(GDVN) - Đất nước là gốc rễ, là một phần máu thịt thiêng liêng trong mỗi con người. Nhưng yêu nước không chỉ là lòng dũng cảm, tinh thần hy sinh để bảo vệ non sông mỗi khi có họa xâm lăng. Lòng yêu nước còn là tự hào về giang sơn gấm vóc, về nỗi tha thiết đóng góp để xóa đi nỗi đau nghèo hèn, cháy bỏng khát khao xây dựng đất nước giàu mạnh.



Ba tuần đặc biệt vừa qua đã thêm một lần minh chứng, mỗi khi đất nước gặp khó khăn, lòng yêu nước của nhân dân ta lại "kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn" như lời Hồ Chủ tịch từng đúc kết.



Dù bận rất nhiều công việc của quốc hội bởi đang trong thời kỳ biên soạn tài liệu nhưng Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết vẫn dành thời gian để đến cuộc giao lưu. Ông tâm sự: "Một đề tài hay và nóng hổi của một tờ báo nóng hổi như thế này thì kiểu gì tôi cũng phải đến dự".



Dù đang phải chống chọi với bệnh tim trong một giai đoạn chuyển biến phức tạp, được bác sĩ khuyên nhập viện điều trị, nhưng Trung tướng Phạm Hồng Cư vẫn nhận lời mời đến tham dự buổi Giao



Bước sang tuổi 85, nhưng Trung tướng Nguyễn Quốc Thước vẫn không một ngày ngưng nghỉ làm việc. 8H30 sáng ông có mặt tại tòa soạn Báo... Ông chia xẻ: "Nhận lời mời của báo, tôi đã thức hai đêm tìm tòi tài liệu để chất lượng thông tin cuộc giao lưu được tốt hơn".



Trong những ngày này, khi mà tinh thần yêu nước, đoàn kết và tự hào dân tộc của người Việt đang dâng lên rất cao và cần được kích cầu hơn nữa, thì bài thơ “Tổ quốc nhìn từ biển” của nhà thơ, nhà báo Nguyễn Việt Chiến (Báo Thanh niên) đã gây nên một tiếng vang lớn trong dư luận. Thể hiện một cách mãnh liệt và da diết nhất tình yêu tổ quốc; quyết tâm không chuyển dời đối với chủ quyền lãnh thổ, dưới bút pháp của một tâm hồn tài hoa, bài thơ đã nói hộ tiếng lòng của triệu triệu con dân Việt.



Mở đầu cuộc trực tuyến, các khách mời gửi lời cảm ơn tới tòa soạn Báo Giáo dục Việt Nam và đến tất cả những độc giả đã gửi câu hỏi đến chương trình. Dưới đây là nội dung cuộc trực tuyến.



Thưa nhà thơ – nhà báo Nguyễn Việt Chiến: Trong chiến tranh, người ta biết tới sức mạnh của ngòi bút: “Mỗi vần thơ bom đạn phá cường quyền”, theo anh, trong thời bình, điều này có còn đúng không? Và nếu đúng, với tư cách là nhà thơ, nhà báo, anh có lời nhắn nhủ gì đối với tầng lớp nghệ sĩ – tri thứctrong xã hội hiện nay? Họ cần làm gì cho Tổ quốc? - (hongdiep_neh@gmail.com).



- Nhà thơ - nhà báo Nguyễn Việt Chiến: Một câu hỏi khá thú vị. Theo tôi, trong chiến tranh giải phóng đất nước và chiến tranh giữ nước, sức mạnh của ngòi bút : “Mỗi vần thơ bom đạn phá cường quyền” đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của nó đối với dân tộc và đất nước ở thời điểm ấy. Cách đây gần bốn chục năm (những năm 70 của thế kỷ trước), thế hệ trẻ thời kỳ ấy hành quân ra chiến trường và trong hành trang tinh thần của chúng tôi lúc ấy chỉ có dăm bài thơ yêu nước.



