"Tứ đại danh đán" của điện ảnh Việt

"Tứ đại danh đán" của điện ảnh Việt

17/01/2010 13:16 (GMT +7)

Không ai trong số họ được đào tạo thực sự từ trường điện ảnh nhưng về khả năng và sự tin cậy của các đạo diễn phim đang đặt vào họ luôn ở những mức cao nhất.

Ở cả 4 cô, có một điều thuyết phục nhất, sự kỳ vọng của đạo diễn luôn trùng với sự chờ đợi của khán giả và sự chú ý của truyền thông.

Trúc xinh – Đỗ Hải Yến

Yến là điển hình của một cô gái Bắc Ninh, khi cần mặn mà thôn nữ sẽ có ngay chất dân dã trong cử chỉ hoặc ngôn từ, nhưng khi cần đài các kinh kỳ thì cũng chỉ cần một cái liếc mắt cười duyên là ra… Gương mặt ấy được các đạo diễn điện ảnh đọc ngay là khuôn mặt ciné- ăn hình, bắt sáng… và đáng giá hơn cả là đôi mắt có thần… Những điều này, Yến thừa hưởng ở người mẹ, một phụ nữ vùng Kinh Bắc.

Mẹ cô cũng rất đẹp, mà cái đằm thắm và sự sắc sảo rất điển hình. Đất Bắc Ninh là xứ ăn chơi, đồng áng một mùa, 3 mùa còn lại là thông thương tứ xứ, riêng mùa mưa xuân là hát hội giao duyên… Quê Yến là làng Đô Xá- nơi mà toàn người họ Đỗ thuộc thị xã Bắc Ninh. Ở cái tỉnh ven đô này, ai cũng vậy, lúc nào cũng hối hả náo nhiệt với vô số tiện nghi của đời sống hiện đại, nhưng thoắt cái, tiếng trống giục hoặc ánh trăng lên là rũ áo huê tình, có thể lả lơi ngay trầu têm cánh phượng thâu đêm.

Báo giới thường gọi Yến là Đỗ Hải Yến, lược đi cái tên lót “Thị”. Nhưng chính cô lại thích cái chữ này, trước hết nó thuộc về cô, thuộc về phần nữ tính và mộc mạc của dòng tộc đặt vào cô. Nhiều thiếu nữ có danh, có phận, có tiền bạc, có vô vàn mối ngao du tiệc tùng của xã hội phồn hoa thường thích giấu biến phần “quê” trong những lớp vỏ hiện đại. Yến vào nghề đã được tiếng là “giàu” vì nghe nói cát sê “Người Mỹ trầm lặng” đủ ăn vài năm hoặc chí ít gửi ngân hàng cũng có lãi ròng mà bay nhảy. Và kể cả bây giờ, nổi danh và hàng ngày cũng tiếp xúc với thượng tầng xã hội xa hoa, mặc áo đầm hàng hiệu bước lên thảm đỏ.

Nhưng điều còn lại, đằng sau tất cả những thứ vật chất ấy là một lối sống vừa đủ khéo léo, chân chất và tinh tế. Bởi thế nên cho dù Yến có mặc lên người áo bà ba, mặc đồ lụa thuần Việt hay chỉ là một chiếc áo dài suôn đơn màu đi chăng nữa nó cũng ra một chất nữ tính rất thuần khiết riêng biệt.

Có người đã từng nói, Yến kiểu cách và đưa cái sự quê kiểng để trang điểm cho tính cách của mình nhưng điều đó không chính xác. Cô là người biết giữ cái chất của bản thân mình, không dễ để bị cuộc sống và hào quang cuốn nó vào guồng để dần dà mà hòa lẫn vào đám đông. Chính cái chất ấy đã làm nên thành công cho cô, nó như một thứ hoa văn chìm trên những trang phục đơn màu của cô, và chính vì nó đã khiến cho cô trở nên tỏa sáng…

Khi Yến được cho vai Phượng của “Người Mỹ trầm lặng”, nhiều nhận xét rằng Yến không có chất của một cô gái Sài Gòn nhưng có lẽ cô vẫn được chọn bởi ngoài sự trong sáng, ở Yến có sự thuyết phục của một nhan sắc Việt Nam điển hình mà người nước ngoài thường nhìn về phía chúng ta: Tóc dài đen mượt, khuôn mặt dài nhọn, cười miệng rộng để lộ hàm răng đều và ý nhị điểm một chấm dùi xoáy duyên ngầm…

