Cuối năm, lợi dụng nhu cầu tiêu dùng thực phẩm tăng cao những kẻ kinh doanh bất chính sẵn sàng dùng thủ đoạn để thu lợi, lừa dối người tiêu dùng. Chỉ trong vòng một tuần các cơ quan chức năng đã “bắt quả tang” hàng chục vụ vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP), và các sự cố này sẽ giúp người tiêu dùng tỉnh táo hơn khi mua sắm, vui Tết an toàn.



Các chuyên gia sửa “date”


Gần đây, tại TP.HCM lại “rộ” lên “mốt” sửa “date” (hạn sử dụng) của nhiều DN kinh doanh các sản phẩm thực phẩm đóng hộp. Nổi cộm nhất là vụ sửa “date” hàng nghìn sản phẩm hoa quả (trái vải), nước tăng lực, rượu vang, bánh kẹo... của Công ty liên doanh LUVECO chi nhánh TP.HCM (thuộc Tổng Công ty Rau quả VN).


Ngoài việc bắt quả tang nhân viên công ty trên đang cạo sửa “date” hàng trăm thùng thực phẩm, lực lượng quản lý thị trường (QLTT) thành phố còn phát hiện thêm rất nhiều dụng cụ chuyên nghiệp để cạo sửa hạn sử dụng và đóng lại nhãn mác mới như máy thổi sơn, máy mài, dụng cụ đánh bóng, hóa chất tẩy rửa và 2 con dấu đóng ngày sản xuất và hạn sử dụng đến năm 2007.


Đáng sợ hơn, rất nhiều hộp vải thiều quá “date” (hết hạn sử dụng từ năm 2004 hoặc tháng 5/2005) nên đã bị gỉ sét, biến chất vẫn được tân trang lại, đóng “date” mới (đến năm 2006, 2007) và đã có 15.000 hộp được tung ra thị trường.


Không chỉ hàng nội mới có vấn đề về “date”, ngay cả hàng ngoại nhập chuyện di dời “date” cũng “nhộn nhịp” như thường. Mới ngày 3/1/06, đội QLTT quận Bình Thạnh (TP.HCM) đã phát hiện tại chi nhánh của Công ty TNHH thực phẩm Tốt Lành (Good Food) chứa 16 thùng dầu ô-liu loại lớn, bột sữa, cà phê, nước trái cây và 20 bao bột chiên, 1,1 tấn thịt bò, thịt cừu, thịt gà... Trong đó, nhiều sản phẩm đã quá hạn từ tháng 1 đến tháng 11/2005, có dấu hiệu cắt sửa, dán nhãn mới để đưa ra thị trường, tang vật là 1kg nhãn giấy hiệu Delia ghi hạn sử dụng đến tháng 12/2007 và 12/2008.


Trước đó, tại trụ sở DNTN Phong Phong Sương (Q.5) lực lượng QLTT bất ngờ kiểm tra chiếc xe tải đang giao hàng cho DN này và cũng phát hiện có đến 23 thùng bánh ngọt Happiness - Kerk (Malaysia) được tẩy sửa “date”, in tăng hạn đến tháng 3/06 và trong kho hàng của DN có đến 795 thùng Happiness hết “date” từ năm 2004.



Thực phẩm sản xuất tại gia: không kiểm soát nổi!


Nếu như các DN trên dùng biện pháp cạo sửa “date” để “lừa” khách hàng thì ở các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ (qui mô gia đình) chẳng thèm để cả “date” hay nhãn hiệu gì. Dạo qua các chợ sỉ cung cấp thực phẩm ngày Tết mới thấy hết sự “đa dạng” của thị trường này. Phổ biến nhất là loại lạp xưởng, bánh mứt, đồ khô... không nguồn gốc, xuất xứ và không “date”.



Một quan chức thuộc Chi Cục QLTT TP.HCM cho hay, đối với các sản phẩm không nguồn gốc này rất khó kiểm tra, kiểm soát vì tại các quầy sạp thì cơ quan chỉ bắt được số lượng nhỏ (bắt “ngọn” chứ không phải “gốc”), bên cạnh đó hầu hết các chủ sạp bán lẻ không cộng tác với QLTT (khai rõ nơi cung cấp hàng).



Theo công bố mới nhất (ngày 6/1/06) của Trung tâm Y tế dự phòng TP.HCM, tỉ lệ sản phẩm có hàn the trong giò sống, chả lụa, mì sợi... và formol trong bánh phở tại các cơ sở sản xuất đang có chiều hướng gia tăng. Theo đó, tỉ lệ sản phẩm có hàn the trong giò sống, chả lụa, mì sợi... tại các cơ sở sản xuất là 49%, ở các chợ, đường phố là 62-74% và chả lụa bán rong là 77%; hàm lượng formol trong bánh phở là 45% (năm 2004 là 28%). Đó là chưa kể trong 2.566 mẫu xét nghiệm chỉ có chỉ 20% mẫu là “tìm được địa chỉ” (biết nơi sản xuất), còn lại 80% là hàng không nguồn gốc.



Thời gian cao điểm của thị trường Tết cũng là lúc thuận lợi cho các mặt hàng dỏm, giả và vi phạm ATVSTP hoạt động, người tiêu dùng nên tỉnh táo để lựa chọn sản phẩm tiêu dùng chất lượng, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng vì “nắm kẻ có tóc không ai nắm kẻ trọc đầu”.