Đến thời điểm này, đất nước ta đã có khoảng ba chục năm sống trong hòa bình, không còn thấy bom rơi, đạn nổ nhưng có lẽ, Tổ quốc và dân tộc ta cũng còn rất cần đến những bài thơ có thể đánh thức tinh thần yêu nước của thế hệ trẻ hôm nay. Chính vì vậy, khi viết bài thơ “Tổ quốc nhìn từ biển” vào những tháng năm này, tôi cũng mong những câu thơ của mình sẽ có mặt trong hành trang tinh thần của thế hệ trẻ hôm nay, để đánh thức tình yêu Tổ quốc đang được nuôi dưỡng trong tâm hồn mỗi con người Việt Nam qua nhiều thăng trầm lại như được khơi dậy trong những tháng năm này.



Tôi nghĩ rằng mỗi một người trí thức- nghệ sĩ, mỗi một người cầm bút chân chính cần phải nói lên tiếng nói của nỗi đau và khát vọng dân tộc mình, phải thở hơi thở đời sống của nhân dân mình trong những năm tháng đất nước gian lao.



Từ phải qua trái: Tổng biên tập Nguyễn Tiến Bình, nhà thơ Nguyễn Việt


Chiến, Trung tướng Phạm Hồng Cư, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước,


GS Nguyễn Minh Thuyết, Phó Tổng biên tập Bùi Ngọc Cải




Thưa nhà thơ Nguyễn Việt Chiến, anh đã viết bao nhiêu bài thơ có tinh thần như “Tổ quốc nhìn từ biển”? Anh có thể đọc cho chúng em nghe một vài câu trong số đó? - (Trần Đăng Khoa, Mỹ Thuận, Bình Lục, Nam Định)


- Nhà thơ - nhà báo Nguyễn Việt Chiến: Trong mấy chục năm sáng tác thi ca tôi đã viết khá nhiều bài thơ có tinh thần như “Tổ quốc nhìn từ biển”, có thể kể tên như các bài thơ: “Đất nước” in trên báo Văn Nghệ năm 1992; “Quê Hương” in trên báo Văn Nghệ năm 1993; “Thời đất nước gian lao” in trên Tạp chí Văn nghệ Quân đội năm 2008; “Thăng Long sử thi” in trên báo Văn Nghệ năm 2010. Tôi xin dẫn chứng một số câu thơ có tinh thần tráng ca như thế:



Ngàn năm cũ rùa thiêng còn giữ nỏ


Trời Cổ Loa mây lông ngỗng sững sờ


Khi giặc đến trên mỗi vòng thành ốc


Vạn tên đồng sáng quắc giáo gươm khua



Còn vang bóng suốt ngàn năm quật khởi


Bản tuyên ngôn trên chiến lũy sông Cầu


Lý Thường Kiệt ngâm bài thơ đuổi giặc


Núi sông này có chủ đã từ lâu


Thủa giặc đến Thăng Long thành chiến địa


Đông Bộ Đầu khói lửa ngút trời mây


Tiếng Sát Thát giục hùng binh xung trận


Hưng Đạo Vương truyền hịch giữa đêm dày



Thăng Long hỡi khi ba lần giặc đến


Hàm Tử Quan dậy sóng rửa máu thù


Đánh cho khiếp trống đồng rung bạc tóc


Bạch Đằng Giang cuồn cuộn đến tận giờ



Thủa Lê Lợi dấy binh đòi lại nước


Trúc Lam Sơn cũng nhọn hoắt tên đồng


Nhìn vó ngựa giặc tràn lên Ải Bắc


Núi non mình đâu cũng thấy Chi Lăng



Thăng Long gọi mùa hoa đào chiến trận


Tết Quang Trung hỏa hổ đốt Ngọc Hồi


Bầy voi chiến cùng mở đường xung trận


Vạn giặc thù tan tác phía hoa rơi



Đêm Hà Nội xẻ mình làm chiến lũy


Cả trung đoàn quyết tử giữ Thủ đô


Thắng giặc Pháp, các anh về trở lại


Một rừng cờ xòe năm phía cửa ô



Đêm một chạp dưới mưa bom rải thảm


Đất Rồng bay nổi lửa quét giặc thù


Hà Nội đánh pháo đài bay tan xác


Sóng sông Hồng lại cuộn đỏ trong thơ



Ngàn năm trước cha ông đi mở nước


Dựng Hoàng thành dựng hùng khí Thăng Long


Ngàn năm sau cháu con đi giữ nước


Vẫn còn nguyên hùng khí thủa Tiên- Rồng



Thưa các khách mời, thế hệ các ông, tinh thần yêu nước đã được truyền bá, bồi dưỡng theo những cách thức như thế nào khi mà thông tin và hệ thống giáo dục vẫn chưa phát triển? (Phạm Hoàng Nam, 28 tuổi, Hoàn Kiếm, Hà Nội)



