Hai Ngã Đường Đời - Tiểu thuyết mới của tác giả Tiếng gọi trong đêm - Nguyên Phong

Tác phẩm Hai ngã đường đời viết về chủ đề xã hội, xem chút ngôn tình, ma, kinh dị và cả trinh thám.

Phần 1: Ngôi nhà trong hẻm cụt

Chương 1-4:

Nếu bạn nào muốn đọc truyện vào mỗi tối hãy ghé trang fanpage của tác giả Nguyên Phong: https://www.facebook.com/nguyenphong2016/ nhé!

Vào giữa đêm khuya thanh vắng, khi những giọt sương rơi dày trên lá, mọi người đang say giấc nồng. Trong không khí mông lung, văng vẳng tiếng chổi tre xào xạc, âm thầm; âm ỉ, âm ỉ quẩn trên những tòa nhà rồi lại chui rúc trong từng ngõ ngách; len lỏi lướt êm trong không trung như những đợt sóng ngầm; đi vào từng nhà, từng giấc ngủ dịu êm, vờn lên mái tóc, đôi môi và tất cả những gì lướt qua một cách nhẹ nhàng, vô thức nhưng xúc cảm thiết tha; đọng lương tri sâu sắc, đánh thức những tâm hồn lạc lẽo hãy biết yêu thương và sẻ chia!

Hình ảnh một cô lao công lặng lẽ đang quét rác dưới lòng đường, gom từng chiếc lá, túi nhựa, vỏ chai và những gì rơi vãi cho vào xe rác bên cạnh. Sau một đoạn, cô dời chiếc xe về phía trước tạo tiếng kêu lạch cạch, lạch cạch - một nét đặc trưng của phố hè lúc về khuya. Cánh tay cô thoăn thoắt, uyển chuyển theo cơ thể mềm mại. Cô mặc đồng phục xanh dương, mang ủng đen, bao tay màu đất và đeo khẩu trang trắng, lộ rõ đôi mắt bồ câu đen huyền, mái tóc dài quấn cao nằm gọn trong chiếc mũ kết xanh lá cây. Cô kĩ lưỡng dùng ve khư từng chiếc lá trong kẽ, hết khư rồi quét, chân bước đều theo tiếng chổi nhịp nhàng. Đến giữa con đường, nghe tiếng vọng từ xa, cô ngờ ngợ và đưa mắt quan sát. Ba gã lang thang vừa tàn cuộc nhậu loạng choạng bước tới. Cô hơi lo! Chúng đến gần nồng nặc men say kèm dung tục om sòm. Cô lẳng lặng cúi mặc như không nghe thấy.

Lúc này, đã hơn một giờ khuya, đường phố vắng tanh. Thỉnh thoảng xuất hiện vài chiếc xe chạy vội trong đêm. Ba gã nhìn chằm vào cô, dáng cao mơn mởn, mắt đẹp vô hồn cuốn hút. Một gã râu ria lỏm chỏm xích lại gạ gẫm, những lời ngọt ngào tuôn ra. Cô phớt lờ. Gã tức lên buông lời thô lỗ. Cả đám hùa vào. Cô sợ hãi khép nép. Gã sờ vào mông, cô vẫy vùng la lên thật to: “Cứu! Cứu với!...”. Gã lập tức túm đầu cô một tay bóp chặt miệng, còn hai tên kia giữ chặt hai tay. Cả bọn cười nham nhở trong cái trừng mắt rực lửa của nạn nhân. Gã giật khẩu trang ném xuống đất thì tá hỏa hét lớn: “Quỷ! Quỷ!...”, cả đám táo tác chạy biệt tăm. Một gương mặt lỡ loét, kinh tởm. Cô nhìn theo cười toe toét. Bỗng một cánh tay vỗ vào vai phía sau, cô quay lại. Chị ta hét lên tim đập chân run cuống cuồng chạy te te. Cô vội gỡ mặt nạ xuống kêu: “Chị Hà, chị Hà ơi!...”. Nghe giọng quen chị ngẩng lại, vẫn thấy đôi mắt đen huyền long lanh, mũi dọc dừa, đôi môi mộng xinh như hoa chớm nở, chị Hà thở phào nhẹ nhỏm. Chị tới gần giật chiếc mặt nạ cô cầm trên tay và thốt: “Mặt cô không đen xì xì nữa hả?”…

Tất cả đồng nghiệp đều biết nhan sắc tuyệt trần của cô. Làm cái nghề này, đêm hôm, dễ bị kẻ xấu tấn công buộc cô phải cải trang. Có một lần bị một tên lực lưỡng say rượu buông lời tán tỉnh, cô cứng rắn phớt lờ. Hắn mê mẩn nổi máu dê xồm đè cô vào tường dở trò đồi bại. Chị Hà làm đoạn đường bên nghe tiếng kêu cứu liền truy hô, hoảng hốt hắn buông con mồi bỏ chạy. Lo lắng và sợ hãi, cô tính chuyện nghỉ làm. Nhiều đêm suy tư trăn trở, những điều khủng khiếp sẽ xảy đến cả nhà, đói ăn và túng thiếu sẽ ập đến bất kì lúc nào, điều đó làm cô sợ hơn bất cứ thứ gì trên đời. Tính nghỉ làm không xong, cô luôn nghĩ và tìm những kế sách tránh kẻ xấu xâm hại lúc đêm khuya vắng người. Trước đây, cô thoa bột đen, khuôn mặt đen xì và xấu xí, ai nhìn vào cũng sợ. Nhưng có trường hợp ngoại lệ nên cô dày công tạo ra chiếc mặt nạ quỹ đề phòng bất trắc. Và đêm nay, là lần đầu tiên cô đeo nó thử nghiệm. Cô nhìn chị Hà với ánh mắt quan tâm và hỏi: “Bệnh tình anh Thanh sao rồi?”. Chị Hà thở một hơi dài, buồn bã, trầm ngâm thốt lời: “Còn vài hôm nữa phẩu thuật khối u dạ dày, chị không biết tìm đâu ra số tiền lớn? Mọi người trong công ty đã góp giúp, nhưng không đủ, sợ để lâu ngày nó di căn nguy hiểm đến tính mạng”…

Hai vợ chồng chị là đồng nghiệp, ở trọ cách đây vài cây số, lam lũ tích góp đồng mốt đồng hai, ăn uống kiên khan dành dụm cho con ăn học, nay dâng bác sĩ lại chạy vạy vay mượn khắp nơi. Chị Hà, người bạn thân nhất của cô ở Công ty Môi trường Đô Thị. Những ngày đầu bỡ ngỡ công việc, cô được chị quan tâm giúp đỡ. Hơn nữa, chị nhiều lần giải nghi cho cô khỏi những tên sàm sờ. Vào một đêm nọ, nghe tiếng kêu cứu của cô, chị Hà quét đoạn đường bên chạy nhanh tới hô to như cái loa phát thanh, cầm chổi lao tới gã dê sòm. Bất ngờ, gã quay đầu giật mạnh cáng chổi khiến chị nhào tới trước, gã vung tay đấm chị mầm mắt rồi bỏ chạy. Sau việc đó, hai chị em trở nên thân thiết, có chuyện vui buồn chị đều tìm cô tâm sự. Người phụ nữ mạnh mẽ, tốt bụng ấy lại trở nên yếu mềm trước căn bệnh hiểm nghèo của chồng. Trông dáng chị khắc khổ, u sầu, cô nắm tay động viên: “Chị vững tâm lên! Chị gục ngã, chồng và con sẽ ra sao? Để em xem có giúp được gì không?”. Ánh mắt ái ngại, đáp: “Chị biết Liêm tốt bụng! Lúc trước mượn tiền đóng học phí cho thằng nhỏ… giờ còn chưa trả được”. Liêm khẽ cười thông cảm. Chị xúc động nghẹn lời cảm ơn quay về con đường đang quét dở.