Chính bởi chất Việt xuyên suốt ấy, đôi khi Yến không được lòng nhiều người xem quốc nội. Chỉ có người bên ngoài luôn nhìn thấy sự quyến rũ riêng của cô gái này. Yến vẫn luôn là sự lựa chọn của những bộ phim muốn trưng màu Việt ra bên ngoài, từ cô gái Mông ngây thơ tên Pao, cho đến cô thiếu nữ Hà thành trong Chơi vơi và sắp tới là cô gái điếm vùng sông nước tên Sương trong tác phẩm Cánh đồng bất tận… Bỏ qua hết sự soi xét kiểu Nhân trắc học, Đỗ Thị Hải Yến là kết quả của sự chuyên nghiệp, sức hấp dẫn và hiệu quả cuối cùng của bộ phim…

Không bàn đến những thành công của Yến trên phim trường nữa, bởi điều này quá dễ dàng để tìm thấy trên google. Nhưng có một điều thành công khác lớn hơn mà không phải ai cũng thấy, cô ấy đã bước qua được một chuyện tình và vẫn giữ được cho mình một trạng thái cân bằng đáng trọng. Là người trong cuộc, lại là người của công chúng, Yến bình tĩnh đối diện với báo chí bằng sự bình thản để bước qua, không luyến tiếc, không đôi co.

Và hơn hết, bước qua những rắc rối đó để làm việc, thậm chí làm việc trong một trạng thái tĩnh tại để có những thành quả hôm nay. Để ít nhất, không thể nói, Yến đã đến điện ảnh nhờ ai kia, và cũng chỉ có ai kia mới có thể làm nên thành công cho cô ấy.

Đả nữ Ngô Thanh Vân

Khi “Dòng máu anh hùng” lên kế hoạch sản xuất, nữ võ sĩ xinh đẹp Nguyễn Thúy Hiền được nhắm cho vai nữ chính nhưng bất thành. Lúc đó, Ngô Thanh Vân mới được mời tới dự casting với hình ảnh một Người mẫu đi hát. “Không có gì đặc biệt, thậm chí bị điểm trừ vì cô ấy đẹp quá” - Johnny Trí Nguyễn đã nhận xét như vậy về Vân. Bởi anh nghĩ Vân khó có thể nhập vai một cô nữ nghĩa sĩ, vừa mộc mạc nhưng lại vừa cứng cỏi.

Nhưng Vân đã thuyết phúc được nhà sản xuất cho vai chính này, và từng ngày trên trường quay, lại càng thuyết phục được Trí Nguyễn- người chỉ đạo võ thuật cho phim. “Vân không ngại xấu như các người mẫu, lại rất cầu tiến và chịu khó để nhập vai, tập luyện kỹ lưỡng để đạt hiệu quả như một diễn viên hành động chuyên nghiệp". Vai diễn này Vân đã được trao giải Nữ diễn viên chính tại Liên hoan phim VN lần thứ 15 cùng với vai diễn Pao của Đỗ Hải Yến. Cả hai cô Vân và Yến đã trở thành 2 diễn viên ngoại đạo thành danh nhanh chóng, thậm chí với giải Nữ diễn viên xuất sắc họ đã được tôn vinh tại sảnh của Trung tâm Chiếu phim Quốc gia bên cạnh những tên tuổi khác. Tất nhiên, không ai có thể không gọi họ là diễn viên điện ảnh, thậm chí là ngôi sao điện ảnh nữa rồi.

Nhưng Vân là một cá tính khác hẳn Yến, lớn lên ở Nauy, trở về Việt Nam khi tiếng Việt còn lơ lớ. Vân bước vào làng nghệ từ nghề người mẫu, rồi ca sĩ, và bây giờ là diễn viên điện ảnh, tất cả đều không suôn sẻ nhưng cũng nhanh chóng để đạt được những thành công lớn. Có được tất cả những điều đó bởi cô biết lựa chọn chỗ đứng cho mình một cách khôn ngoan, khai thác lợi thế, không nhìn ngó những đỉnh cao khác và chuyên tâm chinh phục đỉnh núi mà mình đang leo.

