Cho con làm điều này khi vừa mới chào đời: lợi, béo, bổ đủ đường, các mẹ học hỏi nè!
Hôm nọ em đi thăm nhỏ bạn sinh em bé ở bệnh viện Từ Dũ, và bắt gặp những hình ảnh siêu dễ thương, xúc động muốn khóc luôn vậy á. Không uổng công em nhịn đói buổi trưa không kịp ăn gì, chạy qua bệnh viện để gặp 2 mẹ con luôn.
Vì bạn sinh thường nên em gặp được liền 2 mẹ con sau 1h em bé chào đời. Đập vào mắt em là hình ảnh em bé đang nằm trên ngực mẹ và ti say sưa, mắt còn nắm chặt, chỉ hai má là chuyển động liên tục. Em mừng cho hai mẹ con vì em bé đã được uống trọn 24 giờ vàng sữa non của mẹ. Em hào hứng vô cùng vì lần đầu tiên bắt gặp ngoài đời hình ảnh được gọi là skin to skin – da tiếp da. Bạn em nói “Nay đi sinh đều được như vậy, nếu các mẹ yêu cầu, không thì các bác sĩ, y tá cũng gợi ý mẹ chọn phương pháp này vì có rất nhiều lợi ích cho cả mẹ và bé”.
Em xin bạn em được một tấm hình phút giây thần thánh này, nhưng bạn em không cho chia sẻ đâu nên em tạm giữ lại cho riêng mình. Chỉ là em mê phương pháp này quá, và sáng nay lại gặp tin vui về một mẹ sinh mổ con lần 3, hai lần đầu của chị là sinh thường và sinh mổ, đã có một notes rất dài trên Facebook dành cho các mẹ quan tâm đến phương pháp sinh mổ, các vấn đề liên quan đến hậu sản, đặc biệt là phương pháp skin to skin. Em chia sẻ lại để các mẹ có thêm hiểu biết về phương pháp này, em bảo đảm chỉ có lợi và vui vẻ sung sướng thôi.
- Về da tiếp da: Mình không biết khoa thường thế nào, nhưng khoa Vip PSHN là được da tiếp da 100% dù bạn sinh thường hay sinh mổ. Tuy nhiên bạn chỉ được da tiếp da nếu em bé có sức khoẻ bình thường, chỉ cần khi bắt con bác sỹ cảm thấy con tím tái, con nuốt phải phân xu, con có dấu hiệu khác thường... thì họ sẽ không cho da tiếp da mà đưa bé đi xử lý sớm để giữ an toàn cho bé. Do đó, bạn hãy tâm sự nhẹ nhàng với bác sỹ mong muốn được da tiếp da nhưng nếu điều đó không xảy ra, bạn cũng đừng buồn hay nuối tiếc, hãy nghĩ rằng miễn con khoẻ mạnh về bên mình là tốt rồi, mẹ có cả đời để bù đắp cho con cơ mà!
- Khi da tiếp da, em bé sẽ tranh thủ tìm ti mẹ mút mát, đó là khi bé được tráng ruột sữa non, vì sữa non đã có sẵn trong ti mẹ trong quá trình mang thai rồi. Bạn có thể chuẩn bị sẵn sữa non rồi lót tay y tá chút tiền nhờ họ cho con bạn bú sữa này trong thời gian chờ bạn nằm ở phòng hậu phẫu. Tuy nhiên, trường hợp bé phải bú sữa công thức mình nghĩ cũng bình thường, bạn đừng cực đoan hoá cho mệt, nên biết lợi ích của sữa mẹ chứ không nên biến mình giống như thành viên của hội sữa mẹ. Thực tế em bé cần được bú no khi ra đời, nếu không bé sẽ gào khóc thảm thiết, việc nói bé có thể nhịn đói 24h chờ sữa mẹ chỉ có ở lý thuyết mà thôi :)
- Khi hai mẹ con được về phòng với nhau, bạn hãy cố gắng cho bé mút ti mẹ luôn, lúc này bạn không có nhiều sữa nhưng sữa non vẫn có nên bé sẽ mút ngon lành thôi. Bé nhà mình cho ngậm ti mẹ là mút lấy mút để 2 tiếng liền, vừa ngủ vừa mút, mình cố gắng nằm nghiêng ôm con cho con mút khi nào mỏi miệng mới thôi. Con mút sữa non xong mà trằn trọc mình mới dặm thêm 20ml sữa ngoài cho con no. Ngày đầu mình dặm thêm sữa ngoài 5 lần, ngày thứ hai sữa về nên mình đủ sữa cho con bú luôn. Mình không sống cực đoan nên không nhất thiết ép buộc con chỉ được bú mẹ, mình cố gắng cho con bú mẹ nhưng nếu sữa mẹ không đủ thì con bú ngoài cũng chẳng sao.