Ánh nắng bắt đầu xuyên qua cành cây kẻ lá, dòng người một lúc đông, xe cộ lưu thông càng tấp nập. Con đường đã sạch trơn, chỉ còn sót lại vài chiếc lá vàng lác đác rơi của những ngày giữa thu. Liêm kéo xe rác đến nơi tập kết cuối đường dọn gọn mọi thứ, vội về nhà. Chiếc xe đạp lăn nhanh đều đều trong ánh ban mai dịu dàng. Từ đường Điện Biên Phủ, Liêm cua vào hẻm số 10, dài hai trăm mét, rộng hơn ba mét, thông thả một chiếc ô tô ra vào. Bên phải là bức tường cao chạy dài đến cuối hẻm, bên trái là dãy nhà một tầng đã cũ xưa. Tới cuối hẻm gập phải 90 độ đụng con hẻm cụt với hai bên tường cao ba bốn mét. Nhưng đặc biệt, bức tường bên trái cũng là vách nhà Liêm, nó chạy tít đằng sau. Gia chủ đã tận dụng một phần bức tường và vách nhà bên xây nên một ngôi nhà, không giống bất kỳ ngôi nhà nào. Theo một đường thẳng, từ đầu hẻm cụt đi gần trăm mét thì đụng cổng sắt nhà Liêm, bước vào sân đi thêm vài bước lên ba bậc lang cang, hai bước thềm tới cửa chính ra vào, nó rộng khoảng một mét bằng cánh cổng sắt và lớn hơn hẻm cụt hai ba tấc và song song cửa sổ bên cạnh. Cũng theo đường thẳng, bước vào khoảng không giữa nhà (nhỏ tương đương cái sân), tiếp tục bước vào lối hẹp, chỉ dư dã cho một người lên xuống, bên trái là bức tường, bên phải là hai căn phòng nhỏ nối tiếp nhau từ khoảng không giữa nhà xuống tới gần bếp, đi thẳng ra sau đụng gian bếp, gập phải 90 độ, bước ba bước tới gian phòng tắm và kế sau cùng là phòng vệ sinh mờ mờ, tối tối. Nhìn đầu hẻm cụt trông như một đường ống hình hộp chữ nhật trải dài đến tận gian bếp. Thoạt nhìn cứ ngỡ một con hẻm sâu, chứ không ai biết có một ngôi nhà cấp bốn đang nằm lặng lẽ quay mặt về hướng nam. Đó là một căn nhà chật chội, ẩm thấp, mái lợp tôn, cửa ra vào bằng gỗ đã sờn, tường phủ đầy rêu và có mùi ẩm móc; nơi có đàn em nheo nhóc đang hóng cô về.

Vừa thấy bóng chị trước sân, chúng ùa ra quấn lấy ríu rít như bầy chim non. Liêm hôn từng đứa Bi anh, Bi em, Na chị, Na em và thằng Tí. Đến bé Trúc, miệng nó chúm chím mếu máo: “Sao chị không mua bánh cam cho em?”. Liêm ôm nó dỗ dành giọng điệu dí dỏm: “Hôm nay bà ấy không bán cho chị, tức quá, chị mua bánh bò, bánh tiêu cho em đây!”. Chúng cười hớn hở chia bánh cho nhau nhai ngốn ngấu. Chợt, thằng Út vài tháng tuổi nằm trong nôi òa khóc. Liêm chạy vào tay bế, tay pha sữa. Bé cảm hơi ấm của cô im re, mút những giọt sữa trắng thơm. Liêm bảo Bi anh giữ em cho chị giặt đồ. Thằng nhỏ rất thông minh, trông đứa út miệng râm rấp các bài tập đọc lớp một dẫu sang năm mới đúng tuổi đi học. Liêm ì ạch giặt đống đồ cho cả nhà, mồ hôi ướt đẫm trên đôi vai tảo tầng. Trong khi lũ em quay quần bên đống đồ chơi cũ rích. Thằng Bi em, một đứa hiếu động hết xếp hình lại gỡ quăng khắp nơi. Na chị và Na em cặm cụi chải tóc cho búp bê. Bé Trúc ôm con thú nhồi bông nói chuyện với nó. Nhìn các em vui đùa, Liêm khẽ cười như quên đi mệt nhọc. Giặt đồ xong, Liêm dọn lại nhà cửa vốn chật chội nhưng gọn gàng và sạch sẽ, sau đó tranh thủ chợp mắt do làm từ mười giờ tối qua. Thỉnh thoảng, có đứa la lên. Liêm đang thiu thiu giật mình, giấc ngủ bù cứ chập chờn, chập chờn...

Đúng mười giờ kém năm, chuông đồng hồ reo lên, Liêm bật dậy cho đứa út uống sữa, dặn Bi anh trông coi các em rồi đạp xe đến phụ quán cơm cách nhà mấy cây số. Lũ trẻ đã quen với điều đó, ngoan ngoãn nghe theo lời chị dặn. Đường phố vào thời điểm này, ồn ào và náo nhiệt, hàng ngàn ô tô, xe máy nối đuôi nhau trên những con đường đông đúc. Liêm đạp vội trên chiếc xe cút kít, mái tóc xõa ngang lưng phất phơ trong gió nhẹ, trông cô tràn trề sức sống của tuổi thanh xuân phơi phới. Rẻ trái khúc cua trước mặt là đến quán cơm. Nét mặt Liêm tươi tắn bỗng xịu lại khi thấy một bé gái lem luốc, xác sơ lê từng bước mỏi mệt đi ngược chiều bên kia đường. Liêm đạp chậm lại và hướng ánh mắt thương cảm về phía cô bé tội nghiệp. Phút chốc, cảnh tượng ngày xưa hiện về trong tâm trí cô.

Hồi ấy, cách đây mười lăm năm, vào một chiều mưa tầm tả, cô bé ướt sũng đang ngồi co ro dưới mái hiên dột nát bên đường, rất đói và lạnh. Đôi tay bé bổng rung rung hứng từng giọt mưa cho vào miệng, chắp chắp, đôi mắt buồn ướt đẫm, mơ màng nghĩ về những đòn rơi và bữa cơm nhạt hằng ngày. Một nơi địa ngục trần gian của một tổ chức ăn xin đường phố. Chúng nhặt trẻ mồ côi lang thang về cho ăn, đào tạo thành ăn xin chuyên nghiệp. Đứa nào không nghe bị hành hạ đến van xin, và đừng mơ bỏ trốn. Bọn chúng hoạt động khắp thành phố theo địa bàn và nhóm. Cô bé đang chìm trong những suy nghĩ khố đau, bất hạnh, không nhớ rõ mình đã trốn bao nhiêu lần, mỗi lần bị bắt lại phải hứng những trận đòn như chết đi sống dậy. Nhưng, cô bé vẫn quyết tâm bỏ trốn với ý nghĩ không muốn lừa gạt người đi đường. Bỗng cô bé cảm thấy bất an và lo lắng cho thằng Xu, con Sa và thằng Đá giờ này ra sao? Mới ngày hôm trước, từ trong góc tường, cô bé đã tận mắt chứng kiến thằng Xu và thằng Đá gào thét đau đớn khi bị bắt lại trên đường bỏ trốn cùng nhau. Cô bé rùng mình, co cụm sát tường run run, cái sợ và lạnh đang thắm dần da thịt và tâm trí. Đôi mắt lờ đờ, miệng nuốt nước bọt đói lã, cô bé mơ màng, mơ màng và thiếp đi: Những trận đòn hành xác, những khuôn mặt dữ tợn, như muốn ăn tươi nuốt sống lũ trẻ đáng thương luôn thường trực trong từng giấc ngủ mệt nhoài. Cô bé giật mình rồi lại mơ màng nhìn những giọt mưa rơi lộp độp dưới mái hiên. Ánh mắt yếu ớt từ từ nhìn sang phải, hốt hoảng liền úp mặt sát đất. Hai tên, một lùn, một lực lưỡng tìm bắt cô bé mấy hôm nay đứng cách vài bước trú mưa, chúng chưa nhận ra. Cô bé rốn rén, lò bò. Tên lùn phát hiện ngờ ngợ, quát: “Đứng lại!”. Cô bé giật mình dừng lại trong tư thế đang bò. Hắn lao tới gần, cô bé bật dậy co chân bỏ chạy, hai tên tức tấp đuổi theo. Chạy được một đoạn đôi chân mỏi nhừ, sức lực gần cạn kiệt, cô bé nghĩ, nếu tiếp tục sẽ bị tóm và bối rối... Trời vẫn mưa to, đường phố lưa thưa vài người. Cô bé cố kêu cứu thật to nhưng tiếng kêu hòa vào tiếng mưa lạnh lùng không một ai nghe thấy. Hai tên đuổi cách vài bước chạy miệng không ngừng quát: “Đứng lại! Đứng lại mau!...”. Cô bé chạy thở hì hục, nuốt những giọt mưa thấm vào miệng, nhìn về phía sau lại hốt hoảng: “Nếu bị bắt lần nữa, chết mất!”. Nỗi sợ biến thành động lực, cô bé cố chạy trên đôi chân quá nặng nề. Gần bị tóm, cô bé bất ngờ ngoặt vào con hẻm rất nhỏ, hai tên to lớn đụng vào nhau chao đảo. Cô bé tiếp tục chạy ra con hẻm lớn hơn, chân không còn sức lực chỉ lê theo quán tính. Phía sau, hai tên đầu gấu đang đuổi tới gần…

