CẦN CẤM LƯU HÀNH CÂU CHUYỆN ALIBABA VÀ 40 TÊN CƯỚP


Hồi còn học tiểu học, được đọc câu chuyện Alibaba và 40 tên cướp, được thầy cô và mọi người giải thích ý nghĩa của câu chuyện cổ tích này rằng câu chuyện đề cao lòng trung hậu, trí thông minh, tinh thần dũng cảm của Alibaba và cô nàng người ở Morgan (hay Morgiana). Do đó, ở Việt Nam, câu chuyện này được lưu hành phổ biến và thậm chí được sáng tác thành một bài hát thiếu nhi có tên “Alibaba”.


Bây giờ, ngồi đọc lại, ngẫm ra đôi dòng, thiết nghĩ cần cấm lưu hành tác phẩm này, vì những điều xấu mà câu chuyện này mang lại, nhiều hơn mặt tích cực của nó. Có thể kể một số mặt tiêu cực, rất tiêu cực, ảnh hưởng rất xấu đến sự phát triển bình thường của không chỉ trẻ em mà với tất cả những ai đọc được câu chuyện này, như sau:


Thứ nhất, Alibaba là một kẻ ăn trộm. Tại sao tôi lại cho rằng Alibaba là một kẻ ăn trộm. Bởi vì ông ta đã vô tình biết được câu thần chú “Vừng ơi, mở ra” của 40 tên cướp, sau đó chờ bọn cướp đi khỏi đã dùng câu thần chú mở cửa hang và vào lấy tiền vàng của những tên cướp này. Như vậy, đây là hành vi của một kẻ ăn trộm. Cần hiểu rằng trộm của kẻ cướp cũng là trộm. Về bản chất, hành vi này so với hành vi của bọn cướp không khác nhau là bao. Không thể lấy lý do đây là tiền vàng của bọn cướp nên Alibaba có thể lấy một cách tùy ý được. Và trong bối cảnh ngày nay, việc này còn vi phạm pháp luật hình sự, về tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.


Thứ hai, Alibaba đã thực hiện hành vi không đi báo quan về bọn cướp hay nói theo ngôn ngữ luật pháp bây giờ là không tố giác tội phạm. Cái hang kia là sào huyệt của bọn cướp, những tên tội phạm nguy hiểm đã gây ra nỗi sợ hãi cho dân chúng và cần bị trừng trị. Alibaba là người duy nhất phát hiện ra sào huyệt này nhưng sau khi lấy tiền vàng đã về nhà mà không đi báo quan để thực hiện vây bắt bọn cướp, trừ hại cho dân. Như vậy, Alibaba đã có hành vi che dấu, là một cách tiếp tay cho bọn cướp tiếp tục lộng hành.


Thứ ba, Alibaba là một kẻ không có tình thân, không yêu thương người thân của mình, cụ thể là người anh Kasim. Mặc dù Kasim là một người tham lam nhưng đó vẫn là người thân của Alibaba. Trước hết, Alibaba sau khi nói câu thần chú cho người anh biết đã không theo người anh để bảo vệ và hỗ trợ nếu có chuyện gì xảy ra vì đây là vào hang ổ của bọn cướp chứ không phải là một cuộc dạo chơi. Sau khi người anh bị giết, Alibaba đã không thực hiện một hành động nào để đòi lại công lý cho người anh, ví dụ như đi báo quan chẳng hạn. Điều này cho thấy Alibaba không phải là người trung hậu, hay thông minh như vẫn được ca ngợi mà là kẻ vô tình, vô nghĩa đáng bị lên án.


