Cán nền là một trong những công đoạn đòi hỏi tính tỉ mỉ và độ chính xác cao nhất trong chuỗi công việc hoàn thiện một ngôi nhà. Để lớp vữa cán nền đạt được độ phẳng tuyệt đối, không bị rạn nứt hay bong rộp sau khi lát gạch hoặc sàn gỗ, khâu chuẩn bị vật tư và dụng cụ đóng vai trò quyết định. Bên cạnh việc xác định một tỷ lệ trộn vữa cán nền chuẩn kỹ thuật, việc xử lý bề mặt sàn bê tông thô trước khi cán cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng kết dính của lớp vữa mới.
Các loại vật tư cốt lõi cần chuẩn bị trước khi thi công
Để tạo ra một lớp vữa cán nền chất lượng cao, các vật liệu đầu vào cần được tuyển chọn và kiểm tra kỹ lưỡng theo các tiêu chí xây dựng nghiêm ngặt:
Xi măng: Nên ưu tiên sử dụng các dòng xi măng poóc lăng hỗn hợp thông dụng như PCB30 hoặc PCB40 từ các thương hiệu uy tín. Xi măng phải còn trong hạn sử dụng, bao gói nguyên vẹn, không bị ẩm ướt hay có hiện tượng vón cục cứng bên trong.
Cát sạch: Loại cát tốt nhất cho công tác cán nền là cát hạt trung hoặc hạt mịn đã qua sàng lọc. Cát không được lẫn bùn đất, rác hữu cơ, mùn cưa hay vỏ sò vì chúng sẽ làm suy giảm nghiêm trọng liên kết của vữa. Nếu cát quá bẩn, bạn bắt buộc phải rửa sạch và phơi khô trước khi trộn.
Nước trộn: Chỉ sử dụng nước sạch sinh hoạt, không dùng nước thải, nước nhiễm mặn, nhiễm phèn hoặc nước ao hồ tù đọng chứa nhiều tạp chất hữu cơ. Nước bẩn sẽ làm thay đổi thời gian đông kết của xi măng và làm giảm tuổi thọ của nền sàn.
Chất liên kết hỗ trợ (Hồ dầu hoặc Latex): Để lớp vữa mới bám chặt vào cốt nền bê tông cũ, bạn cần chuẩn bị thêm xi măng nguyên chất để hòa thành hồ dầu, hoặc tốt hơn là sử dụng các chất kết nối chuyên dụng gốc Acrylic hoặc Latex pha với nước.
Bộ dụng cụ chuyên dụng không thể thiếu của thợ xây
Một người thợ lành nghề không thể làm nên một bề mặt sàn phẳng mịn nếu thiếu đi sự hỗ trợ của các dụng cụ đo đạc và thi công chuyên dụng dưới đây:
Máy cân bằng laser: Thiết bị này giúp xác định cao độ chuẩn xác tuyệt đối của cốt sàn trên toàn bộ diện tích phòng, loại bỏ hoàn toàn các sai số so với việc dùng ống ti-ô nước truyền thống.
Thước tầm bằng nhôm: Thường dùng loại thước nhôm hộp có chiều dài từ 1.5 mét đến 3.0 mét để gạt phẳng mặt vữa theo các mốc ghém đã định sẵn. Thước nhôm phải thẳng tuyệt đối, không bị cong vênh hay móp méo.
Bàn xoa và bay thép: Sử dụng để xoa mịn bề mặt vữa sau khi gạt phẳng, giúp đóng kín các lỗ rỗng li ti trên bề mặt và tạo độ láng mịn cần thiết.
Dây rọi và thước dây: Dùng để căn chỉnh và kéo dây định vị các hàng mốc ghém trên sàn.
Thùng đong vật liệu (thùng sơn 18 lít): Đây là công cụ đo lường thực tế nhất tại hiện trường, giúp kiểm soát chính xác tỷ lệ trộn vữa cán nền mà không cần dùng đến bàn cân phức tạp.
