Chồng tôi buôn gánh bán bưng…

PN - Hình ảnh phụ nữ gánh hàng, chạy chợ mỗi ngày quá đỗi quen thuộc với nhiều người và cũng bình thường với suy nghĩ: buôn bán là việc của đàn bà! Nhưng đâu đó giữa dòng đời vẫn dập dìu gánh hàng, sạp chợ của những người đàn ông…

Đồng vợ đồng chồng, một gánh hàng rong cũng đủ (ảnh chụp tại chợ Nguyễn Tri Phương, TP.HCM)

Từ nghề “truyền thống” đến nghề của vợ

Có đến 4/12 tiểu thương nam của chợ Nguyễn Tri Phương (TP.HCM) cho biết, họ gắn bó với chợ theo truyền thống gia đình. Họ kể, thuở nhỏ được má bỏ vô thúng gánh theo hàng ra chợ, đi riết nên quen. Lớn lên, ngồi bán phụ má, rồi từ từ nghề của má thành nghề của mình, của vợ con mình. Với người có truyền thống gia đình như vậy, việc buôn gánh bán bưng đã là cái nghiệp, họ theo nghề như một lẽ tự nhiên. Anh Nguyễn Thành, người buôn bán rau hơn 20 năm ở chợ Cây Xoài, Q.12 nói: “Giờ cho tôi đi làm nghề khác, chắc… tôi đói quá!”. Còn anh Nguyễn Trọng Hiếu, chủ sạp thịt heo ở chợ Phú Nhuận thì khẳng định: “Nếu không có sạp chợ này, tôi chẳng biết làm gì để xoay xở, nuôi con”.

Anh Hiếu sinh 1967, quê ở Bình Dương, mẹ mất sớm, nên từ nhỏ, anh đã theo một người bác đi bán thịt heo. Nghề nghiệp run rủi cho anh gặp và làm quen với chị Phạm Thị Đức, nhà ở gần chợ Phú Nhuận. Cưới nhau xong, do không biết kế hoạch, anh chị sinh liền một lèo bốn đứa con. Vì lao lực, chị Đức lâm bệnh nặng và qua đời khi con trai út chưa đầy 10 tháng tuổi. Anh Hiếu bắt đầu loay hoay với cuộc đời gà trống nuôi con. Con trai lớn nghỉ học, phụ bán quán cơm giúp cha lo các em. Đứa con gái duy nhất học giỏi, nhưng anh đuối sức, không có tiền đóng học phí, đành… năn nỉ con nghỉ học, ở nhà giữ em. 11 năm qua, anh gồng gánh gia đình và lo cho các con đủ áo quần, sách vở. Một mình nuôi con với những ngày tất tả ngược xuôi, nên khi nghe tin con trai giữa bị nghiện, anh khuỵu xuống giữa chợ. Sau khi xin cho con đi cai nghiện, người cha ấy đã làm việc gấp đôi, để thăm đứa lớn ở trại và nuôi đứa nhỏ học hành. Sáu năm nay, con trai giữa của anh đã cai nghiện thành công, đi làm công nhân và tự lo cho cuộc sống của mình. Cậu bé út ngày nào mới 10 tháng tuổi, giờ đang học lớp 5, là nguồn vui của anh Hiếu sau một ngày mệt mỏi mưu sinh. Anh Hiếu chân thành: “Nói thật, bây giờ mới cảm thấy thảnh thơi đầu óc một chút vì tin được vào con cái của mình, cũng nhờ chạy chợ mỗi ngày!”.

Với những nam tiểu thương không xuất thân từ gia đình có truyền thống bán buôn, thì anh Ngô Thành - chủ sạp 27 chợ Phú Nhuận, cả quyết: “Vốn dĩ buôn bán là nghề không phải của đàn ông, nên nếu đó không từng là nghề của ba má, cậu dì, anh chị em họ truyền cho, thì chắc chắn 100% các anh còn lại đi theo nghề… của vợ”.

Sở dĩ anh Thành dám nói chắc như vậy, bởi anh là người trong cuộc. Sau nhiều năm theo đuổi, chàng công nhân Ngô Thành đã chinh phục được cô tiểu thương nhỏ nhắn, xinh xắn Trần Thị Bích Thủy. Họ cưới nhau khi chị đang buôn bán, còn anh làm công chức. Chiều nào đi làm về, anh cũng ra sạp chợ phụ chị bán hàng. Lần lượt hai đứa con ra đời, thấy vợ cực khổ, mà tiền thuê hai người giúp việc, vừa bán hàng, vừa trông con, còn gấp đôi lương mình, cuối cùng, anh Thành thuận theo ý vợ, cùng chị ra buôn bán. Ban đầu chưa quen nghề, anh cũng hơi xấu hổ. Có khi khách gọi, anh không thưa, mà len lén lấy đồ đưa ra. Được vợ “huấn luyện” thường xuyên, anh Thành mới thuần nghề như hôm nay.

