“Playboy hóa” báo chí

Có độc giả đã thốt lên: “Chuyện gì đang xảy ra với báo chí vậy? Chẳng lẽ văn hóa nghệ thuật trên báo chí bây giờ chỉ còn lại “mông to”, “ngực khủng” thôi sao?”

Lịch sử Báo chí Cách mạng Việt Nam 86 năm qua chưa có giai đoạn nào lại bùng nổ những thông tin sốc, sex như lúc này - một nhà báo đã thốt lên như thế khi mỗi ngày, mỗi giờ phải chứng kiến trên các trang báo mạng tràn lan những thông tin, hình ảnh kiểu người mẫu này lộ hàng, siêu sao kia “tụt” váy, “hot girl” nọ khoe mông, khoe ngực khủng; rồi tất tần tật chuyện đời tư của các sao...

Buổi giao lưu trực tuyến với chủ đề được nhiều người quan tâm Xin đừng “Playboy hóa” báo chí, do Báo Thể Thao & Văn Hóa tổ chức vào hôm qua, 21-6, đúng dịp kỷ niệm 86 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, đã mổ xẻ thẳng thắn thực trạng này trên báo chí hiện nay.

“Eo, mông, đùi, ngực”- ưu tiên hàng đầu

Không phải đến thời điểm này chuyện “lá cải” trên các báo, chủ yếu là báo mạng, mới được đề cập nhưng qua buổi trao đổi quan điểm một cách nghiêm túc và cũng mang đầy bức xúc của chính độc giả - những người thụ hưởng văn hóa trên các phương tiện báo chí - mới gióng lên tiếng chuông báo động rằng những thông tin giật gân, câu khách được đăng tải nhan nhản trên báo mạng không còn đơn thuần là một kiểu mua vui, giải trí rẻ tiền mà đang dần dần ăn vào lối sống, làm lệch lạc nhận thức của một bộ phận giới trẻ và chính các trang báo cũng đang dần hạ thấp uy tín của mình và sự tôn trọng của độc giả.

Một trong những trang mạng được bạn đọc bình chọn là “lá cải khủng khiếp” nhất của báo mạng có thể kể đến Phụ Nữ Today (chuyên trang Phụ Nữ và Đời Sống của báo điện tử Nguoiduatin.vn).

Một trong số những trang báo mạng bị cho là “Playboy hóa”. Ảnh chụp giao diện trang báo mạng

Trên trang báo này đầy rẫy thông tin “nóng sốt” kiểu: Thủy Top đầu bù tóc rối khoe 2/3 ngực khủng; Thanh Thúy hớ hênh lộ hàng sau sân khấu; Hoa hậu Mai Phương Thúy ôm vai bá cổ “bồ” trong đêm; Ngô Thanh Vân bức tử vòng 1; Mèo con giở chứng sàm sỡ ngực nữ diễn viên Park Min Young… Trang báo được độc giả phong tặng “đẳng cấp vô học” từ sau vụ đưa tin “Con gái Trương Ngọc Ánh lộ quần chip” này đã “vượt mặt” Kênh 14 - vốn bị xem là nhảm nhí - khi luôn moi móc thông tin cố tình giật gân câu khách, bất chấp đạo đức.

Chỉ cần vài cú click chuột là đã có thể chiêm ngưỡng được “hàng khủng” từ khắp các trang báo mạng: Giadinh, 24h, Người Đưa Tin, Dân Việt... Chuyện của các “hot girl” chân dài, đề tài “eo, đùi, mông, ngực” cũng đang dần “thống trị” chuyên mục văn hóa, giải trí của những tờ báo điện tử có uy tín với những tiêu đề kiểu: Trang Trần nói về quần khiêu dâm; Hết quần khiêu dâm, Trang Trần nói về quần khiêu khích; “Tình nhân” Lam Trường cởi áo khoe thân thể gợi cảm; Nơi bé gái 8 tuổi trở thành đàn bà…

Những thông tin câu khách rẻ tiền trên các chuyên mục viết về nhân danh văn hóa nghệ thuật đang làm xấu bộ mặt báo chí chung. Có độc giả đã thốt lên: “Chuyện gì đang xảy ra với báo chí vậy? Chẳng lẽ văn hóa nghệ thuật trên báo chí bây giờ chỉ còn lại “mông to”, “ngực khủng” thôi sao?”.

“Playboy hóa” làm tăng lượng truy cập

Vì sao những thông tin sốc, sex thi nhau xuất hiện nhan nhản trên các trang báo mạng? Điều dễ hiểu là những thông tin này dễ thu hút người đọc, nhanh chóng làm tăng lượng truy cập. Càng có nhiều người truy cập càng thu hút được nhiều quảng cáo. Nên nhớ rằng doanh thu quảng cáo là nguồn sống của các tờ báo điện tử.