Quy trình dọn dẹp và xử lý bề mặt sàn bê tông thô
Sự liên kết giữa lớp vữa cán nền mới và lớp bê tông sàn cũ là vô cùng quan trọng. Nếu hai lớp này không dính chặt vào nhau, sàn nhà sau một thời gian sử dụng sẽ bị hiện tượng phồng rộp và phát ra tiếng kêu "bộp bộp" rất khó chịu dưới chân.
Bước 1: Vệ sinh bề mặt triệt để
Dùng chổi quét, máy hút bụi hoặc vòi xịt nước áp lực cao để loại bỏ toàn bộ bụi bẩn, cát thừa, vôi vữa rơi vãi từ công đoạn xây tô trước đó. Nếu trên mặt sàn có bám dính dầu mỡ, hóa chất hoặc rêu mốc, phải dùng bàn chải sắt hoặc máy mài sàn để đánh sạch hoàn toàn cho lộ ra lớp bê tông thô rắn chắc.
Bước 2: Đục tẩy các vị trí lồi lõm
Sử dụng búa và đục sắt để loại bỏ các mảng vữa thừa bám chặt trên sàn bê tông. Với những vị trí bê tông bị lồi lên quá cao so với cốt thiết kế, cần phải mài phẳng bớt để đảm bảo lớp vữa cán nền sau đó đạt được chiều dày đồng đều tối thiểu (thường từ 2cm đến 5cm).
Bước 3: Tạo độ ẩm bảo hòa cho cốt nền
Trước khi cán vữa khoảng vài giờ, hãy dội nước sạch lên bề mặt sàn bê tông để gạch và bê tông hút đủ nước, đạt trạng thái bão hòa độ ẩm bề mặt. Việc này giúp ngăn chặn hiện tượng cốt sàn bê tông cũ hút hết nước của lớp vữa mới trát lên, khiến vữa bị khô nhanh và mất đi tính liên kết hóa học. Tuy nhiên, lưu ý không được để nước đọng lại thành từng vũng lớn trên sàn khi tiến hành cán vữa.
Phương pháp đong tỷ lệ trộn thực tế tại công trường
Tại hầu hết các công trình nhà dân dụng, việc tính toán theo khối lượng kilôgam thường gặp nhiều khó khăn do thiếu thốn trang thiết bị cân đo chuyên dụng. Do đó, phương pháp sử dụng thùng đong thể tích (loại thùng sơn 18 lít tiêu chuẩn) luôn được các nhà thầu ưu tiên áp dụng.
Để đạt được mác vữa cán nền 75 (loại mác vữa thông dụng nhất cho nhà ở) bằng dòng xi măng PCB40, công thức phối trộn chuẩn xác tại hiện trường được áp dụng như sau:
Xi măng: 1 bao (trọng lượng 50kg, tương đương thể tích khoảng 2 thùng sơn 18 lít).
Cát sạch: 10 thùng sơn 18 lít gạt bằng mặt.
Nước sạch: Dao động từ 1.5 đến 2.0 thùng sơn 18 lít (tương đương 27 đến 36 lít nước).
Khi tiến hành phối trộn, người thợ nên trộn khô cát và xi măng trước tối thiểu 3 lần đảo xẻng cho đến khi hỗn hợp có màu xám đều, không còn các vệt cát vàng hay vệt xi măng trắng riêng biệt. Sau đó, tạo một hố lòng chảo ở giữa đống cát xi măng khô, đổ từ từ khoảng 80% lượng nước đã chuẩn bị vào và đảo đều từ ngoài vào trong. Lượng nước còn lại sẽ được châm thêm dần dần dựa trên việc quan sát độ dẻo thực tế của mẻ vữa.
Công tác chuẩn bị chu đáo từ khâu chọn lọc vật liệu, dọn dẹp mặt bằng thi công cho đến việc tuân thủ nghiêm ngặt tỷ lệ trộn vữa cán nền chính là chìa khóa vàng giúp bạn có được một mặt sàn hoàn hảo. Hãy luôn nhớ rằng sự cẩu thả ở bất kỳ bước chuẩn bị nào cũng có thể dẫn đến những hỏng hóc nghiêm trọng khó khắc phục về sau cho toàn bộ hệ thống sàn nhà của bạn.
