việc thường xuyên, không ngắt quãng, không tùy hứng thì cuộc sống của ta sẽ thú vị hơn nhiều.
... Nếu xây dựng được cho mình một chế độ sinh hoạt và triệt để thực hiện nó: đi ngủ đúng giờ, đọc sách, thì kết quả học tập sẽ cao hơn, ý chí sẽ được củng cố, sức khỏe sẽ được dẻo dai.
... Nếu bạn muốn rèn luyện cho mình những phẩm chất tốt đẹp: yêu đời, lạc quan, ý chí quyết thắng và khát khao không mệt mỏi, muốn hiểu biết khoa học, thì cần phải rèn luyện và củng cố ngay từ những năm còn đi học ở nhà trường phổ thông.
V.”
Tiếp theo là bài viết dưới đầu đề:
“Có trí óc mà thiếu thông minh thì thật là bất hạnh!”
Mùa đông đã đến! Các sân trượt băng đã mở cửa! Bay lượn trên băng thú vị, bổ ích và đẹp đẽ chừng nào! Giá mà tôi được trượt băng suốt từ sáng đến tối! Tôi không muốn nghĩ đến nhà trường, không muốn nghĩ đến gì hết... và tôi không nghĩ gì cả.
Nhưng hai giờ dành cho trượt băng đã trôi qua rồi. Dừng lại! Hãm phanh lại! Không nấn ná thêm một phút nào nữa. Không ai xua đuổi tôi, không ai cấm đoán tôi... Nhưng tôi đã tự tạo cho mình một chế độ sinh hoạt hàng ngày, tự tôi phải chịu trách nhiệm thực hiện chế độ đó trước lương tâm mình. Tôi là người phán xử cao nhất cho bản thân mình!”.
Cuối bài ký một bí danh nghịch ngợm: “Con bé rất có ý thức”. Và chẳng ai có thể đoán biết được tên tác giả của bài viết này.. Một số nghĩ đấy là Catia, những người khác lại đoán là Lida. Đáp lại câu hỏi của mọi người, Jenia chỉ mỉm cười hóm hỉnh nói: “Bí mật của tòa soạn”.
- Đố các bạn ai viết bài ấy nào? - Nina Sarina nói và tự trả lời ngay lời ngay: - Người viết là thầy Constantin Serrgheevich đấy!
Lời phỏng đoán ấy gây nên một trận cười vỡ bụng, thế là bí mật vẫn hoàn toàn bí mật.
Tiếp theo là phần tin tức dưới dạng bình thường, bắt đầu từ tên họ nhân vật được nêu:
“Acxenova T. - Không xóa chữ của mình dưới “Lời hứa” và, mặc dầu bị ốm, vẫn quyết tâm học tập và không chịu học kém chúng ta. Các bạn! Nhiệm vụ thiêng liêng của chúng ta là phải giúp đỡ bạn hết sức mình. Nina Cosinscaia dùng quyền một người bạn thân, nhất định không nhường nghĩa vụ này cho ai. Chúng ta tán thành, nhưng với một điều kiện: Khi nào gặp khó khăn thì bạn đó phải lập tức yêu cầu viện trợ.
Trikhonova L. - Các bạn có xem sổ liên lạc giữa nhà trường và gia đình của bạn ấy thì sẽ rõ Larisa rất đáng được biểu dương. Cừ lắm, Larisa! Chớ tự mãn với thành tích đã đạt được và hãy chứng minh cho mẹ bạn thấy rằng bạn là một người thông minh. Chúng tôi bao giờ cũng tin là như vậy.
Ivanova C. Đi họp ở khu đoàn chậm những hai mươi phút. Chẳng phải là chính bạn, Catia vẫn từng nói rằng bất kỳ người cán bộ lãnh đạo nào cũng cần phải hành động bằng tấm gương sáng của chính bản thân mình hay sao? Một tấm gương khá quá nhỉ - hết ý!
Erefeeva N. Xin thông báo cho bạn biết một điềm báo trước rất thú vị mà có lẽ bạn chưa nghe thấy bao giờ. Điềm báo trước ấy như sau: Nếu không tin vào bất kỳ điểm hay điềm gở nào thì cái không phải xảy ra sẽ không bao giờ xảy ra. Bạn hiểu chứ?
Smirnova J. Khi lớp trưởng vi phạm nội quy nhà trường như nói chuyện hay trao đổi thư trong giờ học thì điều đó gọi là lạm dụng chức vụ. Lần sau chúng tôi sẽ công bố những thư bạn viết trong giờ học.
Krưlova R. Xin báo cho bạn một đơn thuốc tuyệt vời “Bí mật của tuổi trẻ”: Lấy xà phòng thông thường, hàng ngày sớm tối xát vào mặt và tay, sau đó rửa đi, nhưng chớ rửa bằng rượu, mà bằng nước lã bình thường, tốt nhất là nước lạnh, rồi lấy khăn mặt lau khô đi. Nhờ cách làm này da dẻ sẽ mịn màng, mà cái chính là sẽ sạch sẽ và nhẵn nhụi.
Các bạn thân mến! Các bạn chớ quên đêm liên hoan Tết đấy nhé. Clara và Lida đã có những đề nghị rất có giá trị. Các bạn hãy suy nghĩ, hãy hói ý kiến, hãy tìm tòi và nói lên đề nghị của mình đi! Chúng ta sẽ làm cho buổi liên hoan đó thành buổi liên hoan thú vị, vui vẻ và có nội dung nhất. Chúng ta sẽ để lại cho nhà trường một ấn tượng tốt về lớp mình.
Bộ ba”.
Bản tin số mười được mọi người rất thích. Mọi người đặc biệt thú vị vì bản tin nói đến cả Jenia và Catia. Điều này chứng tỏ “bộ ba” có một thái độ lành mạnh, nghiêm túc chẳng những đối với mọi người, và ngay cả đối với bản thân mình nữa.
Sau mỗi bài đều để một chỗ trống cho “đương sự” trả lời.
Ở dưới bài thứ nhất, Nina Cosinscaia ghi:
“Tôi không cần ai giúp đỡ hết. Tôi sẽ hoàn thành nhiệm vụ. Tania nhờ chuyển lời hỏi thăm các bạn. Nhiệt độ của bạn ấy đã bình thường”.
Larisa Trikhonova viết ngắn gọn:
“Tự tôi cũng không hề nghi ngờ gì”.
Catia đáp lại ngay từ trước khi treo bản tin lên:
“Tôi thật có lỗi các bạn ạ. Thế nhưng thầy Constantin Sergheevich khuyên chúng ta nên rèn luyện cho mình cảm giác về thời gian. Điều đó rất quan trọng và thú vị. Tôi sẽ kể lại cho các bạn biết sau”.
Nadia suy nghĩ rất lâu, bàn bạc với Ania, cuối cùng đã trả lời...
“Nếu như trong toàn trường chỉ có mình tôi tin vào điềm báo trước thì như vậy có nghĩa rằng tôi là người đặc biệt. Lần sau tôi sẽ thôi không làm thế nữa”.
Jenia ghi như sau:
“Tôi không tự thanh minh gì cả nhưng nhiều khi quả là khó kiềm chế được mình”.
Lần này cả Rita cũng trả lời:
“Xin cám ơn vì lời khuyên của các bạn!”.
Những người đọc bản tin trước hết là khen Tamara nhưng cô này lại đang giận dỗi và làm ra vẻ như mình đang bận ôn bài. Không ai biết rằng Tamara đã tranh luận với Catia và Jenia và vẫn giữ nguyên ý kiến của mình về hai bài viết nói đến Erefeeva và Krưlova.
Hai bài viết ấy ở dạng nháp đầu tiên là như thế này:
Erefeeva N. Xin giới thiệu để bạn biết hai điểm báo trước mà có lẽ bạn chưa biết. 1) Nếu bạn đi có việc mà có chiếc ô tô đen đuổi sau thì đó là điềm gở, nếu có ô tô màu sáng đuổi sau thì đó là điềm tốt. Người ta không đi đếm ô tô đâu. Bạn hiểu chứ... 2) Nếu buổi sáng bạn đi giầy gót ra đằng trước thì đó là tốt, nếu bạn để quên cái đầu ở nhà thì lại càng tốt nữa. Bạn mường tượng được chứ?
Krưlova R. Chú ý! Xin giới thiệu thêm một đơn thuốc nữa. Dùng hồ dán cao su quết một lớp thật dày trên da mặt và khi khô thì có thể bôi bất kỳ màu gì tùy theo ý muốn. Theo cách này da sẽ không bị căng ra và hồ dễ lau đi bằng ét xăng”.
Bài viết dưới dạng đó không được Catia và Jenia tán thành và hai người cực lực phản đối.
- Không. Viết thế này đâm ra không hay, Tamara ạ. Nghe thô bạo, mà cũng chẳng dí dỏm. Không nên có thái độ như vậy đối với đồng chí của mình, - Catia nói.
- Đúng đấy, cục cằn quá! - Jenia ủng hộ bạn.
Tamara tranh luận rất ghê, cô cố chứng minh rằng châm biếm theo kiểu nhà văn trào phúng nổi tiếng người Nga là Sedrin. Nhưng cuối cùng, cô đành phải chịu thua các bạn mình.
Giờ đây Tamara thờ ơ nhìn vào quyển sách giáo khoa mở ra trước mắt và lắng nghe các bạn gái của mình đang trao đổi về bản tin. Tất nhiên nghe lời khen thật là sướng tai, nhưng lòng tự ái của tác giả vẫn không thể nào chịu ưng thuận với những bài đã bị sửa lại, do đó cô bực dọc hậm hực khi mường tượng rằng độc giả sẽ cười Nadia và Rita biết chừng nào, nếu những bài nói về hai người này vẫn giữ nguyên như lúc đầu.
Ngay sau khi chuông réo, Nadia và Catia mặt đỏ bừng hổn hển chạy vào lớp.
- Các bạn ơi! Chú ý này! Lắng nghe tin kinh thiên động địa này! Các bạn không thể tưởng tượng nổi đâu: - Nadia kêu - nhưng Catia không cho bạn mình nói hết. Cô gạt Nadia sang một bên, nhảy lên đứng bên bàn thầy giáo.
- Lặng yên này! Cô Vaxilixa Antonnovna đã ra khỏi phòng hội đồng rồi đấy, - Catia nói cho các bạn biết. - Một tin rất thú vị. Thầy Constantin Sergheevich vừa được bầu làm bí thư chi bộ...
Nadia tưởng rằng tin mới này sẽ gây một phản ứng mạnh mẽ trong lớp. Nhưng chẳng có gì xảy ra cả. Mọi người vẫn ngồi yên chỗ cũ và bình tĩnh chờ xem các bạn mình sẽ còn nói gì nữa.
- Đấy là tin mà bạn định nói đấy à? - Clara hỏi.
- Ồ! Thế các bạn không hiểu gì hết à? - Nadia đưa tay ôm lấy ngực nói.
- Làm gì mà bạn gào to thế? - Nina ngắt lời bạn - ừ thì thầy được bầu. Tốt thôi.
- Sao các bạn lại không hiểu thế nhỉ? Thầy ấy là thầy chủ nhiệm lớp mình cơ mà!
- Ừ! Thì đã sao! - Clara hỏi.
- Sao lại đã sao? Catia, bảo cho các bạn ấy đi vậy. Các bạn ấy không hiểu...
- Các bạn ạ! Tất nhiên chúng mình chẳng cần phải ồ - à để làm gì, nhưng nếu thầy Constantin Sergheevich trở thành bí thư chi bộ nhà trường thì điều đó rất có ý nghĩa đối với chúng mình. Bây giờ trong bất cứ việc gì thầy cũng phải làm gương, làm mẫu mực. Các bạn cứ yên trí là bây giờ chắc chắn thầy ấy sẽ yêu cầu cao hơn với lớp mình, thầy sẽ phải làm hết sức mình để lớp ta phải trở thành lớp mẫu mực.
- Mình chẳng hiểu tại sao các bạn lại vui sướng thế? - Ania phẫn nộ hỏi - Bây giờ thầy ấy sẽ bận hơn nhiều thì chúng mình sẽ gay go hơn.
- Nào chúng mình có vui sướng gì đâu. Chúng mình chỉ ngạc nhiên... - Nadia cất cao giọng thanh minh, nhưng Catia lại không cho cô nói hết.
- Các bạn ơi, mình xin báo trước để các bạn biết là thầy sẽ bận, cho nên chúng mình phải tự lập hết trong mọi việc... Một là về buổi liên hoan...
Giữa lúc ấy cửa mở, cô giáo Vaxilixa Antonnovna bước vào. Cô giáo chờ cho Catia và Nadia đi về chỗ và trong lớp hoàn toàn yên lặng.
- Chào các em! - Cô nói vui vẻ lạ thường - Các em ngồi xuống.