Vì thương vợ cực khổ, nhiều anh đã quyết định “đổi nghề” theo vợ buôn bán. Như lời anh Ngô Thành, đó là “duyên nghiệp” của tiểu thương nam. Nếu để ý, ở các hàng bán cá trong nhà lồng các chợ hôm nay, nhiều đôi vợ chồng sánh vai nhau, người bán, người làm cá, có khi, các con của anh chị cũng xúm tay vào. Chị Nguyễn Thị Mai, ở thị trấn Nhà Bè, nói: “Buôn bán vất vả, 3g sáng đã phải dậy đi lấy hàng, rồi chở ngược ra chợ bán. Hai mươi năm qua, nếu không có chồng phụ giúp, tôi không thể nào làm nổi một mình”. Vì vợ chồng cùng làm chung, nên đôi lúc cũng có những xích mích, va chạm, nhưng như chị Bích Thủy chia sẻ, đó chỉ là những va chạm lặt vặt trong ngày, đến hết ngày, buông buổi chợ, coi như chuyện cũng xong. Vợ chồng phải cùng nhau tính toán, lo cho ngày mới, chẳng có thời gian để giận hờn lâu.

Anh Trương Thế Thành, tiểu thương ở Nhà Bè, có 20 năm theo nghề bán cá của vợ

Buồn vui nghề nghiệp

Tâm lý “đàn ông phải lo việc lớn” đôi khi làm trĩu nặng tâm tư những tiểu thương nam chạy chợ. Chọn nghề buôn bán, theo họ, tức đã chọn việc của… đàn bà. Nhất là với những người bán dạo, “buôn thúng, bán bưng”, không đăng ký sạp hàng, sạp chợ. Vì không vốn liếng, các anh bán được ngày nào hay ngày đó. Nỗi mặc cảm này làm nhiều nam tiểu thương sống độc thân đến 40, 50 tuổi mới lập gia đình. Anh Nguyễn Quân, người bán rau dạo ở góc chợ An Sương, Q.12 kể: “Tôi làm nghề này hơn 30 năm rồi, từ năm 17 tuổi. Vậy mà bây giờ 46 tuổi, con trai mới lên năm. Nghĩ mình nghề nghiệp không ổn định, lo thân mình không nổi, chẳng dám quen ai nên mới muộn màng như vậy”.

Anh Trần Văn Mười, tiểu thương bán cá ở Cần Giuộc (Long An) kể: “Khi bán ế hàng, tôi chỉ biết ngồi yên đó, chờ coi có ai qua thương tình mua giúp không hoặc xếp hàng vô giỏ mang về. Còn vợ tôi thì khác. Hàng mà ế, cô ấy gom, chạy ra đầu chợ ngồi mời khách tiếp. Không có vợ phụ đỡ, tôi cũng chẳng biết phải làm sao!”.

Nghề buôn bán với đàn ông thật sự không dễ chút nào. Buôn bán lanh tay lẹ mắt vậy, chứ khi gặp kẻ gian, các anh cũng bị móc túi, bị tráo hàng. Nhất là các mặt hàng phải đi mua lúc nửa đêm về sáng như rau, củ, quả ở các chợ đầu mối, cá tôm ở vựa… Còn khi mua bán, dù có thể lớn tiếng, mạnh miệng rao hàng, nhưng nếu bị trả giá nhiều, các anh ít kiên nhẫn giữ giá tốt để bán. Khi ngồi cùng bán, nếu cạnh người nữ biết chuyện, giúp đỡ thì đã đành, còn như lỡ bị đồng nghiệp o ép chút đỉnh, cũng ít có anh nào chống đối lại, chỉ cười xòa cho qua, bởi chẳng lẽ đôi co với… nữ đồng nghiệp? Niềm mong mỏi của các anh chỉ là bán sao cho mau hết hàng, mang chút đỉnh tiền về phụ vợ xoay xở cuộc sống.

Tiếng là có nghề nghiệp, việc làm thường xuyên, nhưng thu nhập lại không ổn định. Khi thuận lợi thì đủ xoay xở, có khi cũng tăng thêm vốn liếng; đến lúc mưa gió dầm dề ế ẩm, lại hao hụt dần, các anh cũng phải mượn tiền vay bạc góp để cầm cự. Chưa kể phải khiêng dọn hàng nặng nhọc, thức khuya dậy sớm quanh năm, rồi ngồi chợ suốt buổi hay suốt ngày, các anh cũng bị các chứng bệnh nghề nghiệp như thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống… Nhiều anh dù đau bệnh cũng ráng cầm cự theo nghề để có thu nhập lo cho gia đình, chỉ khi nào không còn làm nổi mới phải buông tay.

Nghi Anh

http://phunuonline.com.vn/gia-dinh/gia-dinh-yeu-dau/chong-toi-buon-ganh-ban-bung-/a79377.html