Ít phút sau, mưa tạnh hẳn, đường phố lác đác người qua lại. Trước mặt cô bé là khúc cua rẽ ra con đường lớn, nỗi sợ hãi càng khủng khiếp, mặt tái nhợt, đầu tóc rối bời ướt nhẹp, thở hổn ha hổn hển, chân bước rề rà chậm chạp. Cô bé chỉ biết lao đầu về phía trước mặc hai tên đuổi sát phía sau. Những lời quát tháo, đe dọa của hai gã chẳng còn tác dụng nữa. Cô bé vẫn ì ục bước sức lực gần như rã kiệt. Hai gã cố bám sát dù đã mệt lừ lè lưỡi. Tên lùn vồ tới suýt tóm được cô bé, vẻ mặt tức tối cay cú, tiếp tục vồ hụt… Còn vài bước nữa đến khúc cua, cô bé cố lê đôi chân nặng như tạ. Hai gã không chịu buông tha con mồi. Tới ngay khúc cua, tên lùn tóm được chỏm tóc đuôi gà cô bé, gã cười đắc chí thì đúng lúc, một chiếc xích lô lao tới tông rầm. Những tiếng thét thất thanh vang lên…

Liêm giật mình trở về với thực tại. Bất thình lình, một chiếc motor lao tới gạt vào, chiếc xe đạp chao đảo mất kiểm soát. Liêm nhìn về phía trước há miệng to, mắt tròn vo hoảng hốt bốp thắng: “Á!...”, đâm sầm vào chiếc ô tô đang thắng gấp. Liêm văng ra khỏi xe ngã nhào xuống đường. Cô đau đớn mặt nhăn mày nhó chóng hai tay bị xoay xác ngồi dậy và gượng đứng lên. Bàn chân phải trật khớp khiến cô xoay sở rất khó, đứng lên lại xịnh xạng ngã xuống. Liêm đưa mắt nhìn quanh xem có điểm tựa. Bất ngờ, một chàng trai lịch lãm chìa tay đỡ giúp. Ánh mắt thoáng mơ màng, cô từ từ đưa tay đón nhận. Mắt chàng như không chớp trước một vẻ mộc mạc, cuốn hút. Liêm ngại và cúi mặt. Chàng trai khẽ cười đỡ cô đứng dậy. Liêm xịnh xuống chàng vội ôm lấy. Trong khoảnh khắc, Liêm ngựng ngừng, đôi má ửng hồng bối rối. Chàng buông tay cất lời: “Trông cô rất đau, để tôi chở cô vào viện!”. Liêm thẹn, nhỏ nhẹ đáp: “Tôi không sao, cảm ơn anh!”. Lúc này người đi đường la ó om sòm, chiếc ô tô bóng loáng chắc ngay khúc cua. Chàng trai vội lên xe. Liêm luyến nhìn chiếc ô tô từ từ lăn bánh, dắt xe, đầu ngẩng lại mà xuyến-xao!

Ông Huân ngồi bảo vệ trước quán cơm, thấy Liêm khập khiễng dắt chiếc xe tuột xích đi vào, nhanh miệng hỏi: “Chân con sao thế?”. Bà Năm, bà chủ quán đang lau tủ trưng bày món ăn, nghe vậy ra xem thử. Bà nhìn xuống cái chân đau sốt sắng hỏi: “Chuyện gì xảy ra với con?”. Liêm âu yếu nhìn bà, nhìn sang ông Huân: “Dạ, con không sao, bà và ông yên tâm!”. Bà Năm lo lắng bảo: “Đi cà nhắc còn nói không sao!”. Ông Huân tiếp lời: “Bà lấy vào lấy giúp chai dầu nóng, tôi sẽ nắn lại cho con bé”. Bà Năm khẩn trương đi lấy. Ông Huân khom xuống xoăn quần jean Liêm mặc xoa khớp. Chị Tâm bê thức ăn lên tủ thấy vậy rối rít hỏi nguyên do. Cô Hạnh nấu dưới bếp nghe tin cũng chạy lên hỏi chuyện. Liêm xúc động trước sự quan tâm của mọi người. Tất cả hướng mắt dõi theo từng động tác xoa bóp mềm mại và dứt khoát, ông Huân đổ một ít dầu nóng vào tay thoa đều quanh khớp. Chị Tâm thấy Liêm đang đau nhăn nhó liền đùa: “Giá như ông là một chàng trai tuấn tú thì sướng nhỉ!”, rồi cười ầm lên. Bà Năm và cô Hạnh cười theo rom rả. Nơi đây, không những chan chứa tình thương còn luôn ngập tràn niềm vui và tiếng cười. Liêm cười chưa thành tiếng thì hét lên: “Á!...”. Mọi người đang cười giật cả mình. Ông Huân bảo: “Ông vừa nắn lại khớp chân, con chịu khó nghỉ ngơi vài hôm sẽ khỏi”. Liêm thử nhỏm mông đứng lên thấy đã đỡ đau, vui mừng cảm ơn. Mọi người vui trở lại. Bà Năm nhìn sang ông Huân và hỏi: “Sao ông biết làm cái này?” Ông Huân suy tư, nghĩ đến những gian khổ trèo đèo lội suối của những năm tháng chiến đấu. Những lần đi hành quân băng qua những ngọn đồi cao ngút ngàn, té ngã, gãy chân, trật khớp xảy ra thường xuyên. Lúc ấy mọi người tự chữa trị và băng bó cho nhau, nắn khớp chân ông đã làm thạo. Chị Tâm nghe ông Huân bộc bạch tỏ ra thích thú, kêu ông kể thêm về những chuyện xảy ra ở chiến trường. Ông Huân cười và bảo: “Hôm nào rãnh rỗi ông sẽ kể tiếp”, rồi đi dắt xe cho khách vào ăn cơm.

