Transistor (bóng bán dẫn) là linh kiện điện tử chủ động dùng để điều khiển và khuếch đại dòng điện. Đây là nền tảng của hầu hết thiết bị điện tử hiện đại như CPU, smartphone hay hệ thống AI.
Cấu tạo cơ bản:
- Base (B): cực điều khiển
- Collector (C): cực thu dòng
- Emitter (E): cực phát dòng
Phân loại chính:
- BJT (transistor lưỡng cực): hoạt động bằng dòng điện
- MOSFET (transistor hiệu ứng trường): điều khiển bằng điện áp, phổ biến trong vi mạch
Nguyên lý hoạt động:
- Chế độ công tắc: bật/tắt (0 – 1)
- Chế độ khuếch đại: dòng nhỏ điều khiển dòng lớn
Ứng dụng thực tế:
- Vi xử lý (CPU, GPU)
- Khuếch đại âm thanh
- Mạch cảm biến
- Điều khiển công suất (biến tần, thiết bị điện)

