Từ vụ thảm sát 5 người ở Bình Tân – Khi kẻ tiểu nhân trả thù

Những ngày tết, khi nhà nhà người người sum vầy đón những ngày đầu năm đoàn viên bên nhau thì cộng đồng lại có một phen chao đảo bởi vụ thảm sát trong ngày cuối cùng của năm cũ. 5 người trong cùng 1 gia đình ở Bình Tân bị sát hại dã man ngay trong ngôi nhà của mình ngay ngày 30 tết.

Cả một gia đình đã không thể ở bên cạnh nhau cùng đón giao thừa được nữa. Những chuẩn bị còn dang dở sẽ không bao giờ được hoàn tất để chào đón năm mới. Căn nhà chuẩn bị xây sẽ không thể khởi công, con gà đặt cho lễ cúng trừ tịch cũng chẳng thể lấy từ người giao hàng.

Ai gây ra vụ giết người ghê rợn đó? Câu trả lời thật càng đáng sợ hơn. Nghi phạm vừa mới bước qua tuổi 18 được ít ngày, nhưng với cách ra tay dã man không chút do dự, với sự ung dung không chút sợ hãi, hối cải sau khi hành ác, kẻ thủ ác máu lạnh thừa nhận rằng nguyên nhân chỉ là sự tự ái đến phẫn uất và căm hận sau những lần bị bà chủ la mắng. Nghi phạm Nguyễn Hữu Tình (sinh ngày 29-1-2000, ngụ huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang), người làm công cho gia đình nạn nhân, thừa nhận đã sát hại cả gia đình 5 người do tức giận bà chủ nhà và vì ý muốn cướp xe.

Các nạn nhân tử vong được xác định gồm: ông Mai Xuân Chinh (46 tuổi, chủ căn nhà 131/48), bà Mai Thị Hồng (37 tuổi, vợ ông Chinh), cháu Mai Xuân Triệu (nam, 13 tuổi) cháu Mai Huyền Diệu (nữ, 11 tuổi) và cháu Mai Huyền Diệp (nữ, 6 tuổi), đều là con ruột của vợ chồng ông Chinh.

Giống như những vụ án thương tâm khiến người ta phẫn nộ khác, động cơ của kẻ hành ác khiến nhiều người không thể hiểu nổi: Làm thế nào, sự tự ái có thể khiến con người ta trở thành cầm thú?

Nạn nhân là những người đã cho hắn miếng cơm manh áo, là ba đứa trẻ còn quá non nớt và vô tội, là những người mấy giờ đồng hồ trước đó còn ngồi ăn bữa tất niên cuối cùng với hắn.

Tội ác thật không thể hiểu nổi dưới cái nhìn và tâm lý của những con người bình thường.

Nhớ lại, năm 2015, vụ Nguyễn Hải Dương và đồng phạm sát hại 6 người tại Bình Phước cũng cho người ta cảm giác phẫn nộ và ghê sợ tương tự. Nạn nhân của Dương là người yêu, là gia đình nhà chủ đã cưu mang và từng xem Dương như con rể trong nhà. Vì uất ức khi không được xem trọng, không được coi là con rể nhà đại gia nữa mà Dương sinh hận, mới ra tay tàn độc để trả thù. Lòng hận thù có thể biến ngườita thành những sinh vật sống vô nhân tính đến mức như thế hay sao?

KHI KẺ TIỂU NHÂN TRẢ THÙ

Có ai đó đã từng nói rằng: “Lòng tự ái là một con thú kỳ dị, nó có thể ngủ yên trong cơ thể của những kẻ tàn bạo nhất, nhưng một khi đã thức tỉnh dậy, nó sẽ đả thương cho đến chết chỉ vì một trầy trụa nho nhỏ.”

Ở những câu chuyện đau lòng này, những vụ thảm sát kinh hoàng này, nguyên nhân có vẻ đều là từ tính tự ái mà ra. Tự ái của con ngườo do quá nghĩ đến cái tôi, quá vì mình mà sinh ra tức giận, khó chịu khi cảm thấy bị đánh giá thấp hoặc bị coi thường. Những người hay tự ái và tự ái bởi những lý do quá nhỏ bé đều là những người tự ti và thiếu thốn ở một phương diện nào đó. Nhưng họ không lấy đó làm động lực mà lại lao đầu vào bức vách giam cầm của sự thiếu hụt. Họ cảm thấy bất công, không cam tâm và tìm kiếm sự công bằng bằng cách trút giận lên người khác, đặc biệt là những người tài giỏi, địa vị cao hơn họ.