- Sinh mổ mẹ bị tiêm kháng sinh con vẫn bú mẹ bình thường nên các bạn đừng lo lắng nha. Ở khoa D5 các bác sỹ rất ý thức tầm quan trọng của sữa mẹ, có bác sỹ già già mập mập nhìn rất phúc hậu sáng nào cũng đi khám cho bé, bác sỹ này luôn khuyến khích mẹ cho bé bú nhiều để sữa nhanh về, nhanh co dạ con và tống hết sản dịch ra ngoài. Các y tá ở đây dặn các mẹ hạn chế cho con uống sữa công thức và không nên dùng bình sữa mà chỉ đút thìa trong thời gian mẹ chưa có sữa, họ sợ con quen núm ti bình sẽ bỏ không chịu ti mẹ nữa.
- Sau mổ bạn có thể ăn cháo luôn ngày đầu và ăn cơm ngày thứ hai, kể cả khi bạn chưa xì hơi được. Anh Vinh nói rằng mổ đẻ chỉ can thiệp ở dạ con chứ không can thiệp vào ruột nên các mẹ không cần chờ xì hơi mới ăn, mổ ruột thừa mới phải chờ xì hơi. Ngoài cơm cháo thì ở đây bác sỹ luôn yêu cầu các mẹ ăn nhiều chuối, như bác sỹ của mình yêu cầu mình ăn một lúc 3 quả chuối để tốt cho hệ tiêu hoá, chuối cũng có nhiều dinh dưỡng cần thiết cho mẹ sau sinh nữa.
- Sau mổ, bữa đầu mình ăn cháo, uống curcumin, ngày hôm sau ăn cơm canh xương sườn hầm với củ dền, khoai tây và củ sen cho bổ máu, uống tiếp curcumin, ăn chuối, củ đậu để giải khát. Chỉ kiêng đồ chua và tanh, mình thấy ăn canh củ dền ngon mà sữa nhanh về nữa, các bạn thử xem sao nhé.
- Nếu con bị vàng da sinh lý, bạn nên kiêng ăn nghệ, cà rốt, đu đủ... cho đến khi con khỏi mới được ăn, y tá dặn như thế.
Ngoài ra, em copy thêm cho các mẹ một chia sẻ rất hữu ích khác cũng về phương pháp skin to skin (da kề da), tráng ruột cũng như nuôi con bằng sữa mẹ những ngày đầu sau sinh của chị Hoàng Thùy Trang, mẹ bé Tiara.
“MỚI SINH
Những ngày qua có rất nhiều mẹ inbox mình hỏi về kinh nghiệm skin to skin (phương pháp da kề da), tráng ruột cũng như nuôi con bằng sữa mẹ những ngày đầu sau sinh. Mình sẽ chia sẻ câu chuyện bé Tiara lúc ra đời được skin to skin và bú mẹ ra sao để các mẹ tham khảo, vì mình thấy những mẹ hỏi mình có nhiều mẹ sắp sinh rùi.
Skin to skin mình đã biết đến từ trước, vì khi mình theo khám ở Singapore, tại phòng chờ, siêu âm hay phòng monitoring đều có poster về skin to skin cho các mẹ xem và học hỏi, bao gồm tác dụng, hướng dẫn cách thực hiện kèm hình ảnh. Tuy nhiên mình không sinh ở Singapore mà về Việt Nam sớm nên không được cập nhật họ tuyên truyền nuôi con bằng sữa mẹ ra sao, phải nói là mù tịt chả biết gì cả. Cho đến tháng thứ năm của thai kì mình download tài liệu của hội betibuti về đọc, đọc xong thì thấy tất cả thứ mình cần tìm đây rồi, không phải tìm ở đâu khác nữa. Tháng thứ 7 mình đọc lại lần nữa, trước khi sinh đọc lại lần thứ 3, về Việt Nam thấy các chị em bạn bè thân đều đọc tài liệu này và thực hiện theo nên mình cũng tự tin và phấn khởi hơn.
Do sợ khi sinh em bé chả may không có sữa non tráng ruột nên tuần 39 mình bắt đầu cố gắng hút sữa non ra xilanh (mình cũng sợ cơn co tử cung sớm nên tuần 39 mới làm), một ngày mình làm 3-4 lần. Ban đầu nản lắm các mẹ ạ, mình nhớ lần đầu tiên matxa ngực chán chê (phương pháp matxa cũng theo tài liệu betibuti các mẹ nhé), sau đó thì hì hục mãi mà sữa chưa tráng nổi đáy xilanh, lại còn làm đổ hết vì không có kinh nghiệm mà tiếc đứt cả ruột. Nhưng chỉ hai ba lần sau sữa nhiều hơn rõ rệt luôn, ngày thứ 3 làm mình đã thu được gần 2ml cho một bên ngực. Xilanh các mẹ mua về rút kim tiêm ra trước khi hút, sau khi hút các mẹ lại đóng kim tiêm vào cho chắc, cất vào túi hoặc hộp đậy chặt, để vào ngăn mát tủ lạnh, bao giờ hút tiếp lại lấy ra, mình thì tròn một ngày hút mình sẽ cấp đông xilanh đó luôn, ghi lại ngày hút trên xilanh.