Bằng động tác quen thuộc, cô rút trong túi ra chiếc kính trắng, mở sổ ghi đầu bài và ngồi xuống bên bàn. Trên khuôn mặt cô luôn nở một nụ cười khác thường mà ai cũng thấy.
Catia nháy mắt nhìn Jenia và cả hai cùng nhún vai.
- Clara Kholopoeva? Tôi có cảm tưởng hình như từ lâu tôi không gọi em. Em đi lên bảng. Cả lớp lấy vở ra. Chúng ta sẽ làm bài tập. Ai giải xong bài thì nói.
Cô chỉ đọc một bài toán phức tạp rồi đi về phía bản tin. Trong lúc các nữ sinh làm toán cô đã đọc xong toàn bộ bản tin và quay về chỗ cũ.
- Thưa cô, em đã làm xong rồi ạ, - Chẳng bao lâu Larisa Trikhonova đã vội nói, hình như sợ có ai sẽ làm xong trước mình.
- Em đưa lên đây.
Cầm quyền vở trên tay Larisa, cô giáo đọc lướt rồi nhìn lên bảng. Em nữ sinh làm bài trên bảng bằng phương pháp giải khác, nhưng có sai sót ở chỗ nào đó, nên em chợt nhận ra và vội tìm lại.
Vaxilixa Antonnovna ngồi tựa vào lưng ghế, một cử chỉ mà chưa bao giờ cô làm, và chờ đợi. Sau cùng, Clara đã phát hiện ra chỗ sai, nhanh chóng xóa đi và bắt đầu viết lại.
- Lẽ ra phải làm như thế sớm hơn thì phải... Còn ai đã làm xong rồi nữa?
- Thưa cô, em ạ - Svetlana đáp.
- Em đưa tôi xem nào.
Cách giải của Svetlana cũng giống như của Clara. Năm sáu phút sau, tất cả mọi người đều đã giải xong, bấy giờ cô giáo Vaxilixa Antonnovna lại đọc bài mới. Larisa lại xong trước mọi người, mà lại giải bằng phương pháp của số đông.
Mặc dù trong đời, Larisa tỏ ra không thông minh lắm, nhưng em học toán lại dễ dàng. Ngày trước người ta thấy lạ, nhưng bây giờ mọi người đã quen và chẳng ai còn ngạc nhiên nữa.
- Thôi được rồi, đủ rồi, Clara, - Cô giáo nói sau khi Clara đã giải bài xong. - Tôi cho em năm điểm. Larisa cũng được năm.
Trên đường về chỗ, đi qua cô giáo đang cúi đầu xuống bàn, Clara giơ tay lên đầu cô giáo như thể vuốt tóc cô.
- Jenia Smirnova!
Jenia định đi lên bảng, nhưng cô Vaxilixa Antonnovna ngăn lại:
- Không, không em cứ đứng tại chỗ... Em hãy nói cho tôi rõ tại sao Valia không ký tên vào “Lời hứa” của lớp.
- Thưa cô, tốt hơn hết cô nên hỏi chính bạn ấy ạ. - Jenia lúng túng nói.
- Tôi sẽ hỏi Valia. Nhưng lúc này tôi muốn nghe ý kiến của các em. Ý kiến của tập thể.
- Chúng em chưa thảo luận vấn đề này ạ...
- Tại sao vậy?
- Thưa cô, “Lời hứa” của chúng em là lời hứa tự nguyện ạ. Thế cho nên nếu bạn ấy không muốn... Chúng em không có quyền bắt buộc bạn ấy ạ!
- Được, em ngồi xuống. - Valia! Tôi muốn hỏi tại sao em lại không ký tên vào bản “Lời hứa” của tập thể?
- Thưa cô em không cần cái đó ạ, - Valia nhìn thẳng cô Vaxilixa Antonnovna.
- Tôi không thể nào hiểu được. Trả lời như thế là thế nào nhỉ. “Em cần, em không cần”. - Cô Vaxilixa Antonnovna nói tỏ vẻ không hài lòng. - Em có thể diễn đạt rõ hơn được không?
- Thưa cô được ạ! Em cho rằng đó là trò trẻ con. Khi còn bé em thường hay hứa với mẹ em là em sẽ chăm học và không nghịch ngợm. Bây giờ em đã là người lớn, em chẳng cần đến lời hứa nào nữa ạ.
- Bây giờ thì tôi hiểu, - Cô giáo dạy toán nói và chau mày - Ừ, thôi, đây là việc làm tự nguyện, em tự quyết định. Bây giờ thì em lên bảng.
Vaxilixa Antonnovna suy nghĩ một tí rồi đọc một bài toán thoáng nhìn có thể cho là đơn giản.
- Cả lớp cùng làm. Trong lúc các em làm bài, tôi sẽ không hỏi han gì hết.
Valia bắt đầu giải bài toán với một thái độ tự tin và theo cách làm thông thường của mình. Em đã viết kín hết nửa bảng chợt có cảm giác hình như có một bạn gái nào đó của mình đằng hắng một cách chế nhạo.
Trong óc thoảng nảy ra ý nghĩ: “Mình làm có đúng không nhỉ?” Valia soát lại các bước giải bài của mình từ đầu, nhưng sự phân vân vẫn chưa hết và chẳng hiểu tại sao em có cảm tưởng là mình có chỗ nào đó đã làm sai.
Valia ngoảnh cổ lại. Trước kia có thể chỉ nhìn nét mặt, khóe mắt của các bạn học là có thể xác định được ngay rằng mình làm đúng hay không. Nhưng lúc này em chỉ thấy một sự lãnh đạm hoàn toàn. Những người đã làm xong bài thì không ngẩng mặt lên khỏi quyển vở của mình, còn những người chưa làm xong thì không ai để ý đến Valia, có lẽ họ cũng chẳng quan tâm đến cuộc đọ sức của em với bài toán. Valia hoang mang, lại quay mặt lên bảng. Em không còn có thể tập trung suy nghĩ được nữa. Bây giờ tự em đã nói với mình rằng đã làm sai. Không tìm thấy chỗ sai, Valia xóa bảng và làm lại từ đầu.
“Chinh phục con bé bướng bỉnh” em nghe thấy những tiếng xì xào sau lưng mình.
Vaxilixa Antonnovna đứng dậy. Cô giáo đi đi lại lại giữa các bàn học sinh, mắt liếc vào vở của mọi người.
03:13 CH 23/08/2011
Tuổi Mười bảy _ Ghéc -man Mát - vê - ép
Constantin Sergheevich cúi xuống những tờ giấy nằm tản mạn trên bàn và trong lúc mọi người ồn ào, anh lại tìm thấy một tờ nữa.
- Thưa các đồng chí. Tôi xin kêu gọi các đồng chí đừng ngại tự phê bình, mà ngay hôm nay ta nên nói thẳng, nói theo kiểu Bolsevich về vấn đề chính nhất này của chúng ta. Vấn đề giáo dục đòi hỏi ở ta một sự thống nhất. Chúng ta không được phép sản xuất ra những sản phẩm kém chất lượng. Không nên trốn tránh việc nhìn nhận những thiếu sót của nhà trường, trút trách nhiệm cho gia đình và xã hội. Không nên ngụy trang cho những sai sót của mình bằng kết quả điểm số cao. Những điểm năm chưa chứng tỏ là chúng ta đang giáo dục “người cộng sản ở trong con người”. Công tác giáo dục rất khó kiểm tra, cho nên chỉ có chúng ta trong cuộc sống hàng ngày mới có thể nhìn rõ được những thiếu sót của mình và giúp đỡ lẫn nhau... Tôi xin phép kết thúc bài phát biểu dài dòng của mình ở đây.
Cuộc họp lắng xuống một lúc. Các giáo viên nhìn nhau và tuy nhiều người muốn nói, nhưng vẫn chẳng có ai dám mở đầu. Bỗng dưng Vaxilixa Antonnovna xin phát biểu ý kiến. Mặt hơi tái đi, chị đứng dậy. Chị đeo kính lên và chăm chú nhìn về phía giáo viên chủ nhiệm lớp 8B Lidia Andreevna Oreskina là người nói câu “con người là đối tượng giáo dục”, xúc động nói:
- Tôi rất chăm chú lắng nghe ý kiến của đồng chí Constantin Sergheevich. Nguyên do vì cũng muốn nghe một đồng chí mới phát biểu trong tập thể. Hai nữa là: Nhiều ý kiến đồng chí trình bày tại đây từ lâu đã làm tôi suy nghĩ và tôi tin là chẳng riêng gì tôi suy nghĩ mà thôi. Các đồng chí ạ, trường ta gọi là trường mang tên Usinski. Tại sao lại mang tên đó? Các đồng chí thử hỏi bất kỳ em nào trong các nữ sinh trường ta mà xem Usinski là ai, may mắn lắm có lẽ em ấy sẽ trả lời: “Thưa thầy, đấy là một thầy giáo nổi tiếng. Ông đã viết nhiều truyện cổ tích các loại cho trẻ con”. Thế thôi. Về Macarenco thì tất nhiên chúng ta được biết nhiều hơn, nhưng nhiều người vẫn còn quan niệm rằng vì ông giáo dục bọn trẻ vô gia đình và những kẻ phạm pháp thì điều ấy đáng để kính trọng và khâm phục, nhưng đường đi của ông khác đường đi của chúng ta, bởi vì học sinh của chúng ta là các em bình thường cơ mà. Các em này không cần phải giáo dục lại. Các em cần được giáo dục. Giáo dục như thế nào? Đây, thí dụ có những em ích kỷ. Mà những em ích kỷ đâu có ít. Biết xử trí thế nào với những em này? Làm cho chúng phải xấu hổ, đòi hỏi ở chúng, thuyết phục chúng, ngăn cấm chúng, hay tốt nhất là cứ lờ đi như không biết? Tất nhiên, các nhà giáo chúng ta không ngồi bó tay. Chúng ta dằn vặt, vắt óc và suy nghĩ dùng các biện pháp, ngoài một biện pháp... Chính là cái mà Macarenco khuyên nên làm. Đó là hành động thông qua tập thể, tổ chức sự nghiệp giáo dục Xô Viết bằng một tập thể thống nhất có uy tín. Tập thể như vậy Macarenco muốn thấy trước hết là ở trong trường học, nơi mà tất cả quá trình giáo dục được tổ chức. Ở đó mỗi thành viên của tập thể thấy mình phụ thuộc gắn bó với nó và phải trưởng thành với lợi ích của tập thể, biết quý trọng lợi ích của tập thể. “Sức mạnh to lớn của tập thể trẻ em là một sức mạnh mà không có gì sánh được”. - Đó là lối dạy của Macarenco và đó không phải là những lý thuyết bịa đặt, mà là một luận điểm đã được kinh nghiệm thử thách. Đó chính là cái đích chúng ta cần hướng tới... Nhất là chúng ta, những người đảng viên cộng sản.
- Đồng chí Vaxilixa Antonnovna, phải chăng trường ta không phải là một tập thể? - Bà Varvara Timofeevna cất tiếng nói, giọng trách móc.
- Thế nào gọi là một tập thể, hả chị Varvara Timofeevna? Tôi tin chắc rằng một tập thể Xô Viết chân chính phải có viễn cảnh và truyền thống của nó, phải giải quyết những vấn đề trong sinh hoạt nội bộ của mình.
- Vậy thì ở trường ta ai giải quyết những vấn đề ấy.
- Chúng ta giải quyết, đồng chí Varvara Timofeevna. Chúng ta là người chỉ huy! Chúng ta dắt tay các em, đỡ đầu các em, chúng ta viết sẵn cho chúng những nghị quyết, soạn thảo những bài diễn văn cho chúng... Thực ra, cũng nên công bằng. Ở vài ba lớp cũng có những tập thể, những tập thể không đến nỗi tồi. Nhưng về tập thể toàn trường thì ta phải mong muốn nhiều hơn nữa. Đồng chí Constantin Sergheevich trong khi phát biểu không chỉ đích danh. Tôi xin bổ khuyết cho sự tế nhị không đúng chỗ trong trường hợp này. Thí dụ chị Lidia Andreevna chẳng hạn. Chị phụ trách lớp 8B. Chị dẫn dắt các em đi đâu? - Tôi e rằng chính chị ấy cũng không rõ. Chị dạy dỗ cho các em nữ sinh chuẩn bị bước vào đời nhưng lại quên hiện các em ấy đang sống, rằng cuộc sống đó có quyền và có những đòi hỏi của nó. Hình như Usinski đã nói như vậy phải không anh? - Chị quay về phía Constantin Sergheevich.
- Tôi cũng chẳng nhớ - anh mỉm cười đáp.
Anh rất thú vị vì cô giáo thường ít nói và không cởi mở này lại đứng dậy phát biểu tiếp sau anh và đã dám nói thẳng thắn, thậm chí gay gắt như vậy.
