Đừng để bệnh glôcôm đánh cắp thế giới tươi đẹp của bạn

NDĐT- Đó là chủ đề của tuần lễ glôcôm thế giới năm 2013 diễn ra từ ngày 11 đến 16-3 do Hiệp hội glôcôm thế giới phát động. Hiệp hội cũng kêu gọi ngành nhãn khoa và cộng đồng quốc tế tổ chức các hoạt động hưởng ứng; đồng thời gửi thông điệp tới cộng đồng: bệnh glôcôm phải được theo dõi và điều trị suốt cuộc đời.

Hưởng ứng tuần lễ glôcôm thế giới, ngày 12- 3, Bệnh viện Mắt Trung ương tổ chức mít tinh phát động cùng hoạt động khám, tư vấn, cấp thuốc miễn phí cho tất cả những bệnh nhân glôcôm đã và đang được điều trị, theo dõi bệnh glôcôm; khám sàng lọc và điều trị miễn phí bệnh glôcôm cho người nghèo, đối tượng chính sách, thương bệnh binh, người khuyết tật.

Thuật ngữ glôcôm (dân gian thường gọi là bệnh thiên đầu thống) được dùng để gọi một nhóm bệnh có những đặc điểm chung là nhãn áp tăng quá mức chịu đựng của mắt bình thường, lõm, teo đĩa thị thần kinh và tổn hại thị trường đặc hiệu. glôcôm là một căn bệnh nguy hiểm, thường gây đau nhức mất thị lực, có thể gây mù vĩnh viễn.

Tuy nhiên, có thể phòng tránh được mù loà do glôcôm bằng cách phát hiện sớm, điều trị kịp thời bằng thuốc hoặc can thiệp phẫu thuật và phải được theo dõi thường xuyên, tái khám định kỳ.

Bệnh glôcôm đứng thứ hai, sau bệnh đục thể thủy tinh, trong các nguyên nhân gây mù loà có thể phòng tránh được ở hầu hết các khu vực trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Trên thế giới hiện có khoảng 60 triệu người mắc bệnh glôcôm, trong đó có khoảng 8,4 triệu người mù hai mắt do glôcôm. Theo các nghiên cứu mang tính dự báo số lượng bệnh nhân glôcôm sẽ tăng lên đáng kể vào những năm tới, ước tính sẽ có khoảng 80 triệu người mắc bệnh glôcôm vào năm 2020.

Theo báo cáo mới nhất của Bệnh viện Mắt Trung ương thực hiện năm 2011 tại hai tỉnh Nam Định và Thái Bình, tỷ lệ glôcôm trong một số cộng đồng dân cư nghiên cứu chiếm tới 2,2% (ở Nam Định) và 2,4% ( tại Thái Bình). 94% người dân tham gia khám sàng lọc còn lơ mơ hoặc không biết thông tin gì về bệnh glôcôm.

Một vấn đề đáng báo động về việc người dân lạm dụng và tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt, không có chỉ định của thầy thuốc khiến cho mắt có thể bị glôcôm do tra corticoid kéo dài. Trên thị trường có bán các loại thuốc nhỏ mắt có chứa steroids để điều trị chứng ngứa, khô mắt, viêm kết mạc điều này có thể dẫn đến mắt bị glôcôm nếu dùng trong thời gian dài.

Theo thống kê Bệnh viện Mắt Trung ương (năm 2009), bệnh nhân bị glôcôm góc mở, có tiền sử tra corticoid tại mắt kéo dài chiếm 31,7% đến 33,1%, trong đó số người trong lứa tuổi lao động (25-59) chiếm 63,1%.

Nhiều bệnh nhân mắc bệnh glôcôm khi nhập viện trong tình trạng muộn, thị lực rất thấp, nguy cơ mù loà cao. Cũng có nhiều bệnh nhân đến điều trị nhưng không tuân thủ hướng dẫn của thầy thuốc và phác đồ điều trị nên nguy cơ tái phát rất cao.

Bệnh glôcôm còn có yếu tố di truyền, nên người bệnh và những người ruột thịt của người bệnh cần có kiến thức để phát hiện bệnh glôcôm sớm và đến ngay cơ sở chuyên khoa mắt để có phương pháp điều trị kịp thời.

Nguyên nhân về cơ chế bệnh sinh glôcôm hiện vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng nên rất khó phòng ngừa bệnh. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, có thể phòng tránh được mù loà do glôcôm bằng cách phát hiện sớm, điều trị kịp thời bằng thuốc hoặc can thiệp phẫu thuật và phải được theo dõi thường xuyên, tái khám định kỳ.

ục đích điều trị glôcôm là nhằm ngăn chặn bệnh không tiếp tục gây tổn thương đầu dây thần kinh thị giác. Bệnh nhân khi đã mắc bệnh glôcôm nhất thiết phải đi khám định kỳ, được bác sĩ nhãn khoa tư vấn, theo dõi thường xuyên theo một quy trình chặt chẽ nhằm kiểm soát được diễn biến bệnh, hạn chế tối đa tổn hại về thực thể và chức năng thị giác.

* Những đối tượng sau đây có nguy cơ cao mắc bệnh glôcôm:

- Những người hơn 35 tuổi. Tuổi càng cao, khả năng bị glôcôm càng lớn.

- Những người ruột thịt của bệnh nhân glôcôm

- Bệnh nhân có tiền sử dùng corticoid kéo dài (tra mắt hoặc toàn thân)

- Những bệnh nhân có bệnh toàn thân như: đái tháo đường, cao huyết áp ...

- Những người có nhãn cầu nhỏ như bị viễn thị nặng, giác mạc nhỏ, tiền phòng nông hoặc những người dễ xúc cảm, hay lo âu là cơ địa thuận lợi để xuất hiện cơn glôcôm

- Nhãn áp cao trên 25 mmHg

(Theo Bệnh viện Mắt Trung ương)

MINH HOÀNG