Bạc tóc còng lưng… “nuôi con mọn”

Câu thành ngữ “Nước mắt chảy xuôi” đã từ lâu trở nên như một cái cớ để những bà ngoại, bà nội vất vả chăm cháu tựa vào để mà tự an ủi, quên đi những mệt nhọc của bản thân…

Dựa dẫm mẹ để thoái thác công việc

Trên chuyến xe buýt từ Bệnh viện Xanh – pôn về Cầu Diễn (Hà Nội) hôm ấy, tôi đặc biệt chú ý đến một người còn khá nhanh nhẹn, nhưng không giấu nổi vẻ mệt mỏi trên khuôn mặt. Nói chuyện, hỏi thăm, bà cho biết, mình lên chăm cháu đang nằm viện.

“Nhọc lắm cô ạ, hơn 60 tuổi rồi mà vẫn phải nuôi con mọn”. - Bà mở lời. “Sao ạ?” - Tôi tưởng mình nghe nhầm. Như hiểu được sự ngạc nhiên của tôi, bà thở dài: “Thằng út nhà tôi lấy vợ, mới sinh đôi hai đứa con trai. Nhà có cửa hàng, nên nó phải bám ở đó. Vợ nó sinh đôi, sức khỏe yếu nên không làm được gì, thành ra bà nội phải cáng đáng hết: vừa chăm bà đẻ vừa chăm cháu sơ sinh. Không đẻ mà mệt hơn cả đẻ”.

Thì ra, có hai đứa cháu, từ bế bồng, thay tã, tắm rửa, pha sữa cho chúng, bà phải làm hết. Đêm hôm cháu dậy, mẹ chúng chỉ bế được một đứa, còn một đứa cũng lại bà nội sang bế giúp. Hơn một tuần cháu ốm, bà lại tất bật đi – về giữa nhà và viện. Nhìn bà vất vả, các con cũng xót, nhưng người giúp việc không làm thay được, vì con, vì cháu, bà lại phải cố.

Một chị đồng nghiệp năm nay 53 tuổi, có cháu ngoại 3 tuổi. Chị ngán ngẩm: “Ở tuổi mình, đáng lẽ rất thư thái, chỉ làm việc, nghỉ ngơi và tận hưởng cuộc sống. Nhưng mình lại bận rộn hơn cả các bà mẹ trẻ trong cơ quan. Chán lắm em ạ, chúng nó (các con) có biết làm gì đâu. Đến các loại rau mà chúng còn không phân biệt được, vào mâm ăn cơm còn hỏi “Đây là rau gì?” thì làm sao biết chăm con. Đã vậy, cả hai vợ chồng lại còn mải chơi, ham vui, thích là đi phượt, để con cho ông bà nội, ngoại, cứ như đó là trách nhiệm của ông bà”.

Theo chị, thì khi con gái mới sinh, hai vợ chồng chúng ở nhà đẻ, chị đi làm mà cứ đầu tắt mặt tối đi muộn về sớm để lo cơm nước, sữa, bỉm cho con, cháu. Không thích thuê người giúp việc nên chị phải cáng đáng hết việc nhà. Con rể cũng giống con gái, quen được chiều nên không động tay vào việc gì. Đến khi cháu được 2 tuổi, vợ chồng chúng lại sang ông bà nội, nhưng thi thoảng muốn đi chơi lại “vứt” con sang bà ngoại. Tệ một nỗi là chúng không cần biết bà cho cháu ăn gì, chơi gì. Đến giờ đón thì gọi điện trước để bà tắm rửa, thay quần áo sẵn cho cháu. Ông bà sốt ruột có khi còn phải dặn với theo: “Về cho con uống thêm sữa”.

Nước mắt chảy xuôi, hay hậu quả của việc quá chiều con?