- Chị Lidia Andreevna hiểu khá độc đáo việc tách trường nam nữ ra - Vaxilixa Antonnovna nói tiếp, - và đã sa vào lập trường... Nhưng tôi đề nghị đừng giận tôi, - Chị quay về phía cô giáo mặt đỏ như gấc vì xấu hổ và khó chịu, nói - Chị ấy sa vào lập trường của bà giáo dạy trường nữ học dành cho con cái các gia đình khá giả trước cách mạng. Chị ấy hoàn toàn tách các em nữ sinh lớp mình khỏi cuộc sống và tạo ra một cái mẫu mực mà chỉ mình chị ấy biết về sự khiêm tốn, trinh tiết và thơ ngây tuyệt đối. Thậm chí chị ấy không hiểu rằng thay cho cái đó mình đang dạy các em nữ nói dối, giả vờ, đạo đức giả... Vâng, vâng? Tôi đề ý từ lâu rồi. Các em nói hết với tôi và tôi biết hết những điều chị nói với các em...
- Đồng chí Vaxilixa Antonnovna, đồng chí đi chệch ra ngoài nội dung báo cáo rồi, - bà Sophia Borisovna nhắc.
- Thế nào là chệch ra ngoài nhỉ? Đồng chí cho rằng chúng ta chỉ nên quan tâm đến tỷ lệ phần trăm điểm số thôi hay sao? Không, chúng ta quan tâm không kém đến cả vấn đề hoạt động giáo dục của tất cả các giáo viên trong đó có của cả đồng chí.
- Tôi không phải là nhà giáo dục.
- Tại sao không phải là nhà giáo dục nhỉ? Chị dạy môn Hiến pháp cơ mà! Chị hướng dẫn ý thức của các em hơn bất kỳ giáo viên nào, chị giúp các em hình thành nó. Tôi dạy toán, nhưng trong giờ lên lớp tôi vẫn nghĩ đến giáo dục, chứ như chị thì lại còn phải nghĩ về cái đó nhiều hơn. Chị hướng ý thức của các em đi về hướng nào đấy, chị Sophia Borisovna? Chị giáo dục cho chúng những đức tính gì đấy?
Mọi người ngạc nhiên nghe Vaxilixa Antonnovna. Chưa bao giờ chị phát biểu gay gắt, nhiệt tình và thẳng thắn như vậy. Không cần để ý là mình đã chạm lòng tự ái và làm các đồng chí mình khó chịu. Vaxilixa Antonnovna đã dẫn ra những thí dụ biểu hiện hình thức chủ nghĩa trong công tác giáo dục và giảng dạy, đã nêu tên một số người.
“Chị này định chuyển công tác sang trường khác hay sao thế này?” - Bà Natalia Zakharovna thoáng nghĩ.
Nhưng không phải như vậy. Chị không định chuyển đi đâu hết. Từ trước đến nay chị im lặng chỉ vì chị cho rằng phát biểu như vậy vô ích và chỉ làm cho người ta bực bội. Sự xuất hiện của Constantin Sergheevich, những chuyện anh nói trong phòng hội đồng và bài phát biểu của anh hôm nay đã làm cho chị phấn khởi. Đã từ lâu chị suy nghĩ rất nhiều về “nhà giáo dục Macarenco”, đã đọc tất cả những sách báo nói về ông và hiểu ra rằng ông đã trang bị cho các nhà giáo Xô Viết một vũ khí mạnh mẽ biết chừng nào.
Bà Natalia Zakharovna thì đang qua một cảm giác phức tạp. Một mặt, những điều Constantin Sergheevich và Vaxilixa Antonnovna nói có quan hệ trực tiếp đến bà, và với tư cách người lãnh đạo nhà trường, bà phải chịu trách nhiệm về những thiếu sót của nhà trường, mặt khác bà cảm thấy vui. Bà cảm thấy có một bước ngoặt rõ rệt và nhìn rõ rằng nếp sống trong nhà trường có thể đi theo hướng mới, nếu những ý kiến phát biểu hôm nay sẽ được ủng hộ và được củng cố bằng việc làm. Bà hoàn toàn tin rằng Constantin Sergheevich sẽ được bầu làm bí thư, và anh sẽ là một chỗ dựa mà bà vốn rất cần. Thế là hình như đang hình thành một tập thể cán bộ tích cực đắc lực và đáng tin cậy...
- Công việc sự vụ cuốn hút và ăn mòn chúng ta, - người nói bây giờ là chị Anna Vaxilievna. - Tất cả chúng ta đều đã từng là người trẻ tuổi, tất cả lúc bước vào nghề đều nung nấu một ước mơ muốn làm nên một cái gì đó, thế rồi... hết? Hôm nay - lên lớp, chấm vở, soạn bài. Mai lại: Lên lớp, chấm vở, soạn bài. Tất cả đều theo thời khóa biểu, đều được quy định, đều ấn định sẵn từ trước các đồng chí biết đấy, nhịp sống đều đặn như vậy... Ngoài ra: một số người vì thiếu kinh nghiệm nên gặp khó khăn, đâm ra mệt mỏi, chán nản. Thí dụ như chị Natalia Nicolaevna chẳng hạn! Chị ấy thật chết dở vì cái lớp mười...
- Không, không... Ngược lại! Tôi không chán nản! - Natalia Nicolaevna kiên quyết phản đối.
- Thế thì càng may... Nhưng tình hình có thể diễn ra khác đi. Do thiếu kinh nghiệm, cô giáo không biết đặt mình vào vị trí không biết cách cư xử, thế là... Bắt đầu thất vọng, có khi lại còn bực dọc... vĩnh biệt ước mơ hoài bão! Tôi rất đồng ý với đồng chí Constantin Sergheevich. Chúng ta đánh giá Macarenco chưa đúng, cho nên cần phải cố gắng tìm hiểu về ông một cách cơ bản hơn. Nhiều trường đã làm như thế này. Áp dụng tất cả kinh nghiệm của ông một cách máy móc, như vậy sẽ dẫn đến sai lầm. Nhưng những nguyên tắc do ông đề ra có thể áp dụng trong tất cả các trường chúng ta. Nên dám nghĩ, dám làm. Đồng chí Vaxilixa Antonnovna nói rất đúng khi đồng chí nhận xét rằng các em nữ sinh không biết Usinski là ai. Các em cần phải thấy tự hào và gọi mình là những học sinh của trường mang tên Usinski... Phải suy nghĩ thêm cái gì đó. Tổ chức họp Đội hay là lễ kỷ niệm sinh nhật của ông chăng... Tôi cũng chẳng rõ nữa...
- Tổ chức lễ lên ngôi được đấy, - Varvara Timofeevna châm biếm nói.
- Các đồng chí cứ đề nghị biện pháp nào thật đạt thì tôi xin là một người đầu tiên hoan nghênh đấy, - Anna Vaxilievna đáp. Nhưng vấn đề chính mà tôi suy nghĩ từ lâu là tính độc lập! Bởi vì hiện nay trên thực tế là chúng ta đang dắt tay học sinh đi cho đến tận lớp mười. Làm như vậy là không thể được đâu, các đồng chí cán bộ giáo dục ạ. Cứ để cho các em tập suy nghĩ, tập nói, tập làm, cứ để cho các em tập sống và đấu tranh... Các em làm được hết, nếu chúng muốn. Chẳng riêng gì chị Lidia Andreevna mắc sai lầm là làm cho các em mất ý thức tự lập. Tôi rất thích cách quản lý lớp của đồng chí Constantin Sergheevich. Chúng ta đã vất vả với các em lớp ấy biết chừng nào. Vậy mà chúng ta toàn nghe thấy mọi người phàn nàn. Thế mà giờ đây. Các đồng chí thử xem xem các em hoạt động đều tay làm sao. Thật tích cực, thật nhiều sáng kiến! Tất nhiên vẫn có thiếu sót, nhưng các em đang khắc phục. Hãy để cho các em được độc lập, hãy đòi hỏi ở các em sự cố gắng tự lãnh đạo các em. Thậm chí tôi còn nghĩ rằng đôi khi nên cố tình tạo nên những khó khăn nhất định để các em tập khắc phục.
- Đúng thế - Constantin Sergheevich nói.
- Còn những ông bố bà mẹ không biết dạy con cũng không phải lo sợ quá một khi ta có tập thể vững chắc. Lúc bấy giờ chẳng có “đường phố” nào sẽ làm các em đi chệch đường được. Ngược lại. Các em sẽ tự thiết lập lại được trật tự trên đường phố.
Các giáo viên tiếp nhau phát biểu ý kiến tùy theo cá tính của từng người, họ nói khi thì gay gắt và nhiệt tình, khi thì nhẹ nhàng đôn hậu, nhưng tất cả ý kiến đều có nội dung và trong đó toát lên một nguyện vọng chân thành mong muốn làm sao đẩy công tác giáo dục lên.
Cuộc họp kéo dài đến nửa đêm. Khi chuông đồng hồ chỉ mười hai giờ rưỡi, bà Natalia Zakharovna xin phát biểu:
- Tôi sẽ không giữ các đồng chí ngồi lại lâu, - bà bắt đầu nói cũng như mọi khi bằng giọng lạc quan. - Ai cũng biết rằng nhu cầu cơ bản nhất và con người nhất trong con người là nhu cầu làm cho tốt hơn và phát triển tốt hơn... Điều này một lần nữa lại được chứng minh trong cuộc họp hôm nay. Tất cả chúng ta trong đó có tôi đều không hài lòng với tình hình công tác giáo dục ở trường ta. Tất cả chúng ta đều muốn tránh “phế phẩm” trong công tác của mình nhưng chúng ta chưa có một đường lối chung. Cho nên đồng chí Constantin Sergheevich và các đồng chí khác nêu vấn đề này ra với một thái độ không khoan nhượng là rất đúng. Về phía chúng ta, im lặng và xoa dịu khuyết điểm là tội lỗi. Đảng tin tưởng giao cho chúng ta cái quý giá nhất là thế hệ tương lai của Tổ quốc, cho nên chúng ta không được phép bỏ qua những khuyết điểm dù là nhỏ nhất. Điều đáng tiếc là tình trạng thiếu đường lối rõ ràng trong các vấn đề giáo dục tồn tại không chỉ riêng ở trường ta. Chúng ta gặp phải nó ở ngay cả những trường cấp trên trường ta. Nhưng tất nhiên điều đó không giảm bớt trách nhiệm của chúng ta. Macarenco từng sống và công tác trong hoàn cảnh khó khăn. Những kẻ thù địch gây khó khăn, nói xấu, truy bức, nhưng ông là một nhà giáo có lòng tin vững chắc, ông kiên quyết thực hiện đường lối của mình và đã chiến thắng. Trước mắt chúng ta không có những trở lực đó. Nhưng khó khăn của chúng ta chưa có một tập thể toàn trường theo đúng nghĩa của từ đó. Tôi đồng ý với thí dụ mà đồng chí Constantin Sergheevich đã nêu ra. Hôm qua em Alia Blinova, một vận động viên trượt tuyết xuất sắc của trường ta, đến xin phép cho từ nay được tham gia thi đấu trong đội của trường khác, nơi em có người chị họ học. Điều này thật đáng buồn, các đồng chí ạ, và nó chứng tỏ chúng ta làm việc còn tồi. Khái niệm danh dự của trường mình đối với các em nữ sinh trường ta là một khái niệm không có nội dung cụ thể. Tình trạng này cần phải chấm dứt. Nữ sinh trường Usinski cần biết tự hào về trường mình. Dù cho cái đó chưa phải sẽ sớm đến với chúng ta… Nhưng ta đã biết phương hướng. Nào các đồng chí ơi, ta hãy dựa vào Macarenco. Nhưng trước hết ta hãy nắm được cái vũ khí của ông để sử dụng nó cho đúng mục tiêu, - đồng chí hiệu trưởng kết thúc. Bà nhìn sang phía bên Constantin Sergheevich.
… Cuộc bầu chi ủy diễn ra mau lẹ. Khi kiểm phiếu thì mọi người được biết Constantin Sergheevich gần như được nhất trí bầu làm bí thư. Có ba người xóa tên anh. Chị Vaxilixa Antonnovna được bầu làm phó bí thư.
03:10 CH 23/08/2011
Tuổi Mười bảy _ Ghéc -man Mát - vê - ép
TỰ PHÊ BÌNH
Trên đầu chị Vaxilixa Antonnovna màu tóc nâu sẫm đã loáng thoáng điểm những sợi bạc, nhưng trông chị còn trẻ hơn tuổi của mình. Kể ra thì cũng ít ai quan tâm đến tuổi tác của chị, họa chăng chỉ có ở văn phòng người ta mới biết. Bao giờ chị cũng mặc màu đen, đứng thẳng người bước đi đường bệ, không vội vàng.