- Trung tướng Nguyễn Quốc Thước: Đã là người Việt Nam, con lạc cháu Hồng, cùng sinh ra chung một bọc (đồng bào) thì bất cứ thời đại nào, dù lúc thịnh hay lúc suy vẫn mãi mãi là dòng máu 4.000 năm đương đầu với bao nhiêu cuộc xâm lăng từ phương Bắc từ Châu Âu (Pháp), từ Châu Mỹ nhưng có bao giờ khuất phục được đâu, sức mạnh đó là sức mạnh của dòng máu đỏ Lạc Hồng, sức mạnh của nền văn hóa lạc hồng tích lũy đến ngàn năm mà không phải bất kỳ dân tộc nào cũng có được. Chúng ta thắng được những cuộc tấn công xâm lược của các tập đoàn hùng mạnh nhất thế giới qua các thời đại, vấn đề quyết định là từ đó: Nền văn hóa Lạc Hồng, ý chí Việt Nam mà từ đó tạo được sức mạnh của các dân tộc, sức mạnh chính trị, sức mạnh kinh tế, quân sự với một nền nghệ thuật độc đáo rất Việt Nam, biết có cách đánh phù hợp với mọi kẻ thù, mọi thời đại, biết tạo sức mạnh từ thế và lực hỗ trợ cho nhau, tạo nên sức mạnh tổng hợp tạo nên chiến thắng.



Trung tướng Nguyễn Quốc Thước tại buổi giao lưu




Từ sức mạnh của ta biết vận dụng sức mạnh của bạn bè, nghệ thuật thêm bạn bớt thù làm suy yếu địch làm tăng sức mạnh cho ta.



- GS.Nguyễn Minh Thuyết: Tinh thần yêu nước là một tình cảm tự nhiên của con người. Không nói là thời chúng tôi còn trẻ mà ngay từ thời tổ tiên, cha ông ta đánh giặc, phương tiện truyền thông còn thô sơ hơn nhiều, nhưng điều đó không hề hạn chế tinh thần yêu nước của người dân. Thế hệ chúng tôi sinh ra trong chiến tranh chống Pháp, lớn lên trong chiến tranh chống Mỹ, lòng yêu nước, ý thức sẵn sàng bảo vệ độc lập tự do của tổ quốc, bảo vệ nhân phẩm của dân tộc là ý thức thường trực. Lòng yêu nước bắt đầu từ sự giáo dục của gia đình, của nhà trường và từ những hoạt động rất sôi nổi của thanh niên thời đó. Đặc biệt là thế hệ tôi có may mắn được trực tiếp gặp Bác Hồ nhiều lần, hình ảnh Bác là sự động viên hết sức to lớn đối với chúng tôi.



- Nhà thơ - nhà báo Nguyễn Việt Chiến: Thế hệ trẻ cách đây gần 40 năm được bồi dưỡng tinh thần yêu nước chủ yếu qua những tác phẩm văn thơ, lịch sử, nghệ thuật được truyền bá trên ghế nhà trường phổ thông. Thời điểm ấy, trong hành trang tinh thần của thế hệ trẻ ra chiến trường chỉ có dăm bài thơ và bài hát yêu nước nhưng cũng đã tiếp cho họ sức mạnh tinh thần rất lớn để vượt qua những khó khăn gian khổ và mất mát trên những nẻo đường chiến tranh giải phóng đất nước.



- Trung Tướng Phạm Hồng Cư: Thế hệ của tôi là thế hệ thanh niên Cách mạng Tháng 8, lúc đó tôi 20 tuổi thế hệ của tôi đã biết thế nào là thời nô lệ và đã theo lời kêu gọi của Mặt trận Việt Minh và của toàn dân đứng lên tiến hành cuộc khởi nghĩa tháng 8.



