Tiểu đường thai kỳ: Nguyên nhân, biến chứng và cách phòng ngừa

Tiểu đường thai kỳ là bệnh tiểu đường được chẩn đoán lần đầu tiên trong thời kỳ mang thai.

Giống như các loại bệnh tiểu đường khác, tiểu đường thai kỳ ảnh hưởng đến cách các tế bào của bạn sử dụng đường (glucose). Tiểu đường thai kỳ gây ra lượng đường trong máu cao có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn và thai nhi.

Tiểu đường thai kỳ là gì?

Ai dễ mắc tiểu đường thai kỳ?

Tiểu đường thai kỳ diễn ra một cách thầm lặng

Tiểu đường thai kỳ là một loại bệnh tiểu đường bắt đầu trong thời kỳ mang thai. Nếu bạn bị tiểu đường thai kỳ, cơ thể bạn không thể sử dụng đường đúng cách. Điều này dẫn đến lượng đường trong máu cao hơn bình thường, có thể không tốt cho sức khỏe của cả bạn và em bé.

Vì bệnh tiểu đường thai kỳ là một tình trạng xảy ra trong thai kỳ, nó không giống như bệnh tiểu đường đã có từ trước thai kỳ của bạn.

Theo MayoClinic, cứ 8 phụ nữ ở Úc thì có 1 người mắc bệnh tiểu đường thai kỳ, thường vào khoảng tuần 24 đến tuần 28 của thai kỳ, mặc dù nó có thể xảy ra sớm hơn. May thay, trong thời gian mang thai, bạn có thể kiểm soát bệnh tiểu đường thai kỳ bằng cách ăn các thực phẩm lành mạnh, tập thể dục và nếu cần, dùng thuốc. Kiểm soát lượng đường trong máu có thể giữ cho bạn và thai nhi khỏe mạnh, ngăn ngừa các biến chứng khi sinh.

Dấu hiệu tiểu đường thai kỳ có dễ nhận biết không?

Hầu hết thời gian, bệnh tiểu đường thai kỳ không gây ra các dấu hiệu hoặc triệu chứng đáng chú ý. Khát nước và đi tiểu thường xuyên hơn là những triệu chứng có thể xảy ra.

Khi nào đến gặp bác sĩ nếu nghi ngờ bị tiểu đường thai kỳ?

Nếu có thể, hãy đi khám tiền sản, để nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn có thể kiểm tra nguy cơ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ cùng với sức khỏe tổng thể của bạn. Sau khi bạn mang thai, bác sĩ sẽ xét nghiệm tiểu đường thai kỳ, kiểm tra bệnh tiểu đường thai kỳ cho bạn như một phần của quá trình chăm sóc trước khi sinh.

Nếu bạn phát triển bệnh tiểu đường thai kỳ, bạn có thể cần kiểm tra sức khỏe thường xuyên hơn, đặc biệt trong ba tháng cuối của thai kỳ.

Nguyên nhân của tiểu đường thai kỳ là gì?

Các nhà nghiên cứu vẫn chưa biết lý do tại sao một số phụ nữ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ và những người khác thì không. Cân nặng dư thừa trước khi mang thai thường đóng một vai trò nào đó.

Khi bạn mang thai, nhau thai của bạn sản xuất hormone để giúp em bé phát triển. Những hormone này cũng ngăn chặn hoạt động của insulin trong cơ thể bạn (được gọi là kháng insulin). Phụ nữ cần lượng insulin gấp 2 đến 3 lần khi mang thai.

Nếu bạn đã bị kháng insulin, cơ thể của bạn có thể không thể đối phó với nhu cầu insulin tăng thêm này. Điều đó sẽ dẫn đến lượng đường trong máu quá cao.

Các yếu tố rủi ro là gì?

Bạn có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ cao hơn nếu bạn:

• Tăng quá mức cân nặng hợp lý hoặc tăng quá nhiều cân trong nửa đầu của thai kỳ
• Trên 35 tuổi
• Có tiền sử gia đình mắc bệnh tiểu đường loại 2
• Bị hội chứng buồng trứng đa nang
• Đã từng sinh bé nặng ký trước đây
• Đang dùng một số loại thuốc chống rối loạn tâm thần hoặc thuốc steroid
• Không hoạt động thể chất
• Bị tiền tiểu đường
• Từng bị tiểu đường thai kỳ trong lần mang thai trước.