Các em nữ sinh rất kính trọng chị và rất quý chị như là một cô giáo nghiêm túc và công bằng. Chị nắm rất vững môn mình dạy và thường thì học sinh các lớp lớn rất thích học toán.
Chị Vaxilixa Antonnovna cư xử với mọi người - với các giáo viên và kể cả với nữ học sinh rất nghiêm túc, không nông nổi, cho nên khi nhận xét về chị, người ta thường nói: “Vaxilixa Antonnovna là một người cẩn thận”.
Quả thật chị rất cẩn thận trong quan hệ với mọi người, nhưng trong việc riêng tư không bao giờ chị bộc lộ cởi mở. Nhiều người cho rằng đối với chị, nhà trường chỉ là nơi làm việc. Chị đi họp rất đúng giờ, ngồi từ đầu đến cuối, nhưng chỉ phát biểu về những vấn đề liên quan đến bộ môn mình dạy.
Chị nghe bản báo cáo của bà bí thư chi bộ vẫn với thái độ chăm chú thường thấy ở chị và mặc dầu không định phát biểu chị cũng ghi chép phòng xa vài con số và tỷ lệ phần trăm có liên quan tới việc giảng dạy toán.
Cuộc họp diễn ra bình thường. Những người phát biểu nói về số giờ dạy, về việc phân bố thời gian, về việc bồi dưỡng đảng viên, và ai cũng tránh gọi đích danh hay là nói một cách khác, “không động chạm đến cá nhân”. Phê bình và tự phê bình ít được các giáo viên thực hiện bởi họ không muốn vì thế mà không thông cảm với nhau, vả lại, ai cũng muốn hiểu nghị quyết của Đảng về việc cấm học sinh phê bình và nhận xét về hành vi của thầy giáo một cách có lợi cho mình.
Chị Vaxivia Antonnovna nhìn đại diện đảng ủy khu phố đang ngồi trước mặt trong lòng rất thông cảm với đồng chí. Bản thân chị cũng thấy ngán ngẩm vô cùng, mấy lần chị phải cố nén mình để khỏi ngáp dài. Chị đang có cảm tưởng hình như cuộc họp sắp kết thúc, thì Constantin Sergheevich xin phát biểu ý kiến:
- Thưa các đồng chí! Tôi là người mới, cho nên tôi không biết bổ sung thêm cái gì vào những ý kiến của các đồng chí đã phát biểu ở đây, - anh bắt đầu bình tĩnh như mọi khi. Nhưng cứ xem anh lúng túng xếp các tờ giấy thì mọi người cũng hiểu là anh hồi hộp biết chừng nào. - Tuy nhiên, có một vấn đề mà ở đây hầu như không ai nói đến, nhưng theo tôi thì nó lại cần được chúng ta quan tâm hơn cả... Những năm tháng chiến tranh và vết thương đã làm tôi phải xa trường phổ thông. Lúc đó tôi có cảm tưởng là khi trở về công tác cũ, tôi sẽ tìm thấy nhiều thay đổi, tôi sẽ tìm thấy một sự chuyển biến lớn. Nói cho đúng thì tình hình quả là như thế. Nhưng đồng thời nhà trường cũng tràn ngập những chỉ thị, hướng dẫn, mệnh lệnh, đề nghị. Chắc có người nào đó tin rằng bằng sự tràn ngập giấy tờ này một vài cơ quan đã tỏ ra rất quân tâm đến nhà trường. Về vấn đề này lẽ ra nên bàn riêng và có những biện pháp nhất định... Phải làm thế nào cho cái bệnh giấy tờ này nguội lạnh bớt đi. - Anh nhìn những khuôn mặt đang mỉm cười xung quanh. - Tôi cũng đã thấy một sự thay đổi quan trọng. Đó là việc học tách riêng nam nữ học sinh. Biện pháp này tìm cho bộ mặt nhà trường đặc biệt thay đổi. Gạt bỏ được một số khuyết điểm, biện pháp đó đồng thời lại đẻ ra những khuyết điểm mới và đặt ra cho chúng ta một loạt những vấn đề phức tạp mới. Đương nhiên là có những người ủng hộ và phản đổi cách học riêng biết này... Về sự hợp lý của chế độ tách riêng các lớp nam - nữ học sinh, cho đến nay các bậc cha mẹ và các nhà giáo còn tiếp tục tranh luận sôi nổi. Nhưng tôi có cảm tưởng là trong cuộc tranh luận này chúng ta nhận chìm một vấn đề khác quan trọng hơn. Đó là vấn đề giáo dục cộng sản chủ nghĩa cho các em. Chính đó mới là hướng cần chú ý dồn mọi sự nhiệt tình giáo dục tư cách, năng lực, kinh nghiệm và tự phê bình của chúng ta. Đảng, chính phủ và toàn dân đòi hỏi chúng ta hoạt động mạnh theo phương hướng này... Thế mà chúng ta lại đang làm gì? Quá ít các đồng chí ạ! Bản báo cáo của đồng chí Sophia Borisovna và những ý kiến phát biểu vừa rồi cho thấy như vậy. Tôi những chờ mong là đồng chí bí thư của chúng ta sẽ dành một nửa báo cáo cho vấn đề “giáo dục con người trong con người” hoặc nói đúng hơn là “giáo dục người cộng sản trong con người”...
Constantin Sergheevich cúi xuống bàn, đặt tờ giấy sang một bên, lại thẳng người lên nói tiếp:
- Không ai trong chúng ta có thể làm thỏa mãn được tình hình trình độ lý luận giáo dục trong nhà trường phổ thông Xô Viết. Đó là điều tất nhiên. Về vấn đề này tôi vẫn cảm thấy như cũ cái tính chất độc lập nào đó và công tác giáo dục là vấn đề lương tâm của thầy giáo. Tôi có cảm tưởng là trường ta không có một đường lối chung, không có sự thống nhất yêu cầu, nói nghiêm khắc hơn, không có một tập thể nhà trường, hiểu theo ý nghĩa đầy đủ của từ đó... Tại sao lại có tình trạng đó? Làm thế nào đó khắc phục được? Tôi đã chờ sự giải đáp những câu hỏi đó trong báo cáo của đồng chí bí thư...
- Sao lại không có đường lối chung? - Sophia Borisovna ngạc nhiên hỏi.
- Thế phải chăng trong tập thể giáo viên không còn ý kiến cho rằng: Trẻ em do gia đình giáo dục, còn nhà trường chỉ có nhiệm vụ cung cấp cho chúng kiến thức?
Constantin Sergheevich trả lời câu hỏi bằng câu hỏi.
- Có ý kiến như vậy đấy! - Vaxilixa Antonnovna nói thật to.
- Như vậy là ý kiến của một công chức tồi trong nhà trường cũ đã đàng hoàng thâm nhập vào trường ta, thế mà đồng chí lại hỏi “Sao lại không có một đường lối chung?”. Đồng chí thử nói giùm, phải chăng trong số chúng ta không có những giáo viên cho đến nay vẫn coi trẻ em như là “đối tượng của giáo dục”?
- Như là những con thỏ thí nghiệm, - Vaxilixa Antonnovna nói thêm.
- Đúng thế, - Constantin Sergheevich tán thành - Phải chăng những thầy giáo ấy không giữ cho mình một cái vốn phương tiện, thủ thuật, biện pháp tác động, các thủ pháp sư phạm trong ngoặc kép và các bài bản cho sẵn để họ áp dụng trong những trường hợp mà họ cho là thích hợp, mà họ không quan tâm đến đặc điểm cá nhân học sinh, hoàn cảnh, những nhiệm vụ chung...
- Nhưng con người là đối tượng của giáo dục cơ mà! - Có giọng nữ đáp lại phía sau lưng.
- “Con người là đối tượng của giáo dục”, - Usinski đã từng đặt tên cho công trình nghiên cứu của mình như vậy, nhưng người nói câu vừa rồi đã nhấn mạnh từ “đối tượng” và như vậy là đã xuyên tạc ý nghĩa.
- Điều này chắc hẳn do một “đối tượng” vừa phát biểu, cho nên tôi cũng chẳng còn biết đáp lại thế nào cho phải. - Constantin Sergheevich hiền lành nói, tất cả mọi người cười ồ. - Tôi xin quay trở lại vấn đề giáo dục. Tại sao trong trường cho đến nay còn có người có thái độ không tin tưởng vào Macarenco? Thái độ đó chẳng những có trong số các giáo viên lớn tuổi, mà ngay cả trong số giáo viên trẻ mới tốt nghiệp đại học sư phạm cũng có. Quả thật những người không tin tưởng ấy vẫn nói: “Trường hợp Macarenco là trường hợp trường nội trú, còn học sinh của chúng ta thì họ có những ông bố, những bà mẹ và lại còn có cả đường phố nữa...”. Lời phản đối này chẳng độc đáo tí nào và xin nói thẳng ra rằng nó mang nội dung giáo dục sai lầm, Constantin Sergheevich nhấn mạnh từng vần. - Các đồng chí có biết tôi đã phát hiện ra điều gì không? Những người không tin vào Macarenco chẳng qua là vì họ không biết gì về Macarenco. Tất nhiên là họ có đọc “Bài ca sư phạm”, “Cờ trên tháp” thậm chí có người cũng đã đọc cả “Cuốn sách dành cho những người làm cha mẹ”... Người giáo viên Xô Viết không thể không biết những tác phẩm đó. Nhưng họ đã đọc không suy nghĩ, họ đọc như đọc tiểu thuyết. Còn nếu nói đến những công trình lý luận của Macarenco, những bài giảng, những bài báo, những bài phát biểu cửa ông thì phần lớn giáo viên là không biết. Mà những người không tin như vậy không hiếm, ngay trong số chúng ta, những đảng viên cộng sản. Tất nhiên họ không công khai phát biểu như vậy họ yên lặng phản đối, nhưng kết quả là như thế nào, thưa các đồng chí? Ở đây tôi xin trích dẫn lời Usinski.
Constantin Sergheevich cầm một trong những tờ giấy lên.
“Con đường chính nhất trong sự nghiệp giáo dục là niềm tin, mà muốn có được niềm tin thì chỉ có thể tác động được bằng niềm tin. Bất kỳ một chương trình giảng dạy nào, dù nó có hay đến đâu chăng nữa, nếu chưa trở thành niềm tin của ông thầy thì cũng vẫn chỉ là những chữ viết không có sức sống, không có sức mạnh trong thực tế. Trong trường hợp này, dù có kiểm tra chặt chẽ đến đâu thì cũng vô ích. Người thầy không bao giờ có thể chỉ là kẻ chấp hành chỉ thị một cách mù quáng: Không được sưởi ấm tim bằng lòng tin của bản thân anh ta, chỉ thị đó sẽ mất hiệu lực - anh đọc và đặt tờ giấy xuống, rồi lại nói tiếp. - Đó là lời của nhà giáo dục vĩ đại Nga mà trường ta được vinh dự mang tên. Làm sao một nhà giáo làm việc trong nhà trường Xô Viết, nhưng trong lòng lại có thể không thừa nhận cái gọi là “hệ thống giáo dục được ai và giáo dục cái gì?”... Thưa các đồng chí, tôi hoàn toàn không phải băn khoăn gì cho Macarenco. Càng ngày tư tưởng của ông càng thấm sâu và sẽ càng thấm sâu vào các trường học và cuối cùng nhất định sẽ chiến thắng. Không thể nào khác thế được. Tôi băn khoăn vì cái khác. Những kẻ bi quan hôm nay buộc phải thực hiện các nguyên tắc của Macarenco vào cuộc sống, đang làm việc đó chỉ vì nghĩa vụ, rất hình thức, với thái độ lãnh đạm. Tôi chỉ xin nêu một thí dụ. Chúng ta buộc phải nói với các em về danh dự của nhà trường. Khái niệm này chứa đựng một ý nghĩa giáo dục rất lớn, nhưng chỉ trong trường hợp nếu ta có một tập thể nhà trường, nếu học sinh ta tự hào về tập thể đó và sau cùng nếu nhà trường có bộ mặt, nhiệm vụ và những triển vọng của nó. Một khi đã muốn thì có thể tạo nên những cái đó và bây giờ khái niệm về danh dự của nhà trường tự nó sẽ đến. Còn giờ đây? Chúng ta lặp lại lời của bản chỉ thị, còn tự chúng ta thì không tin rằng việc làm đó là có ích. Cho nên trong trường hợp này lại dễ nhớ đến lời của Usinski nói rằng nếu thầy giáo dạy trẻ nghe những lời lẽ đạo đức cao thượng mà các em không hiểu ý nghĩa, không cảm thấy rõ thứ đó, chính là thầy giáo đang đào tạo những kẻ đạo đức giả, “những kẻ càng có thuận lợi để tiêm nhiễm thói hư tật xấu, bởi vì chính họ đã tạo cho chúng bức bình phong để giấu những thói hư tật xấu đó”.