Thế hệ của tôi là thế hệ của một lời thề đó là lời thề “Độc lập”. Chúng tôi đã giơ tay thề ngày 2/9 khi Bác Hồ đọc Tuyên ngôn độc lập. Theo lời kêu gọi của Bác Hồ, chúng tôi đã bước vào hai cuộc kháng chiến trường kỳ. Đến ngày 30/4, giải hết lời thề độc lập.



Lòng yêu nước của thế hệ chúng tôi được hun đúc trong lời thề ấy và theo lời kêu gọi của bác Hồ làm tròn nhiệm vụ lịch sử của thế hệ mình cùng với toàn dân xóa nhục mất nước dành độc lập thống nhất cho Tổ quốc.



Suốt chiều dài lịch sử, lòng yêu nước của người Việt Nam là rất lớn. Bây giờ, điều kiện kinh tế - xã hội - quốc tế có nhiều thay đổi, ông có lo ngại gì không về tinh thần yêu nước ngày hôm nay? (Nguyễn Hải Bình Minh (du học sinh tại Mỹ)



GS.Nguyễn Minh Thuyết: Bác Hồ đã từng nói: Tinh thần yêu nước là một truyền thống cực kỳ quý báu của dân ta. Có những lúc, nó kín đáo như được giấu trong rương, trong hòm. Mỗi khi có giặc ngoại xâm thì tinh thần yêu nước ấy lại kết thành một làn sóng vô cùng to lớn và mạnh mẽ, quét sạch bè lũ cướp nước và bán nước. Cho nên, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, tôi vẫn tin tưởng một cách sâu sắc vào lòng yêu nước của tuyệt đại bộ phận đồng bào ta ở trong nước cũng như nước ngoài.



Tinh thần đó sẽ lôi cuốn những ai còn bàng quan, thậm chí cả những người đi ngược lại với lợi ích của dân tộc. Nếu họ không hòa mình vào cùng với dòng thác yêu nước của dân tộc, họ sẽ bị lịch sử đào thải.



- Trung tướng Nguyễn Quốc Thước: Tinh thần yêu nước của người dân Việt Nam trải qua 4.000 năm đã thấm vào sâu trong máu, trong tim gan và trong khối óc, nó được thể hiện trong suốt quá trình xây dựng đất nước, và khi Tổ quốc lâm nguy, thì nó được bùng cháy lên với một sức mạnh không gì có thể cản được để thắng mọi kẻ thù, dù hung bạo tới đâu, lịch sử đã chứng minh điều đó và tôi tin rằng, nếu sau này đất nước có sự cố, trong hoàn cảnh thuận lợi hơn nhiều, chắc chắn rằng tinh thần yêu nước đó sẽ tạo nên sức mạnh gấp bội lần, để bảo vệ đất nước, bảo vệ chế độ, bảo vệ sự thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, lãnh hải của đất nước.



Chúng ta hãy tin thế hệ hôm nay sẽ làm tốt hơn các thế hệ cha ông. Đó là quy luật tất yếu của sự tồn vong của đất nước Việt.



Bác Hồ đã từng dạy, thà hi sinh tất cả quyết dành và giữ cho được nền độc lập, khẩu hiệu đó chắc chắn 84 triệu dân Việt không ai không đồng tình.



Trung Tướng Phạm Hồng Cư: Lòng yêu nước là điều cốt lõi của nền văn hóa Việt Nam, dân tộc Việt Nam từ ngàn xưa đã có một nền văn hóa dân tộc mà điều cốt lõi là lòng yêu nước. Chính vì sức mạnh của nền văn hóa ấy mà 1000 năm bắc thuộc dân tộc ta đã không bị đồng hóa và cuối cùng đã vùng lên dành lại độc lập với chiến thắng của người anh hùng dân tộc Ngô Quyền trên sông Bạch Đằng thì 1000 năm độc lập được mở ra.



