Trong bức tranh phức tạp của ngành logistics và thương mại quốc tế, bên cạnh giá cước vận chuyển chính (Ocean Freight), các doanh nghiệp thường xuyên phải đối mặt với một "ma trận" các loại phụ phí. Một trong những khoản phí khiến không ít nhà nhập khẩu và xuất khẩu đau đầu, tranh cãi gay gắt chính là phí EBS. Vậy những thông tin cụ thể về phí EBS? Cách tính phí EBS ra sao? Ai là người chi trả loại phụ phí này. Hãy cùng GoTHL tìm hiểu cụ thể hơn trong bài viết dưới đây nhé.

Phí EBS là gì trong xuất nhập khẩu

Nếu bạn là người mới bước chân vào ngành xuất nhập khẩu, chắc chắn câu hỏi "Ebs là phí gì?" sẽ xuất hiện ngay khi bạn cầm trên tay tờ thông báo cước phí từ hãng tàu hoặc Forwarder.

Phí EBS là viết tắt của cụm từ tiếng Anh "Emergency Bunker Surcharge", dịch sang tiếng Việt có nghĩa là phụ phí xăng dầu khẩn cấp. Đây là một khoản phụ phí trong vận tải đường biển mà các hãng tàu thu thêm từ chủ hàng (shipper hoặc consignee) để bù đắp cho sự biến động giá nhiên liệu trên thị trường thế giới.

Một điểm đặc biệt cần lưu ý là phí EBS thường được áp dụng chủ yếu cho các tuyến hàng đi hoặc đến khu vực Châu Á. Đối với các tuyến hàng đi Châu Âu, thay vì thu phí EBS, các hãng tàu thường áp dụng một loại phí khác có tên là ENS (Entry Summary Declaration) hoặc các phụ phí nhiên liệu tương đương khác.

Nhiều người thường nhầm lẫn phí EBS là một phần của phí địa phương (Local Charges). Tuy nhiên, thực tế EBS là một loại phụ phí vận tải biển (Surcharges) tách biệt, không nằm trong Local Charges và bản chất của nó liên quan trực tiếp đến chi phí vận hành tàu (nhiên liệu) chứ không phải phí xử lý hàng tại cảng.

Hiểu rõ Ebs là phí gì là bước đầu tiên để doanh nghiệp kiểm soát được chi phí logistics, tránh tình trạng "mơ hồ" khi đàm phán giá bán hoặc giá mua với đối tác nước ngoài.

Nguồn gốc ra đời của phí EBS

Để hiểu tại sao chúng ta phải đóng khoản phí này, hãy cùng quay ngược thời gian tìm hiểu về lịch sử hình thành của nó. Phí EBS không tự nhiên sinh ra mà là kết quả của những biến động kinh tế vĩ mô trong quá khứ.

Nguồn gốc của phí EBS bắt đầu từ những năm 1970. Đây là giai đoạn thế giới chứng kiến những "cú sốc giá dầu lửa" (oil price shocks) kinh hoàng. Giá nhiên liệu tăng vọt với biên độ cực lớn và không thể kiểm soát.

Sự kiện này đã tác động mạnh mẽ đến ngành vận tải biển toàn cầu. Chi phí nhiên liệu chiếm một tỷ trọng khổng lồ trong tổng chi phí vận hành của một con tàu. Khi giá dầu tăng đột biến, các hãng tàu rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan:

  1. Nếu giữ nguyên giá cước vận chuyển đã ký kết hoặc công bố trước đó, họ sẽ chịu lỗ nặng nề do chi phí đầu vào tăng cao.
  2. Việc điều chỉnh lại toàn bộ bảng giá cước vận chuyển (Ocean Freight) là một quy trình phức tạp, tốn thời gian và khó có thể thực hiện ngay lập tức để đuổi kịp tốc độ tăng giá của xăng dầu.

Chính trong bối cảnh đó, phí EBS đã ra đời như một giải pháp tình thế nhưng vô cùng hiệu quả. Nó cho phép các hãng tàu thu thêm một khoản phụ phí linh hoạt để bù đắp ngay lập tức phần chi phí nhiên liệu gia tăng mà không cần thay đổi cấu trúc giá cước chính. Mặc dù cú sốc dầu lửa đã qua đi, nhưng phí EBS vẫn được duy trì đến tận ngày nay và trở thành một đặc điểm quen thuộc trong dịch vụ vận tải biển, đặc biệt là các tuyến Châu Á.

Lý do các hãng tàu thu phí EBS

Tại sao đến tận năm 2024 - 2025, khi công nghệ phát triển, các hãng tàu vẫn tiếp tục thu phí EBS? Dưới đây là những lý do cốt lõi khiến khoản phí này tồn tại bền vững:

Thứ nhất, đặc thù tiêu thụ nhiên liệu của tàu container

Vận tải biển ngày nay sử dụng những con tàu container có kích thước khổng lồ để tối ưu hóa khối lượng vận chuyển. Để đảm bảo lịch trình cam kết, các con tàu này phải duy trì tốc độ di chuyển cao và ổn định xuyên suốt hải trình. Điều này đồng nghĩa với việc chúng "ngốn" một lượng nhiên liệu khổng lồ. Bất kỳ một sự thay đổi nhỏ nào trong giá dầu cũng nhân lên thành một con số chi phí khổng lồ cho mỗi chuyến đi.

Thứ hai, sự biến động không ngừng của giá dầu

Giá nhiên liệu và xăng dầu trên thế giới chưa bao giờ đứng yên. Nó biến động từng ngày, từng giờ phụ thuộc vào tình hình chính trị, kinh tế toàn cầu và sản lượng khai thác. Có những thời điểm giá xăng dầu tăng vọt bất ngờ (như chiến tranh, khủng hoảng nguồn cung). Các hãng tàu không thể in lại bảng giá cước mỗi ngày. Do đó, phí EBS là công cụ linh hoạt nhất để họ bảo vệ lợi nhuận.

Thứ ba, bù đắp tổn thất nhanh chóng

Phụ phí này giúp các hãng tàu khắc phục ngay lập tức sự bất lợi về chi phí nhiên liệu mà không cần phải chờ đàm phán lại hợp đồng vận chuyển dài hạn. Nó đóng vai trò như một "van an toàn" tài chính cho các hãng vận tải biển.

Nguồn bài viết hữu ích: gothl.vn