PGS-TS Nguyễn Thị Minh Thái (nguyên chủ nhiệm Bộ môn Văn hóa Truyền thông, Khoa Báo chí và Truyền thông - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng chuyện phòng the thoáng mở, đề tài sốc, sex chiếm ngự trên báo mạng cũng chính là vì sự cộng hưởng từ hai phía: báo muốn câu khách, còn độc giả thì cũng muốn… thỏa mãn trí tò mò.

Như vậy, rõ ràng báo chí cũng đang phục vụ một bộ phận độc giả. Vấn đề là nhiều tờ báo càng đi càng lún sâu vào những thông tin câu khách, lắm khi bỏ quên vai trò thông tin chính thống của họ.

Theo nhà báo Phạm Thanh Hà (Phó trưởng Ban Báo Thời Nay - ấn phẩm của Báo Nhân Dân), người được mời tham gia trực tuyến: “… Tờ báo nào cũng cần có độc giả. Có thu hút lượng truy cập thì các báo mới phát triển thông tin theo thị hiếu số đông như vậy”.

“Suy cho cùng, “playboy hóa” vẫn là một hiện tượng kém văn hóa, trái thuần phong mỹ tục”- theo nhà báo Phạm Thanh Hà. Và theo như nhận định “hài hước cay đắng” của đạo diễn Lê Hoàng thì “sexy dễ thu hút độc giả nhưng chỉ thu hút mắt thôi, muốn thu hút bằng trí tuệ còn phải làm nhiều hơn thế. Và khi chất trí tuệ còn kém, người ta quan tâm đến thỏa mãn mắt”.

“Playboy hóa” trên báo chí không phải là chuyện phải kịch liệt lên án nhưng làm như thế nào để không dẫn đến những hệ lụy xấu mới là vấn đề đáng bàn. Nhưng sự lệch lạc thông tin giải trí hiện nay chính là các trang báo đang “playboy hóa” không xác định đối tượng độc giả của mình một cách rõ ràng” - nhà báo Thanh Hà nói.

Nhập nhòe đối tượng phục vụ

Theo nhà báo Phạm Thanh Hà, khi tạp chí Playboy xuất bản, họ chủ tâm dành cho một đối tượng độc giả riêng biệt. “Tôi cũng nghĩ rằng trong xã hội, nhu cầu đó cũng bình thường, không có gì quá cả.

Hầu như các tờ báo mà chúng ta đang gọi là “playboy hóa” hiện nay không xác định đối tượng độc giả của mình một cách rõ ràng. Phản ứng của độc giả là đương nhiên khi họ phải bị xem những hình ảnh mà họ không thích” - nhà báo Phạm Thanh Hà nói.

Theo đạo diễn Lê Hoàng: “Điều nguy hiểm trong vấn đề “playboy hóa” của báo chí không phải ở mức độ cao thấp mà chính ở mức nhập nhòe của nó. Đáng ra những tờ báo đứng đắn thì phải rất đứng đắn, còn những tờ lá cải thì cứ để cho họ lá cải vì có ngăn cũng không ngăn được.

Sau khi khoanh vùng như thế mới có thể giáo dục lớp trẻ một cách cụ thể. Cho họ biết đâu là những giới hạn mà họ sẽ vượt qua và đâu là rào cản về đạo đức cũng như trình độ khi họ dám vượt”.

Chia sẻ với bạn đọc trong buổi giao lưu, nhà báo Phạm Thanh Hà nói: “Tôi không phản đối một bộ phận bạn đọc muốn có thêm cái để coi nhưng việc một tờ báo muốn đáp ứng tất thảy mọi nhu cầu của bạn đọc mà những nhu cầu ấy lại rất khác xa nhau là điều không tưởng.

Vấn đề không phải chạy theo nhu cầu bạn đọc, truyền thông còn có vai trò dẫn dắt, định hướng thẩm mỹ nữa. Bạn không thể đặt tất cả lên mặt báo như một sạp hàng hổ lốn để bạn đọc tùy ý lựa chọn. Bởi như thế bạn giết tờ báo của chính mình”.

Một thái độ cần phải có

PGS-TS Nguyễn Thị Minh Thái cho biết khi đọc một tờ tạp chí có một cái tên hoàn toàn Việt Nam, do một nhà xuất bản Việt Nam ấn hành, một người nguyên là phó giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch TPHCM đã phải kêu lên: “Có thể gọi tạp chí này đích xác là Playboy Việt Nam”.

Theo bà, thực chất, ý kiến đó đã đặt ra một vấn đề của truyền thông trong thập niên đầu thế kỷ XXI với một thái độ phê phán rõ rệt. Vì vậy, chúng ta có thể khái quát nên thành một thái độ.

Nói đúng hơn, đây là thái độ cần phải được đặt ra một cách thường trực với báo chí hôm nay, nhất là sau thập niên đầu thế kỷ XXI. Có thể khái quát lên thành một thái độ cần phải có đối với báo giới Việt Nam trong bối cảnh này đó là “Tinh thần phản biện trong giới truyền thông ở Việt Nam”.

TIỂU QUYÊN

http://nld.com.vn/20110621103935258p1140c1150/playboy-hoa-bao-chi.htm