Ngay cả khi đã được công nhận trong nghề diễn viên cũng vậy, không quá sốt sắng, thậm chí biết lựa chọn để xuất hiện đúng lúc và xây dựng hình ảnh kỹ lưỡng. Vân chọn mình hướng đi của dòng phim giải trí chất lượng cao, và cô kiên trì đi theo con đường ấy. Giải thưởng tại Liên hoan phim, đồng nghĩa với sự công nhận cho khả năng và đóng góp của Vân với điện ảnh, nhưng không vì thế mà Vân đã hài lòng…

Cũng ít người biết, Vân đã từng từ chối một vai diễn trong “Chơi vơi” mà đối với nhiều diễn viên khác đó là một cơ hội. Không bàn kỹ về cơ hội này nếu nó được trao cho Vân, nhưng cô ấy có quan điểm đã nhận vai diễn nào thì phải sống cho vai diễn đó trước hết. Khi ấy Vân đang nhận vai chính cho “Bẫy rồng”, cô giành 4 tháng cho việc tập võ, rồi cắt phăng mái tóc, hạn chế nhận show ca nhạc để dồn sức làm phim… Thành quả của “Bẫy rồng” chắc chắn không thể bằng cát sê ca sĩ trong 4 tháng cộng lại, nhưng đối với Vân nó được tính bằng điều khác. Vân hài lòng vì người xem nhận ra cô đã khác biệt độc lập với chính cô trong “Dòng máu anh hùng”. Cô núp trong bóng tối và mỉm cười khi theo dõi gương mặt của khán giả ngồi xem trong rạp và hồi hộp nếu có một ai đứng lên… Đó là Vân.

Cô rất tự tin với chính mình, nhưng đôi khi cô biết không phải lúc nào dư luận cũng đã đứng về phía cô. Nhưng may mắn, điện ảnh đã đón nhan sắc này rất nhanh chóng và dễ dàng, khác hẳn với ca nhạc. Có lẽ Vân hợp hơn với nó và thuộc về nó, hay điện ảnh Việt Nam đang thiếu những cá tính và gương mặt điện ảnh mạnh mẽ như Ngô Thanh Vân?

Rất khác với hình dung của mọi người về kiều nữ này. Vân bên ngoài sống khá năng động và nam tính. Nói nhanh, đi nhanh và làm việc cũng nhanh, cô ghét mặc váy xòe điệu đà, ghét xài túi xách hàng hiệu… Cái gì cô lựa chọn cũng phải khỏe mạnh, thậm chí nam tính. Cô thích tác phong của những phụ nữ hiện đại, quyết đoán và có ý chí đến mức lạnh lùng… Hãy thử hình dung ngôi sao này về quê nội Trà Vinh, mặc quần jeans và leo lên tận ngọn dừa? Vân là như thế, cuộc sống của một cô gái đã trưởng thành ở nước ngoài đã khiến cô trưởng thành rất sớm, biết loại bỏ sự phù phiếm đúng lúc, biết lựa chọn những thú vui và hạnh phúc cho riêng mình, biết sắp đặt những khoảng không gian riêng tư cho cá nhân, nhưng cũng biết tận hưởng những điều rất giản dị của cuộc sống…

Vân suy nghĩ rất nhiều, cô thích được chia sẻ. Viết lách là một sự lựa chọn của Vân. Cô ấy đã từng khiến rất nhiều người bất ngờ vì blog cá nhân cứ như trích đoạn từ đâu ra. Nhưng tất cả là ở cuộc sống đa diện của cô. Được tiếp xúc nhiều, đi cũng nhiều, những gì nhìn thấy được chiêm nghiệm và chép lại như nhật ký. Những dòng blog đôi khi sai chính tả nhưng Vân vẫn đang đọc rất nhiều, đọc là một cách học lại tiếng Việt, để cô có thể tiếp tục chép lại những dòng suy nghĩ liên tiếp chảy qua trong đầu…

Cuộc sống của Vân khá bận rộn với một công ty đào tạo nghệ sĩ của riêng mình, công việc quản lý cuốn Vân và cả những suy nghĩ ào ào… Chỉ có chép lại, ngồi trước cuốn sổ làm việc dầy cộp hoặc chiếc laptop, Vân mới thực sự là cô ấy. Nhưng là một Ngô Thanh Vân không lấp lánh trước ánh đèn flash và trên thảm đỏ như mọi người thường thấy trên báo mạng hàng ngày. Vân đang tự đẩy mình cuốn đi.

Sẻ nhỏ – Tăng Thanh Hà

Tăng Thanh Hà có biệt danh “Sẻ nhỏ”, nếu gột rửa tất cả những lớp son phấn cầu kỳ của các ngôi sao, Hà sẽ hiện nguyên hình là một cô gái da nâu khỏe mạnh, tóc dầy, lông mày rậm và nụ cười hồn nhiên. Vũ Ngọc Đãng là người nhìn ra tính cách ấy, cho dù anh không phải là người đầu tiên tìm ra Hà, và cũng không phải là phải chờ đến “Bỗng dưng muốn khóc” Tăng Thanh Hà mới lộ sáng như một ngôi sao. Nhưng ở bộ phim truyền hình ăn khách số một này, Hà được nhập một vai diễn chính mình, khỏe khoắn, chân chất nhưng cũng hồn hậu và lãng mạn bất ngờ.