Thứ tư, câu chuyện này cổ xúy cho việc tự ý giết người và hình thức giết người man rợ. Câu chuyện kể về việc Morgan giết 37 tên cướp bằng hình thức đun sôi dầu và đổ vào từng thùng cho từng tên cướp bị chết vì bỏng. Việc này cổ xúy hai điều đặc biệt nguy hiểm, một là hành vi tự ý giết người. Mặc dù những tên cướp có tội đáng chết thì đây là việc của nhà nước, của chính quyền xét xử chúng chứ một người dân bình thường không thể tự ý giết người mà không báo cho nhà nước, báo quan. Sẽ có người nói rằng đây là việc cần kíp vào thực hiện ngay nhưng xin lưu ý rằng, thời gian từ lúc ăn tối xong đến nữa đêm vẫn đủ cho Morgan đi báo quan để cầu sự hỗ trợ từ quan lại địa phương. Hai là việc đun sôi dầu và đổ vào từng thùng là hình thức giết người một cách man rợ, gây đau đớn tột cùng. Mặc dù câu chuyện thuộc về thời cổ khi mà những hình thức giết người man rợ vẫn được nhà nước công nhận nhưng với thời đại hiện nay, nó đã không còn phù hợp.


Tương tự, ở đầu câu chuyện, Kasim bị 40 tên cướp giết chết bằng cách phân thây thành bốn mảnh và bỏ ở cạnh cửa hang. Đây cũng là một hình thức giết ngày dã man thuộc về thời cổ xưa, không còn phù hợp với ngày nay nữa.


Thứ năm, Alibaba là một kẻ cực kỳ tham lam, ích kỷ. Điều này được thể hiện từ đầu đến cuối câu chuyện. Đầu câu chuyện, Alibaba đã phát hiện ra hang động chứa vàng của bọn cướp, không những không báo quan, Alibaba đã lấy trộm một số tiền vàng và giấu kín chuyện này. Cuối câu chuyện, sau khi giết chết tên tướng cướp, tên cướp cuối cùng, Alibaba đã độc chiếm hang động chứa vàng mà không báo quan để xử lý việc số tài sản này. Đây là số vàng bạc, châu báu do bọn cướp cướp được, là tài sản không chính đáng và cần được nhà nước xử lý. Tuy nhiên, Alibaba đã không báo quan, và độc chiếm số của cải, châu báu này làm của riêng mình.


Thứ sáu, câu chuyện này cổ xúy cho việc vô chính phủ, vô pháp luật. Câu chuyện kể về việc giải quyết 40 tên cướp của nhà Alibaba một cách cá nhân mà không báo quan, báo nhà nước. Điều này cổ xúy cho một tình trạng rất nguy hiểm là con người sẽ tự xử lý những hành vi vi phạm pháp luật của người khác với mình hoặc với người khác bằng những hình thức khác nhau mà không cần thông qua nhà nước hay pháp luật. Điều này làm giảm vai trò của nhà nước và pháp luật, dẫn đến tâm lý xem thường pháp luật và nhà nước, là nguồn gốc của mọi sự loạn lạc.


Thứ bảy, câu chuyện cố xúy cho luật nhân quả không công bằng. Trong chuyện, người anh Kasim vì quá tham lam vàng bạc, châu báu của bọn cướp nên đã quên câu thần chú mở cửa dẫn đến cái chết tàn khóc, bị phân thành bốn mảnh. Bài học mà câu chuyện muốn truyền tải là những ai tham lam thì phải chịu những hậu quả đích đáng, trong trường hợp này Kasim đã phải trả giá bằng cả mạng sống của mình. Đây là sự tuyên truyền quy luật nhân quả không tương xứng giữa “tội trạng” và hậu quả. Tham lam là xấu nhưng không phải là tội ác đáng phải trả giá bằng cả mạng sống. Hơn nữa, sự tham lam của Kasim ở đây thực tế chưa gây ra hậu quả nào và chỉ nhằm vào bọn cướp thì không đáng chịu một kết cục bi thảm như vậy. Đây cũng là hình thức mà rất nhiều câu chuyện cổ tích của Việt Nam như Cây khế đã thể hiện. Điều này rất dễ hình thành suy nghĩ lệch lạc và bất bình đẳng giữa tội trạng và hậu quả phải gánh lấy.


Trong một xã hội đang ngày càng bị lệch lạc trong nhận thức, đạo đức đang bị bóp méo, tội phạm với nhiều hình thức man rợ đang xảy ra hàng ngày thì việc lưu hành những câu chuyện có nội dung độc hại như Alibaba và 40 tên cướp, đặc biệt đây là chuyện cổ tích dành cho trẻ em, sẽ đầu độc tâm hồn trong trắng của các em nhỏ, đầu độc các thế hệ tương lai của đất nước.