Nhưng lại phải tiếp tục chống ngoại xâm hết Tống, Nguyên, Minh, Thanh, tiếp đó đến gần 100 năm bị thực dân Pháp đô hộ nhưng cuối cùng đã đánh thắng Pháp và thắng Mỹ dành lại độc lập thống nhất cho tổ quốc. Có thể nói, nền văn hóa dân tộc của Việt Nam có sức mạnh của lòng yêu nước với sức mạnh ấy không có kẻ thù nào xâm lược được đất nước.



Đến thời đại ngày nay, thế hệ trẻ Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy truyền thống của cha ông, xây dựng và bảo vệ đất nước. Lòng yêu nước sẽ tiếp tục phát huy trong thời đại mới.



Trong vài năm qua, thông qua hàng loạt sự kiện đăng cai những diễn đàn Quốc tế lớn, những bước đi ngoại giao song phương, đa phương không mệt mỏi, hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng chững chạc. Tuy nhiên, để vượt qua một cách ngoạn mục những thách thức mọi mặt về kinh tế - xã hội – quân sự - ngoại giao trong thời kỳ mới, còn cần tập trung trí và lực của toàn dân tộc tạo một sức bật lớn hơn nữa. Xin hỏi các vị khách: anh Chiến: Văn nghệ cần sức bật gì để văn thơ gần đời sống và kéo nhiều triệu người thành một khối? Xin hỏi GS Thuyết: Nhà nước cần làm gì để cả dân tộc chung một ý chí, sức mạnh xây dựng và bảo vệ Tổ quốc? Xin hỏi hai vị Trung tướng và đại tá Dũng: Quân đội cần làm gì để đủ sức bảo vệ tổ quốc và xây dựng thế trận lòng dân? Xin hỏi em Hiếu Hiền: Lớp trẻ muốn gì và cần làm gì để yêu đất nước hơn? (Thuonggia2006bn@gmail.com)



-GS.Nguyễn Minh Thuyết: Nhà nước của ta là nhà nước do nhân dân làm chủ. Nếu nhận thức đúng và hành động đúng nguyên lý này thì chắc chắn tập hợp được lực lượng đông đảo của nhân dân. Nói một cách cụ thể, Nhà nước cần tạo điều kiện để dân biết, dân bàn, dân làm chủ. Những người chủ thực sự của đất nước phải được thông tin một cách đầy đủ, được nói lên ý kiến của mình về đường lối phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng – an ninh, và được quyết định những biện pháp thực hiện những đường lối đó.



Chào anh Chiến. Em mê thơ anh từ hồi còn học Đại học. Đọc xong bài “Tổ quốc nhìn từ biển” của anh, em đã rùng mình vì dư âm của nó. Anh viết bài này như thế nào ? Xin hỏi thêm là anh ấn tượng với những bài thơ nào của người Việt Nam từ trước đến giờ nói về chủ quyền lãnh thổ và lòng yêu nước - (Phuongthisi_diamon@gmail.com).



- Nhà thơ - nhà báo Nguyễn Việt Chiến: “Tổ quốc nhìn từ biển” là bài thơ đầu tiên tôi viết sau chuỗi ngày hoạn nạn. Ba tháng sau khi trở về tiếp tục nghề báo tại Báo Thanh Niên, tháng 4/2009, tôi được mời đi dự trại sáng tác văn học của Quân đội Nhân dân Việt Nam tại Hạ Long.



Trại sáng tác do Tạp chí Văn nghệ Quân đội phối hợp với Cục chính trị quân chủng Hải quân tổ chức với đề tài sáng tác "Biển, đảo và người chiến sĩ hải quân” với sự tham gia của đông đảo các cây bút sung sức trong và ngoài quân đội. Hôm khai mạc trại sáng tác, một sĩ quan cao cấp của quân chủng hải quân đã nói chuyện cả một buổi sáng với các nhà văn về tình hình biển - đảo của chúng ta hiện nay.



