Con bị cận thị, với nhiều cha mẹ có thể không phải là vấn đề lớn nhưng nếu cận nặng, được cảnh báo có nguy cơ bị mù thì đó là vấn đề đáng quan ngại.
Lo lắng con mình có vấn đề về mắt, chị Miêu, một người mẹ ở Trịnh Châu, Hà Nam đã đưa con 1 tuổi đến bệnh viện khám. Đúng như những gì gia đình lo ngại, em bé dù chỉ mới 1 tuổi nhưng đã cận đến 600 và 650 độ.
Sau khi xem xét các yếu tố, nhận thấy bố mẹ đều là những người bị cận nặng, khoảng 600 độ, bác sĩ chẩn đoán bé mang gen cận thị nặng và gen cận thị bệnh lý.
Ảnh: new.qq
Khi nghe kết luận từ bác sĩ, vợ chồng chị Miêu rất lo lắng và buồn bã bởi con anh chị chỉ mới 1 tuổi.
Để giúp chị bớt lo về tình trạng thị lực của bé, bác sĩ có đề ra một loạt các biện pháp chống tăng độ cận cho mắt như hoạt động ngoài trời ít nhất 6 tiếng mỗi ngày; hạn chế tối đa đồ ăn, thức uống có đường nhân tạo, đeo kính cận thường xuyên... Về nhà, chị Miêu một mực tuân theo lời bác sĩ, chăm sóc con cẩn thận với hy vọng mọi chuyện sẽ được kiểm soát trong khả năng tốt nhất nhưng mọi thứ trước mắt chỉ khiến người mẹ thêm suy sụp
Gần đây, khi bé đã được 1 tuổi 10 tháng, có quay trở lại khám mắt. Kết quả đo được cho thấy trục mắt trái của cháu bé đã dài thêm 1,16mm, độ cận tăng thêm 1,5mm; ít nhất đã tăng thêm 100 độ.
Thấy mắt bé liên tục tăng độ cao như vậy, bác sĩ cũng nói ông hiếm khi thấy trường hợp nào mà tăng độ liên tục khi trẻ còn nhỏ tuổi như vậy. Riêng với tật cận thị bệnh lý, bác sĩ cho biết trong y học, đến nay vẫn chưa có cách nào tốt hơn để giải quyết vấn đề này.
Nhìn bác sĩ bất lực, chịf Miêu càng suy sụp bởi nếu cứ đà này, không chừng con chị sẽ phải sống trong cảnh mù lòa nếu không được phẫu thuật.
Thực tế, trẻ nhỏ mà cận nặng như vậy, còn có dấu hiệu tăng độ không ngừng thì thật sự rất đáng lo ngại.
Nhiều người đọc đến đây chắc chắn sẽ thắc mắc tại sao một đứa trẻ lại có độ cận lên đến 600 độ như vậy, liệu có nhầm lẫn nào trong cách viết như 6.00 độ thành 600 độ không. Nhưng không.
Thực chất đây là sự sai khác trong đơn vị đo và cách hiểu. Về tật cận thị, 100 độ ở Trung Quốc tương đương với tỷ lệ 1 đi ốp ở Việt Nam; 1 đi ốp ở Việt Nam tương đương với 1 độ. Như vậy, 600 độ tương đương với 6 độ theo cách hiểu thông thường. Còn cách gọi “độ” thì đều như nhau.
Với người lớn, cận 6 độ đã có thể xem là cận nặng, phải đeo kính dày. Nhưng đằng này, em nhỏ chỉ mới 1 tuổi thì mức độ cận như vậy thật sự không thể không quan tâm.
Sau khi thông tin về em bé 1 tuổi cận 600 độ, nhiều bố mẹ quan tâm đã đặt câu hỏi:
“1 tuổi, cận thị 600 độ chỉ có thể di truyền hay do nguyên nhân nào khác?”
“Cận thị có di truyền không? Vì lợi ích của bọn nhỏ, không thể xem nhẹ sức khỏe của mắt được.”
“Cận thị có di truyền không? Thời buổi này, cha mẹ làm việc trên máy tính nhiều, cận cũng nhiều thì con cái sinh ra sẽ thế nào, có bị di truyền không?”
Đáp lại những thắc mắc này, nhiều bố mẹ có ngay câu trả lời:
“Chồng tôi và tôi đều bị cận thị nặng. Bé nhà tôi 3,5 tuổi cũng cận thị 250 độ. Jiabao của tôi chỉ mới 3 tuổi rưỡi, được chẩn đoán cận thị 250 độ trong một lần khám sức khỏe ở trường mẫu giáo vào năm ngoái. Mặc dù cả hai vợ chồng tôi đều không bị cận thị bẩm sinh. Nhưng tôi thực sự rất trách mình đã truyền lại con tật về mắt này.”
“Cận thị nặng xuất hiện từ bé thực sự là do di truyền. Đứa con thứ hai của chị họ nhà tôi bị cận thị trước khi vào tiểu học!"