Câu chuyện của một mẹ già ở Ngôi nhà Bình yên bị con trai bạo hành đã được các cán bộ ở đây ghi lại: Bà L. vốn là một giáo viên cấp 3 ở Hà Nội. Những năm khốn khó, vợ chồng bà vẫn cố gắng đầu tư cho con trai học hành. Không phụ lòng mong mỏi của cha mẹ, anh ta học rất giỏi và từng là thành viên của đội tuyển học sinh giỏi quốc gia. Lớn lên, anh ta dành được học bổng đi du học ở nước ngoài. Bảo vệ tiến sĩ xong, anh không về nước sống cùng cha mẹ mà ở lại lấy một cô vợ bản xứ. Thấy con không về nước, ông bà bán hết nhà cửa gửi cho con 30 nghìn đô để con mua nhà. Vì chỉ có một cậu con trai duy nhất, ông bà xác định "trẻ cậy cha, già cậy con" nên đã xin nghỉ hưu sớm sang sống với con trai. Khi đi, ông bà có 20 nghìn đô mang theo và gửi tài khoản. Số tiền này đứng tên người con trai. Không may mắn, sang châu Âu chỉ được hai tháng thì chồng bà qua đời vì cơn tai biến.

Khi cậu con trai làm ăn thua lỗ, anh ta li hôn, đưa mẹ về Việt Nam và mở công ty riêng. Toàn bộ tài sản, bà L. cho con hết. Con trai bà lấy một cô vợ đã có con riêng. Cuộc sống của bà từ đây bắt đầu rơi vào khổ hạnh.

Gần 70 tuổi nhưng bà phải làm hết việc nhà: từ đi chợ, nấu nướng, cung phụng con cái. Việc chăm con, chăm cháu bà không ngại vất vả, nhưng con dâu và con trai vẫn coi thường và miệt thị mẹ. Họ chê bai bà ngay cả trong bữa ăn khiến bà đau khổ vô cùng. Chúng mắng chửi bà lười, không biết trông cháu. Có những hôm, đứa con đứt ruột bà sinh ra chửi bà không biết kiếm tiền. Người con trai mà ông bà đã hi sinh tất cả còn dám vung tay tát mẹ. Vì thế, con dâu được đà cũng thường mắng nhiếc, coi mẹ chồng không ra gì. Vào dịp nghỉ lễ, do không hài lòng với mẹ, con dâu của bà đã chửi và tát bà một cái. Bất lực với vợ, anh con trai cũng chửi bà cho bõ tức. Bà L. sợ quá bỏ nhà chạy sang chỗ người thân ở. Bà không dám để con trai và con dâu biết mình trốn ở đâu. Người thân đã đưa bà L. vào Ngôi nhà Bình yên.

Cần phân chia trách nhiệm, công việc rõ ràng

Trước tình trạng con cái hiện nay thường quá ỷ lại vào ông bà, chuyên gia tư vấn Trịnh Trung Hòa lý giải: Khoảng từ những năm 1985 trở lại đây, mỗi gia đình thường chỉ có 1-2 con nên thường chiều con thái quá, luôn lấy lý do tạo điều kiện, thời gian để con học mà không yêu cầu con giúp bố mẹ làm việc nhà hay chia sẻ những khó khăn trong cuộc sống. Dần dần, trẻ có suy nghĩ phó mặc mọi việc cho bố mẹ và trở nên lười biếng, ích kỷ. Tới khi lập gia đình, sinh con, chúng lại dựa dẫm, thoái thác hết việc nhà, chăm sóc con cái cho ông bà. Để cải thiện tình hình, cha/mẹ nên phân định rõ ràng những việc nào sẽ giúp trong ngày, những việc nào các con phải làm. Nếu con chưa quen các công việc chăm em bé, bố/mẹ có thể hướng dẫn để con quen dần công việc (như cách tắm, cách bế, cách dỗ dành trẻ, cách pha sữa...).

Bên cạnh đó, cha/mẹ già không nên ôm đồm mọi việc, vừa khiến các con lười biếng, vừa ảnh hưởng đến sức khỏe tuổi già. Cha mẹ cần có nhiều thời gian nghỉ ngơi, quây quần bên con cháu.

"Hãy để con làm việc nhà ngay từ nhỏ: Làm việc nhà là cách thể hiện trách nhiệm của mình với gia đình. Không những thế, việc nhà còn trang bị cho mỗi người cách tự phục vụ mình và rèn luyện cho bản thân tính tự lập. Nếu cha mẹ làm hết việc nhà, con sẽ sinh ra tính ỷ lại, lười biếng và lớn lên sẽ bám víu cha mẹ, lười lao động."