- Điều đó thì đúng quá, nhưng làm thế nào cơ chứ? - Cô giáo Natalia Nicolaevna hồi hộp nói.
- Làm thế nào à? - Constantin Sergheevich hỏi lại. - Theo ý tôi mỗi người trong chúng ta phải tự đặt câu hỏi đó trước lương tâm mình và tự giải đáp thật rõ ràng. Nếu chúng ta không biết hoặc không hiểu Macarenco thì cần phải biết và cần phải hiểu! Mà nếu phát hiện ra rằng có ai đó không thừa nhận quan điểm của ông thì người đó nên đi khỏi nhà trường này.
Cuộc họp trở nên ồn ào. Có lẽ cách đặt vấn đề như thế đụng chạm đến nhiều người. Constantin Sergheevich chờ đợi, anh nhìn đồng chí hiệu trưởng và tiếp tục nói bình tĩnh hơn trước:
- Tôi trích dẫn Usinski không phải là một sự tình cờ. Macarenco xuất hiện không phải ở một chỗ không có gì, mà ông đã sống trong thời đại Xô Viết và qua thực tiễn đã hưởng nền giáo dục học của Usinski theo một lập trường chính trị nhất định. Ông công khai tuyên bố rằng các nhà giáo Xô Viết không thể chỉ giáo dục con người đơn thuần, mà họ có nghĩa vụ phải đồng thời đặt ra cho mình một mục đích chính trị nhất định. Trên đây xin nói rằng Usinski từng nói: Nếu chúng ta muốn đạt một mục đích giáo dục nào đó thì trước hết ta cần ý thức rõ mục đích đó. Cho nên câu châm ngôn của Usinski - Giáo dục “con người ở trong con người” - Chúng ta phải hiểu theo quan điểm hiện đại là “giáo dục người cộng sản ở trong con người”. Mục đích của chúng ta rất rõ ràng, các đồng chí ạ. Nhiệm vụ của chúng ta cũng đã được xác định, các giáo viên của ta, từng người một, là những cán bộ có năng lực và yêu nghề của mình. Chúng ta cần trong một thời gian thật ngắn để mau chóng trở thành một tập thể thống nhất, gắn bó chặt chẽ bởi một mục đích chung rõ ràng.
Có người nói “đúng lắm”, lại có người vỗ tay.
03:09 CH 23/08/2011
Tuổi Mười bảy _ Ghéc -man Mát - vê - ép
TRÊN SÂN BĂNG
Nha khí tượng đã dự báo thời tiết tương đối chính xác. Tuy tiết trời không quá băng giá, nhưng nhiệt độ đứng vững dưới mười lăm độ âm.
Sáng chủ nhật, Lida tỉnh giấc với cảm giác thú vị là hôm nay mình được tự do, bài làm ở nhà đã chuẩn bị xong xuôi chỉ còn có một việc đang chờ đợi làm cho lòng cô tràn ngập cảm giác vui sướng lạ kỳ. Hôm qua Lida hẹn gặp Svetlana trên sân trượt băng vào lúc mười một giờ.
Áng chừng rằng sau lớp rèm cửa, trời hãy còn tối, cô gái còn nán nằm lại trong chăn, co người cho ấm.
Chiếc đồng hồ treo trên tường đều đều gõ đĩnh đạc. Lida nghe rõ tiếng bác Pasa lách cách thu xếp bát đĩa nồi niêu trong bếp.
Từ đêm liên hoan văn nghệ hồi tháng mười một trở lại đây lúc nào Lida cũng nghĩ đến Aliosa. Tự cô cũng không hiểu nổi tại sao cuộc gặp gỡ ngắn ngủi ấy đã để lại ấn tượng sâu sắc như vậy trong óc cô, không hiểu vì sao cái anh chàng thanh niên hơi có vẻ cau có, ít nói và thậm chí cô có cảm tưởng như là vụng về này lại làm cho cô ngạc nhiên đến thế. Có một sức mạnh nào đó rất to lớn, bị nén chặt và có sức chinh phục lạ kỳ trong tất cả những gì anh ta làm, anh ta nói, và khi anh ta lần đầu tiên chăm chú nhìn cô thấy lòng mình bỗng như thắt lại. Sau đó cô đã trấn tĩnh và thậm chí trong lòng còn tự chế nhạo mình về sự xúc động đó.
Thầy Constantin Sergheevich nói rằng mỗi một con người mới gặp đối với ta bao giờ cũng giống như một quyển sách chưa đọc. “Quyển sách” ấy, Lida đặc biệt rất muốn đọc. Sự chú ý đến Aliosa ngày một tăng lên, và cô cảm thấy rất rõ ràng là trong lòng đã nảy sinh một tình cảm mới lạ ngày càng hấp dẫn và lôi cuốn mình, cô thấy mình đang đi thẳng đến với tình cảm đó mà không hề sợ hãi, trong một tâm trạng tò mò. Những ngày gần đây, một tâm trạng khác thường không rõ đã làm cô xốn xang trong lòng - Một cảm giác lo lắng lẫn chút đề phòng. Trước đây Lida chưa hề cảm thấy tâm trạng tương tự bao giờ.
Nhỡ ra đây là tình yêu và là một mối tình chân chính thì sao? Cô tự hỏi mình và mỉm cười hạnh phúc đáp: “- Ừ, thì càng tốt!... Thì cứ yêu”.
Cô thử mường tượng trong óc hình ảnh Aliosa, đôi môi lẩm bẩm nhắc những lời đã đọc được trong sách: “Anh thân yêu”, “Anh yêu thương”, “Anh yêu duy nhất của em”, nhưng giờ đây tự nhiên cô cảm thấy khó chịu. Đấy là những lời nói của người khác, xa lạ. Những câu nói ấy chẳng ăn khớp với tình cảm của cô.
“Không phải như thế, không phải như thế, - Lida buồn rầu nghĩ, - Trời ơi, sao mà mình ngu ngốc thế”.
Lida không thể nào hiểu được tại sao lại như thế. Tại sao cô lại không thể tin được những lời lẽ đầm ấm cần thiết mà người ta phải nói trong trường hợp tương tự? Bởi vì các nhà văn có bịa ra những câu nói ấy đâu? Cô muốn được tâm sự với một người nào đó. Nhưng với ai mới được cơ chứ? Chẳng lẽ lại tâm sự với thầy Constantin Sergheevich? Ồ, không đời nào! Bây giờ thì nhất định là không rồi, Lida hiểu rất rõ rằng nếu như lần trước cô có thể nói một cách rõ ràng và hầu như dễ dàng với thầy thì giờ đây cô không thể nói lên được một lời. Lưỡi cứ líu lại. Để tìm ra câu trả lời, hết câu này lại đến câu khác, cô cố nhớ lại câu chuyện lần đó và chợt hiểu:
“Tình yêu tự nó sẽ đến. Chớ có đi tìm nó và đừng vội vã. Chớ có đi trước trong cuộc đời... Cái gì cũng phải có lúc”
“Ừ... phải! Mình vội vã. Mình đã đi trước. Hay là chẳng có gì cả? Chỉ thế thôi...”.
Nghĩ thế, cô thấy thương hại cho mình.
“Chẳng có gì cả và chẳng qua chỉ là mình tưởng tượng cả thôi ư?”
Ngoài cửa có tiếng chân ai lê giày.
- Lida vẫn còn ngủ đấy à? - Bác Pasa dừng trước cửa hỏi khẽ.
- Không ạ.
- Cháu có điện thoại gọi đấy.
- Ai đấy ạ?
- Chả biết được. Giọng đàn ông.
“Aliosa rồi?” - Một ý nghĩ vụt lên trong óc, Lida ngồi bật dậy.
- Cháu ra ngay bây giờ?
Choàng vội áo khoác, cô chạy vụt ra khỏi buồng. Cầm ống nghe lên, Lida thấy tay mình run bần bất vì hồi hộp:
- Tôi nghe đây?
- Lida đấy à? - Cô nghe thấy một giọng nam lạ.
- Vâng, ai đang nói đấy ạ?
- Một trong những người hâm mộ Lida đấy. Lida không nhận ra à?
- Không.
- Thế nghĩa là Lida có quá nhiều những người hâm mộ. Người đang nói đây là người hâm mộ số hai nghìn ba trăm linh hai đấy!
- Nếu anh không nói tên thì tôi sẽ đặt ống nghe xuống ngay đây này! - Lida lạnh lùng đáp.
- Lida ơi, đừng giận tôi vì một lời nói đùa nhé. Người đang nói chuyện với Lida là Igor Ivanov đấy. Chắc là Lida chưa quên tôi đấy chứ?
- Sao lại quên? Không đâu. Chào anh!
- Chúc Lida một buổi sáng trong lành. Mừng trời đẹp để bay tốt nhé!
- Tại sao lại để bay?
- Thì còn thế nào nữa, có phải hôm nay Lida định bay lượn trên đôi giày trượt băng không?
- Vâng. Thế còn anh?
- Chúng tôi cũng đã xin đăng ký gia nhập đàn bướm đấy. Hôm qua tôi đã cấp tốc kiếm được đôi giày trượt băng, khi được biết rằng đó là cách duy nhất để có thể gặp được Lida... Nhưng yêu cầu đừng cười tôi đấy nhé. Tôi vụng về chẳng khác gì con bò trên sân băng đâu! Chân đá lung tung, mà đuôi thì cứng như gỗ...
- Anh không biết trượt băng à?
- Nói chung, tôi ghét tất cả những cái gì trơn.
- Được, tôi sẽ dạy anh.
- Tất nhiên rồi. Thế thì chỉ đến tối là tôi nhất định sẽ thắng bất kỳ nhà vô địch nào.
Lida rất muốn hỏi về Aliosa, nhưng một cảm giác xấu hổ đã kìm cô lại.
- Anh biết số điện thoại của tôi bằng cách nào?
- Muốn biết thì cũng chẳng phức tạp lắm. Trên đời này đã có các phòng chỉ dẫn và đơn giản hơn nữa là có quyển sổ ghi số điện thoại toàn thành phố. Thì ra ở Leningrad những người có họ là Versinin cũng không nhiều lắm.
- Anh đang nói chuyện từ chỗ nào đấy?
- Tôi đang đứng trong ca bin điện thoại tự động ngoài phố. Rất tiếc là phải chấm dứt câu chuyện. Có cái ông tướng nào ngoài kia đang hằm hằm nhìn tôi đến nỗi cửa kính ca bin sắp vỡ đến nơi mất... Lida ơi, như thế là ta sẽ gặp nhau lúc mười một giờ chứ?
- Vâng. Tốt lắm! Thôi hẹn gặp lại nhé!
Lida treo ống nghe điện thoại và đi mặc quần áo. Trong lòng vui lạ. Một giờ sau, Lida bước vào phòng ăn, nét mặt tươi tắn, miệng mỉm cười, mắt long lanh vui sướng. Cô mặc bộ quần áo len trượt tuyết màu tím than trông rất đẹp.
Bố Lida mặc Pijama đang ngồi uống trà và đọc báo bên bàn.
- Ba ơi, con đi trượt băng nhé.
- Ô, thế sân trượt băng mở cửa rồi hả con? - Ông ngạc nhiên hỏi.
- Vâng ạ.
- À ra thế... Ù ừ, con đi cho vui nhé... Nghĩa là thế nào nhỉ? Trong trường hợp tương tự người ta chúc nhau như thế nào ấy nhỉ?
- Không có gì ạ... Ba có thể chúc mọi sự may mắn ạ! - Cô cười đáp.
- Con nhớ ra như vậy là tốt lắm. Đi mà thở hít không khí trong lành, kẻo ngồi học đã quá lâu rồi. Con đi một mình đấy chứ?
- Không ạ. Bạn con nó chờ ạ.
Lida hôm má bố, nhìn đồng hồ rồi đi ra.
Bây giờ là mười một giờ kém mười lăm. Có một sự linh cảm đã giữ cô lại và nhắc cô tốt nhất là nên đến chậm một chút cho nên đã cố tình không vội vàng.
Sân trượt băng đây rồi! Tất cả mọi cái đều tốt và quen thuộc, thú vị biết chừng nào! Vẫn cửa bán vé kia, chẳng khác gì năm ngoái, thậm chí hình như ngay cả người bán vé già cũng là người năm ngoái. Phòng thay áo. Tủ để quần áo số hai mươi hai. Những tiếng hò reo quen thuộc của những người trượt băng: Tiếng giày trượt băng gõ trên sàn gỗ.
Trong phòng thay áo không có Svetlana. “Nghĩa là bọn họ đã ra sân băng rồi”. Lida từ từ thắt dây giày và đứng dậy. Chân còn yếu vì chưa quen, hơi bị trẹo xương một tý. “Mai sẽ đau đây”.