Ai nấy tản về làm việc của mình. Liêm nhìn đồng hồ đã quá hai mươi phút nhưng không thấy Nam đến. Nam là sinh viên học tại ngôi trường gần đây, phụ quán cơm đã hơn một năm. Liêm sốt ruột tới hỏi, bà Năm sực nhớ cậu ấy đã xin phép hôm qua, và cuống lên: “Sao lại quên cơ chứ, ai giao cơm đây?”. Những lúc Nam nghỉ, Liêm giao thay. Hôm nay, bà không nỡ hành cái chân đau của cô bèn nhờ chị Tâm đi giao. Liêm lập tức ngăn lại và phân bua: “Chị Tâm không được bà ơi! Chị ít chạy xe chưa làm chủ tình huống, vả lại soạt cơm cồng kềnh không khéo xảy ra tai nạn thì khổ. Chân con đã đỡ nhiều rồi, chạy cái vèo tới nơi, bà cứ yên tâm giao cho con!”. Bà Năm chỉ biết lắc đầu, cười khẽ. Liêm xếp gọn những khây cơm vào cái soạt lớn, bê ra xe ga trước quán ràng dây cẩn thận lên xe phóng đi. Chạy một mạch tới tòa nhà cao ngất đằng kia, Liêm nhanh nhẹn bê soạt cơm tiến vào thang máy dù chân còn đau. Giao đến soạt thứ tư, bà Năm lo lắng hỏi: “Còn có bê nổi không?”. Liêm vốn rất khỏe đáp tỉnh bơ: “Bây giờ con nhấc bà lên còn được nữa là...”, cô cười hé môi. Bà Năm gật gù thán phục. Bà đứng nhớ lại những lần xe chở gạo đến, Liêm hăng hái vác cả bao nửa tạ gọn bâng, anh khuân vác phải nể phục đôi phần. Giao cơm xong, Liêm tiếp tục mang cơm ra cho khách. Quán ồn ào, nhộn nhịp hẳn lên, dân văn phòng từ các tòa nhà bên cạnh ào ạt kéo vào quán. Tay bà Năm gấp lia gấp lịa, ai ăn món gì bà đều nhớ. Đến giờ cao điểm, quán không còn một ghế trống dù nó không hề nhỏ, chứa tối đa khoảng tám mươi người kể cả găn gác phía trên. Cái chân Liêm bỗng dưng đau nhói, cô đang bước nhanh với khây cơm trên tay và lẩm bẩm: “Mày nằm yên đó, nếu không tao đá một phát bây giờ!”. Nó cứ đau. Liêm nhượng bộ đi chậm lại: “Tao chỉ nhường mày hôm nay thôi nhé, ngày mai đừng hòng kêu ca với tao!”. Cái chân đau liền rống to: “Á, chết người!...”. Một vị khách sơ ý giẫm lên nó. Liêm đau điếng mặt nhăn mày nhó: “Tại mày hết!...”. Vị khách thấy cô lẩm bẩm điều gì, mặt thì nhăn nhăn cười cười khó hiểu... Qua mười hai rưỡi, quán chỉ còn vài khách. Bà Năm tóm gọn các món ăn lại. Liêm và chị Tâm gom bát đĩa xuống bếp cô Hạnh rửa. Như mọi hôm, bà Năm chuẩn bị sẵn phần cơm cầm đến chỗ Liêm và nói: “Nghỉ tay đi, mau về nhà kẻo các em đói. Hôm nay con mệt lắm rồi?”. Liêm tươi cười đáp: Ccon khỏe lắm bà ơi!”. Bà Năm vỗ nhẹ vai cô: “Con nhỏ này lúc nào cũng thế. Chân đã đỡ chưa?”. “Dạ sắp khỏi rồi bà đừng lo!”. Hơn ai hết, bà Năm hiểu hoàn cảnh của cô, bưng chải lo cả gia đình. Bà thương, luôn quan tâm và giúp đỡ; khách đông thế nào bà vẫn chừa lại phần cơm cô mang về; lương tháng bà trả hậu hĩnh giúp cô có thêm tiền trang trải học phí cho các em. Liêm cảm kích trước tình thương của bà luôn chăm chỉ và làm việc hết mình. Liêm cầm bọc cơm xin phép bà và chào mọi người về trước. Ra tới cửa, nhớ đến những lời đau khổ của chị Hà lúc khuya sáng, Liêm đứng lại ngẫm nghĩ: “Mình vừa ứng tiền tháng trước, còn mười ngày nữa mới tới ngày lãnh lương. Thật ngại mở miệng với bà!… Nhưng hoàn cảnh anh chị thật bi đác, mình không cố giúp, họ biết trong cậy vào ai nơi đất khách quê người?”. Đắn đo một lúc, Liêm quay lại. Bà Năm nhìn nét mặt suy tư và bước chân rụt rè của Liêm đoán biết cô muốn ứng tiền như những lần trước. Liêm tới gần, bà dũi vào tay cô xấp tiền và nói: “Bà gửi trước lương tháng này cầm về lo chuyện gia đình, nếu thiếu cho bà hay nghe chưa!”. Ánh mắt đầy biết ơn, cô xúc động nghĩ: “Bà không những thương mà còn hiểu mình, sau này không biết lấy gì trả ơn?”…

Đồng hồ đã gần một giờ chiều, thằng Bi anh ngồi bệt giữa nhà ngơ ngác nhìn kim giây ních dần, ních dần đến tận cùng cơn đói. Trong lúc các em lăn ra ngủ bên cạnh thằng út nằm im lìm trong nôi, nó mòn mỏi đợi chị về. Thấy Liêm về đến sân, nó mừng rỡ chạy ra khoe với chị vừa cho thằng út uống sữa. Liêm khen thằng bé giỏi và hôn vào hai bên má mũm mĩm, hồng hào đáng yêu của nó. Thằng bé tinh ý nhanh chân chạy vào giữa nhà gọi các em dạy ăn cơm. Liêm bước xuống bếp lấy chén đĩa. Bàn ăn là sàn nhà. Khăn trải bàn là những tờ báo cũ. Liêm xới cơm và gấp thịt, cá bỏ vào chém cho mỗi đứa tự xúc. Riêng bé Trúc mới hơn một tuổi, cô phải đút từng muỗng. Thằng Bi em hiếu động lại chìa muỗng xúc cá của Na em làm con bé mếu máo mách chị. Liêm dỗ dành và nhỏ nhẹ khuyên dạy Bi em. Thằng bé để ngoài tai những lời chị nói, tiếp tục xúc của Na chị. Liêm khẽ đánh vào cánh tay nghịch ngợm. Nó nghĩ chị đánh yêu, xúc tiếp của thằng Tí. Liêm ngạc nhiên sao lần này thằng bé nghịch dai thế, cô to tiếng răng đe nó mới ngồi im. Sau khi lũ trẻ ăn xong, Liêm dọn dẹp mọi thứ rồi vào bếp ăn cơm một mình trong một không gian chật hẹp. Vừa xới bát cơm thì thằng út òa khóc, nó hay ị tầm này. Bữa cơm trưa thường đức quãng và kết thúc lúc hai giờ chiều.

Sau đó, Liêm tranh thủ chợp mắt. Chiếc đồng hồ reo lên đúng hai giờ bốn lăm, cô mơ màng thức giấc. Cảm giác chân phải khó cử động, mắt mở to nhìn xuống vết thương xưng tấy và bầm tím, Liêm hoang mang, tới giờ đi làm rồi sao đây? Ngoài ca tối, cô còn làm thêm hai tiếng từ ba giờ chiều ở một con đường nhỏ gần đây. Trong phòng, Liêm nói vọng ra, Bi anh lấy hộ chị bọc đá trong tủ lạnh! Nó nhanh nhẹn mang vào trong và lăn vết sưng giúp chị. Một lúc sau, chân đỡ đau và cử động bình thường, Liêm đi cà nhắc ra dắt xe và đạp tới chỗ làm. Đến nơi đã trễ mười lăm phút, Liêm tức tấp lao vào công việc. Từng nhác chổi hối hả buông xuống lòng đường, tiếng chổi tre xào xạc, xạc xào vang lên dồn dập và dập dồn. Cô ý thức con đường phải sạch trước giờ tan tầm. Bất thình lình, một bộc nước mía rơi xẹt trước mặt, Liêm giật người, đưa tay lau nước bẩn bắn lên trán, mắt dõi theo hai kẻ vô thức lao xe về phía trước. Liêm nở nụ cười thất vọng và suy nghĩ vu vơ: “Nhờ họ mới có những người như mình chăng? Không biết những cái đầu ấy sẽ làm được gì cho xã hội? Thật đáng thương!”. Tiếng chổi tre xào xạc lại vang nhưng không còn lảnh lót. Âm ĩ, âm ĩ than trách những tâm hồn lạc lẽo và vô tình!