Làm thế nào để chẩn đoán bệnh tiểu đường thai kỳ?

Bị tiểu đường thai kỳ sẽ làm tăng nguy cơ sản giật và tiền sản giật

Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) khuyến khích các bác sĩ tầm soát các dấu hiệu của bệnh đái tháo đường thai kỳ đối với phụ nữ mang thai.

Xét nghiệm tiểu đường thai kỳ tuần bao nhiêu? Nếu bạn không biết tiền sử mắc bệnh tiểu đường và lượng đường trong máu bình thường khi bắt đầu mang thai, bác sĩ có thể sẽ sàng lọc bạn về bệnh tiểu đường thai kỳ khi bạn mang thai được 24 đến 28 tuần.

1. Kiểm tra thử thách glucose

Một số bác sĩ có thể bắt đầu với một bài kiểm tra thử thách glucose.

Bạn sẽ uống dung dịch glucose. Sau 1 giờ, bạn sẽ nhận được xét nghiệm máu. Nếu lượng đường trong máu của bạn cao, bác sĩ có thể thực hiện xét nghiệm dung nạp đường uống trong 3 giờ. Đây được coi là thử nghiệm hai bước.

Một số bác sĩ bỏ qua hoàn toàn bài kiểm tra thử thách glucose và chỉ thực hiện bài kiểm tra dung nạp glucose trong 2 giờ. Đây được coi là thử nghiệm một bước.

2. Kiểm tra một bước

Bác sĩ sẽ bắt đầu bằng cách kiểm tra lượng đường trong máu lúc đói của bạn.

Họ sẽ yêu cầu bạn uống một dung dịch có chứa 75 gram carbohydrate; kiểm tra lại lượng đường trong máu của bạn sau 1 giờ và 2 giờ; có thể chẩn đoán bạn bị tiểu đường thai kỳ nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

• Mức đường huyết lúc đói lớn hơn hoặc bằng 92 miligam trên decilit (mg/dL)
• Mức đường huyết trong 1 giờ lớn hơn hoặc bằng 180 mg/dL
• Mức đường huyết trong 2 giờ lớn hơn hoặc bằng 153 mg/dL.

3. Kiểm tra hai bước

Đối với bài kiểm tra hai bước, bạn sẽ không cần phải nhịn ăn.

Họ sẽ yêu cầu bạn uống một dung dịch có chứa 50 g đường và kiểm tra lượng đường trong máu của bạn sau 1 giờ.

Nếu tại thời điểm đó lượng đường trong máu của bạn dao động trong khoảng 130–140 mg/dL, bác sĩ có thể đề nghị xét nghiệm lần thứ hai vào một ngày khác.

Trong lần kiểm tra thứ hai, bác sĩ sẽ bắt đầu bằng cách kiểm tra mức đường huyết lúc đói của bạn để xem chỉ số tiểu đường thai kỳ.

Họ sẽ yêu cầu bạn uống một dung dịch có 100 g đường trong đó; kiểm tra lượng đường trong máu của bạn 1, 2 và 3 giờ sau đó; có thể chẩn đoán bạn bị tiểu đường thai kỳ nếu bạn có ít nhất hai trong số các giá trị sau:

• Mức đường huyết lúc đói lớn hơn hoặc bằng 95 mg/dL hoặc 105 mg/dL
• Mức đường huyết trong 1 giờ lớn hơn hoặc bằng 180 mg/dL hoặc 190 mg/dL
• Mức đường huyết trong 2 giờ lớn hơn hoặc bằng 155 mg/dL hoặc 165 mg/ L
• Mức đường huyết trong 3 giờ lớn hơn hoặc bằng 140 mg/dL hoặc 145 mg/dL.

Các biến chứng của tiểu đường thai kỳ là gì?