Trên sân băng rất đông người. Chủ yếu là học sinh. Băng rất phẳng và sạch. Người trượt băng xuôi ngược về tứ phía và chỉ có mấy người đàn ông đi giày trượt băng thi đấu khom lưng lắc lư đều đều đi vòng tròn.
Lida bước xuống sân băng, để cho mấy người chạy đi qua, cô dấn mấy bước bằng mũi giày, rồi nhịp nhàng trượt về phía ít người. Cô thích trượt băng nghệ thuật và cô trượt cũng khá.
Svetlana trông thấy bạn từ xa, chỉ cho Igor. Chỉ qua mấy giây, anh chàng lính thủy đang lao nhanh trên đường băng đã dừng lại trước mặt Lida như một người bị chôn chân.
- Lính gác đâu. Giữ lấy ta! - Igor kêu vang lên, lập tức chân anh ta thấp thoáng trên không trông tựa như anh vô ý bị trượt, tay anh chới với như bấu víu vào không khí.
Trông thật buồn cười và làm như vậy đòi hỏi một trình độ điêu luyện. Lida tự nhiên bật cười.
- Thì ra anh là con bò trên sân băng như thế đấy?
- Lida, tôi rất mừng được gặp Lida, - anh ta vừa nói vừa đứng thẳng người lên. - Tuy tôi cũng hơi giận...
- Vì sao vậy? - Cô giả vờ ngạc nhiên, chìa tay ra.
- Thời đại ngày nay mà làm bóng ma thì thật là không tốt! Lida lúc thì ẩn, lúc thì hiện...
- À ra thế! - Cô mỉm cười nói. - Thế còn Svetlana đâu?
- Cô ta đang đi với chàng hoàng tử hay tên lính hầu của mình... Tôi chẳng rõ nên gọi thế nào cho đúng. Kia kìa, Lida, có thấy không? - Họ gặp nhau ở giữa sân băng, Svetlana má đỏ hồng vì trời lạnh, vui sướng ôm chầm lấy lưng Lida.
- Băng thật là tuyệt vời! - Cô nói, mắt sáng lên.
Aliosa điềm tĩnh cúi chào và bắt tay Lida.
- Anh cũng trượt băng như anh Igor à? - Cô hỏi.
- Thậm chí còn tồi hơn thế! - Igor trả lời thay bạn và đề nghị. Nào ta chơi trò đuổi nhau nhé. Ta hãy nhớ lại thời thơ ấu!
- Nào chơi! - Svetlana đồng ý. - Ai sẽ là người phải đuổi?
- Oẳn tù tì thôi, oẳn tù tì thôi!
- Chú ơi, cho cháu chơi với, - Em bé đang trượt quanh quẩn gần bọn họ nghe thấy câu chuyện, khẩn khoản xin.
Đôi giày của em buộc ẩu bằng đôi dây to cứng, cái mũ lông to xù chắc là của bố đội lệch sang một bên. Em bé thở phì phò bên tai. Igor nói dọa:
- Lau mũi đi đã nào!
- Nào chú đuổi cháu nhé! - Em cười toe toét hét to và nhanh nhẹn trượt đi trên băng.
- Thôi, các cậu xếp vòng tròn đi! - Igor bảo mọi người. - Mình đếm nhé! Một, hai, ba này, một, hai - Anh dừng lại ở chỗ Svetlana, thế là một người lập tức chạy tán loạn về nhiều phía.
Lúc đầu Svetlana đuổi theo Lida, nhưng Lida ngoắt sang bên trái lẩn sau Igor. Svetlana lao về phía anh mình. Igor không chút lúng túng. Anh vụt chạy khỏi nơi Svetlana gần với tới. Cuộc đuổi bắt đầu. Aliosa lướt nhanh về phía Lida:
- Bây giờ thì Svetlana sẽ không chịu thôi cho đến khi...
- Nó không đuổi được đâu.
- Nó sẽ đuổi được.
- Không? - Lida quả quyết đáp. - Anh muốn đánh cuộc không?
- Đánh cuộc ấy à? - Aliosa ngạc nhiên. - Được cuộc cái gì bây giờ?
- Cuộc gì cũng được! - Cô tháo găng tay ra.
- Được, - anh ngần ngừ đáp và chìa tay ra bắt tay. Vừa lúc ấy Svetlana ngoặt sang ngang, đuổi kịp anh mình và vỗ vào vai anh.
- Thôi Svetlana bắt được rồi? - Aliosa vẫn giữ chặt tay Lida, nói. - Thế là hết đánh cuộc nhé!
- Tại sao lại thế?
- Vì chúng mình chưa kịp bỏ tay nhau mà.
- Điều ấy không hề gì. Tôi đã thua thì biết làm thế nào bây giờ.
- Thế nghĩa là Lida nợ chứ?
- Vâng... Nhưng người ta chờ cái đã hứa những ba năm cơ, - cô cười và chuẩn bị chạy...
Igor rõ ràng là đang tiến về phía cô. Lida thay đổi ý định cô nấp sau lưng Aliosa... Khi Igor đến gần, hai người mỗi người chạy một nẻo, Igor đuổi theo Lida. Cô chạy ngoằn ngoèo, luôn đổi hướng đi, nhưng chẳng mấy chốc Igor đã đuổi kịp và khẽ vỗ vào vai cô.
Lida định bụng thế nào cũng sẽ bắt cho được Aliosa và anh thừa hiểu điều đó. Biết rằng hai người rõ ràng là không cân sức, rằng anh khỏe hơn. Aliosa bắt đầu trêu cô. Anh để cho cô chạy tới gần rồi lừa chạy đi. Anh tóm được một em bé, hai tay giữ vai em dứ dứ về đằng trước chỗ mình. Em bé khoái chí hét vang lên. Lida nhìn thẳng vào đôi mắt cười hóm hỉnh của Aliosa để chọn thời cơ lao về phía anh. Nhưng cô vừa định lao lên thì anh đã nhẹ đẩy em bé ra cản đường, còn mình thì chạy đi về phía khác. Họ đuổi nhau khá lâu, Svetlana và Igor đã phát chán vì chờ đợi, thế là hai người cầm tay nhau nhịp nhàng trượt băng theo những vòng.
Cuối cùng, Lida mệt lử. Cô nói:
- Thôi, xin chịu thua!
Cả tốp lại tụ tập ở giữa sân trượt và thay phiên nhau trình diễn nghệ thuật trượt băng của mình.
Lida rất mệt, nhưng cô không muốn bỏ về. Cô đang hăng, đối đáp rất đúng và rất hóm hỉnh với những câu đùa của Igor. Cô cười vang và trổ tài nghệ thuật trượt băng của mình, làm những động tác mẫu rất đẹp mà chẳng ai trong tốp có thể bắt chước được. Cô cảm thấy Aliosa không rời mắt nhìn cô.
Cuối cùng cô không còn sức nữa.
- Đủ rồi! Tôi xin chịu thôi. Các bạn còn trượt tiếp chứ?
- Đủ rồi! Đủ rồi. Đi về thôi, - Igor tán thành.
Họ đi bộ về nhà. Lida khoác tay Svetlana, hai bên là hai chàng lính thủy. Với hạnh phúc tuổi trẻ họ cảm thấy rất hài lòng và thích thú vì được nghỉ ngơi thoải mái, họ luôn mồm tán chuyện và cười, chẳng để ý đến ai xung quanh mình.
Chẳng mấy cho có bốn người đã đến nhà Lida. Lida mời:
- Này các bạn ơi! Mời các bạn vào nhà tôi! Ta ngồi chơi, tán chuyện vui với nhau. Ba tôi sẽ rất vui.
Hai chàng lính thủy nhìn nhau, nhưng Svetlana kiên quyết khước từ.
- Thôi, Lida ạ. Mẹ mình đang chờ bọn mình. Lần khác vào chơi vậy.
- Lida thân mến, xin lỗi nhé, nhưng Lida biết thế nào là nghĩa vụ của đứa con trai rồi, vả lại, nói chung bọn này đã có kế hoạch khác rồi, - Igor đáp.
- À, ra các bạn thế đấy!... - Lida không hài lòng chìa tay ra, nhưng cô chợt đổi giọng ngay: - Thôi được, thế thì để dịp khác vậy! Chủ nhật tới, đi trượt băng về vậy. Được chứ?
- Về phần tôi thì tôi xin ủng hộ! Hai bạn kia chắc cũng thế! - Igor đáp luôn cho mọi người.
- Chắc không đấy?
- Vững chắc như bàn thạch .
Chào các bạn, Lida chậm chạp đi lên thang gác. Cô bước vào buồng uể oải cởi áo ngoài và đứng hồi lâu trước gương, nhìn thẳng vào mắt mình trong gương.
- Anh Aliosa, anh đã biết em là thế nào rồi đấy... - Cô khẽ nói và nói tiếp ngay: - Con bé nực cười!
Rồi cô lắc đầu cho mình trở lại trạng thái bình thường, sau đó bước sang buồng bên, tiến lại phía bố mình.
- Chà chà! Khá lắm! Bây giờ trông con như một quả táo chín, má đỏ hồng lên đấy! - Ông Sergei Ivanovich vừa cười, vừa nói.
Lida chậm rãi đến gần chỗ ông và dừng lại cách chừng hai bước.
- Ba ơi, con đi vắng, ba ở nhà có buồn không? - Cô hỏi.
- À lại thế!...
- Thế mà con lại cảm thấy buồn buồn, chả hiểu tại sao - Cô nói và ngồi xuống tay ghế bành ôm lấy bố. Ông Sergei đang chăm chú nhìn con gái, rồi đặt bản thảo mà ông đọc trước khi cô về lên bàn.
- Con chạy đã thỏa thích chưa?
- Vâng. Con mệt lắm rồi.
- Con định làm gì tối nay?
- Con chưa biết.
- Ta đến nhạc viện Filacmonia nhé, - Ông đề nghị. - Tự nhiên ba muốn nghe nhạc cho nhẹ đầu một chút, chứ ngồi đây lâu quá rồi.
- Thế cũng được. Con với ba sẽ nhổ neo đến Filacmonia nhé!
- Ta sẽ làm gì cơ?
- Nhổ neo ạ, - Lida đáp và cười phá lên. - Hình như những người thủy thủ họ vẫn nói thế.
- Hôm nay con làm sao đấy?
- Ba là nhà bác học cơ mà, ba. Ba đã nghiên cứu hết mọi chuyện trên đời, ba phải biết rằng hôm nay con rất vui, vui kỳ lạ... Con chỉ mệt quá, chân cứ như không phải của mình nữa... rời rã cả ra. Con đi nằm một tý đây.
- Thế còn đi Filacmonia... Thì cái gì nhỉ... Ta “nhổ neo” chứ? Phải đặt mua vé trước...
- Ba đặt đi, - Lida vừa đi vừa nói.
Cô đi vào phòng mình, cười to lên một cách sung sướng, vươn vai và gieo mình xuống đi văng.
03:07 CH 23/08/2011
Tuổi Mười bảy _ Ghéc -man Mát - vê - ép
BÍ MẬT CỦA TUỔI TRẺ
Chị Nina Cuzminisna Crưlova là cán bộ quản trị, phụ trách một ngôi nhà lớn, lúc nào cũng bận rộn, cho nên Rita chi có thể nói chuyện được với mẹ hàng ngày vào buổi sáng. Hai mẹ con ngủ dậy cùng một lúc, nhưng chị không có thì giờ để trò chuyện với con gái về những đề tài quan trọng. Chị chăm chú trang điểm cho mình từng ly từng tý, mong giữ lại cái vẻ đẹp đang tàn. Và giờ đây, vừa ướm tóc, chị vừa kể chăng hiểu để cho cái gương hay cho Rita nghe:
- Đằng nhà chỗ làm việc, trong số các hộ sống ở đấy, có một anh bác sĩ trẻ giỏi nổi tiếng. Hôm qua anh ta đến phòng làm việc xin đăng ký hộ khẩu cho em gái và tiết lộ một điều bí mật rất lý thú về cách làm cho da dẻ được mịn đẹp. Chả hiểu anh ta nói những chuyện khoa học gì về chất lòng trắng trứng và chất mỡ, về những tế bào gì gì ấy... Đại khái là buổi tối trước khi đi ngủ nên lấy lòng trắng trứng bình thường xoa lên mặt và sáng sớm dậy thì rửa mặt bằng rượu. Đơn giản mà lại rẻ tiền. Anh ta bảo loại thuốc công hiệu này gọi là “Bí mật của tuổi trẻ”.
Rita đã sửa soạn đi đến trường nhưng còn nấn ná lại.
- Mẹ ơi, mẹ hứa là đến tết may cho con một chiếc áo dài.