Hà chưa có nhiều cơ hội thực sự ở điện ảnh. Nhưng truyền hình, ở chuỗi những phim dài tập như Hàn Mạc Tử, Dốc tình, và Hương phù sa đã cho thấy tiềm năng của cô gái này. Hà có một cuộc sống phong phú, từ một tuổi thơ dân dã nơi thị thành, cho đến vài lần đón đưa như một kiều nữ, và kể cả một đời sống tự chủ của một du học sinh. Tính cách mạnh mẽ và dạn dĩ, đón nhận những hạnh phúc, cơ hội và cả những thất bại rất bình thản. Đã có lúc tưởng như Hà coi điện ảnh là một cuộc dạo chơi và có khi tháo chạy khi lựa chọn con đường học tập kinh doanh. Nhưng Bống dưng muốn khóc đưa cô quay lại, và bỗng dưng thành công đến rạng ngời như chính nụ cười giải tỏa hết ưu tư thường thấy ở cô.

Điện ảnh đến với cô, cô nổi danh và có thể trở thành một miếng mồi nhử khán giả đến với thị trường này. “Đẹp từng centimét” là phim điện ảnh đầu tay, doanh thu cũng vừa đủ cho cú hốt hậu “bỗng dưng muốn khóc” của nhà sản xuất. Hơi đáng tiếc một chút vì bộ phim không có nhiều đất diễn cho diễn viên, nhưng bù lại nó giống như một liều thuốc thử cho nghề diễn viên của Hà. Rõ ràng cô có rất nhiều khán giả, họ yêu thích sự mộc mạc trong diễn xuất của cô, họ thích sự tỏa sáng đúng lúc của nhan sắc này,… và cô hoàn toàn có tương lai nếu tiếp tục đi theo nghề diễn.

Đạo diễn Võ Tấn Bình của phim Hương phù sa nói về cô “Hà khóc rất dễ, cứ như vặn vòi nước là chảy vậy”. Đó có thể vừa là một lợi thế để nhập nghề diễn, nhưng đó cũng là một khía cạnh khác nếu như muốn khai thác Hà, hãy giao cho cô ấy những vai diễn nhiều đất hơn “Đẹp từng cetimet” đi, cô ấy sẽ làm được. “Tôi quá nhạy cảm với những gì thua thiệt trong cuộc sống, bởi tôi đã thấm với những gì mình trải qua”. Với một cô gái có những thay đổi cuộc sống rất phong phú như Tăng Thanh Hà, tuy mới ở tuổi 24 nhưng chắc chắn trải nghiệm đã rất dạn dày.

“Diễn viên Việt Nam đa số chưa sống được bằng nghề. Họ phải sống được thì mới có thị trường điện ảnh, và có ngôi sao điện ảnh”.Johnny Trí Nguyễn nhận xét như vậy khi chính anh đếm trên đầu ngón tay những diễn viên được gọi là ngôi sao ở Việt Nam. Tuy mới khởi đầu nhưng Hà là một ngôi sao, có công chúng, có fan-club, có hấp lực trên những trang báo, và có cả một đời sống ngôi sao được dư luận soi đến tường tận. Hà đã sống khác, khép kín hơn sau một cuộc tình với thiếu gia nổi tiếng.

Giờ đây, cho dù cô đã có một tình yêu khác cũng đẹp rạng ngời chả kém nhưng Hà đã biết phân thân để sống. “Tôi vẫn thích được ăn cơm rau muống với mẹ”, nhưng vẫn có giá cát sê quảng cáo thuộc hàng Top ở Việt Nam hiện nay. Hà có thể nuôi nghề diễn bằng hào quang của chính mình, hay nói cách khác cô ấy sống được bằng nghề.

Ai sẽ là người sau những đạo diễn Lưu Trọng Ninh, Võ Tấn Bình, Vũ Ngọc Đãng… tiếp tục mài sáng được viên ngọc thô này?