Bệnh tiểu đường thai kỳ không được kiểm soát cẩn thận có thể dẫn đến lượng đường trong máu cao. Lượng đường trong máu cao có thể gây ra các vấn đề cho bạn và thai nhi, bao gồm tăng khả năng phải sinh mổ

Các biến chứng có thể ảnh hưởng đến em bé

Nếu bạn bị tiểu đường thai kỳ, em bé của bạn có thể tăng nguy cơ:

• Cân nặng lúc sinh quá mức: Nếu lượng đường trong máu của bạn cao hơn mức tiêu chuẩn, nó có thể khiến thai nhi phát triển quá lớn. Trẻ sơ sinh rất lớn - nặng từ 4,1kg trở lên - có nhiều khả năng bị chèn ép trong ống sinh, bị chấn thương khi sinh hoặc cần sinh mổ.
• Sinh sớm (non tháng): Lượng đường trong máu cao có thể làm tăng nguy cơ chuyển dạ sớm và sinh trước ngày dự sinh. Hoặc có thể khuyến nghị sinh sớm vì em bé đã lớn.
• Khó thở nghiêm trọng: Trẻ sinh ra sớm có thể gặp phải hội chứng suy hô hấp - một tình trạng gây khó thở.
• Lượng đường trong máu thấp (hạ đường huyết): Đôi khi trẻ sơ sinh có lượng đường trong máu thấp ngay sau khi sinh. Những đợt hạ đường huyết nghiêm trọng có thể gây co giật cho bé. Cho ăn ngay và đôi khi truyền dung dịch đường tĩnh mạch có thể đưa lượng đường trong máu của em bé trở lại bình thường.
• Béo phì và bệnh tiểu đường loại 2 khi trưởng thành: Trẻ sơ sinh có nguy cơ cao mắc bệnh béo phì và bệnh tiểu đường loại 2 sau này khi lớn lên.
• Thai chết lưu: Bệnh tiểu đường thai kỳ không được điều trị có thể dẫn đến cái chết của em bé trước hoặc ngay sau khi sinh.

Các biến chứng có thể ảnh hưởng đến bạn:

Bệnh tiểu đường thai kỳ cũng có thể làm tăng nguy cơ:

• Cao huyết áp và tiền sản giật: Tiểu đường thai kỳ làm tăng nguy cơ cao huyết áp, cũng như tiền sản giật.
• Sinh mổ (mổ đẻ): Bạn có nhiều khả năng sinh mổ nếu bạn bị tiểu đường thai kỳ.
• Bệnh tiểu đường trong tương lai: Nếu bạn bị tiểu đường thai kỳ, bạn có nhiều khả năng mắc lại bệnh này trong lần mang thai tiếp theo.

Có phòng ngừa tiểu đường thai kỳ được không?

Không có gì đảm bảo khi nói đến việc ngăn ngừa bệnh tiểu đường thai kỳ - nhưng bạn càng có nhiều thói quen lành mạnh trước khi mang thai thì càng tốt. Nếu bạn đã bị tiểu đường thai kỳ, những lựa chọn lành mạnh này cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh này lần nữa trong những lần mang thai sau này hoặc phát triển bệnh tiểu đường loại 2 trong tương lai.

Theo dõi mức đường huyết của bạn

Để bảo vệ sức khỏe thai kỳ, mẹ cần sàng lọc bị tiểu đường thai kỳ từ tuần 24-28

Nhân viên y tế sẽ cung cấp cho bạn một phạm vi mục tiêu cho mức đường huyết của bạn. Bạn sẽ cần phải kiểm tra những điều này ở nhà khi bạn đang mang thai.

Một chế độ ăn uống lành mạnh

Tuân theo một kế hoạch ăn uống lành mạnh là điều quan trọng trong việc kiểm soát bệnh tiểu đường thai kỳ. Thường xuyên ăn một lượng nhỏ và cố gắng không tăng quá nhiều cân.

Một chế độ ăn uống lành mạnh cho phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ bao gồm:

• Một loại carbohydrate trong mỗi bữa ăn chính và bữa ăn nhẹ (chia lượng carbohydrate của bạn qua 3 bữa ăn nhỏ và 2 đến 3 bữa ăn nhẹ mỗi ngày)
• Nhiều loại thực phẩm có chứa các chất dinh dưỡng bạn cần trong thai kỳ
• Thực phẩm giàu chất xơ
• Tránh thực phẩm và đồ uống chứa nhiều đường
• Hạn chế chất béo, đặc biệt là chất béo bão hòa

Vận động

Tập thể dục trước và trong khi mang thai có thể giúp bảo vệ bạn khỏi phát triển bệnh tiểu đường thai kỳ. Mục tiêu là 30 phút hoạt động vừa phải vào hầu hết các ngày trong tuần.