- Mẹ hứa thế bao giờ? Con đừng có mà bịa… chuyện đấy nhé. Sao mẹ lại có thể hứa...
- Mẹ dễ quên thế. - Rita ấm ức nói.
- Mẹ chả mới may cho con áo dài là gì?
- Nhưng mà, đấy là áo dài đồng phục của học sinh! Còn mẹ hứa là hứa cho con áo để mặc đi chơi ngày nghỉ cơ mà!
- Thế thì mẹ lấy đâu ra ngần ấy tiền! Mẹ sẽ không đời nào lại đi ăn cắp cho con đâu!
- Thế thì để cho ai ạ? Để cho mẹ đấy à?
- Rita, không được hỗn! Đừng có mà trông chờ áo dài mới. Cần thì có thể chữa áo của mẹ mà dùng vậy.
- Áo xanh, mẹ nhé, - Rita nhắc luôn.
- Gớm nhỉ!... Có quá đáng không đấy? Cái áo ấy bằng hàng sa-tanh cơ đấy!
- Mẹ mặc áo ấy trông già đi, mẹ ạ. Đằng nào thì mẹ cũng sẽ chẳng dùng đến nó cơ mà.
Chị ngoảnh cổ lại, chăm chú nhìn con gái, nhưng Rita tỏ ra rất nghiêm chỉnh.
- Thôi, con đừng có mà giở trò láu cá với mẹ nhé. “Trông già đi…” Ai bảo con cái điều vớ vẩn ấy?
- Chẳng ai bảo con cả, nhưng cái đó thì ai mà chẳng thấy? Mặc cái áo xanh nào, trông mẹ như một bà đứng tuổi, bệ vệ ấy.
- Ồ, lạ nhỉ! Bà đứng tuổi, bệ vệ! Thì mẹ cũng phải bệ vệ chứ. - Chị phản đối một cách yếu ớt.
- Bệ vệ nhưng không đứng tuổi…
- Thôi đủ rồi, Rita ạ! Đừng làm cho mẹ bực mình nữa. Ừ, thế con cần cái áo dài mặc tết để làm gì nào?
- Con sẽ hát… Nói chung, con không có mặc để biểu diễn...
- Để biểu diễn con đã có cái áo màu da trời... Một cái áo dài rất đẹp và con mặc vào trông vừa xinh, - người mẹ nói rồi bỗng dưng nhượng bộ: - Ừ, thôi được. Để mẹ xem sau...
Rita suýt nữa nhảy cẫng lên vì sung sướng. Thế là cô ta đã có thể coi cái áo dài sa-tanh như là của mình!
Trên đường tới trường cô bỗng nhớ đến câu chuyện “Bí mật của tuổi trẻ” và đâm ra suy nghĩ. Mà có lẽ cũng nên thử cái cách làm này xem sao. Hay đây chỉ là chuyện tào lao mà cái anh chàng bác sĩ kia trêu mẹ mình nhỉ?... Rita định bụng sẽ kiểm nghiệm “Bí mật của tuổi trẻ” bằng cách xui con bé Larisa Trikhonova nhẹ dạ làm thử.
Giờ ra chơi, Rita kéo bạn mình đến bên cửa sổ ngoài hành lang và ngắm nghía nhìn khuôn mặt Larisa một hồi lâu. Trên mặt Larisa chẳng hề có lấy một nếp nhăn, một cái mụn trứng cá hay thậm chí một vết tàn hương, nhưng Rita vẫn lắc đầu tỏ vẻ thương hại. Cô nói:
- Larisa này, da mặt bạn làm sao ấy. Bạn nên chữa đi thì phải...
- Làm sao hả, Rita? - Cô gái hoảng sợ hỏi.
- Trông nó nhăn nheo, sần sùi thế nào ấy, màu da thì xấu lắm. Mình biết cách làm cho da đẹp và mịn rồi.
- Rita bảo mình đi nào!
- Bí mật, bạn lại lộ ra thì có mà chết.
- Mình thế đấy!
- Thôi được. Nhưng mà cấm không được cho ai biết đấy nhé!... có một ông bác sĩ tiết lộ với mẹ mình điều bí mật này mình cũng định làm thử xem sao. Rất đơn giản mà lại rẻ tiền. Lấy trứng gà bỏ phần lòng đỏ, giữ lại lòng trắng để tối trước khi đi ngủ thoa lên da. Sáng dậy lấy rượu rửa đi... Da sẽ đẹp, sẽ nhẵn và mịn.
- Kiếm đâu ra rượu được?.
- Nếu không có rượu thì rửa bằng nước xà phòng cũng được - Rita nghĩ ngay một câu trả lời.
Câu chuyện vừa qua làm cho Larisa thấy xốn xang trong lòng. Cô định bụng sẽ thử “Bí mật của tuổi trẻ” nhưng trước hết hãy hỏi ý hến của Svetlana và Nina về da mặt của mình. Cả hai cô bạn đều nói rằng da mặt của Larisa bình thường, chẳng thấy có gì đặc biệt cả. Thật là kỳ lạ, nhưng câu trả lời này làm cho cô càng quyết tâm làm hơn. Cô cảm thấy trong ý kiến của bạn mình như không thành thực và ngờ rằng họ không muốn làm cho cô buồn phiền.
Tối hôm ấy, sau khi đã làm xong bài vở, trước khi đi ngủ, Larisa lấy trứng đập và tách riêng lòng trắng ra một cái đĩa con, không ai ngăn cản cô. Mẹ cô còn đi làm, con bà thì cô vốn không nghe ý kiến của bà bao giờ.
- Larisa ơi, làm gì đấy cháu? - Bà cụ ngừng tay đan, đến gần bàn hỏi Larisa.
- Bà không trông thấy hay sao? Trứng gà đấy.
- Cháu định nấu nướng gì vậy?
- Không phải, đây là thí nghiệm bà ạ. Bọn cháu vừa học phân chất an-bu-min trong môn hóa, vì thế cho nên phải làm thí nghiệm.
- À ra thế! Thí nghiệm gì đấy cháu?
- Thôi, bà để cho cháu yên nào.
- Trứng tươi đấy chứ?
- Vâng, trứng tươi, - Larisa trả lời, nhưng nhân tiện cô cũng ngửi thử.
- Thôi cháu học đi, học đi. Cố mà học cho khôn lớn - bà Lasia hiền hậu trả lời và lại tiếp tục đan. - Dạo còn con gái, bà là rất hay tò mò để ý. Cái gì cũng muốn biết... cái gì cũng hỏi tại sao, như thế nào. Đến bây giờ bà cũng vẫn nghĩ thế... Thí dụ cái đồng hồ chẳng hạn. Người ta nghĩ ra cái đồng báo thức có bánh xe, ừ thế tại sao còn gà sống không cần đồng hồ báo thức vẫn biết giờ giấc? Cứ đến lúc là nó gáy, không sớm hơn, không muộn hơn, mà cứ rất chính xác, đúng lúc. Cháu có biết không, hả Larisa?
- Thôi bà đừng làm phiền cháu nữa!
- Ừ, thôi thôi. Bà thôi đây.
Bà ngoại im lặng. Những ngón tay lanh lẹ đưa đôi kim đan thấp thoáng. Trông thấy đứa cháu gái đang lấy tay xoa lòng trắng trứng lên má, bà ngẩng đầu lên ngạc nhiên:
- Sao cháu lại làm hỏng da mặt thế kia?
- Bà chẳng hiểu gì hết? - Larisa bực dọc đáp. - Cháu đã bảo với bà đây là thí nghiệm mà lại.
- Giá lần đầu cháu thử lấy mèo mà thí nghiệm có phải hơn không?
- Mèo không có da.
- Sao lại không có! Dưới lớp lông mèo là da chứ gì.
Larisa chẳng buồn nghe bà già “hay tò mò” như cô thường thầm gọi bà ngoại của mình. Xoa nốt lớp lòng trắng trứng còn lại lên mặt, cô đi ngủ. Để không làm bẩn gối, Larisa đành nằm ngửa.
Sớm hôm sau, Larisa tỉnh dậy vì đau và khó khăn lắm mới mở được mắt. Lòng trắng trứng đã khô, làm cho da mặt căng lên. Tay còn chưa việc gì, nhưng trên mặt thì một lớp lòng trắng trứng đã khô cứng tạo thành một lớp vỏ rất chắc dính chặt vào da và vì vậy không một thớ thịt nào có thể động đậy được. Larisa chồm dậy và vội cạo nó đi. Nhưng nào có phải chuyện dễ. Lòng trắng trứng bám rất chặt vào da. Choàng vội chiếc áo khoác và gần như phát khóc lên, cô chạy vội ra vòi nước. Cô lấy xà phòng rửa, rồi lấy cả tro để cọ, nhưng tất cả đều vô hiệu, nước lạnh không thể nào rửa sạch lớp lòng trắng trứng đã bám chắc vào da. Da mặt bị căng ra, và Larisa có cảm tưởng như mình càng rửa bao nhiêu thì lớp vỏ bám ngoài càng trở nên cứng thêm. Đành phải thắp bếp dầu lên và cấp tốc đun nước sôi.
“Chắc là con Rita cố tình xỏ mình! Vớ ngay được một đứa ngu mà!” - Larisa vừa đun nước, vừa nghĩ vậy về bạn mình. Nước mắt tuôn trào trên mặt cô. Vừa đau, vừa tức, nhưng lại chẳng dám thổ lộ với ai về cái chuyện khờ dại ngu ngốc của mình.
Nước nóng quả là có tác dụng, nhưng cái cảm giác da bị căng lên và lớp màng cứng trên mặt suốt ngày vẫn ám ảnh cô...
Hôm qua, trời trở lạnh, làm cho đường phố Leningrad khô đanh lại. Học sinh tề tựu đến trường sảng khoái, vui vẻ, má đỏ hồng.
Người ta có cảm tưởng như mùa đông đã đến và chẳng ai muốn nghĩ đến những cơn gió ấm sẽ lại đưa về cái ẩm ướt. Nếu thời tiết này còn tiếp tục thì chắc chắn các sân trượt băng sẽ mở cửa.
- Svetlana ơi, chủ nhật bạn định đi đâu? -Lida hỏi bạn khi cô gặp bạn ở dưới phòng gửi áo ngoài.
- Mình chưa biết.
- Đi trượt băng đi!
- Bạn nghĩ là người ta sẽ mở cửa hay sao? - Svetlana hỏi bạn với một niềm hy vọng sung sướng.
- Nhất định sẽ mở chứ. - Lida quả quyết đáp. - Nha khí tượng đã dự báo là trời sẽ lạnh đến mười lăm đô âm. Bạn có biết thế là thế nào không! Ta đi sáng chủ nhật nhé. Bây giờ băng mới, trượt tốt... đến nhà mình rồi cùng đi.
- Nếu mình đi thì không đi một mình đâu. Tốt nhất là ta gặp nhau ngay trên sân băng.
Lida hơi nheo mắt, má ửng hồng:
- Thế bạn định đi với ai đấy? Có đông không? - Cô thờ ơ hỏi - Mình đi với anh mình. Có khi Aliosa cũng sẽ đến đây.
- Được, đến ngày thứ bảy sẽ thỏa thuận.
Trên đường đến trường Larisa gặp Catia. Thế là quên lời thề danh dự, cô kể cho Catia về “Bí mật của tuổi trẻ” và về những điều khổ sở của mình. Catia cười suốt đường đi.
- Cười đi, cứ cười đi... - Larisa bực mình nói. - Bạn cứ thử xoa lên mặt mình mà xem, chắc chắn bạn chẳng cười như thế đâu. Còn cái Rita rồi sẽ biết tay mình...
- Sao lại thế! - Catia ngăn cô lại. - Điên à! Ngược lại! Bạn cứ bảo với nó là một chuyện đều tốt đẹp cả! Bạn hiểu chứ? Cứ làm như bạn rất thú vị và cứ khen đi. Cứ cười, cứ khen, thậm chí cảm ơn nó nữa. Lúc bấy giờ tự nó sẽ thử làm lấy cho mà xem.
- Theo ý bạn thì nó sẽ tự xoa mặt hay sao? - Larisa ngờ vực hỏi.
- Tất nhiên là nó sẽ tự xoa? Bạn tưởng nó đưa bạn đấy à? Không phải thế đâu. Nó muốn thử. Cứ tin mình! Mình không biết nó hay sao?
Thế là Catia cười vang. Cô tưởng tượng con bé Rita láu cá sáng ra tỉnh dậy với cái mặt bị căng da ra và sẽ không thể nói lên được một lời. Larisa cũng cười to.
Nhờ xoa xát nhiều lần da mặt Larisa được rửa sạch có một màu hồng dễ chịu. Khi Rita bước vào lớp và trông thấy bạn, cô để ý thấy ngay.