Một em nhỏ cận 800 độ quay lại video về chiếc kính cận của mình trước khi phẫu thuật chữa tật cận thị. Nguồn: bilibili
Trẻ nhỏ rất cần được chạy nhảy, vui đùa và khám phá mọi thứ xung quanh. Nếu trẻ cận thị phải mang mắt kính liên tục trong ngày sẽ hạn chế nhiều hoạt động vui chơi, học tập bổ ích. Bố mẹ phải chứng kiến con mình mới bé tí đã phải khổ sở vì mọi bất tiện do mang kính sẽ rất khó chịu trong lòng.
Sự thật là nếu bố và mẹ đều bị cận thị nặng bẩm sinh thì xác suất truyền sang con là 90%!
Nhưng nếu những bố mẹ có tật cận thị trong quá trình sinh hoạt thì liệu có truyền cho con không?
Câu trả lời còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Về mặt y học, cận thị được chia thành cận thị mắc phải và cận thị bệnh lý.
- Cận thị mắc phải (cận thị đơn thuần):
Mắc tật cận thị do các yếu tố môi trường và hành vi, chẳng hạn như đọc hoặc sử dụng thiết bị điện tử ở cự ly gần trong thời gian dài và thiếu các hoạt động ngoài trời.
Cận thị mắc phải có di truyền hay không phụ thuộc vào hai tình huống:
- Nếu cha mẹ bị cận thị dưới 600 độ thì khả năng con cái bị cận thị di truyền là tương đối thấp.
- Nếu cả bố và mẹ đều cận thị trên 600 độ thì khả năng di truyền cận thị cho con có thể lên tới trên 75%.
- Cận thị bệnh lý:
Đây là tật cận thị do các yếu tố bệnh lý khác gây ra (chẳng hạn như bất thường về cấu trúc bên trong nhãn cầu, các bệnh về mắt,…), và nói chung là cận thị nặng trên 600 độ.
Nguy cơ di truyền cao đối với cận thị bệnh lý:
- Nếu cả bố và mẹ đều bị cận thị bệnh lý thì con gần như khó tránh khỏi, tỷ lệ mắc bệnh cận thị lên tới 93%.
- Nếu bố hoặc mẹ bị cận thị bệnh lý thì tỷ lệ mắc bệnh của con là 45,6%.
Trường hợp con của chị Miêu kể trên là do bé mang gen cận thị bệnh lý từ cả cha lẫn mẹ nên xác suất di truyền cận thị trong trường hợp này lên tới 90%.
Ảnh: new.qq
Theo bài báo cáo Tầm nhìn Thế giới do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố năm 2020 thì:
- Cận thị ngày càng có xu hướng trẻ hóa
- Tỷ lệ cận thị của học sinh tiểu học và trung học là gần 40%
- Tỷ lệ cận thị ở thanh thiếu niên đứng đầu thế giới.
Thủ phạm gây cận thị ở trẻ em và thanh thiếu niên là do bẩm sinh chỉ một phần nhỏ, thủ phạm thực sự gây cận thị là:
- Sử dụng sản phẩm điện tử trong thời gian dài: Cha mẹ nuông chiều cho con xem phim hoạt hình hoặc tự chơi điện thoại di động từ bé mà không giới hạn thời gian. Tiếp xúc lâu dài với màn hình ánh sáng xanh sẽ khiến mắt khó chịu, khô rát, thậm chí ảnh hưởng đến thị lực về lâu dài.
- Sử dụng mắt không đúng cách: Đọc, viết trong thời gian dài không để cho mắt nghỉ hay xem tivi, chơi điện thoại ở cự ly gần trong thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ cận thị ở trẻ.
- Thiếu các môn thể thao ngoài trời: Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ em dành hơn một giờ mỗi tuần cho các hoạt động ngoài trời có thể giảm 2% nguy cơ cận thị, và ngược lại, nguy cơ này sẽ tăng lên.
- Yếu tố di truyền: Nếu cha hoặc mẹ bị cận thị, đứa trẻ có nguy cơ bị cận thị cao hơn. Nguy cơ thậm chí còn cao hơn nếu cả cha và mẹ đều bị cận thị.
Sớm phát hiện tật cận thị ở trẻ nhỏ bằng cách:
Quan sát, nếu thấy trẻ có những thói quen dưới đây, phải đưa trẻ đi khám mắt sớm:
- Hay nheo mắt
- Luôn luôn nhìn sát ở cự ly gần
- Vô thức nghiêng đầu
- Vô thức dụi mắt thường xuyên
- Chớp mắt nhiều hơn bình thường
- Khó phân biệt màu sắc.
Cha mẹ phải có trách nhiệm giới hạn thời gian con sử dụng các thiết bị ánh sáng xanh, phải biết rằng cận thị là một tật không thể chữa được bằng cách phương pháp thông thường và một khi bé đã bị cận thì phải tích cực cho trẻ điều trị.