Liêm quét xong con đường đúng giờ tan sở... Từng vòng xe nặng nề gập vào con hẻm cụt. Thấy bà Tư chậm chạp đi phía trước, Liêm đạp nhanh tới miệng la to: “Tránh đường, tránh đường nào!”. Bà Tư bị lãng tai nghe loáng thoáng quay lại, miệng cười toe cất giọng ồm ồm: “Con nhỏ này, định tông chết bà sao!”. Hai bà cháu cùng cười sảng khoái. Liêm xuống xe dắt bộ phía sau, nhìn dáng đi hơi khòm của bà, thầm nghĩ: “Những sợi đen trên tóc bà, giờ đếm trên đầu ngón tay, nhưng bà vẫn lặn lội bán bánh ở bến xe Miền Đông, mình và mẹ đã khuyên nhiều lần, thế mà… Sao thấy lo trong lòng, lo cái tuổi tám mươi của bà còn chịu được bao lâu nữa?”. Càng vào sâu, con hẻm càng rộng về cuối, vì có một lối rẻ phải qua ngôi nhà chung vách. Bà Tư từ từ luồng tay vào song sắt mở chốt cổng rồi bước vào cái sân nhỏ, tầm mười mét vuông, chiều dài sân bằng chiều rộng ngôi nhà khoảng năm mét nhưng chiều rộng chỉ bằng một phần sáu chiều dài ngôi nhà. Theo thói quen, bà Tư ngồi tạ xuống cái ghế đá, đặt ở góc sân sát tường và bậc lang cang thấp nhất, hướng mặt trời mọc. Ngồi tại vị trí này trông như một điểm của một đường thẳng chạy dài từ đầu hẻm cụt vào tận bếp; và thấy rõ gác lửng của nhà bên cạnh. Bà nghỉ một chập rồi đi thẳng vào phòng. Liêm dắt xe dựng vào hàng, phát hiện thiếu chiếc xe đạp của Cường lớn liền hỏi thằng Minh đang ngồi đọc truyện ở góc thềm. Nó không buồn nhìn chào thản nhiên đáp: “Anh đi đâu không biết?”. Liêm tỏ không vui gặng hỏi: “Làm bài tập chưa mà ngồi đây?” Nó trả lời gọn hơ: “Không có!”. Cô lắc đầu, miệng chắp ngán ngẫm bước vào nhà. Liêm đứng ngay cửa ra vào, mắt hướng phải bước tới chỗ mấy đứa lớn đang ngồi học bài trên một cái bàn rất dài sát tường, thực ra nó được ghép từ bốn cái bàn con nối dài từ vách phòng nam ra gần cửa sổ mặt tiền. Thấy Cường nhỏ đang cặm cụi làm tập toán lớp chín, Liêm khẽ cười chợt bặm môi, trợn mắt xông xông đến giật cây bút trên tay thằng Thành trách móc: “Sao không chịu học hả? Thông minh, nhưng phải siêng nữa, mới mong đạt kết quả tốt nghe chưa!”. Nó gãi đầu hứa suông: “Em học ngay ấy mà”. Liêm tiến sát phía sau chỗ con Hoa và Hồng đang say sưa làm văn lớp bảy, cô tò mò áp mắt xem đề bài “Hãy mô tả người mẹ em yêu quý”. Liêm bồi hồi, ngẩng đầu suy nghĩ về mẹ: “Một người giàu lòng nhân ái, dám hy sinh cả cuộc đời vì những đứa trẻ mồ côi. Nếu không có mẹ, mình và lũ em sẽ ra sao? Đói ăn, bệnh tật và chết chóc; tương lai không biết về đâu, như một dấu chấm hỏi?”. Giữ cảm xúc ấy, Liêm đi thẳng xuống bếp gặp mẹ, mà không để ý thằng Vũ đang giảng toán lớp ba cho thằng Công, còn con Vân đang tập vẽ lớp hai bên cạnh, và cũng không đoái hoài đến lũ trẻ đang ngồi chơi giữa nhà. Tới cửa bếp, Liêm âu yếm nhìn mẹ đang lom khom thái cải ngọt: “Dáng mẹ có vẻ khòm, mái tóc đã điểm bạc, làn da nhuộm màu của nắng và phong sương. Trông mẹ yếu đuối nhưng toát lên một sức mạnh phi thường, như gánh cả giang san”. Thoáng thấy bóng Liêm, bà Mến lên tiếng: “Sao không vào tắm cho đỡ mệt, còn ra ăn cơm?”. “Mẹ lúc nào cũng nghĩ đến các con dù bà rong ruổi cật lực cả ngày”. Liêm tươi cười đáp: “Dạ! Nhưng con không làm theo lời mẹ đâu”, cô bước tới tủ lạnh lấy mấy quả dưa leo ra gọt. Tay bà Mến hốt cải bỏ vào nồi nước sôi, miệng nói: “Con đừng ỷ lại, khi ngã bệnh thì khổ lắm, mà chân đã đỡ đau chưa?”. Liêm thắc mắc: “Sao mẹ biết?”. Lúc nãy mới bước vào sân, thằng Bi anh đã nói bà nghe. Liêm cầm miếng dưa leo cho vào miệng vừa nhai vừa trả lời: “Dạ cũng khỏi rồi!”. “Mẹ biết Cường lớn đi đâu không?”. Bà Mến nếm canh miệng chắp chắp đáp: “Mẹ nhờ đi mua vài thứ”. Liêm bỏ dưa leo vào đĩa và dặn: “Mẹ này, lần sau đừng nhờ thứ gì khi tụi nó đang học, sẽ ảnh hưởng đến thói quen của chúng”. Bà nếm tiếp miếng canh, gật gật gù gù. Liêm mở nấp nồi bên cạnh xoang canh: “Xem mẹ hôm nay cho ăn gì nào?”, cô trố mắt: “Wa, wa… thịt gà kho xả, thơm quá!”. Liêm hít một hơi sảng khoái: “Ở đâu vậy mẹ?”. Bà đáp tỉnh bơ: “Ăn trộm chứ đâu!”. Liêm biết mẹ đùa bèn hỏi: “Mẹ ăn trộm chỗ nào, chỉ con với?”. Bà bộc bạch: “Hôm nay kiếm được kha khá, mua hai con gà ta đổi món cho cả nhà. Cá kho mặn, trứng chiên, rau xào, thịt kho trứng dần qua dần lại, mẹ sợ con và tuổi nhỏ sẽ ngán, bỏ ăn thì mẹ biết làm sao?”. Hai mẹ con cười khúc kha khúc khích. Bà Mến bảo cô vào phòng mời hai bà ra ăn cơm. Liêm bước đi với nụ cười chưa khép: “Những lúc mẹ cười, như thắp lên niềm vui và hi vọng về một cuộc sống bình yên”. Nghe Liêm mời, bà Bảy nghiêng mình dùng đôi tay bảy mươi đỡ cơ thể từ từ ngồi dậy, xích mông lại gần bà Tư đang ngồi xếp lại xấp tiền lẻ, áp miệng vào tai nói lớn: “Ra ăn cơm!”. Bà Tư giật người cất giọng ồm ồm: “Bà định hù chết tôi sao, tai tôi chưa có điếc!”... Nghe hai bà nói chuyện y rằng cải nhau, cả nhà đã quen, đôi lúc cười no bụng. Thấy mẹ trải tấm nhựa ra sàn nhà, lũ trẻ xúm lại. Con Hoa và Hồng nhanh chóng rời khỏi bàn học xuống phụ mẹ lấy chém đũa. Bà Mến bê nồi thịt gà bỏ xuống và mở nấp ra, mùi thơm lan tỏa khắp nơi. Lũ trẻ chòm lại miệng chắp thèm thuồng. Đúng lúc Cường lớn về, tay xách một bọc bên trong đựng tả và lon bột trẻ em. Liêm đưa mắt nhìn thằng út nằm trong nôi sau lưng bà Mến: “Em đã đến lúc ăn bột vậy mà chị không để ý. Mẹ bận rộn, nhưng luôn chu đáo với các con. Chưa bao giờ thấy mẹ nghĩ về bản thân mình. Bà vẫn đi trên đôi dép mòn, vẫn đội chiếc nón bạc và mặc áo sờn vai! Bao điều mẹ làm, mẹ nghĩ đều vì chúng con!”. Bà Tư và bà Bảy từ từ bước ra khỏi phòng ngồi giữa bà Mến và Liêm. Cả nhà quay quần thành một vòng tròn lớn muốn lấp đầy diện tích còn lại của sàn nhà. Bà Tư và bà Bảy ngồi áng ngữ ngay lối đi duy nhất từ cửa ra vào xuống bếp. Bà Mến ngồi sát phòng ngủ dành riêng cho nam (phòng còn lại sát bếp dành cho nữ). Thằng Minh ngồi dựa vào cái ghế dài đối diện với bà Tư, mắt nó đang dán vào cái vô tuyến đặt trên một cái bàn nhỏ nằm sát cửa sổ trong một khung vuông rộng khoảng mét rưỡi, chiếm một phần ba diện tích còn lại của cái thềm được phân ra bởi bức tường vôi. Cường lớn ngồi sát vách gần cửa ra vào, cậu ta khỏe tay nên thường đảm trách việc xới cơm cho mọi người. Liêm vừa ăn vừa đút bé Trúc trong khi bà Mến không ngừng xé thịt cho lũ trẻ. Thỉnh thoảng, Liêm đưa mắt trông chừng thằng út, nó đã no sữa ngủ im re. Tội nghiệp! Thằng bé sinh ra trong một hoàn cảnh ngoặt nghèo. Lúc mang thai, mẹ thằng bé hứng chịu cú sốc lớn, chồng bỏ theo người đàn bà khác đâm ra thần trí điên loạn. Ban ngày, Người mẹ lang thang khắp nơi miệng không ngừng chửi rủa kẻ bội bạc. Bà ngoại nó vô cùng đau đớn khi biết tin. Sợ con gái chết cùng bào thai trong bụng, bà mang thân già gầy yếu lặn lội đi tìm và đưa con về lại căn nhà tạm bệ quen sông nhuốt trong gian phòng ẩm tối. Người bà sống một mình hay đau ốm, lo thân bà còn không xong, chủ yếu sống nhờ sự giúp đỡ của những người trong xóm nghèo. Nay phải nuôi đứa con tâm thần buộc bà phải lặn lội xin ăn khắp nơi. Vào một ngày, Người bà ra ngoài ăn xin. Ở nhà Người mẹ trở dạ. Hôm ấy, bà Mến đẩy xe nhôm nhựa đi dọc mé sông bỗng nghe “oa oa” trong nhà vẳng ra, bà dừng chân lại trước nhà. Cửa đã chốt ngoài, bà nghĩ người nhà vừa đi đâu đó và đẩy xe đi tiếp. Đến căn nhà kế bên, cách mấy bước chân, nghe đứa trẻ khóc lớn hơn, linh tính mách bảo điều không hay bà vội quay lại, ngập ngừng trước cửa đắn đo: “Người ta về thấy nghĩ mình chôm đồ thì sao? Mà cái nghề này, người ta không nghi mới lạ?”. Trong khoảnh khắc, tiếng khóc bỗng vút cao rồi dần tắt lịm, bà hoang mang: “Sao tự dưng cồn cào ruột gan (?)”, tay mở chốt nhè nhẹ bước vào. Gian nhà tối om, len lõi chút ánh sáng qua khe cửa, không thấy một ai, bà mon men đẩy nhẹ cánh cửa vào gian phòng bên trong, hồi hộp đưa mắt dõi theo ánh sáng chiếu qua lỗ dột của mái tôn. Bà hét lên hoảng hốt: “Á!...”. Một đứa trẻ đỏ hỏn nằm im trên vũng máu cạnh người mẹ bị trót hai tay đang hấp hối… Người mẹ trút hơi thở cuối cùng. Bà vô cùng hoảng sợ và bối rối, đúng lúc Người bà lom khom về tới. Nghe tiếng ho sặc sụa, bà Mến quýnh quáng chạy ra báo tin. Người bà như chết lặng. Cả ba được đưa đi cấp cứu. Người bà ra đi sau hai tuần điều trị bệnh lao. Đứa bé sinh non sức khỏe rất yếu, may sống sót và được chăm sóc đặc biệt hơn một tháng trời tại bệnh viện. Sau đó, bà Mến mang đứa trẻ về nuôi, giờ đã hơn ba tháng cứng cáp và khỏe mạnh. Cả nhà ăn cơm vui vẻ bỗng thằng út òa khóc. Cường lớn thấy mẹ và chị đang dở tay vội lại bế em nhẹ nhàng, thành thục, miệng dỗ dành: “Nín đi, nín đi chu cha ư… hư…”, và cầm bình sữa cho bú. Bà Mến xé đùi gà bỏ vào chém thằng Tí, miệng nói: “Liêm này, sáng mai mẹ cho tụi nhỏ ăn sáng tiện đút bột thằng út, trưa về con đút em lần nữa, bữa chiều mẹ sẽ lo!”. Nghe thế, bà Bảy bỏ nhẹ bát cơm xuống sàn, thốt lời: “Hai mẹ con bây vất vả quá, hết lo đứa này tới đứa khác còn thời gian đâu nghỉ ngơi!”. Liêm nhìn bà, hiểu sự quan tâm, lo lắng ấy đều bắt nguồn từ lòng biết ơn và chia sẻ. Cách đây vài năm, trong lúc đi lượm ve chai, bà Mến thấy một bà lão ăn xin ngất ở góc đường và đưa đi viện. Sau khi phục hồi, bà lão kể ra cuộc đời nghiệt ngã của mình. Bà Mến thương xót và không nỡ nhìn bà lão trở lại con đường cũ, bà đưa về nuôi dưỡng. Nhưng không bao lâu, bà lão – bà Bảy hiện tại, lặng lẽ rời khỏi đây không một lời từ biệt. Cả nhà rất lo táo tác đi tìm. Vào một chiều mưa lâm râm, Liêm thấy bà đang ngồi ở một góc đường vắng, lòng xót xa tiến lại gần nắm chặt đôi tay gầy rung rung, nghẹn ngào hỏi bà tại sao ra đi? Bà Bảy xúc động, rưng rưng dòng lệ héo úa, giọng run run thỏ thẻ: “Bà đã bị đứa con trai duy nhất ruồng bỏ. Nó chửi bà là gánh nặng và tống bà ra đường, đau đớn và tuyệt vọng, bà thang lang khắp nơi như một người vô hồn. Ngày qua ngày, bà trở thành ăn xin lúc nào không hay. Bây giờ, bà cũng là gánh nặng cho cả nhà cháu, thêm bà thêm một miệng ăn làm mẹ con cháu thêm vất vả, cháu cứ mặc bà đi!”. Liêm ôm bà vào lòng, hiểu được nỗi buồn và cảm phục suy nghĩ của một bà lão ăn xin khốn khổ. Liêm thuyết phục bà Bảy về nhà với lời hứa, tìm cho bà một công việc mưu sinh. Sau đó, bà Mến hỏi được chỗ ngồi bán rau củ tại một chợ nhỏ gần nhà. Hằng ngày, bà Bảy ra chợ từ sáng sớm, khoảng bốn giờ chiều bà Mến đẩy xe nhôm nhựa đến phụ dọn hàng và mang rau về dùng. Tiền lời kiếm được, bà phụ vào thịt cá. Niềm vui sống của bà đã trở lại nhưng nỗi lo vẫn canh cánh trong lòng, lo mẹ con Liêm chịu nhiều khổ cực và lo cho cả nhà không một ngày bình yên?