- Bạn đấy à, Larisa?
- Rõ, mình làm rồi - Cô gái trả lời với một nụ cười thỏa mãn.
- Hôm nay mình cũng sẽ làm!
- Nào, đi ra ánh sáng đi.
Họ đi ra phía cửa sổ. Rita chăm chú nhìn khuôn mặt Larisa, lấy ngón tay sờ sờ trên má bạn và rất hài lòng.
- Bạn thấy thế nào? - Larisa hỏi.
- Theo mình, có tác dụng tốt lắm. Thế lúc rửa thì cũng dễ chứ?
- Ừ... Ừ.... Ngay rửa nước lạnh thì cũng sạch ngay.! - Larisa cố trả lời với thái độ là vững tin. - Mình còn khuyên cả bà mình nữa cơ mà...
Suốt ngày Larisa và Catia nhìn nhau và cả hai phải cố ghìm mình để khỏi phì cười.
Sau giờ học, Catia giữ Tamara và Jenia để trao đổi. Cứ đến cuối tuần cả ba bao giờ cũng chuẩn bị và bàn bạc nội dung bản tin số mới.
- Các bạn ơi, bản tin của ta lần này sẽ rất buồn cười... Mình đã có hai chuyện... - Catia xoa xoa tay nói.
- Thế thì tốt, nếu không thì chúng mình chết mất! - Tamara nói. - Nào, nói đi!
- Chúng mình chẳng chết đâu. Tamara ạ. Chẳng qua là chúng mình kém quan sát thôi, - Catia nói trách móc. - Nếu mà đào sâu vào tình hình lớp thì ở mỗi bạn nữ sinh ta có thể tìm thấy tài liệu đủ cho cả một số họa báo châm biếm “Cá sấu”. Chẳng qua là chúng mình không biết cách nhìn, không biết cách quan sát, không biết cách nhận xét.
- Nhìn mãi hóa quen đi mất rồi. Bạn thử nói cho mình nghe xem, thí dụ như tại sao Nadia khóc? Bạn định làm phóng viên trong tương lai, và nếu như không phải là “kỹ sư” thì cũng là “cán bộ kỹ thuật” của tâm hồn. Bạn thử giải thích đi xem nào!
Tamara nhún vai ngẫm nghĩ, rồi hóm hỉnh nhìn Catia đang cười và lại nhún vai:
- Mình biết là nó cãi nhau với Ania. Thế thôi.
- Đấy đấy. Thế gọi là thái độ hình thức chủ nghĩa đối với vấn đề đấy. Bạn bị ba điểm luận thật là đáng đời. Thế nào là cãi nhau? Có lý do nào không?... Phải đi sâu nghiên cứu...
Thế là Catia kể lý do của vụ cãi nhau.
- Cái đó không tiêu biểu, - Tamara phản đối để gạt bỏ những lời trách móc mình là thiếu con mắt quan sát.
- Thế nào là không tiêu biểu? - Jenia phẫn nộ hỏi. - Mê tín là không tiêu biểu ấy à? Khối người thế? Đến người lớn... Ngay cả đàn ông cũng còn tin vào điềm lành dữ nữa là!
- Đàn ông thì liên quan gì đến chuyện này?
- Đấy nhé... Bạn lại một lần nữa chứng tỏ rằng bạn sẽ là một nhà báo tồi, - Jenia nói. - Sao bạn lại không hiểu được rằng nếu như người lớn tin vào điềm lành dữ thì con cái họ lại càng mê tín hơn? Trẻ con học ai trước hết?
- Thôi các bạn ơi, mình nghĩ chẳng có gì phải tranh luận. Nếu những hiện tượng ấy có thì phải đấu tranh chống lại! - Catia nói.
- Thế sao bạn lại cho là phải đưa vấn đề này vào bản tin? Bản tin gọi là “Chúng ta sẽ học tập thật đẹp” tự dưng lại đưa cái chuyện mê tín dị đoan vào đây, - Tamara bướng bỉnh vẫn chưa chịu thua. - chuyện ấy thì dính dáng gì đến việc học tập cơ chứ?
Jenia phát bực mình:
- Bạn thế mà cũng đòi… Rõ thật là... Thôi được! Đây, mình sẽ giải thích cho bạn rõ. Bạn biết bọn trẻ con có một thói quen tin như thế này: muốn được điểm năm thì bỏ đồng năm xu vào giày hoặc tìm tàu điện số năm mà đi. Như vậy có nghĩa là gì? Có nghĩa là chúng nó không tin vào cái đầu của mình, mà lại trông cậy vào đồng năm xu, chúng nó sẽ học bài kém đi. Cái đó có dính dáng gì đến việc học tập hay không? Vả lại, chúng ta vẫn chả nói rằng phẩm chất đạo đức của người đoàn viên có ảnh hưởng đến học hành là gì? Những mặt tiêu cực sẽ có ảnh hưởng tiêu cực. Chẳng lẽ phải bắt đầu tất cả lại là từ đầu ư?...
- Thôi, anh tranh luận đủ rồi. - Catia ngăn lại. - Gì thế Tamara? Cứ như có ai cắn bạn không bằng! Tiết mục thứ hai của ta sẽ buồn cười hơn. - Thế là Catia bắt đầu kể chuyện về “Bí mật của tuổi trẻ”.
Ba cô gái cười mãi khi tưởng tượng cái cảnh Larisa tội nghiệp lấy tay cào da mặt mình... Bằng “cát”, bằng “bàn chải”, thậm chí Tamara còn bịa ra là bằng “giấy nháp” nữa.
- Chuyện này để mình viết cho, - Tamara nói. - Đây sẽ là tác phẩm trào phúng và mình sẽ nghĩ thêm một cái gì đó...
- Mình không phản đối, bạn cứ viết đi, nhưng bạn định viết về ai đấy? - Catia nheo mắt hỏi.
- Viết về ai là thế nào? Tất nhiên là viết về cái Larisa chứ còn gì?
- Không, các bạn ạ? - Jenia tham gia. - Không nên giễu cợt Larisa. Các bạn xem, nó đang rất cố gắng vươn lên trong tất cả các môn. Giễu cợt nó thì chúng mình sẽ làm nó mất hết cả nhiệt tình.
- Ừ, không nên viết như thế về Larisa, - Catia nói.
- Cái “đơn thuốc” này do Rita xúi nó cơ mà...
- Mình đồng ý. Do Rita xúi thì viết về Rita. - Tamara vỗ tay xuống bàn, thở dài nói: - Chà chà, giá mà có một bức tranh biếm họa...
- Các bạn này, tại sao bọn mình không hề bao giờ viết về Valia nhỉ? - Theo mình ta có cái đề viết về nó đấy...
- Nhưng mà nó có ký tên vào tờ “Lời hứa” đâu, - Tamara phản đối.
Catia nói:
- Vấn đề có phải ở chỗ ấy đâu! Với Valia thì phải thận trọng hơn. Thầy Constantin Sergheevich khuyên chưa nên động đến nó. Cứ để cho nó suy nghĩ xem xét. Đừng nên làm cho nó phải bực tức. Biết đâu nó lại chẳng nghĩ lại.
- Nhưng mà, các bạn ạ, tình trạng hiện nay thật kỳ quặc, - Jenia nói với thái độ buồn bã. - Lúc nào nó cũng đứng ngoài mà phê bình nhạo báng.
- Thì mặc kệ nó! - Tamara nói.
Catia phản đối:
- Không, không thể mặc kệ được! Nên thử nói chuyện đúng đắn với nó xem sao. Nó không chịu nhận khuyết điểm của bản thân bao giờ vì nó tự ái, nhưng ta cần phải giúp đỡ nó. Phải tạo điều kiện cho nó sửa chữa khuyết điểm chứ...
- Đúng đấy! - Jenia đồng ý. - Các bạn này, hay là bọn mình đến thăm gia đình nó, cứ coi như là không có chuyện gì xảy ra, ta tâm tình trò chuyện với nó...
- Một đề nghị hay đấy, - Catia tán thành. - Nhưng mà cần phải có lý do...
- Bạn nói tiếp đi, nói tiếp đi, - Tamara thúc.
- Thì hãy khoan nào! Vấn đề rất là hệ trọng, - Jenia ngăn bạn. - Catia ạ, bạn biết không, ta nên giao cho nó một công tác nào đó của tập thể...
- Các bạn ơi, nói chuyện Valia thế đủ rồi, - Tamara nói. - chúng mình đang thảo luận về bản tin cơ mà.
- Ừ, thôi được, - Catia đồng ý. - Ta sẽ bàn sau. Đã có hai chủ đề. Còn gì nữa?
Tiếp đó phải nói đến bạn, - Jenia vừa nói vừa lấy ngón tay làm như khẩu súng lục chĩa vào Catia.
- Mình ấy à? Tại sao thế nhỉ?
- Vì cái tội hôm thứ ba bạn dám đến khu Đoàn chậm những hai mươi phút. Nào, có đúng không?
- Mình không thanh minh. - Catia nói. - Các bạn cứ viết.
- Đúng đấy! - Tamara mừng rỡ reo. - Đã gọi là tự phê bình thì phải tự phê bình. Đối với bản thân bọn mình lại càng phải nghiêm khắc hơn là đối với người khác!
- Toàn những chuyện khuyết điểm cả... - Jenia thở dài - Phải nói về ưu điểm nhiều hơn mới phải chứ. Trước hết mình đề nghị tuyên dương Ania và Svetlana. Chà, chà, các bạn này, các bạn có biết mình ước ao cho chúng nó tốt nghiệp được huy chương vàng biết chừng nào không! Nhất là cái Svetlana. Như thế mới công bằng chứ.
- Đúng, Svetlana rất xứng đáng, - Catia đồng tình - Cũng cần viết cả về Tania. Nó bị ốm nhưng vẫn chịu khó học, không chịu thua kém bọn mình. Điều ấy cần chú ý.
- Đúng thế! - Jenia hưởng ứng. - Và nhất định phải biểu dương cả Larisa. Các bạn xem dạo này nó học tiến bộ không! Hình như đã có một chuyển biến quan trọng.
- Nghĩa là nói đến cả Rita - Tamara nói. - Nó cũng có tiến bộ nhất định. Nhưng nếu chúng mình biểu dương mấy người ấy thì cũng nên biểu dương mấy cái “tàu kéo” nữa chứ.
- Vấn đề “tàu kéo” phải để riêng. Lớp mình chẳng những có những “tàu kéo” được phân công, mà còn có cả những “tàu kéo” tự nguyện xung phong. Nhiều đứa giúp nhau lắm, - Catia nói.
- Thí dụ xem nào? - Tamara hỏi.
- Bạn không biết hay sao mà còn phải hỏi! - Catia tỏ vẻ không hài lòng đáp - Ania giúp Nadia, bạn giúp Lida…
- Đây không phải là giúp đỡ, mà là tác động qua lại của các bộ phận, - Tamara phản đối đùa. - Mình đề nghị chuẩn bị thật kỹ về vấn đề những “tàu kéo” và tách riêng ra thành một bản tin.
Đề nghị được chấp nhận. Nửa giờ sau, bản tin đã được chuẩn bị xong, nhưng trước khi ba cô rời lớp học về nhà, Catia còn kể một tin mới thú vị.
- Hôm qua Hội đồng giáo viên quyết định giao cho mỗi lớp phụ trách một buổi liên hoan văn nghệ thành nếp thường xuyên từ nay về sau. Lớp mười phụ trách đêm liên hoan Tết, khối lớp chín lo buổi văn nghệ mừng Cách mạng Tháng Mười, khối lớp tám chuẩn bị buổi buổi diễn mừng ngày mồng một tháng năm.
Các bạn có hiểu như vậy nghĩa là thế nào không? - Catia hỏi với thái độ ám chỉ nhiều ý nghĩa và tự trả lời ngay: - Như vậy có nghĩa là sẽ trở thành truyền thống! Bọn nó sẽ bắt đầu chuẩn bị cho đêm văn nghệ của mình từ năm lớp bảy.
- Khoan đã nào, Catia... Nhưng như thế là bọn mình sẽ phải chuẩn bị, vì đêm liên hoan đầu tiên sẽ do chúng mình phụ trách phải không? - Jenia hỏi.
- Đúng thế!
Tamara ngạc nhiên huýt sáo lên, và nói.
- Thật là tuyệt diệu? Thế mà thời gian thì lại chẳng còn là bao. Chúng mình còn kịp làm gì đây?
- Đừng lo, chúng mình sẽ làm thôi! Chúng mình sẽ chuẩn bị một đêm liên hoan văn nghệ hay để cho nó sẽ trở thành một đêm liên hoan mẫu mực cho tất cả các đêm liên hoan văn nghệ khác.
03:05 CH 23/08/2011
4
4DHN
Bắt chuyện
994Điểm·0Bài viết
Báo cáo