“Kẻ nghèo thường hay sợ kẻ giàu khinh. Kẻ hèn thường hay sợ kẻ sang khinh. Cái tâm cảm tự ti thường khiến họ có những cử chỉ tự trọng thái quá: họ rất dễ bị phẫn khích vì những thói khinh bạc của người trên…”

Những kẻ yếu thế, mặc cảm như sát thủ 18 tuổi Nguyễn Hữu Tình hay như Nguyễn Hải Dương đều là những người ít được ăn học, không có được cái lễ giáo nào ước thúc hành vi, nắn sửa suy nghĩ. Trong những vụ thảm án đó, không thể không nhìn từ góc độ khác, để thấy một phần nguyên nhân, yếu tố kích động đến từ chính các nạn nhân. Nếu họ biết rằng “Ninh đắc tội quân tử, bất đắc tội tiểu nhân” (thà đắc tội với người quân tử chứ đừng đắc tội với kẻ tiểu nhân), thì có thể họ đã không phải trả giá bằng chính mạng sống của mình và người thân.

Người quân tử luôn lấy tu dưỡng bản thân làm trọng yếu. Thể hiện ra là trong khi mâu thuẫn, va chạm, họ có thể hướng nội tìm sai, xét lại chính mình, thấy được sai sót bản thân từ đó không ngừng tu sửa. Kẻ tiểu nhân ngược lại luôn hướng ánh mắt phán xét vào người khác. Họ buông lơi bản thân, không ước thúc dục vọng của mình, không bao giờ tìm lỗi sai ở chính mình. Bởi thế trước những rắc rối, bản thân họ rất lúng túng, thay vì quang minh chính đại hành xử lại lén lén lút lút giở ra thủ đoạn thấp hèn. Con người ai cũng có nhu cầu được tôn trọng, nhưng kẻ tiểu nhân, thất chí thì sẽ phản ứng khác với người quân tử, khoáng đạt. Đó là sự cực đoan đến mông muội và khó lường.

Nhìn dưới góc độ tâm lý tội phạm, thì những hành vi vô nhân tính này xuất phát từ tâm lý tiêu cực bị tích tụ lâu ngày. Tội phạm học chỉ ra rằng tội phạm xảy ra đó là kết quả của sự tác động giữa những phẩm chất cá nhân tiêu cực (nhân cách) của người phạm tội cộng với điều kiện hoàn cảnh khách quan bên ngoài.

Theo quy luật đó, để tìm hiểu nguyên nhân của tội phạm trong giới trẻ, chúng ta phải bắt đầu từ việc xem xét quá trình hình thành nhân cách của người chưa thành niên, từ lúc sinh ra cho đến lúc tham gia và bị tác động bởi môi trường bên ngoài. Môi trường đầu tiên hình thành nhân cách con người đó là gia đình. Một gia đình mà các thành viên yêu thương, quan tâm chăm sóc lẫn nhau hoặc ngược lại, có ảnh hưởng rất lớn đến tâm tính của con người sau này. Do vậy, đối với gia đình thì phải chú ý mấy chữ: yêu thương, quan tâm, chăm sóc nhau. Môi trường thứ hai là nhà trường. Nhà trường không chỉ là nơi dạy chữ mà là nơi giáo dục kỹ năng sống. Nhà trường phải là nơi định hướng các giá trị cho trẻ em. Phải dạy cho trẻ biết tính mạng, danh dự nhân phẩm của người khác là giá trị cao nhất.

Bên cạnh đó, thực tế cho thấy các yếu tố tâm lý tiêu cực bị tích tụ sẽ dẫn đến những hành vi thiếu kiểm soát. Rất tiếc là cái này trong nhà trường của chúng ta chưa quan tâm. Nhân cách của con người bị tác động rất lớn bởi môi trường xã hội. Cái đầu tiên ảnh hưởng đến nhân cách trẻ em từ môi trường xã hội, đó chính là hành vi, cách xử sự của người lớn. Ngoài ra còn có sự ảnh hưởng của báo chí, truyền thông, khi viết về các vụ án không nên khai thác quá chi tiết tình tiết cụ thể kiểu ly kỳ rùng rợn.

Dù vì lý do gì đi nữa, thì vẫn thấy sự giáo dục, nền tảng của mỗi con người là quan trọng nhất. Nó sẽ quy định và uốn nắn hành vi, suy nghĩ của mỗi chúng ta khi đối diện với những tình huống khác nhau trong cuộc sống. Người có học, có nền tảng giáo dục tốt, đấng chính nhân quân tử sẽ xử khác còn với những người có ẩn ức lâu ngày, có một sự tự ti thái quá thường sẽ dẫn đến những hành động manh động, khó lường.