Tiêu chảy cấp là một trong những rối loạn tiêu hóa phổ biến nhất ở trẻ nhỏ và là nguyên nhân hàng đầu gây mất nước, suy dinh dưỡng, thậm chí tử vong nếu không được xử trí đúng cách. Theo WHO, tiêu chảy cấp là tình trạng trẻ đi tiêu phân lỏng như nước hoặc giảm độ đặc bất ngờ từ 3 lần/ngày, kéo dài không quá 14 ngày. Nguyên nhân chính thường do nhiễm trùng vi-rút (như Rotavirus), vi khuẩn, thực phẩm nhiễm khuẩn hoặc dị ứng.
Xem thêm tại: https://www.acare.abbott.vn/cach-kiem-soat-tieu-chay-cap-o-tre-em-tai-nha/
1. Hậu quả nguy hiểm của tiêu chảy cấp
Nếu không được can thiệp kịp thời, tiêu chảy cấp có thể dẫn đến các hệ lụy nghiêm trọng:
Mất nước và điện giải cấp tính: Có thể gây co giật, tổn thương não và tử vong.
Biến chứng lâu dài: Suy dinh dưỡng, chậm phát triển thể chất và suy giảm phát triển nhận thức.
2. Hướng dẫn kiểm soát tiêu chảy cấp tại nhà
Khi trẻ bị tiêu chảy, cha mẹ cần thực hiện ngay các nguyên tắc chăm sóc sau:
Bù nước và điện giải bằng dung dịch ORS: Cho trẻ uống ORS pha đúng tỷ lệ hướng dẫn (đun sôi để nguội). Sau mỗi lần tiêu chảy, cho trẻ 2 tuổi uống 50 - 100 ml, trẻ 2 tuổi uống 100 - 200 ml, nên cho uống từng muỗng nhỏ.
Duy trì dinh dưỡng bình thường: Không bắt trẻ nhịn ăn. Nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày.
Nên ăn: Gạo, khoai tây, thịt lợn nạc, thịt gà, thịt bò, rau củ (cà rốt, bí đỏ), chuối, táo, sữa chua hoặc sữa công thức giảm lactose (khi có chỉ định).
Nên tránh: Thực phẩm nhiều đường, nhiều chất béo, nước giải khát công nghiệp, thực phẩm giàu xơ không tan khó tiêu (măng, rau cần, ngô, đỗ).
3. Khi nào cần đưa trẻ đi khám hoặc cấp cứu?
Cha mẹ cần theo dõi sát và đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm:
Trẻ dưới 6 tháng tuổi, hoặc trẻ dưới 1 tháng tuổi đi tiêu 3 đợt/ngày.
Bị tiêu chảy kéo dài 3 ngày hoặc đi tiêu 4 lần trong 8 giờ.
Có triệu chứng mất nước, sốt dai dẳng, đau bụng kéo dài 2 giờ, nôn ói liên tục không uống được dịch.
Nôn ra dịch màu xanh/vàng có máu, phân có máu.
Không đi tiểu trong 6 giờ (trẻ sơ sinh) hoặc 12 giờ (trẻ nhỏ).
4. Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm
Để ngăn chặn sự lây lan của vi-rút, vi khuẩn gây bệnh trong gia đình:
Rửa tay bằng xà phòng thường xuyên trước khi ăn, chuẩn bị thức ăn, sau khi đi vệ sinh và thay tã cho bé.
Vệ sinh sạch sẽ nhà vệ sinh, gọt vỏ/rửa sạch rau củ quả, tuyệt đối không cho trẻ ăn hải sản sống hoặc chưa nấu chín.
Chủ động tiêm/uống vắc-xin Rotavirus để phòng ngừa tiêu chảy cấp do Rotavirus.
Lời khuyên: Tiêu chảy cấp ở trẻ em hoàn toàn có thể kiểm soát an toàn tại nhà nếu được bù nước đúng cách và duy trì dinh dưỡng hợp lý. Tuy nhiên, cha mẹ tuyệt đối không chủ quan và cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ ngay khi có các dấu hiệu bất thường.