Ăn cơm xong, bà Tư và bà Bảy ra sân ngồi ghế đá hóng mát như mọi khi. Liêm dẫn lũ trẻ vào phòng tắm rửa sơ mình mảy. Cường lớn và Cường nhỏ dọn bát đĩa xuống bếp cho con Hoa và Hồng rửa. Sau một lúc thư giãn tiêu cơm, những đứa lớn ngồi vào bàn học bài. Lũ trẻ tiếp tục xem phim hoạt hình trong sự im lặng tuyệt đối, vô tuyến được vặn nhỏ tối đa. Liêm thả lỏng cơ thể bước ra sân, chân bỗng dừng lại ngay cửa, thành kính nhìn mẹ đang sải thẳng chân tự xoa bóp ở góc thềm mặt hướng ra con hẻm. “Mẹ luôn chịu đựng một mình, chưa bao giờ mẹ than đau lưng, đau vai. Đôi chân sần sùi, thô kệt của mẹ vẫn đi đi về về trên những vệ đường mòn, lặng lẽ như một chiến binh”. Liêm thầm nghĩ và bước lại đấm lưng cho mẹ. Cảm giác thoải mái len tận khối óc, bà Mến mở lời: “Con có việc muốn nói với ta phải không?”. “Mẹ là người hiểu mình nhất trên đời!”. Liêm kể mẹ nghe chuyện chồng chị Hà. Bà Mến mủi lòng khẽ nói: “Giúp chị là việc nên làm, nhưng mẹ con mình làm gì có số tiền lớn”. Liêm xoa bờ vai nhỏ nhắn của bà, bộc bạch: “Con và chị Hà thân như tình chị em. Con không thể làm ngơ trước hoàn cảnh ngoặc nghèo của chị ấy. Tiền lương tháng này cộng tiền tích góp vừa đủ chục triệu, con tính giúp chị được không mẹ?”. Bà Mến quay lại nhìn con với ánh mắt dịu dàng, phúc hậu: “Con tính rồi hỏi mẹ chi nữa? Biết vậy, mẹ không mua gà về ăn!”. Liêm tưởng mẹ giận và bối rối. Bỗng bà cười thành tiếng: “Nếu biết sớm mẹ sẽ không mua gà, tiết kiệm cho chi tiêu tháng tới. Nhưng con yên tâm giúp chị, khoản dành dụm của mẹ, đủ lo tiền sinh hoạt cả nhà. Thôi vào ngủ đi con!”. Liêm thở phào bước nhẹ vào phòng, khẽ nằm kế Na chị, Na em và bé Trúc vừa nhắm mắt ngủ. Đôi chân dủi thẳng, hai tay xếp chồng đặt lên trán, mắt đâm chiêu nhìn trần nhà: “Tấm lòng của mẹ bao la như biển cả, ôm trọn tất cả những con nước đổ về. Mẹ luôn giúp đỡ những người khốn khó dù mình có hơn ai. Thật lo đôi chân của mẹ, nó sắp rã rời theo cái tuổi sáu mươi. Nếu một ngày, đôi chân ấy kiệt vệ thì sẽ ra sao?”. Giấc ngủ ùa về cuốn theo những suy nghĩ miên man, đôi mắt long lanh và làn môi xinh khép lại. Bà Mến nhỏm dậy vào xem chừng thằng út nằm trong nôi giữa nhà, ngó sang các con đang học bài. Bà khẽ bước vào căn phòng nam, nhẹ tay kê đầu Bi anh lên chiếc gối, nhấc chân thằng Tí bỏ khỏi người Bi em và đắp lại những tấm chăn lệch. Bà nhìn quanh căn phòng. Nó đơn giản đến ngỡ ngàng, dưới sàn được phủ kín bởi một tấm ra mỏng, trên bốn bức tường được tận dụng móc đồ và treo khăn mặt. Ngoài chức năng ngủ ra, nó không còn tác dụng gì nữa. Bà lắc đầu nghĩ ngợi, căn phòng dần chật chội cùng sự lớn lên của đám trẻ, tụi nhỏ nằm còn được thoải mái không? Bà suy tư bước ra ngồi xuống bậc lang cang giữa hóng gió cạnh bà Bảy và bà Tư. Đồng hồ mới qua chín giờ tối, nhưng bà Bảy lại lo lắng hỏi bà Mến: “Liêm ngủ say chưa? Hơn cả tháng nay, con bé nào được yên giấc”. Vừa dứt câu, tiếng hét inh ỏi vang lên từ nhà bên, bà Bảy bịt tai hướng mắt lên căn gác nơi tiếng hét phát ra. Thằng út òa khóc. Lũ trẻ giật mình cựa quậy. Liêm mở mắt. Bà Mến chạy vào bế đứa út. Tiếng hét hòa vào tiếng khóc khiến căn nhà như muốn nổ tung. Mấy đứa học bài liền lấy bông gòn nhét tai như những hôm trước. Thằng Minh lại sùng lên, nó chạy ra thềm trừng mắt lên căn gác hét to: “Im đi! Im đi không!...”. Tính nó trở nên cấu gắt, lì lợm từ khi tiếng hét xuất hiện. Khoảng năm phút sau, tiếng hét chuyển sang tiếng chó tru rồi tắt hắn.