Có lẽ đã rất lâu, tôi và một số nhà văn mới tiếp cận được những thông tin có thể gọi là khá nhạy cảm và nóng bỏng từ nhiều phía về đề tài này. Tôi nghĩ, đối với những người cầm bút hôm nay, vượt lên trên tất cả vấn đề thời sự nhạy cảm ấy là tình yêu Tổ quốc. Và tôi đã viết bài thơ “Tổ quốc nhìn từ biển” trong sự thao thức, bồn chồn trước những hiểm họa đang đến gần trên các vùng biển đảo của Tổ quốc thân yêu với những cảm xúc đã thao thức trong tôi suốt một ngày dài ở trại sáng tác văn học Hạ Long khi hoàn thành bài thơ “Tổ quốc nhìn từ biển”.



Từ trước đến nay, bài thơ ấn tượng nhất đối với tôi khi nói về chủ quyền lãnh thổ và lòng yêu nước chính là “Bình Ngô Đại Cáo” của Đại thi hào Anh hùng Dân tộc Nguyễn Trãi.



Trong vài năm qua, thông qua hàng loạt sự kiện đăng cai những diễn đàn Quốc tế lớn, những bước đi ngoại giao song phương, đa phương không mệt mỏi, hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng chững chạc. Tuy nhiên để vượt qua một cách ngoạn mục những thách thức mọi mặt về kinh tế - xã hội – quân sự - ngoại giao trong thời kỳ mới, còn cần tập trung trí và lực của toàn dân tộc tạo một sức bật lớn hơn nữa. Xin hỏi các vị khách: anh Chiến: Xin hỏi hai vị Trung tướng Quân đội cần làm gì để đủ sức bảo vệ tổ quốc và xây dựng thế trận lòng dân? Lớp trẻ muốn gì và cần làm gì để yêu đất nước hơn? (Thuonggia2006bn@gmail.com)



Trung Tướng Phạm Hồng Cư: QĐND VN lớn lên và trưởng thành trong hai cuộc kháng chiến được dân yêu mến gọi là bộ đội cụ Hồ, và quân đội ấy đã có một truyền thống “trung với Đảng, hiếu với dân” và luôn nắm vững hai ngọn cờ độc lập tự do của Tổ Quốc và chủ nghĩa xã hội. Có một chủ nghĩa anh hùng cách mạng, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng trong giai đoạn cách mạng mới, điều quan trọng bậc nhất đối với quân đội là tiếp tục phát huy bản chất truyền thống Bộ độ cụ Hồ.



Cùng với toàn dân xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng quân đội cách mạng chính quy, từng bước hiện đại và sẵn sàng hoàn thành mọi nhiệm vụ mà tổ quốc giao cho.



Đối với thế hệ trẻ thì nhiệm vụ lịch sử làm chủ đất nước trong giai đoạn cách mạng mới. Cùng với toàn dân quét sạch cái nhục nghèo nàn và lạc hậu. Xây dựng và bảo vệ tổ quốc ngày càng giàu mạnh sánh vai với các cường quốc năm châu như bác Hồ hằng mong muốn. Tôi tin tưởng rằng thế hệ trẻ sẽ hoàn thành nhiệm vụ lịch sử mà tổ quốc giao cho.



Trong dịp kỷ niệm 50 năm ngày chiến thắng Điện Biên Phủ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã dặn dò: Thời đại ngày nay, chúng ta cũng cần làm nên những chiến thắng Điện Biên Phủ lớn nhỏ trên mọi mặt trận. Theo các vị khách, giai đoạn hiện nay, chúng ta nên tập trung ưu tiên cho mặt trận nào để đất nước vững mạnh?



- GS.Nguyễn Minh Thuyết: Theo tôi, trong giai đoạn hiện nay có 4 vấn đề cần được tập trung chỉ đạo, đầu tư thực hiện. Đó là: bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền lãnh thổ; tăng cường dân chủ; phát triển kinh tế nhanh và bền vững; giáo dục đào tạo thế hệ trẻ để đáp ứng được yêu cầu phát triển lâu dài của đất nước. Đạt được những thắng lợi có tính chất quyết định trong các lĩnh vực ấy, đất nước chúng ta sẽ phát triển mạnh mẽ.



(Xin nhấn F5 để tiếp tục cập nhật...)



BBT


http://giaoduc.net.vn/xa-hoi/40-tin-nong/4944-giao-luu-truc-tuyen-can-lam-gi-cho-to-quoc.html