“Heo xinh xinh” Minh Hằng

Sinh năm 87, trẻ nhất trong số những diễn viên đang được chú ý. Minh Hằng sẽ không được chú ý đến như vậy nếu như cô vẫn chỉ là ca sĩ teen hạng nhí nhố. Bước vào điện ảnh từ một vai diễn… truyền hình. Nếu cộng cả phim truyền hình thì “Gọi giấc mơ về”, “Ngôi nhà hạnh phúc” và phim điện ảnh “Gió thiên đường” và “Giải cứu thần chết” đã cho Minh Hằng một CV sáng giá. Bởi ở cả 3 phim này những vai diễn của Hằng đều trở thành những vai diễn trung tâm, có sự cuốn hút đặc biệt và lấn át các vai diễn khác.

Nói vậy không có nghĩa là Hằng làm quá để thu hút sự chú ý mà ở sự hấp dẫn vốn có như một lợi thế của riêng cô, từ ngoại hình cho đến những tính cách trẻ trung và hài hước rất riêng. Sự lí lắc và trong sáng của Hằng rất ăn nhập với các vai diễn và tính cách, nó trở thành một ngôn ngữ xuyên suốt, tung hứng với các vai diễn khác. Từ những vai chính mà Hằng đã nhận, có một sự lan tỏa và ảnh hưởng rõ rệt sang các vai diễn khác. Dường như vô tình, Hằng làm chủ được vai diễn và diễn biến, dẫn dắt được người xem theo phong cách mà cô lựa chọn.

Tết âm lịch 2010 này, Hằng tiếp tục công phá thị trường điện ảnh bằng vai chính phim nhựa thứ ba trong sự nghiệp của mình trong bộ phim ca nhạc “Những nụ hôn rực rỡ” vẫn của đạo diễn Nguyễn Quang Dũng- người đã thực sự bị cô chinh phục sau vai chính trong “Nụ hôn thần chết”. Vẫn là một phong cách lí lắc nửa đàn bà nửa trẻ con vẫn thấy nhưng trong vai diễn này, Hằng vừa được diễn xuất vừa ca hát nhảy múa… Có thể vẫn có những khán giả của ca sĩ Minh Hằng coi ca hát nhảy múa là một vũ khí sắc bén của cô, nhưng dường như diễn xuất mới lại chính là vũ khí mạnh hơn của Minh Hằng.

Thử đặt một tình huống nếu như Hằng vẫn chỉ là một ca sĩ, có lẽ cô sẽ mãi khu trú trong vùng âm nhạc thị hiếu – nhạc teen đang thịnh hành nhưng lại chẳng được mấy đánh giá cao, mà cũng chẳng có nhiều cơ hội mà lập danh. Hơn nữa, tố chất giọng của Minh Hằng- ca sĩ cũng không phải đặc sắc, mà để đánh bóng cô chắc chắn phần nhiều phải nhờ đến những lợi thế ngoại hình và nhảy múa… Trong khi đó, cảm ơn điện ảnh đã thấy một Minh Hằng từ nhiều góc độ khác nhau. Ở đó có những lúc cô hồn nhiên trong sáng, nhưng có những góc ưu tư trăn trở … Người xem đồng cảm được với cô, thích thú với tình huống và cuộc sống của cô trên phim.

Hằng làm được một điều mà ít diễn viên làm được… lôi người xem theo mình, dựng ra được một dạng vai diễn, một lối diễn xuất riêng, đôi khi cô có cả được những tình huống điển hình “heo xinh xinh” mà người xem thích thú … bắt chước cho vui… Rất có thể đến một lúc nào đó chín chắn hơn, Hằng cũng sẽ như Ngô Thanh Vân nhận ra, âm nhạc không phải là một chốn dài lâu đối với cô, chỉ có điện ảnh mới có thể là một nơi trú ngụ màu mỡ để khẳng định mình

Sự nghiệp Hằng vẫn còn ở mức khởi đầu. Cũng không mong Minh Hằng quá sớm “trưởng thành, hấp dẫn, quyến rũ” hơn để mất đi sự hồn nhiên đặc trưng và không dễ kiếm tìm ở các diễn viên điện ảnh bây giờ. Cũng liệu Hằng cũng sẽ như lớp diễn viên Mai Phương, Mỹ Duyên “chết” ở những dạng vai thiếu nữ mới lớn? Tất cả là trông đợi vào những tính toán khôn ngoan chiến lược của cô.

Hãy lớn từ từ, thay đổi thật chậm những định dạng vai diễn của mình… Điện ảnh đang chập chững định hình thị trường, là một ngôi sao mới nhất của nó, mong sao Hằng giữ được bản lĩnh để sáng được lâu, chạm đến được những thành quả, không chỉ được tính bằng cát sê như hiện giờ.