Táo bón là một tình trạng y khoa vô cùng phổ biến ở người cao tuổi, với tỷ lệ mắc bệnh cao gấp 5 lần so với người trẻ tuổi. Đáng chú ý, tuổi càng cao thì nguy cơ mắc và tái phát bệnh càng lớn. Tuy nhiên, nhiều gia đình vẫn có tâm lý chủ quan, coi đây chỉ là một rối loạn tiêu hóa nhẹ do tuổi già mà không lường trước được những hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe của đấng sinh thành.
Xem thêm tại: https://www.acare.abbott.vn/nguoi-gia-bi-tao-bon-khong-nen-chu-quan-va-coi-thuong/
Vì sao người già là đối tượng hàng đầu của táo bón?
Tình trạng táo bón ở người lớn tuổi thường xuất phát từ sự cộng hưởng của nhiều nguyên nhân phức tạp:
Táo bón chức năng: Do sự suy giảm tự nhiên của chức năng nhu động ruột và cơ sàn chậu theo thời gian.
Ảnh hưởng từ bệnh nền: Các bệnh mạn tính như đái tháo đường (gây liệt dạ dày, rối loạn đường ruột), Parkinson, đa xơ cứng hoặc chấn thương tủy sống ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh điều khiển tiêu hóa.
Tác dụng phụ của thuốc: Người già thường phải sử dụng nhiều loại thuốc điều trị như thuốc huyết áp, thuốc lợi tiểu, thuốc giảm đau, thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc dị ứng... các hoạt chất này vô tình làm giảm co bóp ruột hoặc làm khô phân.
Lối sống và thói quen: Chế độ ăn uống thiếu hụt chất xơ, uống quá ít nước, lạm dụng trà, cà phê, ít vận động thể chất hoặc thói quen nhịn đi tiêu làm mất dần phản xạ tự nhiên của cơ thể.
Những biến chứng nguy hiểm không thể coi thường
Nếu để tình trạng táo bón kéo dài dai dẳng, người cao tuổi rất dễ phải đối mặt với các biến chứng tổn thương tại chỗ và các biến cố toàn thân nguy hiểm:
Bệnh trĩ và nứt hậu môn: Việc thường xuyên phải rặn mạnh khi đi tiêu làm tăng áp lực, khiến các tĩnh mạch vùng hậu môn bị sưng phồng tạo thành búi trĩ. Phân khô cứng khi tháo rỗng còn dễ làm rách niêm mạc lót hậu môn, gây đau đớn dữ dội và chảy mọc máu.
Sa trực tràng: Hệ quả của việc rặn cơ học diễn ra trong thời gian dài khiến một phần ruột già bị lệch và sa ra khỏi vị trí sinh lý bình thường.
Biến cố tim mạch và đột quỵ: Đây là biến chứng nguy hiểm nhất. Khi rặn mạnh do phân cứng, huyết áp của người già sẽ tăng vọt một cách đột ngột. Điều này dễ kích phát các biến cố tim mạch cấp tính như suy tim sung huyết, rối loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ, thậm chí dẫn đến tử vong.
Giải pháp phòng ngừa và chế độ dinh dưỡng phù hợp
Để giúp người cao tuổi thoát khỏi nỗi lo táo bón, gia đình cần chủ động thay đổi lối sống và thực đơn hằng ngày cho cụ:
Bổ sung đủ chất xơ: Đảm bảo nạp khoảng 25-30g chất xơ mỗi ngày thông qua các loại thực phẩm như khoai lang, cà rốt, kiwi, táo, lê, ngũ cốc nguyên hạt hoặc bông cải xanh.
Uống đủ nước: Khuyến khích người già uống nhiều nước lọc, các loại nước ép rau quả ít đường hoặc bổ sung qua các món canh, súp nhằm giúp chất xơ phát huy tác dụng làm mềm phân tối ưu.
Vận động và sinh hoạt: Duy trì lối sống năng động bằng các bài tập thể dục nhẹ nhàng vừa sức. Đồng thời, nên rèn luyện thói quen đi vệ sinh vào một khung giờ cố định hằng ngày, tốt nhất là sau các bữa ăn.
Chăm sóc hệ tiêu hóa khỏe mạnh từ sớm là nền tảng quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe tổng thể và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi.