Bắt đầu mang thai ở mức cân nặng hợp lý

Nếu bạn dự định mang thai, giảm cân trước có thể giúp bạn có một thai kỳ khỏe mạnh hơn, đặc biệt khi có dấu hiệu tiểu đường thai kỳ 3 tháng cuối. Tập trung vào việc thực hiện những thay đổi lâu dài đối với thói quen ăn uống có thể giúp bạn vượt qua thai kỳ, chẳng hạn như ăn nhiều rau và trái cây.

Đừng tăng cân hơn mức khuyến nghị

Tăng cân khi mang thai là điều điển hình và tốt cho sức khỏe. Nhưng tăng cân quá nhanh quá nhanh có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ. Tham khảo thêm về tiểu đường thai kỳ nên ăn gì

Tiểu đường thai kỳ có nguy hiểm không?

Chuyển dạ và sinh nở

Nếu bạn bị tiểu đường, bạn nên sinh con với sự hỗ trợ của đội phụ sản do chuyên gia tư vấn tại bệnh viện phụ trách.

Sau khi sinh

Em bé của bạn sẽ cần được theo dõi đặc biệt sau khi sinh vì mức đường huyết của chúng có thể quá thấp trong một thời gian. Để kiểm tra, nhân viên y tế sẽ đxét nghiệm máu chọc vào gót chân từ 2 đến 4 giờ sau khi sinh.

Cho trẻ bú càng sớm càng tốt sau khi sinh (trong vòng 30 phút) để giúp giữ lượng đường trong máu của trẻ ở mức an toàn.

Nếu lượng đường trong máu của bé không thể được giữ ở mức an toàn, bé có thể cần được chăm sóc thêm. Bé có thể được uống thuốc nhỏ giọt để tăng lượng đường trong máu.

Nếu bạn bị tiểu đường thai kỳ, bạn có thể ngừng tất cả các điều trị sau khi sinh. Bạn nên được làm xét nghiệm để kiểm tra lượng đường huyết trước khi về nhà và khi khám sau khi sinh 6 tuần. Bạn cũng nên được tư vấn về chế độ ăn uống và tập thể dục.

Bạn cũng nên thường xuyên kiểm tra bệnh tiểu đường loại 2 hàng năm nếu bạn đang có kế hoạch mang thai khác hoặc nếu bạn cảm thấy không khỏe.

Việc cho con bú sữa mẹ được khuyến khích cho những phụ nữ đã từng bị tiểu đường thai kỳ vì nó giúp điều chỉnh cả cân nặng của bạn và cân nặng của thai nhi.

Không thể ngăn ngừa hoàn toàn bệnh tiểu đường thai kỳ. Tuy nhiên, áp dụng các thói quen tăng cường sức khỏe có thể giúp giảm nguy cơ phát triển tình trạng bệnh. Nếu bạn đang mang thai và có một trong những yếu tố nguy cơ của bệnh tiểu đường thai kỳ, hãy cố gắng ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng và tập thể dục thường xuyên. Nếu bạn đang có kế hoạch mang thai và bạn đang thừa cân, hãy cân nhắc việc chuẩn bị cho thai kỳ. Các mẹ thắc mắc về xét nghiệm tiểu đường thai kỳ bao nhiêu tiền, không xét nghiệm tiểu đường thai kỳ có sao không, mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ nên ăn gì, thực đơn cho bà bầu bị tiểu đường thai kỳ, tiểu đường thai kỳ ăn gì để con tăng cân,cách thử tiểu đường thai kỳ tại nhà.. có thể tham khảo các bài viết liên quan phía dưới.

Xem thêm bài gốc tại:

https://www.healthline.com/health/gestational-diabetes#preventionhttps://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gestational-diabetes/symptoms-causes/syc-20355339

Xem thêm bài viết liên quan:

Thời điểm bổ sung Omega 3 cho bà bầu tốt nhất

Tầm quan trọng của magnesium đối với mẹ bầu và thai nhi trong cả thai kỳ

Những lưu ý khi dùng vitamin tổng hợp Blackmore cho bà bầu