Không gian trở nên tĩnh lặng. Những chú dế dũi lại cất tiếng gọi bạn tình. Bà Tư nhìn mọi người, không hiểu sao tới tầm này cả nhà nhốn nháo hẳn lên trước đây đâu có, bà cất giọng ồm ồm: “Mọi người giấu tôi chuyện gì phải không?”. Bà Bảy áp vào tai đáp lớn: “Ôn ào lắm!”. Bà Tư không nghe rõ bảo: “Hả, ai tắm?”. Tay bà Bảy chỉ lên căn gác, nói to như nạt vào tai bà: “Tiếng hét ồn lắm!”. Bà Tư gật gù: “À, bà nói trời có sấm phải không?”. Bà Bảy không còn kiên nhẫn tỏ vẻ khó chịu quay mặt vào nhà lẩm bẩm: “Tai điếc thế này không hiểu bán buôn kiểu gì?” Bà Mến đang bế thằng út đứng góc thềm khẽ cười và nói: “Bà Bảy khỏi lo, bà Tư bán ở bến xe mấy chục năm rồi. Tôi đã tới đó, ở đấy, có người bán hàng kế bên phụ giúp nên không sao?”…

Liêm nằm trằn trọc lăn qua lăn lại. Đến giờ đi làm cô nhỏm dậy, uể ỏi quay qua thấy hai bà và mẹ đang úm thằng út vào lòng vừa chợp mắt. Cô bước khẽ ra khỏi phòng. Lúc này, những đứa lớn bắt đầu đi ngủ sau khi bài vở xong xuôi. Riêng Cường nhỏ, con Hoa và Hồng vẫn cặm cụi làm bài tập. Liêm nhìn chúng với một nụ cười tự hào, cả ba luôn đạt thành tích học tập xuất sắc, điều đó làm cô rất vui và lấy làm động lực phấn đấu vì tương lai bọn trẻ sau này.

Những vòng xe lăn đều từ nhà đến đường Hàn Mặc Tử quen thuộc. Đêm nay, con đường đẹp lung linh khó tả, những hạt mưa bay bên ánh đèn heo hút, cơn gió mùa thu làm xao xuyến tâm hồn. Chổi tre đứng tựa mơ màng, ngắm chiếc lá vàng cuốn theo cơn gió nhẹ lượn lờ phất phơ, phất phơ lượn lờ. Liêm bồi hồi nghĩ đến chàng trai lịch lãm tại khúc cua lúc sáng. Khúc cua định mệnh! Chính tại khúc cua ấy, mười lăm năm trước, bác đạp xích lô đã chìa tay giúp cô bé thoát hiểm. Giờ đây, khúc cua ấy đã cho cô cảm xúc như một người con gái đang yêu, nhớ mong và chờ đợi. Một lúc sau, những hạt mưa thôi rơi, con đường vắng tanh se lạnh. Tiếng chổi tre nghe sao lảnh lót, trầm bỗng và du dương hòa quyện vào tiếng bước chân nhịp nhàng thoang thoảng. Gần giữa con đường, Liêm lại móc chiếc mặt nạ ra đeo sau chiếc khẩu trang, phòng bất trắc. Cách đây hơn hai tháng, vào tầm này, Liêm đang lom khom quét rác, phát hiện hai gã dê sòm rình mò phía sau. Cô từ từ quay đầu lại. Hai gã hoảng hốt giật lùi, một gương mặt đen xì và cặp mắt trợn lên khiếp đảm. Liêm cười thầm quét tiếp. Nhưng hai gã vẫn mê mẫn tấm thân nuột nà và cặp mông căng tròn không thể cưỡng, nhìn nhau cười nham hiểm như những kẻ khát tình đã lâu. Chúng đồng loạt nhào tới ôm chằm lấy cô phía sau. Liêm hoảng hốt hét lớn dùng hết sức lực bung tay hất phăng hai gã té nhào chạy thoát thân. Hoang mang, lo lắng, Liêm luôn nghĩ và tìm cách nhưng càng nghĩ càng bế tắc. Trong lúc đi làm về, Liêm vô tình thấy thằng Bi em cầm tấm da thú (bà Mến nhặt về mấy ngày trước) che mặt dọa bé Trúc, chợt nảy sinh ý tưởng về một chiếc mặt nạ quỷ. Sau những giờ làm, Liêm tranh thủ ít phút ghé những cửa hàng mặt nạ tìm hiểu và nghiên cứu. Vốn rất thông minh, trí tưởng tượng phong phú cùng sự say mê và năng khiếu cải trang từ nhỏ, Liêm mày mò tạo ra chiếc mặt nạ sống động y như thật. Đôi mắt sâu hoắm không mũi, hai gò má lỗ hang lỡ loét, khuôn miệng nham nhở như màu máu tươi trộn lẫn thịt thối, ghớm ghiếc và kinh hãi. Giờ đây, Liêm không còn lo như trước, nơm nớp sợ hãi mỗi khi thấy kẻ lạ mặt lang thang giữa đêm khuya vắng người.

Tiếng chổi tre bỗng dừng lại, suy tư: “Tội nghiệp vợ chồng chị Hà? Hai người đã làm gần hai mươi năm cái nghề này, thế mà một căn nhà nhỏ cũng mua không nổi. Nay gặp tai ương, biết khi nào anh chị mới ngốc đầu lên được”…

Chín giờ rưỡi sáng, Liêm tranh thủ ghé qua bệnh viện ưng bứu thăm họ. Chân cô thoăn thoát tới phòng bệnh số 20, khẽ bước vào phòng. Xót xa nhìn anh Thanh, đôi mắt nhắm thâm sâu và một gương mặt hốc hác lộ xương. Liêm ứa nước mắt nhìn chị Hà ngồi gật gù bên cạnh, đầu tóc bù xù phủ kín nét u sầu trên khuôn mặt. Bỗng chị Hà hét lên: “Không! Không! Đừng mang chồng tôi đi! Đừng! Đừng mà!”. Liêm giật mình đập chị thoát khỏi cơn ác mộng khủng khiếp. Chị Hà đưa ánh mắt đau đớn nhìn cô sụt sịt: “Tình hình thế này, chị sợ anh Thanh sẽ chết như trong mơ Liêm ơi!... Chị không biết tìm đâu số tiền còn lại? Bác sĩ nói, các tế bào ưng thư đã bắt đầu di căn, nếu không phẩu thuật sẽ khó giữ được tính mạng”. Liêm gạt nước mắt đang rơi: “Chị đừng quá xúc động! Bình tĩnh nói em nghe tiền phẩu thuật bao nhiêu?”. Nghe chị than thở còn thiếu chín chục triệu dù đã chạy vạy mượn được năm mươi, Liêm như phát sốt đứng thẫn thờ: “Làm sao đây? Chục triệu chẳng giúp được gì?... Tại sao ông trời lại đùa giỡn với những người nghèo như thế?”. Liêm lẩm bẩm, bấm từng khớp tay kêu răn rắc, đi đi lại lại suy tư rồi lặng lẽ ra về dưới con mắt đau khổ, tuyệt vọng của chị Hà.

