Khách du lịch TQ thôi đến Việt Nam, hướng dẫn viên thất nghiệp

Sơn nói: "Tình hình trước đây chưa bao giờ xấu như thế... Công ty của tôi hầu như mất khách, chẳng còn việc làm". Lương của anh bị cắt 2/3, nhưng anh cảm thấy rất bối rối khi nhận khoản lương còn lại, vì anh biết công ty của anh chẳng làm ra tiền.

"Chúng tôi tập trung vào khách du lịch lẻ, không vào đoàn du lịch, và 100% số khách lẻ này đều hủy chuyến đi... Tôi chẳng có việc gì để làm lúc rảnh rỗi này", Sơn nói và thêm rằng chắc anh phải đổi nghề.

Theo số liệu chính thức, khách du lịch TQ đến Việt Nam giảm 29,5% trong tháng 6: chỉ có 136.726 lượt khách, giảm so với 194.018 lượt khách hồi tháng 5 và 216.659 lượt khách hồi tháng 4.

Việt Nam sẽ tiếp tục quảng bá du lịch ở TQ, nhằm chứng minh Việt Nam vẫn là một điểm đến an toàn, theo ông Nguyễn Mạnh Cường, một cán bộ ngành du lịch Việt Nam. Du lịch là một nguồn thu quan trọng của Việt Nam, đóng góp gần 6% GDP năm 2013, theo số liệu chính thức.

Khách du lịch TQ là nhóm khách đến Việt Nam đông nhất, hơn 1,1 triệu lượt khách tổng cộng trong năm 2014, dù giảm mạnh sau tháng 5. Ông Cường nói trung bình khách TQ lưu trú 5 ngày, chi 300 USD nếu họ di chuyển bằng đường bộ hoặc chi 700 USD nếu đến Việt Nam bằng đường hàng không.

Các số liệu này so thời hạn lưu trú 10 ngày của khách du lịch châu Âu hoặc Mỹ và nhóm khách "tây" này chi khoảng 3.000 USD trong thời gian ấy.

Quan hệ giữa Việt Nam và TQ xuống đến mức thấp nhất từ hàng chục năm qua, khi Bắc Kinh hạ đặt giàn khoan Haiyang Shiyou 981 vào vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam hồi đầu tháng 5.

Hành vi ngang ngược của TQ đã khiến xảy ra những hành vi quậy phá của vài phần tử quá khích (đã bị xử lý) nhắm vào các doanh nghiệp Đài Loan, Hàn Quốc và TQ cảnh báo công dân nước họ tránh đến Việt Nam.

Theo giáo sư Jonathan London ở Đại học Hồng Kông, sự cảnh báo là dễ hiểu, làm nhớ đến việc Bắc Kinh vận động công dân bớt đến Philippines, sau vụ TQ giành chủ quyền bãi cạn Scarborough của Philippines hồi năm 2012. Bắc Kinh đã cảnh báo công dân của họ không nên đến Philippines, dẫn đến việc hủy hàng loạt chuyến du lịch nước này.

Lượng khách du lịch TQ giảm sau vụ giàn khoan là dễ hiểu, vì Bắc Kinh sử dụng kiểu cảnh báo khách du lịch là một "đòn trừng phạt tiêu cực", theo giáo sư Tony Tse của trường dạy quản lý du lịch và khách sạn thuộc Đại học bách khoa Hồng Kông.

Trong một Sách Trắng năm 2013, ông Tse nêu chính phủ TQ dùng đòn trừng phạt này để chứng tỏ sự hung hăng của họ. Ông dẫn các ví dụ từ Philippines và Nhật Bản, nước có ngành du lịch bị tác động mạnh nhất hồi năm 2012, sau vụ Bắc Kinh đòi chủ quyền quần đảo Điếu Ngư mà Nhật kiểm soát và gọi là quần đảo Senkaku.

Giáo sư Tse viết để nêu TQ sử dụng đòn trừng phạt như một hình thức phản đối ngoại giao: “Sự thù địch trong việc ngăn chặn hoạt động du lịch như một sự trừng phạt và TQ đủ mạnh để thực hiện kiểu trừng phạt ấy”.

Ngược lại, khách du lịch Việt Nam cũng hủy các chuyến di TQ, dù chính phủ Việt Nam không hề ra lệnh cảnh báo, theo một nhân viên công ty du lịch từ chối cho biết tên: “Đó là một cách biểu thị tinh thần yêu nước. Người Việt Nam thích du lịch TQ… nhưng nay họ hủy chuyến để thể hiện tinh thần ái quốc”.

Cô giáo Trần Thị Lan, 54 tuổi, của một trường tiểu học ở Nghệ An, từng đăng ký một chuyến du lịch TQ trong hè này, vì bà rất thích. Nhưng bà nói với AFP: “Chúng tôi quyết định hủy, chứ không phải do công ty du lịch hủy. Hành vi của chính quyền TQ là không thể chấp nhận được. Chúng tôi quyết định không đi để biểu thị thái độ của chúng tôi… Chúng tôi không muốn đi nghỉ tại một đất nước xâm phạm chủ quyền biển đảo của chúng tôi”.

Trần Trí (theo AFP)