Thân chào các bố các mẹ,


Thời gian gần đây mình thấy các bố các mẹ, đặc biệt là các anh chị em chưa lập gia đình có quan tâm nhiều đến vấn đề bói toán và duyên số. Nói thật đây là một vấn đề phức tạp, mỗi người có một niềm tin, một quan điểm riêng và do đó cần được tôn trọng. Mục đích mở topic này của mình cũng không phải để tranh luận tận cùng nhằm phân định đúng sai về quan điểm mà chỉ nhằm chia sẻ quan điểm, những hiểu biết, và góp ý cùng nhau. Theo cách nghĩ của mình, chúng ta có niềm tin vào một điều gì đó, dù hiện hữu hay vô hình, dù có thể chưa được chứng thực, thì vẫn tốt hơn là không đặt niềm tin vào đâu cả. Tuy vậy bên cạnh niềm tin thiên về trực giác và cảm tính, chúng ta cũng cần một cái nhìn duy lý hơn để tránh rơi vào trạng thái lo lắng, yếu đuối và khủng hoảng tinh thần không cần thiết.



Trước khi bàn về bói toán, tướng mệnh, duyên số, mình muốn trích dẫn một vài lập luận trên một blog mà theo mình là khá duy lý:


Comfirmation Bias (hơi khó dịch ra tiếng Việt, thôi tạm gọi là "định kiến khẳng định", "định kiến nhận định", hay gì đó tùy các bố các mẹ) là một trong những lỗi logic mà nhiều người phạm phải khi lập luận hay nhận định vấn đề. Cụ thể, cofirmation bias là lỗi mà một người chỉ nhăm nhăm đi tìm bằng chứng ủng hộ một mệnh đề (một khẳng định) nào đó là đúng mà phớt lờ đi những sự kiện mang tính phủ định. Và sau đây là vài ví dụ:


Những người tin vào bói toán thường chỉ nhớ những gì thầy bói nói đúng (khớp) với bản thân, và vô tình quên đi những chỗ sai để rồi nâng ông thầy bói lên thành "thông thiên bác học". Người đi xem bói xong về kể với bạn bè cũng chỉ thường khuếch đại những gì ông thầy nói khớp để thuyết phục là ông ấy giỏi thật sự.


Một số người muốn chứng minh họ có giác quan thứ sáu hay khả năng linh cảm bằng cách phạm lỗi lầm kiểu như sau: "tôi vừa nghĩ đến anh X thì anh X đến". Câu hỏi phản biện: vậy rất nhiều lần cũng nghĩ đến anh X nhưng anh X không đến thì sao? Lại một lần nữa chúng ta quên mất phần phủ định.


Một bố hay mẹ nào đó của WTT buổi chiều đi làm về qua truờng đón con và ngẫu nhiên nhìn thấy cô giáo đang bế con mình. Nếu không ý thức về confirmation bias, bố/mẹ đó sẽ kết luận: rằng có thể con mình chiều nay quấy nên cô giáo phải dỗ dành hoặc là cô giáo quý mến con mình hơn những em bé khác. Trên thực tế cả hai kết luận trên đều có thể sai vì bố/mẹ đó chỉ thật sự chú ý khi cô giáo bế con mình, còn vô số các buổi khác cô giáo bế em bé khác thì mình lại vô tình không nhận ra.


Một người tin vào duyên mệnh nếu biết một vài cặp vợ chồng bị thất thiệt trong trận động đất vừa qua ở Tứ Xuyên, TQ có thể khẳng định ngay là do những cặp vợ chồng đó khắc mệnh. Trên thực tế người đó đã bỏ qua sự thực là cũng có rất nhiều cặp vợ chồng trong số hàng ngàn đó rất hợp mệnh với nhau.


Vẫn đang còn rất nhiều ví dụ giống như trên, nhưng nếu mình lấy nhiều ví dụ quá thì chính mình cũng mắc phải confirmation bias vì chỉ nhăm nhăm đi thuyết phục các bố các mẹ những gì mình nói là hợp lý