Tuy nhiên rất may là khi mình hỏi ekip mổ về vấn đề skin to skin sau sinh và tráng ruột sữa non thì được biết bệnh viện có một bác sĩ sơ sinh sẽ giúp mình làm. Ngay sau khi con được lau rửa và mẹ về phòng hậu phẫu, bác sĩ đặt em bé trên ngực mẹ, giúp em tìm bú. Một tay mẹ vẫn đang cắm ống truyền ôm nhẹ em, một tay mẹ giữ bầu ngực để ko bị đè vào mũi em. Có lẽ do kích sữa từ trước nên sữa non mình rất nhiều cả hai bên, em bé skin to skin và bú suốt 2 tiếng trong phòng hậu phẫu cho đến cả khi 2 mẹ con được đẩy về phòng riêng như ảnh ở dưới đây ạ. Em bú mút rất say sưa hạnh phúc và cũng rất ấm áp vì cơ thể mẹ sưởi ấm em, giúp em quen hơn với môi trường mới lạ lẫm. Được một lúc mẹ phải bỏ tay ôm em ra vì thấy mông em toát cả mồ hôi, ấm áp lắm ạ. Có mẹ hỏi mình dây rốn của em bé có chọc vào mẹ khó chịu ko, thì trả lời là mình chả cảm nhận được dây rốn của con lúc đấy, nên các mẹ đừng lo nhé.
Về chuyện cho con bú đối với các mẹ đẻ mổ, vì vết thương đau nên sau khi mổ y tá tập cho mẹ con mình bú nằm, bên này cạn sữa thì mình nhờ chồng bế con sang bên kia để tiếp tục bú, chứ bụng vừa mổ không ngồi ôm con bú được rất đau và mỏi.
Tuy nhiên sữa non mình sau 1 ngày đầu tiên là cạn. Sữa mẹ chính thức chưa về, khi mình thử lấy tay nặn thì chỉ nhỏ giọt. Ngày thứ hai sau mổ là ngày khủng hoảng của hai mẹ con. Bé con bú rất lâu, 1 tiếng một bên mà cứ dứt ra là khóc vì vẫn đói, nhìn con khóc mà thắt hết cả ruột. Mình hâm sữa non trong xilanh, rồi dùng sữa của Kẹo, thì y tá trong Vinmec bắt gặp.
Em ấy hỏi: “Sao chị lại không cho em ti nữa?”. Mình nói: “Sữa chị chưa về, chị sợ em bé đói”. Em ấy lại hỏi: “Tại sao mà chị biết chị không có sữa, chị cứ phải kiên trì cho em bú thì sữa mới về”. Thế là em ấy lại đặt Tiara lên giường cho bú mẹ. Ngày hôm đó rất dài, vì ít sữa nên em bé nút mạnh, bú lâu, mình thì chưa cho con bú đúng khớp ngậm, sau bao tiếng con bú, một bên ngực mình đau buốt tới óc luôn, sưng lên mà vẫn cố nghiến răng nghiến lợi cho em bú.
Sáng hôm sau sữa về, bác sĩ kiểm tra và bảo mẹ Trang nhiều sữa quá, nãy giờ bác đi khám 5,6 mẹ thì cháu là nhiều sữa nhất, cố gắng cho con bú mẹ hoàn toàn nhé! Vậy là giai đoạn khó khăn nhất cuối cùng cũng qua. Các cô y tá thì nói Tiara là một em bé kiên trì, vì cả ngày hôm trước bú mẹ miệt mài cật lực dù sữa ít tẹo teo, nên khi sữa về mẹ phải cám ơn Tiara mới đúng.
Những ngày sau đó mình cho em bú trực tiếp bên ngực không bị sưng đau, còn bên kia do quá đau buốt nên 3-4 tiếng mình lại matxa và dùng tay vắt sữa ra. Tương tự như hồi vắt vào xilanh, những lần đầu chỉ được 10ml-15ml, nhưng càng về sau càng nhiều, lên đến 100-120ml một bên cữ buổi sáng. Trong tài liệu nói quả không sai, sữa mẹ khi em bé càng bú nhiều và mình vắt ra cạn thì sẽ sản xuất nhiều liên tục. Giờ thì mình đã lành lại và em bé bú được cả 2 bên, ngày mình hút 2-3 lần để tập cho em ti bình cữ buổi đêm nên trộm vía giờ em ti được cả ti mẹ và ti bình bình thường.
Mình chúc các mẹ sẽ thành công trong việc nuôi con bằng sữa mẹ, thực ra mình là người may mắn vì quá trình làm mẹ sữa không quá khó khăn. Nhưng mình biết nhiều chị còn đáng khâm phục hơn nhiều khi bản thân không khoẻ, không có sữa nhưng cứ 2-3 tiếng lại còng lưng ngồi vắt sữa cho con cho đến một ngày sữa đầy tràn tủ lạnh. Mình nhớ bác sĩ sơ sinh có hỏi mình về xilanh sữa, mình cười bảo em cố gắng nuôi con sữa mẹ hoàn toàn ạ! Bác sĩ mới nói, thực ra vấn đề không phải là cố gắng, mà là em cứ tự tin mình sẽ làm được nhé!
Các mẹ cứ tự tin rằng mình sẽ làm được nhé!
Em tặng các mẹ vài bức ảnh da tiếp da tuyệt đẹp của các mẹ khác em sưu tầm được:
