"Đại lễ 1000 năm phải để lại dấu mốc với đời sau"

"Đại lễ lớn 1000 năm Thăng Long - Hà Nội phải có ý tưởng lớn, độc đáo, chứ vẫn chỉ dừng ở xếp hình người, múa may chào mừng thì lại giống 1000 lễ hội khác, na ná, nhạt nhòa, xong rồi quên luôn" - đạo diễn Doàn Hoàng Giang lên tiếng.

"Đại lễ 1000 mà không cần Tổng đạo diễn là không ổn"

- Hà Nội đang kỷ niệm 999 năm Thăng Long - Hà Nội, đi liền với đó, người dân nóng lòng được biết công tác chuẩn bị cho Đại lễ 1000 năm đang được triển khai tới đâu. Ông có thông tin gì để trả lời cho câu hỏi này?

- ĐD Doãn Hoàng Giang: Tôi cũng nóng lòng, nhưng tôi cũng không biết gì cả.

- Điều này có vẻ không hợp lý, bởi có nhiều thông tin cho rằng ông là người được ứng cử cho chức Tổng đạo diễn Đại lễ kỷ niệm 1000 năm?

- Thực ra tôi có được mời, nhưng không phải là Tổng đạo diễn, mà là đạo diễn một phần trong nội dung Đại lễ, cùng mấy chục người khác, và tôi đã từ chối.

- Ông có thể nói cụ thể hơn?

- Tôi quan niệm Đại lễ Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội phải là một dấu mốc để đời, không phải là tạo ra một vài mô hình, treo cờ quạt hay dăm bảy người múa máy ồn ào một chút là xong đại lễ.

Tôi muốn Đại lễ phải để lại cho 1000 năm sau nữa được điều gì. Hai nữa, tôi cho rằng một lễ hội lớn như vậy mà người ta quan niệm không cần một Tổng đạo diễn là không ổn. Cách làm của họ là chia các đầu việc theo nhóm, khoảng 3 - 4 chục đầu việc, mỗi người phụ trách theo chuyên môn của mình, người diễn kịch, người múa, người nhảy Hip hop...

Theo tôi đó không phải quan niệm về kỷ niệm 1000 năm Thăng Long. Quan điểm của tôi là kỷ niệm 1000 năm Thăng Long phải để lại cho đời sau được điều gì mang tính dấu mốc.

- Nếu ông được quyền quyết định, dấu mốc của ông sẽ là gì?

- Tôi đã từng phát biểu, tôi muốn xây dựng 1000 đài lửa trên khắp đất nước, các kiểu khác nhau, do từng địa phương tự xây dựng dựa trên bản sắc văn hoá và tính chất riêng của mình. Họ có thể làm bằng bất cứ chất liệu gì, nhưng nó phải trở thành di sản ghi dấu và để lại hàng ngàn năm sau.

Những đài lửa ấy, trong một giờ nhất định chào đón thời khắc 1000 năm, cùng được thắp sáng lên và hàng ngàn quả chuông cùng được gióng lên từ mọi miền đất nước...

Đại khái ước vọng của tôi là như thế, không đạt được ước mong thì tôi xin rút lui.

- Những ý tưởng của ông có thể rất có ý nghĩa nhưng quá đồ sộ. Theo tôi tưởng tượng, với những đại lễ đồ sộ thế này, người viết kịch bản, tổng đạo diễn và những trợ lý phải là một nhóm sáng tạo thống nhất và phải hợp tác từ đầu. Nếu cứ ráp từng khâu thế này, nếu sau này đạo diễn được chọn không đồng ý tưởng nghệ thuật với người viết kịch bản thì chuyện gì sẽ xảy ra?

- Đó chính là điều những người tổ chức nhầm lẫn, làm tôi chẳng thấy thú vị gì với công việc sáng tạo này nữa. Thực ra theo tôi thì họ nên làm thế này: nếu họ tin tưởng tôi (hoặc một ai đó) thì họ mời tôi làm Tổng đạo diễn chương trình.

Nếu tôi nhận lời, tôi sẽ tập trung một ekip sáng tạo của tôi, khoảng 15 - 20 đạo diễn trứ danh khắp nước cùng đưa ra những ý tưởng, sau đó thống nhất một thông điệp xuyên suốt. Nếu cần thiết sau đó tôi sẽ tìm nhà biên kịch viết theo ý tưởng của tôi.

Đại lễ lớn phải có ý tưởng lớn, độc đáo, chứ nếu chỉ nhạt nhòa thì xong rồi là quên luôn.

Cứ chia nhỏ ra: nhà hát này diễn vở Trần Thủ Độ, nhà hát kia diễn vở Đại thần Thăng Long, rồi mảng thanh niên diễn Hip hop, rồi phục hiện hàng rong, rồi góc này hát xẩm, góc kia quan họ... giống như tất cả các lễ hội khác.

Chúng ta vẫn mắc mãi một căn bệnh cố hữu là nhìn sự việc nào cũng theo kiểu "chiếc bánh chia phần", chặt nhỏ vấn đề ra. Ngay trong buổi Hà Nội mời mấy chục người lên ký hợp đồng "đầu việc", nhiều người cũng thắc mắc: "Tại sao những việc này tôi đã làm quen, tại sao không giao cho tôi?".

Tôi cảm thấy người ta không nghĩ đây là sự kiện lớn của đất nước, mà giống như một món ăn hay bổng lộc gì đó phải giành nhau. Tôi không thấy phù hợp với cách làm đó nên chọn cách đứng ra ngoài.

- Vậy là trong cơ hội lớn này sẽ vắng bóng Doãn Hoàng Giang?

- Gần đây anh Lê Tiến Thọ (Thứ trưởng Bộ VH - TH - DL Lê Tiến Thọ) có đề nghị tôi làm Tổng đạo diễn cho đêm khai mạc, nhưng tôi cũng đã thẳng thắn từ chối. Nếu lại vào sân vận động biểu diễn, bên kia xếp hình, bên này múa may thì thôi tôi không làm.

Đại lễ 1000 năm cần "Chiếu 1000 năm"

- Giống như mọi người dân Hà Nội khác, tôi thực sự băn khoăn với tiến độ của các công trình chào mừng 1000 năm. Bởi lẽ, theo tôi thấy, công trình hiện rõ nhất mới là tượng đài Lý Thái Tổ và đồng hồ đếm ngược tại Bờ Hồ. Ông có cảm nhận thế nào? - Không còn kịp thời gian làm những cái lớn nữa rồi. Thực ra ngay việc chọn Tổng đạo diễn này cũng vậy, lẽ ra phải làm từ 5 năm trước. Người tổ chức cần mở những cuộc cạnh tranh thật sự. Ai đưa ra ý tưởng thuyết phục nhất sẽ thắng, và ý tưởng đấy phải thật sự ý nghĩa và để đời.

Còn tôi thấy làm theo kiểu treo cờ hoa, festival này nọ giống như người ta đang làm trên cầu Long Biên hoàn toàn chỉ là những thứ vặt vãnh dễ quên. Giống như câu thơ của Hồ Xuân Hương "Cọc nhổ đi rồi lỗ bỏ không".

Tôi muốn có lúc nào đó sẽ ngồi với Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết để hướng dẫn ông đọc diễn văn chào mừng 1000 năm và hứa với cha ông con cháu sau này thế nào. Diễn văn phải có những áng văn hào sảng giống như Chiếu dời đô của Lý Thái Tổ. Đại lễ 1000 năm phải có "Chiếu 1000 năm" và "1000 năm Thăng Long đại cáo" với những áng văn chương vang dội sơn hà.

- Trong bản "đại cáo" đó chúng ta sẽ có những gì khi mà giờ đây trong đại kế hoạch kỷ niệm 1000 năm chúng ta cũng chưa có gì nhiều để "tiểu cáo"?

- Đấy là hệ quả của "căn bệnh đám đông" rất trầm kha và tồn tại quá lâu. Không ai dám đứng ra quyết định và chịu trách nhiệm về một vấn đề gì, luôn luôn phải hội họp và đùn đẩy. Nếu sai thì 1000 người cùng sai.

Cá nhân tôi đặc biệt ưa thích nhân vật Trần Thủ Độ. Người này có khát vọng mãnh liệt cháy bỏng, đến mức tàn bạo. Nhưng mục đích vì giang sơn xã tắc mà dám làm, quyết làm. Chính vì thế ông mới dựng nên được nhà Trần lừng lẫy, có quyết đoán thế mới dám thay một triều đại Lý đã suy tàn cùng cô bé Lý Chiêu Hoàng không biết làm gì. Phải quyết đoán mới làm được việc lớn!

- Xin cảm ơn đạo diễn Doãn Hoàng Giang

http://www.tuanvietnam.net/2009-10-14-dai-le-1000-nam-phai-de-lai-dau-moc-voi-doi-sau-