Chứng khoán châu Á "tắm máu" vì Trung Quốc. Giá USD tự do tăng khủng hoảng 22.830 đồng

NLĐO) – Ngày 24-8, các thị trường chứng khoán châu Á chịu nhiều tổn thất lớn, mở rộng mức bán tháo trên toàn cầu.

rong những giờ giao dịch đầu tiên của ngày hôm nay, chỉ số Shanghai Composite giảm 8,5%, chỉ số Shenzhen Composite cũng giảm hơn 7,7%. Nhiều công ty niêm yết tại Thượng Hải, trong đó có các doanh nghiệp quốc doanh lớn, đã giảm sàn 10%.Hãng tin Bloomberg ví von một cách kịch tính rằng “ngày thứ 2 đen tối” trênthị trường chứng khoán Trung Quốc đã khiến chứng khoán châu Á “tắm máu” để miêu tả mức độ suy giảm của thị trườngTại Nhật Bản, chỉ số Nikkei giảm 4,6% trong phiên giao dịch đầu tiên, chỉ số ASX All Ordinaries của Úc cũng giảm 4,0%. Chỉ số KOSPI Composite của Seoul giảm 2,5%. Bên cạnh đó, tiền tệ châu Á cũng được giao dịch ở mức thấp hơn so với USD.

Có 3 yếu tố tiếp tục đè nặng lên các thị trường chứng khoán. Thứ nhất, lo ngại rằng nền kinh tế của Trung Quốc đang chậm lại nhanh hơn so với dự đoán của các nhà phân tích. Thứ đến, chưa rõ khi nào Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ nâng lãi suất cơ bản. Cuối cùng là tác động của giá dầu rẻ.Hiện tại, giá dầu giảm mạnh, giảm còn 40 USD/thùng, mức thấp nhất trong hơn 6 năm qua. Dầu được xem là huyết mạch tăng trưởng kinh tế của nhiều nước đang phát triển, những nước mà đồng nội tệ đang có nguy cơ suy giảm trước áp lực giảm tốc của thị trường Trung Quốc.Tuần trước, chỉ số Dow Jones tụt mạnh tới hơn 1.000 điểm, mức suy giảm tồi tệ nhất kể từ năm 2011. Chỉ số Shanghai Composite cũng giảm 11,5% so với cùng kỳ. Một trong những nguyên nhân dẫn tới sự suy giảm mạnh mẽ này là do hoạt động sản xuất của Trung Quốc giảm xuống mức thấp nhất trong 77 tháng.

Trong tuần này các nhà đầu tư sẽ để mắt tới tình trạng nhập khẩu của Tung Quốc, một thước đo quan trọng đối với nhiều quốc gia đang dựa vào Trung Quốc như là một đối tác thương mại.Các nhà đầu tư và chuyên gia kinh tế đã đặt cược vào việc Fed tăng lãi suất trong tháng 9. Tỉ lệ gia tăng lãi suất của Fed sẽ làm tăng chi phí vay vốn và lãi suất cho vay đối với nhiều công ty tại các thị trường mới nổi.“Đây thực sự là một thảm họa và có vẻ như không điều gì có thể ngăn chặn được”, ông Chen Gang - giám đốc đầu tư của hãng Heqitongyi Asset Management tại Thượng Hải (Trung Quốc) nhận định.

Một dự án xây dựng khu dân cư và văn phòng ở tỉnh Giang Tô. Kinh tế Trung Quốc đang cho thấy nhiều dấu hiệu bất ổn - Ảnh: Reuters

Trong phiên giao dịch hôm nay 24-8, giá cổ phiếu trên các sàn giao dịch châu Á đồng loạt sụt giảm ồ ạt, như thị trường Tokyo (Nhật) hạ hơn 4% xuống mức thấp nhất trong sáu tháng qua, Thượng Hải (Trung Quốc) 8,45%, Đài Loan hơn 7%... Cuối tuần trước Phố Wall cũng lao đao với mức giảm 3,12%.

Thị trường chứng khoán toàn cầu đỏ rực sau thời gian dài tăng trưởng mạnh mẽ. Một nguyên nhân được nhiều người nhắc đến là việc nền kinh tế Trung Quốc bắt đầu hụt hơi sau nhiều năm tăng trưởng hai chữ số.

Nhưng hàng loạt nhà đầu tư, chuyên gia kinh tế, cố vấn… nhấn mạnh vấn đề là không ai biết kinh tế Trung Quốc sẽ sụt giảm nghiêm trọng đến mức nào.

Reuters dẫn lời nhà kinh tế Tim Condon thuộc Hãng ING Group đánh giá: “Không ai biết điều gì sẽ xảy ra với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Sự mù mờ về tăng trưởng của Trung Quốc hiện là nguyên nhân chính khiến các thị trường chao đảo”. Nếu tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sụt giảm mạnh, sẽ kéo theo các nước khác sụt theo.