Chiếc xe cút kít nghe sao não lòng lăn rề rà tới quán cơm. “Rầm…rầm…” khây cơm rơi xuống, Liêm mất tập trung tán vào một chàng trai đang bước vào. Cô bối rối xin lỗi và đưa tấm dẻ lên lâu. Chàng trai liền ngăn lại. Một tấm dẻ bẩn! Bà Năm nhận ra sự khác thường trên gương mặt và đôi chân của cô, vốn tươi cười và nhanh nhẹn. Liêm đến gần, bà hỏi chuyện. Liêm đáp không có gì và vội vàng mang cơm cho khách. “Con bé chưa bao giờ than thở dù chỉ một lời. Không dám nói, hay là tình cảm bà cháu mười mấy năm qua chưa đủ lớn để nó tâm sự với mình”. Lúc không còn khách, bà Năm bước lại chỗ Liêm, bỗng dưng đập bàn cái rầm. Liêm đang lâu giật mình, ngạc nhiên và bối rối trước vẻ giận dữ hiếm thấy của bà. Rồi bà đột ngột khẽ cười, bộc bạch: “Hai bà cháu ta gắn bó cũng đã lâu, tình như thủ túc. Bà còn nhớ như in những ngày con đường này xây mới, bụi bậm và vắng khách, tưởng phải dẹp tiệm. Thế mà, bà cháu ta vẫn gồng gánh cho tới nay. Nghĩ tội cho con lúc ấy, ra tuốt ngoài đường mời khách khàn cả họng, trong khi bà ở trong này lo chế biến những món ăn thật ngon, nhờ thế mới giữ chân được khách, và tay nghề của bà lên nhanh từ đó. Thời gian trôi qua thật mau, con đã tìm được mẹ về lại gia đình, nhưng hai bà cháu vẫn gần gũi với công việc. Điều này, làm bà vui hơn bao giờ hết. Nếu giúp được con, thì đó là niềm hạnh phúc của bà!”. Liêm xúc động gạt hai dòng lệ sắp tuôn, nghẹn lời: “Con biết bà là người tốt, luôn giúp đỡ mọi người. Nhưng chính vì sự tốt bụng của bà khiến con khó nói ra chuyện này…”. Bà Năm khẽ nắm tay, vuốt mái tác suôn mềm của cô, cất giọng nhỏ nhẹ và tình cảm: “Con khờ quá, không giúp con, bà biết giúp ai bây giờ?”. Sau đó, Liêm đành nói ra đầu đuôi câu chuyện. Bà Năm thương xót và đồng ý giúp đỡ vợ chồng anh Thanh, chị Hà.

Liêm đạp xe về nhà mang theo niềm vui khó tả, như thể vừa làm được một việc ý nghĩa nhất trong đời. Ở nhà, thằng Bi anh đang lúng túng, nó dỗ nãy giờ nhưng thằng út không nín. Lũ trẻ kéo đến đứng quanh nôi. Bé Trúc chúm chím: “Nín đi, đừng khóc nữa, chị sẽ ẵm em nha!” và nó khom xuống. Đám trẻ liền ngăn lại. Bi em hất tay bé Trúc khỏi người thằng út, mặt hớn hở: “Anh ẵm em nào!”. Bi anh liền bảo: “Lỡ em rơi xuống thì sao? Anh sẽ ẵm!”. Thế là, hai đứa Bi anh và Bi em giành qua giành lại. Bi anh nghĩ đến lời chị dặn, làm anh phải nhường nhịn bèn để nó bế. Bi em vừa đặt tay xuống mông, thằng út liền ị ra quần, nó vội thụt lên ngửi, khóc bù lu bù loa. Đúng lúc Liêm bước vào nhà, cười tủm tỉm. Lũ trẻ cười theo sặc sụa. Liêm tới thay tả thằng bé miệng dỗ ngọt: “Chu cha, chu cha ư…”. Cảm giọng nói và hơi ấm quen thuộc của cô, nó nín re. Vẻ mặt Liêm lo lắng: “Sao nó ị giờ này, phân cũng khác loãng và thối nồng. Thằng bé có sao không nữa?”. Bi anh thấy chị bận rộn liền xuống bếp lấy bát, muỗng xới cơm cho các em. Nó định đút bé Trúc thì Liêm bế thằng út ngồi xuống cạnh nó và bảo: “Em giỏi lắm, ăn cơm đi và đưa chị đút. Thằng út cứ nhè bột ra khiến cô rất vất vả đút mãi, đút mãi tới giờ làm ca chiều.

Quét xong con đường nhỏ - Cao Lão, Liêm đạp xe tới nhà bà Năm trên đường Hoàng Hoa Thám như đã hẹn. Trước đây, bà Năm sống tại quán cơm. Từ khi Liêm tìm được mẹ và chuyển về sống chung, bà về sống một mình trong căn nhà cao sang và rộng lớn đã tám năm qua. Càng nghĩ càng phục bà! Từ bàn tay trắng, sau bao năm lam lũ, chắc chiu, bà có được khối tài sản lớn. Sau ngày đất nước thống nhất, bà theo chồng cùng ba đứa con vào Nam lập nghiệp. Nhưng không may, vài năm sau chồng mất do tai nạn khi làm việc ở bến cảng. Bà phải xoay sở một mình rất khổ sở vừa làm vừa nuôi nấng con thơ. Chính sự nhạy bén trong cách nghĩ, bà đã dùng số tiền ít ỏi dành dụm được đi buôn gạo. Lúc đầu, bà bê từng thúng bán dạo khắp nơi dần dần trở thành bà chủ một trong những vựa gạo lớn nhất Sài Gòn thời bấy giờ. Số tiền kiếm được bà dồn hết mua đất và vàng. Theo thời gian kinh tế càng phát triển, những mảnh đất rẻ bèo trở nên đắt đỏ. Thời kỳ cơn sốt bất động sản lên cao, bà bán toàn bộ đất đai gần trung tâm Sài Gòn thu về bạc tỉ và chỉ giữ lại căn nhà đang sinh sống hiện nay. Sau này, bà chuyển sang bán cơm, mới đó đã gần hai mươi năm. Liêm theo bà Năm vào nhà, đi thẳng xuống bếp. Bà vừa nấu xong món chè cô thích. Liêm vừa thấy thốt lên: “Wa… chè hạt sen!”. Bà Năm, tay mút chè miệng nói: “Lâu lắm bà mới nấu lại, e không còn hợp khẩu vị của con”. Hai bà cháu ngồi thưởng thức. Liêm đưa muỗng đầu tiên vào miệng, vị sen thanh bùi mê đắm: “Woa, ngon tuyệt! Bà nấu là số một!”. Bà Năm cười nói: “Con bé này, lúc nào cũng làm bà vui!”. Bỗng dưng, Liêm buộc miệng hỏi: “Bà định sống một mình mãi sao?”. Mắt bà toát lên niềm vui khôn tả: “Con đừng lo, không lâu nữa thằng Tuấn về nước sống luôn với bà”. Nghe vậy Liêm cũng vui lây. Hơn ai hết cô hiểu hoàn cảnh của bà, hằng đêm đối diện với bốn bức tường gặm nhấm sự cô đơn và ray rức. Hồi ấy, bà mải mê kiếm tiền bỏ lăn lóc các con ở nhà chúng tự chăm sóc. Bi kịch đã ập đến vào một ngày nắng nóng, người ta phát hiện ngọn lửa bùng cháy từ căn nhà của bà. Hai con gái lớn ra đi vĩnh viễn. Con trai út – Tuấn, may mắn sống sót, giờ đang sống và làm việc bên Úc… Lúc cầm tiền bà trao, Liêm xúc động hỏi: “Tại sao bà không hỏi lý do con giúp vợ chồng chị ấy?”. Ánh mắt bà hiền từ, ấm áp: “Lòng tốt không có sự nghi ngờ. Tiền sẽ mua được niềm vui khi sử dụng vào việc có ích. Bà rất vui vì điều này!”…