Ví dụ Trung Quốc là quốc gia mua rất nhiều loại hàng hóa như dầu và đồng. Khi tăng trưởng Trung Quốc sụt giảm, nước này sẽ giảm lượng hàng hóa nhập khẩu, và các nền kinh tế bán tài nguyên cho Trung Quốc như Úc, Canada và Brazil sẽ lập tức hứng chịu hậu quả.

Hầu hết giới chuyên gia đều tỏ thái độ nghi ngờ khi Bắc Kinh công bố mức GDP quý 2-2015 là 7%. “Câu hỏi không phải là họ có công bố số liệu chính xác hay không, mà là số liệu của họ sai đến mức nào - trang CNN Money dẫn lời ông Derek Scissors, chuyên gia về châu Á tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI) - Không cần bằng tiến sĩ cũng có thể biết điều đó”.

Chuyên gia Scissors khẳng định nếu GDP Trung Quốc đạt 7% như công bố thì chắc chắn Chính phủ Trung Quốc đã không thực hiện hàng loạt biện pháp như phá giá đồng nhân dân tệ để kích thích xuất khẩu, hỗ trợ thị trường chứng khoán bằng việc mua cổ phiếu, tăng chi tiêu công và giảm lãi suất cơ bản…

“Kể cả khi rơi vào suy thoái thì Trung Quốc vẫn sẽ công bố mức tăng trưởng 7%” - ông Gordon Chang, chuyên gia về Trung Quốc, tác giả cuốn sách The coming collapse of China (Cú sụp đổ sắp đến của Trung Quốc).

CNN Money tiết lộ ở Mỹ, hiện lãnh đạo các công ty lớn đều đang nghiên cứu cách thức hoạt động lúc Trung Quốc không còn tăng trưởng mạnh mẽ nữa.

Nhưng vấn đề là kinh tế Trung Quốc đang hụt hơi ở mức độ nào. Các chuyên gia kinh tế đặt ra hai khả năng. Thứ nhất là một sự sụt giảm, ốm yếu trầm trọng với GDP chỉ tăng trưởng vỏn vẹn 2%. Thứ hai là nền kinh tế Trung Quốc chỉ “cảm gió” với GDP đạt 5%.

Chuyên gia Chang cho biết ở Bắc Kinh, nhiều quan chức và doanh nhân đang lo ngại với khả năng kinh tế Trung Quốc chỉ tăng trưởng vỏn vẹn 2%, thua xa mức 7% như công bố chính thức. Đây là khả năng hoàn toàn có thể xảy ra bởi các số liệu kinh tế của Trung Quốc hiện tại là khá u ám. Sản xuất thép, tiêu thụ điện, xuất khẩu... đều giảm mạnh. Ngành sản xuất tỏ ra đặc biệt suy yếu.

“Có quá nhiều điều bất ổn” - chuyên gia Chang nhấn mạnh. Trong khi đó, gánh nặng nợ công của các công ty nhà nước và chính quyền các địa phương ở Trung Quốc ngày càng gia tăng. Ước tính nợ doanh nghiệp của Trung Quốc hiện lên đến 125% GDP. Rất có thể con số này cũng đã bị “tô hồng” và thực tế còn tồi tệ hơn.

“Họ đang tự khiến vấn đề nợ của họ trở nên tồi tệ hơn và họ không có giải pháp nào” - chuyên gia Chang chỉ trích. Một số nhà kinh tế cũng cho rằng có thể GDP Trung Quốc chỉ đạt khoảng 2%. Do đó, thị trường quốc tế sẽ còn ảm đạm kéo dài trong thời gian tới.

Không phải ai cũng bi quan đến thế về nền kinh tế Trung Quốc. Chuyên gia Scissors ước tính GDP Trung Quốc đạt khoảng 4,5%, thua xa mức 7% công bố nhưng cũng không quá tồi tệ. Hãng Capital Economics vừa lên tiếng chỉ trích Chính phủ Trung Quốc không đưa số liệu kinh tế thật nhưng cũng xác định GDP nước này đạt khoảng 5%.

Các chuyên gia này đánh giá nền kinh tế Trung Quốc quả thật khá èo uột trong nửa đầu năm 2015 nhưng có thể sẽ tăng trở lại vào nửa cuối năm nay, đặc biệt khi các biện pháp kích thích của chính quyền Bắc Kinh bắt đầu có hiệu quả.

“Có một số dấu hiệu cho thấy nền kinh tế Trung Quốc sẽ phục hồi” - nhà kinh tế Mark Williams của Hãng Capital Economics cho biết. Chuyên gia Williams cho rằng việc Trung Quốc tăng trưởng 5% vẫn là khả quan chứ “không u tối” như nhiều cảnh báo trong thời gian qua.